0

BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TỔNG CỤC DẠY NGHỀ

GIÁO TRÌNH

Mô đun 28: ĐỌC BẢN VẼ THEO
TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ
NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số:120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013
của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề

Năm 2013


1

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.


2

LỜI MỞ ĐẦU
Đọc bản vẽ theo tiêu chuẩn Quốc Tế là một trong những môđun cơ sở

Long Thành Đồng Nai.
Hà Nội, ngày 10 tháng 06 năm 2013
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: TS. Lê Văn Hiền
2. KS. Lê Hồng Hạnh


3

MỤC LỤC

NỘI DUNG

...

TRANG

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.............................................................................. 1
LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................. 2
MÔ ĐUN ĐỌC BẢN VẼ THEO TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ ....................... 6
BÀI 1: CÁC KÍ HIỆU DÙNG TRONG BẢN VẼ .......................................... 8
1.1. Kí hiệu các tiếp điểm ................................................................................. 8
1.2. Kí hiệu các cuộn dây điện từ - công tắc rơle ........................................... 13
1.3. Kí hiệu động cơ điện và máy biến áp ....................................................... 14
1.3.1. Các kí hiệu của động cơ điện ................................................................ 14
1.3.2. Các kí hiệu của MBA ........................................................................... 14
1.4. Các kí hiệu thường gặp khác .................................................................... 18
1.4.1. Các kí hiệu dùng cho thiết bị bảo vệ ..................................................... 21
1.4.2. Các kí hiệu lin kiện điện tử thường gặp ................................................ 22
1.4.3. Các kí hiệu đo lường, chiếu sáng .......................................................... 25

5.4. Đọc bản vẽ nối đường dây và trạm ......................................................... 133

BÀI 6: ĐỌC BẢN VẼ NGUYÊN LÝ ........................................................ 134


5

6.1. Đọc bản vẽ của động cơ hoạt động đơn lẻ ............................................. 135
6.2. Đọc bản vẽ mạch điều khiển 2 động cơ ................................................. 139

DANH SÁCH BAN BIÊN SOẠN GIÁO TRÌNH DẠY NGHỀ
TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG ................................................... 140
DANH SÁCH HỘI ĐỒNG NGHIỆM THU
GIÁO TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG...... 140


6

MÔ ĐUN ĐỌC BẢN VẼ THEO TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ

Mã mô đun: MĐ 28
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
Mô đun được bố trí dạy sau các môn học và mô đun sau: Vẽ điện,
Điện kỹ thuật, Lắp đặt và điều khiển thiết bị điện công nghiệp.
Là mô đun đào tạo mang tính tích hợp trong chương trình đào tạo nghề
Điện tử công nghiệp..
Mục tiêu của môđun:
+ Về kiến thức:
- Trình bày được các tiêu chuẩn của bản vẽ;
- Nhận biết và hiểu được các kí hiệu dùng trong bản vẽ;

7

1

Các kí hiệu dùng trong bản vẽ

4

2

2

2

Phân loại bản vẽ

8

4

4

3

Đọc bản vẽ mặt bằng

10

4


Đọc bản vẽ nguyên lý

11

3

8

Cộng

60

20

37

3

+ Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành
được tính vào giờ thực hành


8

BÀI 1
CÁC KÍ HIỆU DÙNG TRONG BẢN VẼ
Mã bài: MĐ28-01

Giới thiệu
Để hiểu và đọc đúng bản vẽ cần phải biết được các kí hiệu dùng trong

- Tiếp điểm các tác động nhiệt.
- Xác định đúng các tiếp điểm có tác động ngoại lực.
1

Tiếp điểm của các khí cụ đóng
ngắt và đổi nối
– Thường mở
– Thường đóng
– Đổi nối
Cho phép sử dụng các ký hiệu
sau đây:
–

Thường mở

–

Thường đóng

- Đổi nối trung gian
Cho phép bôi đen vòng tròn chỗ
vẽ tiếp điểm động


10

2

– Tiếp xúc trượt Trên mặt
dẫn điện


– Mở chậm

– Đóng mở chậm

1

Tiếp điểm của các khí cụ đóng
ngắt và đổi nối
– Thường mở
– Thường đóng
– Đổi nối
Cho phép sử dụng các ký hiệu
sau đây:
–

Thường mở

–

Thường đóng

- Đổi nối trung gian

Cho phép bôi đen vòng tròn chỗ
vẽ tiếp điểm động


12


5 Tiếp điểm thường đóng của rơ le
và công tắc tơ có độ trì hoãn về
thời gian
– Đóng chậm

– Mở chậm

– Đóng mở chậm

1.2. Kí hiệu các cuộn dây điện từ - công tắc rơle
Mục tiêu: Đọc và xác định đúng các cuộn dây điện từ, cuộn dây công tắc tơ
và cuộn dây rờ le.
Các cuộn dây điện từ, công tắc tơ, rơle,... đều có tên trên các bản vẽ
bằng các kí tự viết hợp với kí số đúng với tên của từng thiết bị đó ở vị trí lắp
đặt.
-

Kí hiệu công tắc tơ
Kí hiệu rơle trung gian
Kí hiệu cuộn van điện từ
Kí hiệu cuộn dây rơle thời gian

Ký hiệu cũ

Ký hiệu mới

Ý nghĩa
Cuộn hút relay thời gian ON-DELAY
Cuộn hút relay thời gian OFFDELAY



15

2

Cuộn cảm có lõi điện môi dẫn từ

3

Cuộn cảm có đầu rút ra

4

Cuộn điện cảm có tiếp xúc trượt

5

Cuộn cảm biến thiên liên tục

6

Cuộn kháng điện đơn

7

Cuộn kháng điện kép

8

Cuộn cảm tinh chỉnh có lõi điện môi dẫn từ.


Biến áp một pha lõi sắt từ

Biến áp một pha lõi sắt từ có màn che giữa
các cuộn dây

Biến áp một pha lõi sắt từ có đầu rút ra ở
điểm giữa dây quấn (biến áp vi sai)

Biến áp một pha ba dây quấn lõi sắt từ có
đầu rút ra ở dây quấn thứ pha

Biến áp ba pha lõi sắt từ, các dây quấn nối
hình sao – sao có điểm trung tính rút ra


17

18

19

20

21

22

23



28

29

Máy biến dòng có hai dây quấn thứ cấp trên
một lõi

Máy biến dòng có hai dây quấn thứ cấp trên
hai lõi riêng

Cuộn dây cực từ phụ
Cuộn dây stator (mỗi pha) của máy điện
xoay chiều
Cuộn dây kích thích song song, kích thích
độc lập máy điện một chiều

30

Stator, dây quấn stator ký hiệu chung

31

Stator dây quấn ba pha tam giác

32

Stator dây quấn ba pha nối sao

33

39

cuộn dây kích thích nối tiếp

1.4. Các kí hiệu thường gặp khác
Mục tiêu: Xác định và phân biệt được các ký hiệu liên quan không thuộc
phần điện.
STT
1

2

TÊN GỌI
Cửa ra vào 1 cánh

Cửa ra vào 2 cánh

KÝ HIỆU


20

3

Thang máy

4

Cửa sổ



Tủ phân phối

4

Cầu dao một pha

5

Đảo điện một pha


22

11

6

Công tắc đơn, đôi, ba, bốn

7

Cầu dao ba pha

8

Đảo điện ba pha

9


3

Biến trở không có điểm
chung

4

Biến trở có điểm chung

5

Tụ điện (ký hiệu chung)

6

Tụ điện có phân cực

7

Tụ điện có điều chỉnh

8

Tụ điện có tinh chỉnh

9

Tụ điện vi sai



8

Trasistor thuận (PNP)