Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
Mục lục
LỜI CẢM ƠN.......................................................................Trang 2
MỞ ĐẦU...............................................................................Trang 3
I. Lý do chọn đề tài nghiên cứu ......................................Trang 3
II. Mục đích nghiên cứu ...................................................Trang 4
III. Nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................Trang 4
IV. Phương pháp nghiên cứu .............................................Trang 4
1. Nghiên cứu lý luận dạy học....................................Trang 5
2. Quan sát - điều tra .....................................................Trang 5
3. Tổng kết kinh nghiệm ...............................................Trang 6
4. Thực nghiệm giáo dục ...............................................Trang 9
NỘI DUNG ĐỀ TÀI .........................................................Trang 10
Chương I: Cơ sở lý luận về dạy học truy vấn
1.Về tên gọi và bản chất phương pháp.............................Trang 11
2. Phương pháp đặt câu hỏi trong dạy học truy vấn........Trang 12
3.Các dạng câu hỏi trong dạy học truy vấn.....................Trang 13
3.1 Câu hỏi làm rõ……………………………………Trang 13
3.2 Câu hỏi về một câu hỏi hay về vấn đề ban đầu..…Trang 13
3.3 Câu hỏi thăm dò,giả định…………………………Trang 14
3.4 Câu hỏi tìm hiểu lí do và bằng chứng……………Trang 14
3.5 Câu hỏi thăm dò nguồn gốc hoặc câu hỏi……..…Trang 15
3. 6 Câu hỏi thăm dò các ý và tác động………………Trang 15
3.7 Câu hỏi về ý kiến hoặc quan điểm……………… .Trang 15
* Kết luận chương I .............................................................Trang 15
Chương II: Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vận dụng vào dạy
học bài “ Cấu trúc lặp” ở tin học lớp 11, trường THPT
1. Vận dụng cách đặt một số câu hỏi truy vấn.....................Trang 20
2. Yêu cầu chuẩn kiến thức,kĩ năng....................................Trang 21
3.Dạy học dựa trên truy vấn “Cấu trúc lặp”.........................Trang 18

viên đang học ngành sư phạm tin học em luôn mong muốn đem hết sức mình để
có thể dạy tốt , góp một phần nhỏ bé vào công cuộc xây dựng tương lai của đất
nước, đó là các em học sinh tương lai. Trước hết em vô cùng cảm ơn các thầy cô
giáo của trường Đại học sư phạm Hà Nội đã không ngại cực khổ, xa xôi đã vào
đây và nhiệt tình giảng dạy chúng em tiếp cận môn học mới này, đặc biệt là thầy
Trần Doãn Vinh, cô Kiều Phương Thuỳ ,thầy Nguyễn Chí Trung đã nhiệt tình
hướng dẫn em môn rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, đã chỉ dạy em cả kiến thức và
kĩ năng để trở thành một giáo viên tốt hơn trong tương lai. Cảm ơn các bạn đồng
nghiệp đã cung cấp thông tin, tài liệu để hoàn thành đầy đủ nội dung và đúng
thời hạn.
Mặc dù em đã cố gắng hoàn thành bài tiểu luận trong phạm vi và khả năng
cho phép, nhưng do điều kiện thời gian, kiến thức có hạn nên bài tập nghiệp vụ
sư phạm của em còn nhiều thiếu sót, kính mong sự cảm thông và tận tình chỉ bảo
của quý Thầy - Cô và các bạn.
Em xin chân thành cảm ơn!

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 2


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT

PHẦN MỞ ĐẦU
I.

Lí do chọn đề tài:

1.Trong bối cảnh Công nghệ thông tin ngày càng phát triển, việc sử dụng


Trang 3


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là giúp học sinh hướng tới
việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động.
2.2. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học
sinh là một quá trình lâu dài; không thể ngày một ngày hai mà đông đảo giáo
viên từ bỏ được kiểu dạy học truyền thụ kiến thức, tiếp thu thụ động đã quen
thuộc từ lâu. việc phát triển các phương pháp tích cực đòi hỏi một số điều
kiện, trong đó quan trọng nhất là bản thân mỗi giáo viên cần có một sự nỗ lực
để tìm tòi, sáng tạo trong công tác giảng dạy của mình.
2.3. Đổi mới phương pháp dạy học là một vấn đề hết sức quan trọng, nhất
làvới bộ môn Tin học hiện đang được đưa vào giảng dạy ở các trường phổ
thông.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn này, theo em không phải cứ tìm được
nhiều bài toán khó, bài toán hay để giảng dạy cho học sinh. Mà vấn đề đặt ra
là chúng ta cần phải tích cực tìm tòi, sáng tạo trong việc đưa ra những bài
toán,câu hỏi,bài tập tư duy để giúp cho học sinh có sự hứng thú, tìm tòi sáng
tạo trong quá trình giài quyết học tập,từ đó biết vận dụng linh hoạt trong các
tình huống cụ thể ngoài thực tế.
3. Trong việc giảng dạy cho học sinh, ngoài việc giúp học sinh lĩnh hội những
kiến thức cơ bản. Thầy giáo còn phải biết kích thích tính tích cực, sự sáng tạo
say mê học hỏi của học sinh trong việc học tập của các em. Vì thế, việc học
tập tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo đòi hỏi học sinh được thực hiện
trong dạy học không chỉ đơn giản bằng việc nêu rõ mục tiêu mà thầy giáo
thông qua các câu hỏi được sắp xếp logic của mình, hướng học sinh vào sự
thảo luận trao đổi và học sinh sẽ nêu ra các câu hỏi các vấn đề rồi cùng nhau

có tính cấu trúc mạnh, có cơ sở và nó đòi hỏi chương trình phải chặt chẽ,
logic. Đặc biệt, khi học về cấu trúc lập, học sinh có thể hiểu một cách sâu
sắc hơn về ngôn ngữ lập trình, nhìn nhận vấn đề một cách sáng sủa hơn,
chặt chẽ hơn và nhất là cấu trúc lập có thể giúp cho các em hoàn thành
những bài toán cơ bản và phức tạp hơn vượt ra những bài toán bình
thường mà nội bộ môn học đòi hỏi. Chính vì vậy, việc áp dụng phương
pháp dạy học truy vấn cho học sinh trong việc dạy học cấu trúc lặp là một
công việc quan trọng, đòi hỏi mỗi giáo viên cần phải nỗ lực tìm tòi, sáng
tạo giúp cho học sinh nhìn nhận vấn đề một cách tích cực hơn, sáng tạo
hơn và nhất là giúp cho các em có thể yêu thích nhiều hơn nữa ngôn ngữ
lập trình Pascal.
Với tất cả những lý do nêu trên, em quyết định chọn đề tài này.

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 5


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT

II.

Mục đích nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu là góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình dạy
Cấu trúc lập ở lớp 11 trong THPT.
- Giúp người học chủ động tìm kiếm tri thức và thông tin thông qua việc
hỏi, dạy cho người học tự khám phá tri thức.
III. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Qua việc nghiên cứu các vấn đề về bài toán và thuật toán về vòng lập

Trang 6


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
+ Phân tích tiên nhiệm : Thường dựa vào những yếu tố lịch sử, những
cách tiếp cận khác nhau của một lý thuyết, những cách định nghĩa khác
nhau của một khái niệm, ... để dự kiến những quan niệm có thể có của học
sinh về một kiến thức Tin học. Nó cũng được dùng để kiểm nghiệm một
hiện tượng, một quá trình có thỏa mãn những tiêu chuẩn, yêu cầu, điều
kiện đặt ra hay không.
2.Quan sát- điều tra:
-Quan sát điều tra được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu giáo dục. Đó là
phương pháp tri giác có mục đích một hiện tượng giáo dục nào đó để thu lượm
những số liệu, tài liệu, sự kiện cụ thể đặc trưng cho quá trình diễn biến của hiện
tượng mà ta dự định khảo sát. Chúng ta quan tâm đến chất lượng của các mối
quan hệ, của các hoạt động, của tình huống. Điều tra giống quan sát ở chỗ cùng
dựa vào và khai thác những hiện tượng có sẵn, không chủ động gây nên những
tác động sư phạm, nhưng quan sát thiên về xuất phát từ những dấu hiệu bên
ngoài, còn điều tra có thể khai thác những thông tin sâu kín từ bên trong, chẳng
hạn cho làm những bài kiểm tra rồi đánh giá.
-Quan sát - điều tra giúp chúng ta theo dõi hiện tượng giáo dục theo trình tự thời
gian, phát hiện những biến đổi số lượng, chất lượng gây ra do tác động giáo dục.
Nó giúp ta thấy được những vấn đề thời sự cấp bách đòi hỏi phải nghiên cứu
hoặc góp phần giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu. Môi trường tự nhiên là nguồn
cung cấp dữ liệu trực tiếp cho ta. Người nghiên cứu đến trực tiếp một nơi nào đó
mà họ quan tâm để quan sát và thu thập dữ liệu, bởi vì các hoạt động chỉ có thể
hiểu tốt nhất là trong môi trường tự nhiên, trong ngữ cảnh mà chúng xuất hiện.
-Quan sát - điều tra thực tiễn sư phạm, chẳng hạn thăm lớp dự giờ sẽ giúp chúng
ta nhận thức được thực trạng dạy Tin học, phát hiện được những vấn đề thời sự

loại bỏ. Nó có nguồn gốc từ kinh nghiệm, mang tính khoa học, được lĩnh hội,
kiểm chứng từ quá trình hoạt động thực tiễn sinh động. Bài học kinh nghiệm là
sự cụ thể hóa một cách sáng tạo tư tưởng, luận điểm, lý luận giáo dục đã đi vào
cuộc sống. Trong quá trình nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm, có khi người ta
khám phá ra những mối liên hệ có tính quy luật của những hiện tượng giáo dục.
-Những kinh nghiệm cần được đặc biệt chú ý là kinh nghiệm tiên tiến, kinh
nghiệm thành công và kinh nghiệm lặp lại nhiều lần. Kinh nghiệm giáo dục ở
những đơn vị tiên tiến có thể được coi là dạng lý luận giáo dục đã được kiểm
chứng trong thực tiễn, trong những tình huống, điều kiện cụ thể của môi trường
giáo dục. Những bài học của sự thành công cần được đề cập với tư cách là cứ
liệu đối chiếu, so sánh làm rõ kinh nghiệm thành công. Chúng cần được xem xét
một cách khách quan, khoa học, biện chứng theo tính lịch sử của vấn đề rút ra
những kết luận có tính thuyết phục, có độ tin cậy cao. Qua tổng kết kinh nghiệm,
chúng ta có được những bài học kinh nghiệm hàm chứa những tri thức, thông tin,
kỹ năng, những giải pháp, biện pháp về hướng đi và cách làm mới có giá trị, đem
lại hiệu quả, chất lượng cao hơn trong điều kiện đổi mới giáo dục của đất nước
hiện nay.
-Tổng kết kinh nghiệm phải có lý luận soi sáng, giải thích tính chất hợp lý, phù
hợp với những quy luật đã được khẳng định thì mới có thể thoát khỏi những sự
kiện lộn xộn, những kinh nghiệm vụn vặt, hời hợt không có tính phổ biến, mới
loại bỏ được những yếu tố ngẫu nhiên, đi sâu vào bản chất của sự vật, hiện
tượng, đạt tới những kinh nghiệm có giá trị khoa học đích thực. Chỉ khi đó tổng
kết kinh nghiệm mới thật sự là một phương pháp nghiên cứu khoa học hữu hiệu.
Những bài học kinh nghiệm, những kết luận về lý luận giáo dục góp phần bổ
xung, làm cho lý luận giáo dục được hoàn thiện hơn, mang tính thực tiễn cao
hơn, tránh được tình trạng lý luận suông. Bài học kinh nghiệm giáo dục phải bảo
đảm có được một sự khái quát nhất định, mang tính khoa học với tính lý luận cụ
thể và đặc biệt phải mang tính thực tiễn cao.
-Bài học kinh nghiệm cần trình bày theo trình tự sau:
+Tên bài học kinh nghiệm

nhân và biện pháp. Những bước của quá trình phát hiện có thể là:
+Nêu mục đích yêu cầu phát hiện.
+Triển khai những hình thức phát hiện.
+ Thẩm định, bổ sung thông tin.
+Tiến hành xử lý thông tin.

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 9


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
-Khi tiến hành xử lý thông tin phải căn cứ vào cái có thực thu được qua quá trình
khảo sát, phát hiện thu thập được. Dùng lý luận để phân tích các tư liệu, số liệu
rút ra được từ thực tiễn. Rút ra bài học kinh nghiệm dưới dạng khái quát mang
tính lý luận hay khẳng định về mặt lý luận và thực tiễn. Trong quá trình xử lý,
cần áp dụng những thao tác tư duy khoa học, trừu tượng hóa các yếu tố ngẫu
nhiên, tìm ra tính đặc thù, tất yếu mà chúng đã thể hiện trong bối cảnh, hoàn
cảnh cụ thể.
-Phần cuối của sơ đồ cho thấy rõ mối liên hệ giữa tổng kết kinh nghiệm với
nghiên cứu lý luận và thực nghiệm giáo dục.
4.Thực nghiệm giáo dục:
-Thực nghiệm giáo dục cho phép ta tạo nên những tác động sư phạm vào quá
trình dạy học và giáo dục. Những tác động này xảy ra trong những điều kiện có
thể khống chế, điều chỉnh, thay đổi được, ít chịu ảnh hưởng của những yếu tố
ngẫu nhiên khác, từ đó xác định và đánh giá kết quả của những tác động đó. Đặc
trưng của thực nghiệm giáo dục là nó không diễn ra một cách tự phát mà là dưới
sự điều khiển của nhà nghiên cứu. Nhà nghiên cứu tổ chức quá trình giáo dục
một cách có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, tự giác thiết lập và thay đổi những

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 11


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
NỘI DUNG ĐỀ TÀI
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC TRUY VẤN
1. Về tên gọi và bản chất phương pháp
Marsha Lakes Matyas (2000) giải thích rõ hơn rằng "truy vấn" là để hỏi về một
thứ gì đó, hoặc là tìm kiếm một thứ gì đó, khi phải đối mặt với “tình huống nhiều
lựa chọn”, hay một vấn đề gây cho người hỏi sự lúng túng. Nó như một sự tìm
kiếm tri thức và thông tin bằng việc hỏi. Dưới cách nhìn của nhiều nhà nghiên
cứu giáo dục trên thế giới thì “Inquiry Based Learning” được hiểu là “Học dựa
trên truy vấn”, hoặc đơn giản hơn là “Học dựa trên đặt câu hỏi”. Từ “Truy vấn”
hàm chứa ý nghĩa khám phá, là một quá trình phức tạp đòi hỏi cá thể phải nỗ lực
chuyển đổi thông tin và dữ liệu thành tri thức có ích.
Học dựa trên truy vấn (IBL) là một cách nói khác của cách tốt nhất mà nó cho
phép người học thực hiện một quá trình sáng tạo tri thức (experience the
processes ofknowledge creation). Các thành phần cốt lõi của một cách tiếp cận
học dựa trên khám phá mà phần lớn các nhà nghiên cứu đều thống nhất với nhau
đó là:
- Việc học được khuyến khích bởi khám phá, nghĩa là xuất phát từ những câu hỏi
hoặc những vấn đề;
- Việc học được dựa trên một qui trình xây dựng tri thức và hiểu biết mới;
- Đây là một cách tiếp cận tích cực đối việc học, bao gồm học bằng hoạt động;
- Một cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm đối với việc dạy trong đó qui
tắc của người thầy có tác dụng tạo thuận lợi cho hoạt động của người học;
- Là một biện pháp tự học trực tiếp do người học tự chủ việc gia tăng trách

nhau, và tự suy nghĩ trả lời.
Vì vậy, trong phạm vi đề tài này em xin đưa ra một số ý tưởng
câu hỏi giúp giáo viên trong việc giảng dạy cấu trúc lặp của
ngôn ngữ lập trình Pascal theo từng giai đoạn như trên.
2. Phương pháp đặt câu hỏi trong dạy học truy vấn
Các yêu cầu khi đặt câu hỏi:
•
•

Thiết lập các câu hỏi quan trọng để khai thác ý và giúp định hướng cho
học sinh
Sử dụng thời gian chờ: ít nhất 30 giây trước khi học sinh trả lời

•

Theo sát các ý kiến trả lời của học sinh

•

Đưa ra những câu hỏi thăm dò

•

•

Tóm tắt thường xuyên bằng cách ghi lại những điểm mấu chốt vừa được
thảo luận
Thu hút càng nhiều học sinh tham gia thảo luận càng tốt

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển


•

Anh/ chị muốn nói gì khi cho rằng ____________________?

•

Ý chính mà anh/ chị muốn nói là gì?

•

Vấn đề _________ liên quan như thế nào đến ________________?

•

Anh/ chị có thể diễn đạt lại ý của mình theo cách khác không?

•

Theo anh/ chị vấn đề mấu chốt ở đây là gì?

•

•

Tôi muốn kiểm tra xem liệu mình đã hiểu đúng ý của anh/chị chưa. Ý của
anh/ chị là ___________hay ______?

•


Tại sao câu hỏi này lại quan trọng thế?
Câu hỏi này lại khó hay dễ trả lời?

•

Tại sao em nghĩ vậy?

•

Chúng ta có thể đưa ra những giả định nào dựa trên câu hỏi này?

•

Câu hỏi này có thể dẫn tới các vấn đề và câu hỏi quan trọng khác không?

•

Vậy chúng ta tìm hiểu vấn đề này như thế nào?

•

Câu hỏi này dựa trên giả định gì?

•

•

Liệu _____________ có thể khiến chúng ta hiểu vấn đề này theo một cách
khác hay không?



•

Nếu không như vậy, thì anh/ chị giả định như thế nào?

•

•

•

Dường như anh/ chị đang giả định rằng _______________. Tôi hiểu như
vậy có đúng không?
Tại sao anh/ chị lại coi điều đó là ngẫu nhiên?

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 15


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
•

Điều đó có đúng không? Tại sao anh/ chị lại nghĩ rằng giả định đó lại đúng
trong trường hợp này?

3.4 Câu hỏi tìm hiểu lý do và bằng chứng:

•

Anh/ chị có thể giải thích những lý do của mình hay không?

•

Những lý do này có thỏa đáng không?

•

Anh/ chị có bất cứ bằng chứng nào không?

•

Chúng ta có thể kiểm chứng điều đó như thế nào?

•

3.5 Câu hỏi thăm dò nguồn gốc hoặc nguồn câu hỏi:

•

Đây là ý kiến của em hay là em lấy từ một?
nguồn nào khác?

•

Anh/ chị có ý tưởng đó từ đâu vậy?

•

Anh/ chị đã bao giờ bị tác động bởi phương tiện truyền thông?


•

Nếu điều đó xảy ra, nó có thể gây ra hậu quả gì? Tại sao?

•

Hàm ý của anh/ chị là gì?

•

Tác động của nó có thể là gì?

•

Lựa chọn thay thế là gì?

•

Nếu đúng như vậy thì còn điều gì chắc chắn sẽ đúng nữa?

3.7 Câu hỏi về ý kiến hoặc quan điểm:

•

Các nhóm khác sẽ phản hồi câu hỏi này như thế nào?
Bạn sẽ đáp lại một ý kiến phản đối rằng.... như thế nào?

•


vừa là người khơi màu cho các hoạt động tranh luận, đặt vấn đề của học sinh,
vừa là người trọng tài, thông qua nghệ thuật đặt câu hỏi của mình đễ hướng học
sinh hứng thú suy nghĩ và tham gia tranh luận đễ làm chủ kiến thức.
SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 17


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
Phương pháp này có thể sẽ được áp dụng thuận lợi tại các lớp có chất lượng học
sinh khá, giỏi tương đối cao. Ở các lớp thường, giáo viên phải vất vả hơn đễ tạo
hứng thú và ý thức cho học sinh tham gia vào tiết học.
CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN TRUY VẤN VẬN
DỤNG VÀO VIỆC DẠY HỌC BÀI “CẤU TRÚC LẶP” Ở TIN HỌC LỚP
11 TRƯỜNG THPT
1. Vận dụng cách đặt một số câu hỏi truy vấn :
Đoạn chương trình nào sau đây tính đúng biểu thức S:
1
a

- Bài toán 1: Viết CT tính tổng S = +
(debug)

1
1
1
+
+ ... +
Khả năng gỡ rối


•

Liệu có thể khởi tạo giá trị ban đầu cho biến S bằng 0 không? (bằng 1
không?)

•

Liệu có thể khởi tạo giá trị ban đầu cho biến i bằng 0 không? (bằng 1
không?)

SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 18


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
Với bài tập 1, ta lại có thể xây dựng được cách giải khác không?
Đoạn chương trình nào sau đây tính đúng biểu thức S:
Em hãy quan sát hai đoạn chương trình 3 và 4, và cho biết:
Liệu có thể bỏ dấu = trong điều kiện không?(và các trường hợp tương tự)
– Xem xét việc khởi tạo:
Liệu có thể khởi tạo giá trị ban đầu cho biến S bằng 0 không? (bằng 1
không?)
Liệu có thể khởi tạo giá trị ban đầu cho biến i bằng 0 không? (bằng 1
không?)
– Xem xét thứ tự các câu lệnh lặp: Liệu có thể đổi thứ tự hai câu
lệnh lặp S := S + 1/(a+i) và i := i + 1 không? Khả năng gỡ rối (debug)
NCT.FIT.HNUE 24

+ ... +
hãy xây dựng chương trình
a +1 a + 2
a + 100

CT1: Chương trình xây dựng vòng lặp với S := a; i := 1; while i
Hiểu nhu cầu của cấu trúc lặp trong biễu diễn thuật toán.
Biết cấu trúc chung của lệnh lặp với số lần biết trước For trong NNLT
Pascal
Biết sử dụng đúng 2 dạng lệnh lặp For.
2. Kĩ năng: Bước đầu sử dụng được lệnh lặp For để lập trình giải quyết 1 số bài
toán đơn giản.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên: Máy vi tính, Projector, sgk, sgv
2. Học sinh: sgk
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: (7 phút) Kiểm tra bài cũ
Hđ của GV

Hđ của HS

1. Trình bày cấu trúc rẽ nhánh? Sự khác Hs1: trình bày miệng
nhau giữa các dạng rẽ nhánh đó?
2. Viết CT nhập vào 2 số a, b và thực
Hs2: trình bày lên bảng
hiện đưa ra màn hình giá trị của số lớn
hơn.
Gọi 2 hs lên bảng trả lời.

Hs khác nhận xét bài làm của hs2

Nhận xét, đánh giá cho điểm
2. Hoạt động 2: (20 phút)Tìm hiểu ý nghĩa cấu trúc lặp
a. Mục tiêu: Hs thấy được sự cần thiết của cấu trúc lặp trong lập trình.
b. Nội dung:
1


Nội dung

1. Chú ý quan sát bài Quan sát Bài toán
toán đặt vấn đề.
1:
- Rất khó xác định

Viết CT tính tổng
S=

1
1
1
1
+
+
+ ... +
a a +1 a + 2
a + 100

Gợi ý phương pháp: Ta xem S là
một cái xô, các số hạng là những
cái ca có dung tích khác nhau,
khi đó việc tính tổng trên tương Theo dõi gợi ý.
tự như việc đổ các ca nước vào
xô S.
- Có bao nhiêu lần đổ nước như
vậy?
- Thực hiện 100 lần

Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
tính tiền gửi tiết kiệm trong bài Số tiền lãi sẽ được hàng tháng) ông ta
toán 2.
cộng vào số tiền ban được số tiền là bao
đầu để tính lãi cho nhiêu?
tháng tiếp theo:

- S := S + 0.015*S
- Số tiền thu được sau tháng thứ
- Thực hiện 12 lần.
nhất là bao nhiêu?
- Tập trung theo dõi gv
- Theo y/cầu của bài toán ta cần
trình bày.
thực hiện tính bao nhiêu lần như
vậy?
Dẫn dắt: Chương trình được viết
như vậy sẽ rất dài, khó đọc, dễ
sai sót. cần có một cấu trúc điều
khiển việc lặp lại thực hiện các
công việc ở trên.
- Trong tất cả mọi NNLT đều có
một cấu trúc điều khiển việc thực 3. Thảo luận theo
hiện lặp lại với số lần đã định nhóm để viết thuật
toán:
trước.
3. Chia lớp thành 4 nhóm: 2 Btoán 1:
nhóm viết t/toán btoán1, 2 nhóm B1: N←0; S←1/a;
viết t/toán btoán 2.

- Nhận xét bài làm của
nhóm khác.
3. Hoạt động 3: (15 phút)Tìm hiểu lệnh lặp For trong NNLT Pascal
a. Mục tiêu: Hs biết được cấu trúc chung của câu lệnh lặp FOR. Hiểu ý nghĩa các
thành phần trong câu lệnh. Biết được sự thực hiện của máy khi gặp câu lệnh For.
Vẽ được sơ đồ thực hiện đó.
b. Nội dung:
- Dạng tiến:
FOR <biến đếm>:= <giá trị đầu> TO <giá trị cuối> DO <lệnh cần lặp>;
- Dạng lùi:
FOR <biến đếm>:= <giá trị cuối> DOWNTO <giá trị đầu> DO ;
Trong đó:
SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 24


Phương pháp dạy học dựa trên truy vấn vào dạy học bài “ Cấu trúc lập”ở Tin
học lớp 11 trường THPT
+ <giá trị đầu> phải nhỏ hơn <giá trị cuối>
+ Biến đếm là kiểu nguyên, kí tự hoặc miền con
Giá trị biến đếm tự động tăng(giảm) 1 đơn vị sau khi thực hiện câu lệnh cần lặp.

c. Các bước tiến hành:
Hđ của GV

Hđ của HS

1. Y/cầu hs n/cứu sgk và cho 1. Đọc sgk và trả lời

thế nào?
- Hỏi:
+ Trong bài toán tiết kiệm lệnh
SVTH: Nguyễn Vinh Hiển

Trang 25