PHẦN MỞ ĐẦU
1- Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Ai cũng biết, thước đo giá trị hiện thực hoá phụ thuộc hàm lượng sự thật
và sự đúng đắn mang tính bản chất của tác phẩm báo chí tác động vào đời sống,
làm thay đổi hành vi, cách nghĩ của con người trong các hoạt động chính trịkinh tế-văn hoá- xã hội. Đó chính là tính hiệu quả của tác phẩm báo chí. Một tác
phẩm báo chí hay là một tác phẩm báo chí có hiệu quả xã hội cao. Đồng thời
một tác phẩm báo chí có hiệu quả xã hội cao cũng là một tác phẩm báo chí hay.
Muốn có tác phẩm báo chí hay đòi hỏi người làm báo phải có phẩm chất chính
trị. Muốn có phẩm chất chính trị, người làm báo phải được trang bị đầy đủ các
nguyên lý chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hiểu sâu và nắm rõ mọi
quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước. Đó là yêu cầu bắt buộc đối với mọi người làm báo, nhất là đối với các
phóng viên, biên tập viên và những người quản lý, chỉ đạo báo chí. Chủ nghĩa
Mác-Lênin, tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng, trước đây, ngày
nay và mai sau vẫn là học thuyết khoa học, tiên tiến, là kim chỉ nam dẫn đường
đi tới của dân tộc ta, đất nước ta.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Từ trước đến nay, chưa có 1 công trình, một tác giả nào công bố kết quả
khảo sát ở góc độ nghiên cứu về bản chất của sự thật trong tác phấm báo chí đối
với công cuộc đổi mới một cách tổng thể trên các phương diện:
- Tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển
kinh tế xã hội của đất nước từ trước đến nay
- Tuyên truyền nâng cao trình độ dân trí cho quần chúng nhân dân;
- Phản ánh quan điểm của các cơ quan quản lý, lãnh đạo đặc biệt là ý
kiến của quần chúng nhân dân đối với công tác lãnh chỉ đạo điều hành của chính
quyền các cấp.

1


- Những vấn đè liên quan đến quốc kế dân sinh, tuyên truyền về tình hình

nghiên cứu đề tài
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận: Từ việc đi tìm bản chất sự thật làm rõ khái niệm tuyên
truyền chính sách của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực phát triển kinh tế xã
hội, đặc biệt là công tác chỉ đạo điều hành của trung ương chỉ đạo địa phương
trong việc điều hành phát triển kinh tế xã hội. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng
đến quá trình thực hiện, hiệu quả chất lượng, những hạn chế cần khắc phục
nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền.
Ý nghĩa thực tiễn: Đề cập trực tiếp đến thực tiễn quản lý, công tác công
tác phóng viên của cá nhân…từ đó tổng kết, rút kinh nghiệm và đề xuất các giải
pháp nhằm nâng cao công tác tuyên truyền trên các ấn phẩm của Báo Hànộimới
nơi tác giả đang công tác.
6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
1- Những vụ việc xì - căng – đan làm rúng động dư luận thời
gian qua
2- Những vấn đề pháp lý liên quan đến bản chất sự thật trong
tác phấm báo chí
3- Những cuộc hội thảo liên quan đến vấn đề trên trong vòng 10
năm trở lại đây
7. Phương pháp nghiên cứu
Bằng thế giới quan, nhân sinh quan và phương pháp luận của Triết học
Mác – Lê Nin; lấy chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
làm nền tảng; dựa trên cơ sở có tính nguyên tắc của logic biện chứng, sử dụng

3


phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hợp, logic, so sánh, diễn dịch, mô
hình hoá, khái quát hoá.

xem đi xem lại chín, mười lần. Chính xác, cụ thể, trung thực, cẩn trọng là
những phẩm chất Người đòi hỏi phải có trong từng bài viết, bài nói, trong
từng vấn đề nêu ra của mỗi nhà báo.
Báo Nhân Dân số ra ngày 14-6-1961 đăng tin: Hội đồng Chính phủ
quyết định điều chỉnh giá bán lẻ một số hàng công nghiệp. Người đã gạch
chữ “điều chỉnh” và thay vào bằng chữ “giảm” cho chính xác.
Cũng báo Nhân Dân số ra ngày 18-3-1963 có bài “Triều Tiên được
mùa lớn trong tình hình lụt nặng”, Người gạch dưới ba chữ “trong tình
hình” và sửa thành hai chữ “mặc dù” (Triều Tiên được mùa lớn, mặc dù lụt
nặng) cho hay và chính xác.(3)
Báo Quân đội Nhân dân số ra ngày 3-1-1961, trên trang nhất, nửa
bên phải, dưới đầu đề lớn “Thắng lợi vô cùng to lớn về quân sự và chính trị”,

5


bài báo viết: “Đánh chiếm hàng loạt vị trí chiến lược...”, Người gạch chéo
giữa chữ “Đánh” và “chiếm”, thay vào bằng hai chữ “giải phóng” cho đúng
và hay hơn.(4)
Đôi khi có những thông tin báo chí nêu, Người chỉ thị cho Văn
phòng xác minh lại. Đối với những gương người tốt, việc tốt, Người thường
rất cẩn thận, đề phòng trường hợp tin đưa không chính xác, người nhận phần
thưởng chưa xứng đáng và việc tốt đó không phát huy được tác dụng cổ vũ,
động viên. Và cũng đã có 1, 2 trường hợp địa phương nhận được chỉ thị của
Người đi xác minh người và việc thì tìm không ra. Đó là vì báo đã đưa tin
không có thật!(5)
Người từng phê bình các báo là “thường nói một chiều và đôi khi
thổi phồng các thành tích, mà ít hoặc không nói đúng mức đến khó khăn và
khuyết điểm”(6), tránh né những tiêu cực trong xã hội. Tin tức thì có báo đưa
hấp tấp, nhiều khi thiếu thận trọng, chỗ đáng khen thì không khen, chỗ đáng

Khi nói về kinh nghiệm viết báo, làm báo của mình, Người nói đó là
phải viết chính xác, phải đọc đi đọc lại bài viết của mình nhiều lần, thấy câu
nào thừa, chữ nào thừa, không chắc chắn thì bỏ đi đừng tham chi tiết.
Một trong những đặc trưng nổi bật của báo chí Hồ Chí Minh là luôn
tạo được sự gắn bó chặt chẽ giữa báo chí và đời sống xã hội, luôn có những
tư liệu, số liệu chân thực, chính xác trong các bài viết. Đời sống xã hội với
những vấn đề rộng lớn, những hiện tượng tiêu biểu và các chất liệu đời
thường luôn được Người đưa rất cụ thể trong các tác phẩm báo chí.
Đọc các bài báo của Người trong những năm đầu của thế kỷ XX,
chúng ta thấy được những số phận, những cảnh đời có thật của những người
nghèo khổ ở Đông Dương và các nước thuộc địa, những con số biết nói, biết
tố cáo tội ác của bọn thực dân và thức tỉnh lương tri của mọi người.

7


Khi tố cáo thực dân Pháp đã bảo hộ, che chở và đưa những kẻ bất tài,
chuyên “làm bậy” đến làm quan ở Đông Dưong, Người đã dẫn chứng:
“Ông Bôđoanh mặc dù bị tố cáo hẳn hoi về tội giả mạo và dùng giấy
tờ giả mạo, bây giờ vẫn cứ là toàn quyền.
Ông Đáclơ nguyên bán cháo, trước là quan cai trị tỉnh, bị lên án là
ăn hối lộ, là cường hào và đã gây ra cuộc nổi dậy đẫm máu ở Thái Nguyên,
đã được chính phủ thuộc địa cử vào Hội đồng thành phố Sài Gòn.
Ông Têa, kỹ sư giám đốc một hãng buôn lớn, bị tố cáo là có tội
nhũng lạm mà không bị rầy rà gì...”(8)
Khi chứng minh nước Pháp đích thực là một “nước quân phiệt”,
“một nước đế quốc chủ nghĩa”, Người nêu dẫn chứng:
“Năm 1914, quân đội chiếm đóng gồm có 1.825 sĩ quan, 17.290 hạ
sĩ quan và lính người Âu, 42.099 người bản xứ; lại phải thêm vào số đó
1.979 người trong các đội cảnh vệ bản xứ của Đahômây, Ghinê và Bờ Biển

cũng không bao giờ có tính chất trừu tượng, chủ quan. Những lời bình luận
bao giờ cũng dựa trên cơ sở vững chắc của những sự việc khách quan, những
ví dụ cụ thể.
Sau cách mạng tháng Tám, trên cương vị là một vị Chủ tịch Đảng,
Chủ tịch nước, Người không có nhiều điều kiện, thời gian để tiếp xúc trực
tiếp và sử dụng những tư liệu cụ thể trong đời sống. Nhưng Người vẫn quan
tâm đến tất cả mọi vấn đề của đời sống, từ những vấn đề lớn như dân chủ,
chăm lo cho giáo dục, trồng cây… đến những việc liên quan đến cuộc sống
hàng ngày như nấu rượu, cờ bạc, mổ bò bừa bãi, mở tiệc linh đình, tảo hôn,
cưới xin, đánh vợ… Người chọn lọc những hiện tượng tiêu biểu để đề xuất

9


vấn đề và bàn luận. Đặc biệt, Người luôn có ý thức khai thác triệt để những tư
liệu trên báo chí để có những số liệu cụ thể, chính xác.
Trong bài “Cần phải nâng cao chất lượng hàng hoá”, khi phê phán
một số cán bộ và công nhân kém tinh thần trách nhiệm đã sản xuất hàng hoá
xấu, kém chất lượng làm thiệt thòi cho nhân dân, Người đã nêu dẫn chứng:
“- Kim khâu quá to, khó khâu, hay làm đứt chỉ.
- Đinh (của công ty Phú lợi) quá xấu. Người ta mua 500 cây thì non
một nửa không dùng được.
- Xe đạp “Thống Nhất” có cái mới đi 30 cây số đã xộc xệch.
- Khăn mặt có cái dùng một tháng đã rách
- Áo đi mưa mặc dăm lần đã đứt cúc.
- Ủng đi mưa, 12 đồng một đôi, chỉ dùng được vài tháng.
- Áo may sẵn cho trẻ con, mới mặc một buổi thì 3 khuy đã rơi mất 2.
- Bút máy “Trường Sơn” có cái dùng đựoc vài tháng thân bút đã nứt.
- Bút chì “Hồng Hà” thường hay gẫy, không vót được.
(Trích báo Nhân Dân, ngày 17-11-1962)

nhiều đến vẻ đẹp vốn có của đời sống, tránh kiểu “bố trí chụp ảnh” khiến
ảnh nặng về trang trí, hình thức. Chú thích ảnh cũng phải đảm bảo tính chân

11


thật, sinh động, có khi xem xong, Bác sửa lại nội dung lời chú thích ảnh đăng
trên báo rồi giao cho thư ký chuyển Ban biên tập báo để rút kinh nghiệm.
Ngoài ra, Bác cũng nhắc các báo thường xuyên đăng ảnh “chân
dung người tốt việc tốt” bởi với sức mạnh và tính chân thật của mình, ảnh
báo chí sẽ góp phần nhân lên trong xã hội nhiều hơn những con người, những
việc làm như thế. Thấy bức ảnh chân dung đăng báo nào đẹp, lột tả được tình
cảm chân thật của nhân vật, Bác dùng bút chì đỏ viết chữ “tốt” bên cạnh rồi
gửi tờ báo cho Ban biên tập(15).
Trong xã hội ta, dân chủ ngày càng được mở rộng và đội ngũ nhà
báo là những người nắm được nhiều nhất những thông tin mọi mặt của đời
sống xã hội, đặc biệt là mặt trái, những hiện tượng tiêu cực, các tệ nạn xã hội.
Do vậy, đòi hỏi họ phải thực sự khách quan, không chỉ trong việc phản ánh
thông tin mà ngay cả trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin đó. Học tập và
làm theo những lời dạy trên, đó sẽ là món quà quý giá, thiết thực nhất mà mỗi
người làm báo dâng lên trong ngày sinh của Bác Hồ kính yêu./.

Chương 2. Bản chất về sự thật trong hoạt động báo chí
gần đây
2.1. Những chuyện xì – căng - đan ầm ĩ
Mới đây, dư luận xôn xao về video clip “Nước mắt bào thai” của ba
em học sinh THPT tại Huế đã giành được giải nhì Liên hoan phim toàn quốc
dành cho học sinh Việt Nam lần thứ 3. Bộ phim phản ánh việc người dân giết
những con trâu mẹ có chửa để lấy bào thai đem bán. Người ta mua những bào
thai ấy đem về nấu thành món súp để tẩm bổ cho những người phụ nữ mang

người già mới dùng, chứ chưa thấy phụ nữ mang thai dùng. Bài báo viết tiếp:

13


“Một số phụ nữ mang thai khi được hỏi liệu họ có dám ăn bào thai động vật
để bổ thai mình hay không, đều phản ứng gay gắt, quyết liệt. Đa số họ đều
cho rằng, một người mẹ khi mang thai, họ đều muốn làm điều thiện để mong
sinh con ra được khỏe mạnh, hiếu thuận.
Người Huế quan niệm, khi mang thai, những hành động từ cách ăn
uống, nói năng, đi lại của người mẹ sẽ ảnh hưởng đến thai nhi và tâm tính của
con sau này. Vì thế, chuyện tẩm bổ bằng bào thai trâu bò với họ quả là
chuyện xa lạ, quá rùng rợn”.
Người dân ở xứ đó trước đây cũng có tục người phụ nữ mang thai
tuyệt đối không được ăn các loại bào thai, kể cả… trứng vịt lộn. Mặt khác,
bào thai trâu, bò cũng không được tài liệu nào đánh giá cao về mặt bổ dưỡng.
Như vậy, vừa mới bị “sốc” và rơi nước mắt về một câu chuyện rùng
rợn, thương tâm, một thông điệp đầy tính nhân văn, dư luận lại bị “sốc” về sự
thiếu trung thực của những nhà làm phim “nhí”. Thông điệp nhân văn được
xây dựng từ những tư liệu dàn dựng, chắp vá, do đó không có tính thuyết
phục, và dư luận phẫn nộ vì cho rằng bị lừa dối. Người dân Huế vốn tôn sùng
đạo Phật cảm thấy bị xúc phạm.
Có ý kiến cho rằng không nên đưa bộ phim sang Nhật dự thi, vì có
thể bạn sẽ nghĩ sai về chúng ta, một dân tộc có truyền thống nhân văn sâu sắc,
coi trọng chữ Tâm, sống theo điều Thiện.
Một lần nữa, chúng ta có thêm một bài học về hậu quả của sự thiếu
trung thực của tác phẩm báo chí. Trước đây, có sự việc tương tự đã xẩy ra với
bộ phim tài liệu “Linh hồn Việt Cộng” của Minh Chuyên. Sau khi lấy nước
mắt của khán giả, tác giả bộ phim bị dư luận lên án dữ dội về những hành vi
thiếu trung thực trong khi xây dựng nội dung.

15


Xuất hiện tại Hội thảo “Trách nhiệm báo chí trong việc bảo vệ bí mật
đời tư công dân” với vai trò một diễn giả, lần đầu tiên MC Đan Lê kể lại
chuyện cô bị một tờ báo gán ghép hình ảnh mình trong một clip sex.
Và trong những ngày đeo đuổi vụ kiện, cô đã phải trải qua những
khó khăn tưởng chừng như không thể vượt qua...TPCN giới thiệu bài viết của
Đan Lê như một bài học với người làm báo. Hôm nay, tôi xin được trình bày
“Tham luận: Hậu quả của việc bị báo chí xâm hại đời tư” không phải với ý
nghĩa như một chiến tích vì đòi lại được công bằng cho bản thân khi bị báo
chí xâm hại đời tư.
Tôi tham dự Hội thảo này với một phần mục đích cá nhân, như một
liệu pháp tâm lý cho mình và mong muốn lớn hơn là được chia sẻ phần nào
những kinh nghiệm của mình khi bị báo chí xâm hại đời tư.
Thông thường, người ta sẽ hiểu xâm hại đời tư có nghĩa là một sự
việc mang tính chất riêng tư bị phanh phui, bị bới móc, bị công khai trên báo
chí.
Nhưng với vụ việc cụ thể của tôi, việc xâm hại thể hiện ở chỗ: bỗng
dưng tên mình bị kéo vào chuyện không hay ho, hình ảnh của mình bị ghép
vào hình ảnh trong một bộ phim đồi trụy, câu trả lời của mình bị xuyên tạc để
phục vụ mục đích của phóng viên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc
sống, công việc, danh dự, nhân phẩm của mình.
Nói đến đây không biết trong các anh các chị ở đây có ai suy nghĩ
scandal như một đòn bẩy của sự nổi tiếng? Với người khác thì tôi không biết,
nhưng với tôi, một phóng viên, biên tập viên, dẫn chương trình truyền hình
thì scandal liên quan tới sex được coi như một tờ giấy khai tử trong nghề
nghiệp.
Từ ngày 21-3-2008, trên các trang web, blog đen xuất hiện một vài
đoạn phim đồi truỵ, được lén lút phát tán, chuyền tay nhau. Tuy nhiên, Báo

thông tin từ khi nó bắt đầu đến khi kết thúc nên đến tận ngày hôm nay, thi

17


thoảng tôi vẫn bị lôi vào một vài bài báo có tựa để kiểu như “Những sao Việt
vướng phải nghi vấn lộ clip phòng the”. Người làm trong giới truyền thông
còn như vậy, nói gì đến công chúng.
Cũng như những ảnh hưởng về thời gian, phần thống kê được thiệt
hại về vật chất là 3 tháng nghỉ không lương, kéo theo một loạt những chế độ
của cán bộ công nhân viên nhà nước khi nghỉ không lương. Chi phí đi lại, in
ấn, thuê luật sư... rất nhiều thứ mà tôi không còn nhớ đích xác nữa.
Và phần không thống kê được là những người làm công việc liên
quan nhiều đến hình ảnh như tôi mà hình ảnh bị bôi nhọ thì cũng đồng nghĩa
với việc sẽ hạn chế rất nhiều cho công việc cũng như thu nhập của mình. ?Dù
khá nhiều lần phải né tránh do hoàn cảnh chưa thể công bố, nhưng tôi chính
thức phải rời VTV với công việc đang ở thời điểm nhiều cơ hội, vì sự việc
này.
Thiệt hại vật chất có thể tính được, còn những thiệt hại tinh thần mới
thực sự là khủng khiếp. Đây là yếu tố bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Tôi đã trải
qua 3 tháng dài như 3 năm với vô vàn những bức xúc, tủi hổ và những cảm
xúc bị dìm xuống đáy.
Đến nay, sau 4 năm, cho dù không còn thường xuyên như trước,
nhưng tôi vẫn luôn bị ám ảnh bởi suy nghĩ không biết người ta có hiểu đúng
về mình không? Không biết người ta có biết câu chuyện cho đến khi nó được
sáng tỏ không? Hay người ta chỉ lờ mờ biết tôi có liên quan đến một clip sex
nào đó. Sự tự kỷ ám thị còn đáng sợ hơn nhiều so với việc người ta nói thẳng,
công kích thẳng nhau.
Đâu đó trên những trang mạng vẫn còn những thông tin sai lệch về
tôi, khi tìm kiếm tên Đan Lê trên google tên tôi vẫn bị gắn liền với các từ

nghiệp, không ít phóng viên, nhà báo tự cho mình quyền phán xét, “ném đá”.
Về mặt pháp luật, tuy đã có quy định bảo vệ quyền bí mật đời tư công dân.
Tuy nhiên về nội hàm khái niệm “bí mật đời tư” lẫn “quyền bí mật đời tư”

19


đều chưa rõ; ranh giới giữa "xâm phạm đời tư” và “thông tin phục vụ đại
chúng (lợi ích công cộng)” là mong manh. Do vậy, để hạn chế tình trạng này,
nhà báo Đà Trang cho rằng: "Nhà báo phải biết đặt mình vào vị trí nhân vật”
khi viết thông tin cá nhân.
Chia sẻ quan điểm này, các đại biểu tại Hội thảo cho rằng việc đưa
thông tin cá nhân cần phải được xác minh chính xác, có kiểm chứng và có sự
trao đổi, đồng thuận của nhân vật. Đặc biệt, các nhà báo cần xác định rõ mục
đích khi viết tin bài, nghiêm chỉnh chấp hành quy định của pháp luật về báo
chí và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Ông Ngô Huy Toàn, Trưởng phòng Thanh tra báo chí xuất bản, Bộ
Thông tin và Truyền thông viết trong bản tham luận tại Hội thảo: Báo chí có
xu hướng khai thác những vấn đề đời tư trong khuôn khổ pháp luật để phục
vụ lợi ích xã hội, nhưng việc phân định ranh giới cũng như cách hiểu đang
còn khác biệt. Do vậy báo chí với vai trò to lớn trong việc định hướng dư
luận cần đề cao trách nhiệm trước xã hội, tuân thủ nghiêm túc quy tắc đạo
đức nghề nghiệp và thể hiện được sự bao dung để xác định được giới hạn cần
có khi thông tin về đời tư cá nhân và khi đó tác phẩm báo chí sẽ thấm đượm
tính nhân văn.

20


Chương 3. Nhìn thẳng vào sự thật – hướng tới sự hoàn

bùng nổ và lan truyền thông tin, hay nói cách khác là sự lan tỏa thông tin.
Một tác phẩm báo chí càng hay bao nhiêu thì sức lan toả càng lớn, nó có thể
vượt qua mọi chướng ngại để đến với công chúng như không khí trong lành
và cơm ăn, nước uống hằng ngày.
Nội dung tư tưởng của tác phẩm báo chí nằm trong khối lượng thông
tin được biểu đạt với chủ đích rõ ràng. Trong thời kỳ hội nhập và phát triển,
chủ đích của mọi hoạt động thông tin đều nhằm phục vụ mục tiêu độc lập dân
tộc, thống nhất lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh. Đó là mục tiêu chung của đất nước, của dân tộc, là tâm thế thời
đại, tâm thức người dân, trong đó có người làm báo cách mạng. Gần 80 năm
qua, kể từ thành lập, với bản chất cách mạng và khoa học, Đảng Cộng sản
Việt Nam được dân tộc Việt Nam giao cho sứ mệnh lãnh đạo, dắt dẫn, tổ
chức thực hiện thắng lợi công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng
giai cấp, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Những thành tựu của sự
nghiệp đổi mới hôm nay đã minh chứng đầy đủ cho sự đúng đắn về đường
lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; khẳng định rõ
hướng đi đúng đắn của dân tộc.Với tư cách là công cụ tuyên truyền của Đảng,
một tác phẩm báo chí hay trước hết phải thể hiện được chức năng tuyên
truyền tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể quan điểm, đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Không làm được điều
đó, dứt khoát, tác phẩm báo chí không thể được gọi là hay.

22


Bên cạnh yếu tố quan trọng nói trên, một tác phẩm báo chí hay phải
là tác phẩm phát hiện được các giá trị thông tin mới phù hợp nhu cầu của số
đông độc giả. Các giá trị thông tin mới đó giúp cho công chúng nắm bắt kịp
thời bản chất sự kiện để có những phản ứng một cách tích cực. Phản ứng là
một quá trình tiếp nhận, xử lý, hiện thực hoá các giá trị thông tin của tác

trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước hay không? Đây là
tiêu chí số một và quan trọng nhất của cái hay trong tác phẩm báo chí.

3.2. Bài học từ thực tiễn cá nhân
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã dẫn tới sự ra đời
của nhiều phương tiện truyền thông mới, tạo nên môi trường thông tin rộng
lớn vượt qua mọi biên giới quốc gia. Trong một thế giới phẳng, hầu như mọi
người đều được tiếp cận thông tin, trở thành người cung cấp thông tin, nên
báo chí buộc phải thay đổi và đã có những thay đổi cơ bản. Nhiều loại hình
báo chí mới ra đời và từ chỗ nặng về cổ vũ tuyên truyền, thông tin một chiều,
báo chí Việt Nam hiện nay đã có những góc nhìn đa chiều, thông tin đa dạng,
có tính tương tác nhiều hơn và làm tốt hơn vai trò phản biện xã hội… Tuy
nhiên, trong bối cảnh không ít trang mạng "đen" không ngừng hoang tin
chống phá Nhà nước, chống phá chế độ, gieo rắc thái độ thù địch, không ít tờ
báo chưa thể hiện rõ vai trò "người chiến sĩ cầm bút" trên mặt trận tư tưởng.
Nhiều tờ báo, đặc biệt là báo mạng chạy theo xu hướng giật gân, "lá
cải"…Như vậy, có hay không sự lệch chuẩn trong báo chí, truyền thông? Đổi
mới nội dung, hình thức như thế nào để không tự đánh mất chính mình,
không tầm thường hóa thông tin mà vẫn giữ được độc giả?… Rất nhiều câu
hỏi đặt ra với báo giới và cho báo giới. Tại cuộc hội thảo về đạo đức nghề
báo trong khai thác và xử lý nguồn tin do Hội Nhà báo Việt Nam và Học viện

24


Báo chí tuyên truyền phối hợp tổ chức mới đây, nhiều vấn đề liên quan đến
trách nhiệm xã hội, trách nhiệm công dân của người làm báo đã được bàn
thảo. Theo nhà báo lão thành Hữu Thọ, bên cạnh những ưu điểm cơ bản thì
báo chí hiện nay cũng có những khuyết điểm, có khuyết điểm nghiêm trọng.
Trong các khuyết điểm, có khuyết điểm thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng