Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................................1
PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ HÀ VỊ, HUYỆN
BẠCH THÔNG - TỈNH BẮC KẠN: ...............................................................1
1. Đặc điểm tình hình về đơn vị:...................................................................1
1.1. Đặc điểm tình hình chung của huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn:........1
1.2. Đặc điểm tình hình chung về xã Hà Vị:.................................................1
2. Cơ cấu tổ chức của Ủy ban nhân dân xã Hà Vị:........................................1
2.1. Về cơ cấu tổ chức UBND Xã Hà Vị: ....................................................1
2.2. Văn phòng HĐND - UBND xã: .........................................................2
2.3. Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa:..........................2
2.4. Ban Tài chính kế hoạch: ........................................................................2
2.5. Ban Địa chính xây dựng:........................................................................3
2.6. Ban Quân sự:..........................................................................................3
3. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã:..................3
PHẦN II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN,
PHỔ BIẾN VÀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT Ở XÃ HÀ VỊ - HUYỆN BẠCH
THÔNG - TỈNH BẮC KẠN...............................................................................6
I. Vị trí, vai trò của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật:..........................6
1. Phổ biến, giáo dục pháp góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quả pháp lý
nhà nước, quản lý xã hội...............................................................................6
2. Phổ biến, giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức pháp luật và văn
hóa quản lý của công dân:.............................................................................6
II. YÊU CẦU CHUNG ĐỐI VỚI VIỆC TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN
VÀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT:.....................................................................7
1. Đảm bảo tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành văn bản:
.......................................................................................................................7
6. Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua câu lạc bộ pháp luật:.................20
7. Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý:......23
8. Phố biến, giáo dục pháp luật thông qua mạng lưới truyền thanh cơ sở:. 30
PHẦN III. THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP:.................................................36
1. Thực trạng:..............................................................................................36
2. Giải pháp:................................................................................................36
PHẦN IV. KẾT LUẬN:....................................................................................40
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ HÀ VỊ, HUYỆN
BẠCH THÔNG - TỈNH BẮC KẠN:
1. Đặc điểm tình hình về đơn vị:
1.1. Đặc điểm tình hình chung của huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn:
- Huyện Bạch Thông là một huyện miền núi vùng cao, huyện với chiều
dài hơn 30km2 chạy theo hướng Quốc lộ 3, bao gồm gần như toàn bộ phần đất
thuộc trung tâm tỉnh Bắc Kạn. Huyện Bạch Thông có tổng diện tích tự nhiên là
545,62 km2. Huyện Bạch Thông giáp với các huyện :
- Phía Nam giáp với thị xã Bắc Kạn.
- Phía Đông giáp với Na Rỳ.
- Phía Bắc giáp với Ngân Sơn, Ba Bể.
- Phía Tây giáp với Chợ Đồn.
Huyện Bạch Thông chỉ còn 17 đơn vị hành chính, trong đó có 16 xã và
Bên Đảng ủy, lãnh đạo gồm Bí thư và Phó Bí thư.
Trong Đảng ủy có 5 hội, tổ chức đoàn thể:
+ Mặt Trận tổ quốc.
+ Hội Nông dân.
+ Hội Phụ nữ.
+ Đoàn Thanh niên.
+ Hội Cựu chiến binh.
Bên Ủy ban nhân dân, lãnh đạo thì có: Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND xã.
2.2. Văn phòng HĐND - UBND xã:
Văn phòng HĐND - UBND là cơ quan chuyên môn tham mưu, tổng hợp
và phục vụ sự quản lý tập trung thống nhất, sự chỉ đạo, lãnh đạo, điều hành mọi
mặt về công tác của Thường trực HĐND - UBND xã, chịu sự chỉ đạo và quản
lý về tổ chức và biên chế về công tác của UBND xã; chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn,
kiểm tra về chuyên môn nghiệp vụ của Văn phòng HĐND và UBND Tỉnh.
2.3. Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa:
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một của là cơ quan chuyên
môn giúp UBND xã quản lý nhà nước về lĩnh vực tư pháp; chịu sự chỉ đạo, quản
lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND xã, chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn,
kiểm tra về chuyên môn và nghiệp vụ của Sở Tư Pháp tỉnh.
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa có chức năng tham
mưu, bộ phận này giúp UBND xã thực hiện quản lý nhà nước về công tác xây
dựng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, kiểm tra việc ban hành thi
hành án dân sự, chứng thực, đăng ký và quản lý hộ tịch, trợ giúp pháp lý và hòa
giải ở cấp cơ sở.
2.4. Ban Tài chính kế hoạch:
Ban tài chính kế hoạch là cơ quan chuyên môn giúp UBND xã quản lý
nhà nước về lĩnh vực tài chính, kế toán, đầu tư và đăng ký kinh doanh. Ban tài
chính này chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
trình lên HĐND cùng cấp quyết định và báo cáo UBND, cơ quan tài chính cấp
trên trực tiếp.
+ Tổ chức thực hiện ngân sách địa phương, phối hợp với cơ quan nhà
nước cấp trên trong việc quản lý ngân sách Nhà nước trên địa bàn xã, thị trấn và
báo cáo về ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật.
+ Quản lý và sử dụng hợp lý, có hiệu quả quỹ đất được để lại để phục vụ
các nhu cầu công ích ở địa phương, xây dựng và quản lý các công trình công
cộng, đường giao thông, trụ sở, trường học, trạm y tế, công trình điện, nước theo
quy định của pháp luật.
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
3
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
+ Huy động sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân để đầu tư xây dựng
các công trình kết cấu hạ tầng của xã, thị trấn trên nguyên tắc bình đẳng, dân
chủ, tự nguyện. Việc quản lý đóng góp này phải được công khai, có kiểm tra,
kiểm soát và đảm bảo sử dụng đúng với mục đích, đúng chế độ theo quy định
của pháp luật.
- Trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, ngư nghiệp, thủy lợi:
+ Tổ chức và hướng dẫn việc thực hiện các chương trình, kế hoạch, đề án
khuyến khích phát triển và ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ để phát triển
sản xuất và hướng dẫn nông dân chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cây trồng, vật nuôi
trong sản xuất theo quy hoạch, kế hoạch chung và phòng trừ các bệnh dịch đối
đình được giao, vận động nhân dân giữ gìn vệ sinh, phòng và chống các dịch bệnh.
+ Xây dựng phong trào và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể dục thể
thao, tổ chức các lễ hội cổ truyền, bảo vệ và phát huy giá trị của các di tích đình
liệt sĩ, những người có công với nước theo quy định của pháp luạt.
+ Thực hiện chính sách, chế độ đối với thương binh, bệnh binh, gia đình
liệt sĩ, những người và gia đình có công với nước theo quy định của pháp luật.
+ Quản lý, bảo vệ, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ, xây dựng các đền giữ gìn tín
ngưỡng tốt đẹp trong nhân dân.
- Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội:
+ Tổ chức tuyên truyền, giáo dục xây dựng quốc phòng toàn dân, xây
dựng làng xã chiến dấu trong khu vực phòng thủ ở địa phương, thực hiện các đợt
huấn luyện cho dân quân từng thôn.
+ Thực hiện công tác nghĩa vụ quân sự và tuyển quân theo kế hoạch, đăng
ký, quản lý quân nhân dự bị động viên.
+ Thực hiện các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, xây
dựng phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc vững mạnh, thực hiện các
biện pháp phòng ngừa và chống các tội phạm, các tệ nạn xã hội và các hành vi vi
phạm pháp luật khác ở địa phương.
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
5
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
Trình độ văn hóa pháp lý không chỉ phản ánh sự hiểu biết các quy định
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
6
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
của pháp luật một cách tổng thể, cần thiết cho mỗi người, gắn liền với các nghĩa
vụ của họ mà còn là sự hiểu biết một cách sâu sắc ý nghĩa pháp luật trong đồi
sống xã hội, sự tôn trọng pháp luật.
Trong điều kiện xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh thì cần
một trong những điều kiện quan trọng là làm sao để người dân được tham gia
tích cực vào các hoạt động quản lý xã hội bằng pháp luật. Tăng cường dân chủ
cũng có nghĩa là mở rộng sự tham gia của người dân vào các hoạt động lập
pháp, hành pháp và tư pháp, thực hiện giám sát hoạt động của các cơ quan nhà
nước nhằm tăng cường cao trách nhiệm của mỗi người trong xã hội. Phổ biến
giáo dục pháp luật giúp góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự lớn mạnh
tích cực, đảm bảo cho hành trang kiến thức pháp lý cần thiết cho sự tham gia
vào hoạt động xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật.
II. YÊU CẦU CHUNG ĐỐI VỚI VIỆC TUYÊN TRUYỀN, PHỔ
BIẾN VÀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT:
1. Đảm bảo tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành
văn bản:
Phổ biến, giáo dục pháp luật khác với các loại hình phổ biến, giáo dục
khác ở chỗ là nội dung được phổ biến, giáo dục là pháp luật, là những quy tắc xử
BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT Ở XÃ:
1. Sự cần thiết xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật:
Xây dựng kế hoạch là việc đề ra một cách có hệ thống những công việc
dự định làm trong một thời gian nhất định, với những cách thức và trình tự tiến
hành một cách cụ thể. Xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục là hết sức cần thiết
và cụ thể như sau:
- Xác định rõ đối tượng, nội dung, hình thức, biện pháp, tiến độ và phân
công thực hiện cụ thể, kế hoạch phổ biến, giáo dục góp phần triển khai công tác
phổ biến, giáo dục pháp luật được thường xuyên, liên tục, khắc phục tình trạng
tùy tiện, lúc làm và lúc bỏ.
- Trong khi phải thực hiện cùng lúc các nhiệm vụ giúp Ủy ban nhân dân
cấp xã quản lý nhà nước về công tác tư pháp trong phạm vi địa phương, kế
hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật tạo điều kiện cho công chức Tư pháp - Hộ
tịch chủ động hơn trong tổ chức công việc.
- Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật là căn cứ để kiểm tra, đánh giá
khen thưởng việc thực hiện nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật ở địa phương
trong từng giai đoạn.
2. Yêu cầu xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật:
- Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật phải có mục tiêu, giải pháp tiên
độ cụ thể, có tính khả thi và hiệu quả. Trong từng giai đoạn kế hoạch phổ
biến, giáo dục pháp luật phải bám sát tình hình của địa phương, các điều kiện
kinh tế - xã hội, đặc biệt là phải phù hợp với nguồn nhân lực và kinh phí cho
công tác này, có như vậy công tác phổ biến, giáo dục pháp luật mới thực sự
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
8
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Để xác định được mức độ hiểu biết và nhu cầu tìm hiểu pháp luật của cán
bộ, nhân dân trong địa phương, công chức Tư pháp - Hộ tịch có thể tiến hành
tham khảo bằng việc là hỏi trực tiếp, thông qua đề xuất của cán bộ các công
chức, đoàn thể ở cơ sở, các tổ chức dân phố, trưởng thôn, phải nắm bắt thông
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
9
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
qua việc giao tiếp hàng ngày với người dân trong giải quyết các công việc liên
quan đến hộ tịch hoặc qua hoạt động tư vấn, hòa giải cơ sở ở địa phương. Nhằm
mục đích là để đánh giá xem cán bộ và nhân dân địa phương hiểu biết pháp luật
ở mức độ nào và họ cần tìm ra những nội dung gì để khi xây dựng kế hoạch sẽ
xác định được những nội dung thích hợp với từng nhóm đối tượng.
3.2. Xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật và lập dự toán
kinh phí thực hiện:
a. Nội dung chính:
- Mục đích, yêu cầu của kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật cần nêu rõ
mục đích, kết quả cụ thể cần đạt được cũng như các yêu cầu đặt ra khi mà chúng
ta triển khai kế hoạch.
- Đối tượng tác động của kế hoạch có thể là: toàn thể cán bộ, nhân dân
trên địa bàn hoặc nhóm đối tượng như phụ nữ, thanh niên.
- Nội dung cần phải được phổ biến đến đối tượng, nội dung pháp luật
không chỉ dừng ở các luật, pháp lệnh hay văn bản của trung ương mà còn là văn
+ Kinh phí thì phải nêu rõ nguồn kinh phí thực hiện kế hoạch, kinh phí
phổ biến, giáo dục có thể được ghi ngay trong kế hoạch hoặc có thể lập thành
bản dự toán riêng (kèm theo kế hoạch).
b. Thể thức trình bày:
Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp xã là một
dạng văn bản hành chính. Theo quy định Thông tư Liên tịch số 55/2005/TTLTBNV-VPCP ngày 06/5/2005 của Bộ Nội Vụ và Văn phòng Chính phủ hướng
dẫn về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản thì kế hoạch có thể ban hành kèm
theo Quyết định hoặc ban hành độc lập. Khi ban hành kế hoạch phổ biến, giáo
dục pháp luật, công chức Tư pháp - Hộ tịch phải căn cứ vào các hướng dẫn về
thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản tại Thông tư liên tịch số 55/2005/TTLTBNV-VPCP.
c. Tổ chức lấy ý kiến đóng góp:
Dự thảo kế hoạch được đưa ra lấy ý kiến đóng góp của cán bộ, công chức
Ủy ban nhân dân cấp xã, các Mặt trận tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể, những
người sẽ trực tiếp tham gia triển khai kế hoạch sau khi được phê duyệt.
Sau khi tổng hợp lấy ý kiến đóng góp, công chức Tư pháp - Hộ tịch hoàn
chỉnh nội dung bản kế hoạch để trình phê duyệt. Rồi sau đó trình lên lãnh đạo
Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt kế hoạch.
4. Tổ chức thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật:
Trong quá trình thực hiện kế hoạch công chức Tư pháp - Hộ tịch có
nhiệm vụ:
- Chủ trì tổ chức các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ,
nhân dân trên địa bàn.
- Thực hiện vai trò là đầu mối phối hợp cán bộ, công chức của Ủy ban
nhân dân cấp xã, cán bộ mặt trận, cán bộ tổ chức, đoàn thể ở cơ sở triển khai các
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
11
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT:
1. Tuyên truyền bằng miệng:
Tuyên truyền miệng là một công đoạn không thể thiếu trong phàn lớn các
hình thức tuyên truyền pháp luật.
Tuyên truyền miệng là hình thức chủ yếu được thực hiện thông qua hội
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
12
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
nghị, hội thảo, tập huấn, sinh hoạt câu lạc bộ pháp luật. Tuyên truyền miệng là
hình thức tuyên truyền linh hoạt, có nhiều ưu thế, có thể tiến hành ở bất cứ nơi
nào, trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào với số lượng người nghe không bị
hạn chế. Khi thực hiện tuyên truyền miệng, người nói có đủ điều kiện để giải
thích, phân tích làm sáng tỏ nội dung cần tuyên truyền.
Hình thức của tuyền truyền pháp luật ở cấp xã rất đa dạng, có thẻ tổ chức
dưới dạng hội nghị, lớp tập huấn các buổi nói chuyện để thu hút người nghe,
lồng ghép việc phổ biến pháp luật vào các buổi họp, thông qua hệ thống truyền
thanh ở cơ sở.
Đối tượng của tuyên truyền miệng rất phong phú cho đủ mọi hình thức
như: cán bộ tri thức, công nhân, nông dân, doanh nhân, phụ nữ, người cao tuổi
thanh thiếu niên,… hoặc là bất cứ người nào trong xã hội đang cần được tuyên
truyền, phổ biến pháp luât.
Cần tăng cường độc thoại trong quá trình truyền đạt, sử dụng độc thoại sẽ
lý… gắn với một số chế định, ngành luật. Một buổi nói chuyện chuyên đề
thường không đóng khung trong phạm vi pháp luật, trong khuôn khổ một vấn đề
khén kín mà mở ra nhiều lĩnh vực liên quan, nhiều hướng suy nghĩ. Chính vì thế,
các buổi nói chuyện chuyên đề thường thu hút được đông đảo báo cáo viên pháp
luật, cán bộ nghiên cứu, cán bộ xây dựng pháp luật, cán bộ tuyên truyền pháp
luật, hòa giải viên, thành lập các câu lạc bộ pháp luật tham gia.
* Kỹ năng tuyên truyền miệng về pháp luật:
Gây thiện cảm ban đầu cho người nghe rất quan trọng. Thiện cảm ban đầu
thể hiện ở nhân dân, tâm thế và biểu hiện của người nói khi bước lên mục tuyên
truyền. Danh tiếng, phẩm chất đạo đức, học vị, chức vụ của người nói là nguồn
thiện cảm ban đầu cho người nghe, kích thích người nghe háo hức chờ đón buổi
truyền thanh. Thiện cảm ban đầu tạo ra sự hứng thú, say mê của người nghe,
củng cố được niềm tin về vấn đề đang tuyên truyền. Như vậy, báo cáo viên phải
tươi cười bao quát hội trường, có lời chào mừng, chúc tụng, câu mở đầu dí dỏm,
hài hước, công bố thời gian, chương trình làm việc rõ ràng, thoải mái, sẽ gây
được thiện cảm ban đầu đối với người nghe. Báo cáo viên có thể bắt đầu từ một
câu chuyện bắt đầu từ một câu chuyện pháp luật được các phương tiện thông tin
đại chúng nói đến nhiều thời gian qua hay có thể bắt đầu từ một bộ phim đã
chiếu khá phổ biến hoặc cũng có thể bằng các tình huống xảy ra gần địa bàn nơi
tổ chức tuyên truyền.
Tạo sự hấp dẫn, gây ấn tượng trong khi nói: giọng nói, âm lượng phát
thay đổi theo nội dung và nhấn mạnh vào những điểm quan trọng, cần chú ý.
Động tác, cử chỉ phải phù hợp với nội dung và giọng nói để nâng cao hiệu quả
tuyên truyền của lời nói. Sắc thái có tác dụng chuyền cảm rất lớn. Khi nối cần
chú ý nhìn vào một nhóm người ngồi dưới, thi thoảng người nói cần thay đổi vị
trí nhìn để tạo sự chú ý của cử tọa. Người nói cần đưa ra số liệu, sự kiện để minh
họa, đặt ra câu hỏi để tạo sự chú ý của người nghe. Người nói cũng cần phát huy
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
14
viên trong gia đình, giữa các hộ gia đình và các cá nhân với nhau trong cộng
đồng dân cư là điều tất yếu không thể tránh khỏi. Phổ biến, giáo dục pháp luật
thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở là các hòa giải viên bằng hoạt động hòa
giải của mình hướng dẫn, giải thích và cung cấp cac kiến thức pháp luật, tình
cảm pháp luật cho các tranh chấp và những người khác trong cộng đồng dân cư
nhằm mục đích hình thành ở họ sự hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng pháp luật
và thói quen hành động theo pháp luật.
Hòa giải ở cơ sở từ lâu trở thành một truyền thống tốt đẹp được lưu giữ
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
15
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
trong nhân dân. Hòa giải ở cơ sở là một hoạt động mang tính chất xã hội tự
quản, là một cơ chế giải quyết tranh chấp tự nguyện và tự quản của người dân.
Việc triển khai luật hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua bám sát
theo chỉ đạo của Bộ Tư pháp và kế hoạch của Ủy ban nhân dân tỉnh: đã tổ chức
rà soát văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến công tác hòa giải ở
cơ sở do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp ban hành, tham mưu và
sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp
với luật hòa giải ở cơ sở. Thông qua những vụ hòa giải ở cơ sở ta có thể tuyên
truyền thêm cho người dân có thể hiểu biết nhiều hơn nữa về pháp luật cũng như
luật hòa giải.
Công tác hòa giải ở cơ sở trong thời gian qua đã khẳng định vị trí, vai trò,
chấp và những người khác trong cộng đồng dân cư nhằm mục đích hình thành ở
họ sự hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng pháp luật và thói quen hình thành theo
pháp luật. Vì vậy, trong khi tiến hành hòa giải các bên tranh chấp, hòa giải viên
có rất nhiều cơ hội để lồng ghép việc phổ biến, giáo dục pháp luật, nhấn mạnh
những quy định mấu chốt của pháp luật nếu các bên tranh chấp nghiêm chỉnh
trong ứng xử của mình thì sẽ tránh được tranh chấp xảy ra. Đồng thời, qua đó
các bên tranh chấp và những người có liên quan có thể được nâng cao hiểu biết
pháp luật và ý thức tôn trọng pháp luật từ đó hạn chế những vi phạm pháp luật
và tranh chấp xảy ra.
4. Biên soạn tài liệu phổ biến giáo dục pháp luật:
Tài liệu phổ biến giáo dục đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động phổ
biến, giáo dục pháp luật. Tài liệu phổ biến giáo dục vừa là cẩm nang, vừa là
phương tiện công cụ hoạt động cho những người làm công tác phổ biến giáo dục
pháp luật, là cầu nối đưa pháp luật đến với người dân.
* Tài liệu phổ biến giáo dục gồm những loại sau:
- Đề cương tuyên truyền, văn bản pháp luật.
- Sách pháp luật gồm: sách nghiên cứu, bình luận, hướng dẫn, giải thích
pháp luật, sách hỏi đáp pháp luật, sách hướng dẫn tìm hiểu pháp luật, sách hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật,...
- Bằng tiếng, băng hình tuyên truyền pháp luật.
- Bản tin pháp luật.
- Tài liệu pháp luật khác.
Trong phạm vi hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã, phần này
chỉ đề cập đến kỹ năng biên soạn đề cương tuyên truyền văn bản pháp luật và tài
liệu hỏi đáp pháp luật.
a. Kỹ năng biên soạn đề cương tuyên truyền văn bản pháp luật:
Đề cương tuyên truyền văn bản pháp luật là tài liệu dùng để tuyên truyền,
giải thích, hướng dẫn, phổ biến một văn bản pháp luật, một nội dung pháp luật
hoặc một vấn đề hợp lý. Người sử dụng có thể dựa vào đề cương tuyên truyền
để nghiên cứu nội dung văn bản, các trọng tâm cần tập trung tuyên truyền, phổ
người nghe.
- Các bước cần thiết để biên soạn tài liệu hỏi đáp:
+ Bước 1: Lựa chọn nội dung pháp luật.
+ Bước 2: Sưu tầm, tập hợp các văn bản có liên quan.
+ Bước 3. Biên soạn tài liệu.
+ Bước 4: Biên tập chỉnh lý tài liệu.
5. Xây dựng và tổ chức hoạt động cho đội ngũ tuyên truyền pháp
luật:
5.1. Xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên truyền viên pháp luật:
Ở xã có thể lự chọn người làm tuyên truyền viên phải từ cán bộ công chức
cấp xã, cán bộ các tổ chức, đoàn thể ở địa phương như: Mặt trận quốc, Hội Phụ
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
18
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, các công chức cơ quan nhà nước đặc biệt
là cơ quan tư pháp đã nghỉ hưu đang sinh sống ở địa phương. Tổ viên hòa giải,
trưởng thôn, những người có uy tín.
- Tiêu chuẩn tuyên truyền viên pháp luật:
+ Là người có phẩm chất chính trị vững vàng, có tư cách đạo đức tốt,
gương mẫu chấp hành các Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
+ Có kiến thức pháp luật, kiến thức xã hội, có đủ khả năng truyền đạt
pháp luật trước công chúng.
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
viên pháp luật được thực hiện có chất lượng đòi hỏi cán bộ tư pháp phải chủ
động, sáng tạo linh hoạt khâu tổ chức, nội dung bồi dưỡng, tập huấn phải ngắn
gọn, thiết thực, hiệu quả, kết hợp “học đi đôi với hành”.
- Hướng dẫn hoạt động cho đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật: Phải hoạt
động theo kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật tuyên truyền của Ủy ban nhân
dân cấp xã.
- Hoạt động định kỳ: Căn cứ vào kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật
hàng năm của ủy ban nhân dân cấp xã, công chức Tư pháp - Hộ tịch hướng dẫn
cho các tuyên truyền pháp luật xây dựng kế hoạch phổ biến, tuyên truyền pháp
luật của mình. Trong kế hoạch của mỗi tuyên truyền viên pháp luật, cần xác
định nội dung pháp luật để phổ biến, đối tượng được phổ biến, thời gian thực
hiện. Phạm vi hoạt động của các tuyên truyền viên là trực tiếp phổ biến pháp
luật cho cán bộ, nhân dân ở trong xã, phường, thị trấn.
6. Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua câu lạc bộ pháp luật:
a. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của câu lạc bộ:
Câu lạc bộ pháp luật là tổ chức được thành lập trên tinh thần tự nguyện
tham gia của những người có nhu cầu tim hiểu pháp luật, tích cực đấu tranh bảo
vệ pháp luật, nhiệt tình tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Thông qua
các hoạt động sinh hoạt của câu lạc bộ nhằm góp phần nâng cao hiệu quả pháp
luật, gây dựng lòng tin đối với pháp luật, nâng cao ý thức tôn trọng và chấp hành
pháp luật, hình thành thói quen sống và làm việc theo pháp luật của các hội viên
nói riêng và toàn thể nhân dân nói chung tại địa bàn.
- Đặc điểm:
+ Là tổ chức được thành lập và hoạt động dựa trên nguyên tắc tự giác, tự
nguyện của các cá nhân thành viên với mục đích chủ yếu để có cơ hội được giao
lưu, học hỏi, tìm hiểu pháp luật và nâng cao nhận thức pháp luật.
+ Câu lạc bộ có cơ cấu tổ chức bao gồm Ban chủ nhiệm câu lạc bộ và các
của Đảng và pháp luật của nhà nước được tuyên truyền, phổ biến rộng rãi và kịp
thời. Từ đó, giúp hội viên và nhân dân trên địa bàn nâng cao hiểu biết pháp luật
và ý thức tôn trọng và tự giác chấp hành pháp luật, đưa pháp luật dần trở thành
thói quen trong ứng xử hàng ngày của nhân dân. Câu lạc bộ còn tạo điều kiện để
mỗi hội viên trở thành một tuyên truyền viên pháp luật tích cực vận động người
thân trong gia đình, địa bàn mình cư trú chấp hành pháp luật. Hoạt động của của
câu lạc bộ góp phần không nhỏ trong việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị, phát
triển kinh tế - xã hội của địa phương, đặc biệt là phong trào đấu tranh phòng
chống tội phạm và tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
b. Thành lập, tổ chức và hoạt động của câu lạc bộ:
- Thành lập câu lạc bộ: Để có cơ sở pháp lý chính thức công nhân và đưa
câu lạc bộ vào hoạt động, tùy theo mục đích, nhu cầu chọn điểm thành lập câu
lạc bộ, Ủy ban nhân dân huyện hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc lãnh đạo cơ
quan, đơn vị ban hành Quyết định thành lập câu lạc bộ và phê duyệt danh sách
Sinh viên: Hoàng Thị Bích
21
Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
thành viên ban đầu của câu lạc bộ.
- Tổ chức câu lạc bộ: Ban chủ nhiệm câu lạc bộ gồm có 3 đến 5 người,
bao gồm chủ nhiệm, các phó chủ nhiệm và các ủy viên là các cá nhân tiêu biểu,
có tâm huyết, nhiệt tình tham gia công tác phổ biến, giáo dục ở đơn vị, địa
phương, có trình độ hiểu biết pháp luật nhất định, có khả năng lãnh đạo, quản lý
Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
- Thường xuyên đổi mới các phương thức sinh hoạt để thu hút các hội
viên tham gia.
- Bố trí địa điểm sinh hoạt của câu lạc bộ ổn định.
- Tạo nguồn kinh phí hoạt động ổn định cho câu lạc bộ.
- Thực hiện chế độ khen thưởng, kiểm điểm phê bình kịp thời.
- Thực hiện sơ kết, tổng kết hoạt động định kỳ của câu lạc bộ.
7. Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý:
Trợ giúp pháp lý được hiểu là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí của
các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo, người có công với cách
mạng, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn và một số đối tượng
có hoàn cảnh khó khăn khác theo quy định của pháp luật.
Chủ thể thực hiện trợ giúp pháp lý hiểu theo nghĩa rộng bao gồm các tổ
chức trợ giúp pháp lý nhà nước và các tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn
pháp luật của các tổ chức chính trị - xã hội, chính trị xã hội nghề nghiệp. Còn
hiểu theo nghĩa hẹp, chủ thể thực hiện trợ giúp chỉ bao gồm các tổ chức pháp lý
nhà nước.
a. Đặc điểm của phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động trợ
giúp pháp lý:
Hoạt động trợ giúp pháp lý có quan hệ mật thiết với hoạt động phổ biến,
giáo dục pháp luật. Tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý ngoài nhiệm vụ thực hiện
trợ giúp pháp lý miễn phí cho người nghèo, người có công với cách mạng,…
- Chủ thể thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật là các tổ chức thực hiện
trợ giúp pháp lý, người trực tiếp thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật trong
quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý là các trợ giúp viên pháp lý và công tác viên,
Copyright: Tài liệu đại học ©