MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1

1.1
1.2

2

2
CHIẾN TRANH CÔNG NGHỆ CAO VÀ BẢN CHẤT
CỦA NÓ
Chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao
Bản chất của chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ
cao
MỘ SỐ VẤN ĐỀ VỀ CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ
QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG ĐIỀU KIỆN

3

3
8

13

HIỆN NAY
2.1


24

1


MỞ ĐẦU
Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra nhiều biến đổi sâu sắc về kinh
tế, chính trị-xã hội, văn hoá và khoa học, nhân loại chứng kiến được nhiều
điều kỳ diệu và khả năng to lớn. Đồng thời nhân loại phải giải quyết nhiều
vấn đề cấp thiết, nhức nhối quan hệ đến sự tồn tại và phát triển của từng
quốc gia, dân tộc và cộng đồng thế giới. Bên cạnh nguy cơ đói nghèo, cạn
kiệt tài nguyên thiên nhiên, bệnh tật, ô nhiễm môi trường sinh thái là nguy
cơ chiến tranh. Chiến tranh công nghệ cao đã trở thành hiện thực trong đời
sống nhân loại. Đó là việc sử dụng, áp dụng những thành tựu mới nhất của
cách mạng khoa học công nghệ hiện đại vào chiến tranh, bao gồm việc cải
tiến vũ khí, khí tài, thay đổi phương thức tiến hành, quy mô và hình thức
chiến tranh.
Các cuộc chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao đã và đang đặt ra
nhiều vấn đề mới trong nghiên cứu đặc điểm, dự báo xu thế phát triển của
chiến tranh trong thời đại mới và sự tác động của nó đến tinh thần của quần
chúng nhân dân, của quân đội nhân dân Việt Nam trong xây dựng nền quốc
phòng toàn dân cũng như trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa.
Trên tinh thần ấy, trong quá trình học tập, cũng như quá trình nghiên
cứu tham khảo về một số cuộc chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao gần
đây. Em chọn chủ đề : “bản chất của chiến tranh công nghệ cao và một số
vấn đề trong tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa hiện nay” làm nội dung viết tiểu luận môn học. Mục đích của
tác giả tiểu luận nhằm bước đầu tìm hiểu những đặc điểm cơ bản của cuộc

F117A, Máy bay A-10A, Bom dẫn lade, bom xuyên bê tông dẫn băng lade28, Máy bay Tomado-GRI với bom dẫn đường JP233, trực thăng AH-64 với
tên lửa Hellfire, tên lửa hành trình Tomahawk, hệ thống rocket di động TOS,
những loại bom sử dụng hệ thống định vị toàn cầu để nhắm mục tiêu, bom
KHB dẫn đường, tên lửa dẫn đường KH2TG, máy bay siêu thanh SU3


34......Cùng với hàng loạt các loại vũ khí hủy diệt lớn như hạt nhân, hóa học,
sinh hoạc, phóng xạ....đang tồn tại ở nhiều quốc gia vẫn đang là ẩn số cho
các cuộc chiến tranh công nghệ cao hiện nay và dường như chưa có dấu hiệu
dừng lại....
Những loại vũ khí đó, trước tiên là sự cải tiến vũ khí thông thường
thành vũ khí có điều khiển, có tầm bắn xa, độ chính xác cao, sức công phá
lớn và sử dụng trong mọi điều kiện thời tiết, địa hình… Đồng thời, đó cũng
là vũ khí, khí tài mới như: vũ khí phóng xạ, vũ khí xung điện tử, vũ khí hạ
âm, vũ khí chùm tia, chùm hạt, vũ khí địa - vật lý, vũ khí hoá học, khí tài
tàng hình… có khả năng định vị, nhận dạng, bám sát một số lớn mục tiêu
trong một không gian rộng lớn và thời gian dài với hiệu quả cao, khả năng
truyền dẫn, xử lý chính xác, cùng các loại vũ khí, khí tài có khả năng cơ
động cao, được bố trí phân tán tới mức độ cực đại cả trên mặt đất, tàu biển,
máy bay và vũ trụ.

Trong chiến tranh Vùng Vịnh, vũ khí, trang bị công

nghệ cao được sử dụng chiếm tỷ lệ 80%, chiến tranh Nam Tư 90%, Áp-gani-xtan 56% và ở I-rắc là 69%, Nga tham gia không kích tại Syria với gần
như 100% vũ khí tân tiến nhất thế giới hiện nay. Trong ngày đầu tiến công Irắc, Mỹ đã phóng 500 tên lửa chống ra đa HARM. Sau 25 ngày tiến công,
liên quân Anh-Mỹ đã thực hiện 34.000 phi vụ tiến công đường không, sử
dụng 1000 tên lửa hành trình (trong đó có 800 tên lửa Tomahawk), 70% số
bom đạn trên là có điều khiển. Đặc biệt là, tác chiến điện tử và công nghệ
thông tin được ứng dụng rộng rãi đã tạo ra sự vượt trội về khả năng trinh sát,
gây nhiễu điện tử, chế áp hệ thống thông tin chỉ huy và hệ thống phòng

N, giờ G để “khai hoả” cũng có nhiều vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu.
Sự thay đổi về vũ khí, khí tài tất yếu đưa đến những thay đổi về tác
chiến ngay từ trong quan niệm. Quan niệm chiến trường không còn như
trước. Chiến trường trong tác chiến công nghệ cao trở nên “trong suốt”
không phụ thuộc vào ngày hay đêm, thời tiết tốt hay xấu, địa hình thuận lợi
hay bất lợi. Như vậy, ưu thế của những đạo quân thiên về đánh đêm bị vô
hiệu hoá và vấn đề bố trí lực lượng, nguỵ trang, nghi binh, cơ động… không
theo các nguyên tắc cũ.
Do vũ khí, khí tài được phân tán ở mức độ cực đại và khả năng đánh
trực tiếp, mau lẹ, hiệu quả tất cả các mục tiêu chiến lược của đối phương,
5


nên khái niệm phòng tuyến, hậu phương, tiền tuyến không còn nguyên
nghĩa. Tuy nhiên, chiến tranh công nghệ cao không có nghĩa là đoạn tuyệt
triệt để với phương thức tác chiến thông thường. Vì vậy, bố trí lực lượng có
chiều rộng, chiều sâu, thành khu vực phòng thủ… phải có sự xem xét trong
tương quan chung.
Không gian tác chiến mở rộng, thời gian ngắn, thời điểm bất ngờ.
Ngay từ những ngày đầu chiến tranh, Mỹ và đồng minh đã sử dụng hỏa lực
tiến công trên toàn tuyến, trong suốt chiều sâu đất nước, vào các mục tiêu
trọng yếu về quân sự, kinh tế, chính trị của đối phương. Thời gian diễn ra
cuộc chiến tranh Vùng Vịnh là 42 ngày, chiến tranh Nam Tư 78 ngày, chiến
tranh I-rắc 25 ngày và chiến tranh áp-ga-ni-xtan là 100 ngày. Nga can thiệp
quân sự tại Syria trong 5 tháng.
* Về lực lượng,
Lực lượng trực tiếp tham gia tác chiến phải có trình độ cao và đa
dạng, có cả những người không phải là nhân viên quân sự bởi các nhà khoa
học trở thành lực lượng trực tiếp tham gia tác chiến. Điều đó cũng có nghĩa
là chiến tranh công nghệ cao huy động tất cả các lực lượng cần thiết trong

hủy diệt lớn, chỉ phát huy khi đối phương tập trung lực lượng, phương tiện
với mật độ cao. Nếu lực lượng của đối phương phân tán, cơ động, di chuyển
linh hoạt, ngụy trang kín đáo thì các cuộc tiến công của hỏa lực sẽ bị hạn chế
đáng kể. Mặt khác, nếu cuộc chiến tranh kéo dài sẽ dẫn đến bị sa lầy. Với
việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin ở nhiều khâu trong tác chiến,
nên nếu bị tiến công bằng tin học, phá hoại trên mạng, gây nhiễu... hoặc chỉ
một sai sót nhỏ có thể dẫn đến sai lầm trong hệ thống điều khiển, ảnh hưởng
đến hiệu quả tác chiến. Ngoài ra, do binh sĩ phải chiến đấu ở chiến trường
xa, địa hình, thời tiết không quen thuộc nên sức khỏe bị ảnh hưởng….
Vấn đề là ở chỗ, trong chiến tranh công nghệ cao, dù đối phương có
thể kiểm soát trên không, trên biển, vũ trụ. Nhưng mặt đất vẫn là nơi chiến
trường chính, khi đó lục quân vẫn giữ vai trò thiết yếu trong quyết định kết
cục của chiến tranh. Cùng với đó, môi trường sử dụng vũ khí trang bị cũng
đa dạng, phức tạp, chiến tranh công nghệ cao cũng có thể bị chế phục bởi
công nghệ cao.
1.2. Bản chất của chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao.

7


Để đánh giá đúng bản chất chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao
trong giai đoạn hiện nay, chúng ta luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng của
Lênin. Người viết: Làm thế nào để tìm ra bản chất thực sự của chiến tranh,
làm thế nào để xác định được bản chất đó, và chính Lênin cũng tự trả lời:
Chiến tranh là tiếp tục của chính trị. Phải nghiên cứu chính trị được tiến
hành trước chiến tranh, chính trị đang dẫn đến và đã dẫn đến chiến tranh.
Lênin đã chỉ ra phương pháp luận khoa học để xem xét bản chất
chiến tranh, tức là phải phân tích toàn bộ các quan hệ kinh tế - xã hội và
chính trị ở trong nước hay trong hệ thống các nước tiến hành chiến tranh.
Khi phê phán các lãnh tụ của Quốc tế II, đem phép siêu hình thay thế cho

những vũ khí hiện đại nhất của Mỹ và các nước trong khối Bắc Đại Tây
Dương hướng tới một quyền lực quốc tế. Cuộc chiến tranh này đã phá đi trật
tự thế giới đã được hình thành và đã "định vị" nền chính trị thế giới với một
trật tự mới rất đáng lo ngại. Thực chất cuộc chiến tranh Nam Tư là sự thử
nghiệm một chiến lược mới của Mỹ và NATO. Thực chất bản chất của
chiến tranh trong thời đại hiện nay là mối quan hệ biện chứng giữ chiến
tranh và chính trị là quan hệ giữa mục đích chính trị và phương tiện, thủ
đoạn, biện pháp thực hiện mục đích đó. Song hai yếu tố đó có vai trò không
ngang bằng nhau. Chính trị luôn giữ vai trò quyết định chiến tranh.
Chính trị định ra phương hướng, tính chất chuẩn bị cho một cuộc
chiến tranh cụ thể của một giai cấp, một nhà nước hay liên minh. Chính trị
quyết định mục tiêu, nhiệm vụ, những điều kiện vật chất, phương tiện, điều
kiện quốc tế, chuẩn bị dư luận, điều hòa các quan hệ xã hội trong nước và nó
kiểm soát sự mở đầu và phần lớn tiến trình chiến tranh, đề xuất và chỉnh lý
mục tiêu chiến lược trong từng giai đoạn, thông qua chiến lược nó tác động
đến những hình thức, phương thức cụ thể, qui mô cường độ, sử dụng lực
lượng trong đấu tranh vũ trang để thực hiện cho được ý đồ chính trị - quân
sự chung.
Chính trị quyết định cả quá trình chuẩn bị, tiến trình và kết thúc
chiến tranh. Khi chiến tranh kết thúc, kết quả của chiến tranh được chính trị
sử dụng để đề xuất những mục tiêu và nhiệm vụ mới của giai cấp, của xã
hội.
Ngược lại, chiến tranh có tác động trở lại to lớn đối với chính trị. Sự
tác động trở lại của chiến tranh ảnh hưởng cả đến quan hệ đối nội và đối
ngoại, cả đường lối chính trị đến đường lối chính trị và quan hệ quốc tế của
9


các bên tham chiến. Chiến tranh có thể làm thay đổi chính sách, thành phần
ban lãnh đạo, tình hình xã hội, các quan hệ xã hội và giải quyết hoặc làm sâu

lại tiến trình hòa bình để tìm ra giải pháp chung cho vấn đề ở Syria. Trong
khi vấn đề này hiện đang bị coi là bế tắc, chưa có một giải pháp nào xử lý
được cuộc khủng hoảng tại quốc gia này.
Sự trở lại của Nga ở vị trí trung tâm trên chính trường quốc tế với
nước cở Syria và Trung Đông đã được hé lộ thông qua mục đích của các
cuộc không kích của Nga. Nó không chỉ mang mục đích chống khủng bố
như chúng ta đã biết, mà còn để khẳng định lại vị thế và sức ảnh hưởng của
Nga đối với khu vực cũng như trên thế giới. Nga đã chứng minh sự trở lại
mạnh mẽ. Dường như, Nga đang làm chủ tình hình tại Syria, đẩy Mỹ và
phương Tây vào thể bị động. Trong các cuộc không kích của Nga cũng đã
“tế nhị” khoe khoang các loại vũ khí trang bị tân tiến nhất thế giới hiện tại,
với độ chính xác gần như tuyệt đối, khả năng sát thương mãnh liệt. Và cũng
từ cuộc tham chiến này, chúng ta có thể dự đoán được, bên cạnh những cuộc
hội đàm của tổng thống Putin sắp tới, luôn có những hợp đồng mua bán vũ
khí màu mỡ được soạn sẵn.
Như vậy, bản chất của chiến tranh công nghệ cao vẫn có hai yếu tố
quan hệ biến chứng với nhau, trong đó chính trị là yếu tố cơ bản luôn giữ vai
trò quyết định. Còn chiến tranh là công cụ thực hiện mục đích chính trị, có
tác động trở lại rất lớn đối với chính trị. Hai yếu tố tạo nên cấu trúc bản chất
cả chiến tranh luôn quan hệ biện chứng không thể tách rời và xem nhẹ yếu tố
nào. Cho nên nói bản chất chiến tranh là sự tiếp tục chính trị từ đầu đến cuối
bằng thủ đoạn khác (thủ đoạn bạo lực, thủ đoạn đấu tranh vũ trang). Đó là
quan điểm khoa học đúng đắn, là phương pháp luận tin cậy duy nhất, giúp
chúng ta xem xét và khẳng định các cuộc chiến tranh sử dụng vũ khí công
nghệ cao trong giai đoạn hiện nay, kể cả chiến tranh hạt nhân, chính trị trong
thời đại hiện nay, về thực chất là cuộc đấu tranh giai cấp không điều hòa
nhưng với thủ đoạn tinh vi và xảo quyệt hơn. Đó là vấn đề bất biến khi xem
xét sâu xa mọi cuộc chiến tranh theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin.
Chính trị vẫn là mục đích, là nhân tố quyết định mọi đặc điểm cơ
bản nhất của cuộc chiến tranh, nó tác động sâu sắc đến khả năng phát sinh

Để đánh giá cuộc chiến tranh là chính nghĩa hay phi nghĩa bao
hàm nhiều yếu tố về chính trị, mặt đạo đức, chính trị, pháp luật... Trong
chiến tranh, mỗi bên tham chiến đều cố tình tìm cách chứng minh cuộc chiến
mà mình tiến hành là cuộc chiến tranh chính nghĩa. Tuy nhiên, Lênin đã
khẳng định: “đối với một người Mác xít, thì làm sáng tỏ tính chất của chiến
tranh là tiền đề cần thiết để giải quyết thái độ của mình đối với chiến
tranh...khi xác định tính chất xã hội của chiến tranh, ý nghĩa thực sự của
chiến tranh cần xuất phát không phải từ chỗ quân địch đứng ở đâu mà từ chỗ
cuộc chiến tranh đó là sự tiếp tục chính trị nào.
Như vậy chúng ta khẳng định, dù chiến tranh phát triển đến đầu thì
tính chất chính nghĩa và phi nghĩa vẫn không hề lẫn lộn. Kẻ đi xâm lược và
người chống xâm lược không bao giờ hoà nhập. Tính chất chính nghĩa và
phi nghĩa được phân định bởi mục đích cuộc chiến tranh. Dù nấp dưới bất kể
vỏ bọc nào, núp dưới danh nghĩa của bất kì tổ chức quốc tế nào (mà chúng
thao túng được) và dùng bất cứ kiểu chiến tranh gì thì hành động lấy thịt đè
người, cậy thế nước lớn ăn hiếp nước nhỏ cũng đều là phi nghĩa. Thực tế
cuộc chiến tranh công nghệ cao mà Mỹ sử dụng để đánh I-rắc, Nam Tư cho
thấy nó không thể xoá nhoà được tính chất phi nghĩa của kẻ xâm lược và
tính chất chính nghĩa trong việc bảo vệ độc lập dân tộc của các nước buộc
phải đối phó với cuộc chiến tranh này luôn luôn được dư luận tiến bộ đồng
tình ủng hộ.
Chiến tranh công nghệ cao thực chất chỉ là sự nâng cấp “kỹ thuật
xâm lược và giết người”. Bản chất chính trị của chiến tranh không hề thay
đổi, có tô vẽ bộ mặt của nó như thế nào thì các cuộc xâm lược, can thiệp vẫn
phô bày tính chất phi nghĩa. Cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền của
các dân tộc trên thế giới bao giờ cũng là chính nghĩa. Chiến tranh công nghệ
cao không bao giờ là thứ vũ khí “tuyệt chiêu” không thể đánh bại.
Chúng ta tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc là một cuộc chiến
tranh tự vệ. Cuộc chiến tranh toàn dân chống kẻ thù xâm lược để bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa với tư cách là bảo vệ chủ nghĩa xã hội. Mà

chủ nghĩa xã hội.
2.2. Con người trong chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc.
14


Con người vẫn là nhân tố quyết định trong chiến tranh công nghệ
cao. Sức mạnh khổng lồ của vũ khí, khí tài hiện đại không bao giờ khuất
phục được ý chí độc lập tự chủ của một dân tộc, cùng lắm nó cũng chỉ làm
được chức năng phá hoại cơ sở vật chất, giảm thiểu thương vong ở giai đoạn
đầu cho kẻ đi xâm lược. Thực tế cuộc chiến ở Nam Tư khẳng định nhân tố
quyết định trên chiến trường vẫn phải là con người, là lục quân. Sự xuất hiện
lục quân ở đây được nguỵ trang bằng sắc phục “đội quân gìn giữ hoà bình”,
“cảnh sát dân sự”… chỉ là giấu đầu hở đuôi trong việc trấn an tâm lý sợ
thương vong của người dân Mỹ (vì dư hậu của các cuộc chiến tranh trước
đây đã rất nặng nề và xu hướng ít con trong các gia đình đã làm người dân
Mỹ càng quan tâm hơn đến tính mạng của con em mình). Trên một khía
cạnh khác, với so sánh về sức mạnh quân sự và vũ khí kỹ thuật, Nam Tư còn
thua kém NATO. Song với tinh thần quật cường Nam Tư đã đứng vững
trong không kích ác liệt của NATO. Điều đó chứng tỏ rằng vai trò chính trị
tinh thần con người và nghệ thuật tác chiến vẫn được phát huy mạnh mẽ
trong chiến tranh công nghệ cao.
Trong lịch sử chống ngoại xâm, dân tộc ta đã nhiều lần đánh bại
những đạo quân xâm lược hùng mạnh, được trang bị tối tân hơn ta gấp nhiều
lần. Chiến tranh công nghệ cao là một thách thức mới. Nhận thức đúng đắn
về nó là điều hết sức cần thiết như V. I. Lê-nin đã từng dạy: Mọi người đều
đồng ý rằng một đội quân mà không học cách sử dụng tất cả những loại vũ
khí, tất cả những phương pháp và thủ đoạn đấu tranh mà kẻ thù sẵn có hay
có thể có thì đó là một điều ngu xuẩn, thậm chí là một tội ác nữa. Mà đối với
chính trị thì chân lý này lại quan trọng hơn là đối với nghệ thuật quân sự. Về
chính trị, người ta càng khó biết trước được thủ đoạn đấu tranh nào có thể

không hề đối lập với tiến bộ khoa học và công nghệ quân sự mới. Việc phát
huy các thành tựu khoa học công nghệ ứng dụng vào trong sản xuất, hoạt
động quân sự, cũng như đào tạo được đội ngũ chuyên gia có trình độ cao sẽ
là nền tảng để khi tiến hành chiến tranh, ngay lập tức chúng ta có thể huy
động lực lượng, đáp ứng những đòi hỏi cao của một cuộc chiến tranh hiện
đại.
16


Con người, xã hội luôn vận động và phát triển, chiến tranh cũng theo
đó mà thay đổi phương thức một cách khả biến. Tuy nhiên chính con người
làm nên lịch sử vai trò của quần chúng nhân dân luôn giữ vai trò quyết định
đến vận mệnh của một dân tộc. Vì vậy, chúng ta không bao giờ được tầm
thường hoá, không biến chiến tranh nhân dân thành một khái niệm xơ cứng,
một khẩu hiệu mang tính động viên thuần tuý, mà khi nghiên cứu phải xuất
phát từ xã hội và con người cụ thể, tìm ra tiềm năng đích thực.
2.3. Nghệ thuật tác chiến
Lịch sử giữ nước của dân tộc ta đă khẳng định một đặc trưng cơ
bản của nghệ thuật quân sự Việt Nam, đó là nghệ thuật buộc kẻ thù đánh
theo lối đánh của ta, khiến chúng không phát huy được sở trường khác, với
đối thủ khác. Nghệ thuật đánh giặc trong tác chiến của chúng ta dù phôi thai
song nhất định không thể nằm ngoài đặc trưng đó. Trần Hưng Đạo, người
anh hùng dân tộc, ba lần đại thắng quân Nguyên, đă dặn lại: "... giặc cậy
trường trận, ta cậy đoản binh, dĩ đoản chế trường là sự thường trong binh
pháp...". Ta có thể hiểu lời di chúc đó không phải là đua theo những cái
mạnh của địch, đánh theo cách đánh của địch, mà lấy binh nhỏ, binh ít dùng
nhiều trận nhỏ để thắng một kẻ thù cậy có quân đông, tiềm lực lớn, vũ khí
mạnh, kỹ thuật cao, đánh lớn, đánh nhanh. Trong chiến tranh nhân dân bảo
bệ Tổ quốc tương lai, vấn đề then chốt của nghệ thuật Quân sự chính là tìm
cái "cậy", cái chỗ dựa của địch, rồi kiến trúc cái "cậy" của ta mà bẻ gẫy đối

phóng tên lửa tìm diệt có hiệu quả….
Vũ trang can thiệp vào nước ta địch "cậy" có vũ khí hiện đại, hòng
bịt tai, bịt mắt, áp đảo ta từ đầu. Để đánh thắng ta phải dựa vào nỗ lực của
toàn dân, toàn quân sáng tạo ra ra những giải pháp hữu hiệu bằng sức mạnh
tổng hợp của yếu tố con người, trang bị tinh thần chính trị, thiên thời, địa lợi
để hạn chế hiệu quả vũ khí công nghệ cao, kết hợp đánh địch rộng khắp, tiêu
diệt để ngụy trang, nghi binh phòng tránh của toàn quân, toàn dân, đi đôi với
đánh trả có trọng điểm….
Ngày nay Đảng, Nhà nước ta chủ trương xây dựng lực lượng vũ
trang, nòng cốt là quân đội nhân dân và công an nhân dân “cách mạng, chính
quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, trước tiên trong quân đội là sự đầu tư
tiến thẳng nên một số quân, binh chủng đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện tại.
18


Đồng thời chúng ta cũng không ngừng phát huy sức mạnh truyển thống đánh
giặc ngoại xâm của dân tộc, của tinh thần và ý chí đại đoàn kết toàn dân. Đó
chính là nghệ thuật chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc hiện nay với sức
sống mãnh liệt của nó.
2.4. Giáo dục, huấn luyện nâng cao trình độ, khả năng tác chiến của lực
lượng vũ trang, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong
tình hình mới.
Đặc điểm, xu hướng phát triển của cuộc chiến tranh hiện đại đòi
hỏi chúng ta phải quan tâm nghiên cứu để có biện pháp tổ chức để đối phó
với cuộc chiến tranh địch sử dụng vũ khí, trang bị công nghệ cao. Công tác
giáo dục, huấn luyện chiến đấu hiện nay của lực lượng vũ trang mà trực tiếp
nhất quân đội nhân dân Việt Nam cần tập trung vào những nội dung chủ yếu
đó là:
Một là, giáo dục nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần cho bộ đội.
Suy cho cùng, dù vũ khí, trang bị có hiện đại đến đâu thì con người vẫn là

phù hợp; thực hiện tốt các chỉ tiêu, giáo trình về thời gian; kết hợp giữa huấn
luyện với rèn luyện nâng cao trình độ, khả năng cơ động của đơn vị, nhất là
đối với các đơn vị được trang bị nhiều phương tiện vật chất kỹ thuật. Trong
đó cần tập trung vào nội dung báo động chuyển trạng thái sẵn sàng chiến
đấu, thực hiện các biện pháp phòng tránh, đánh trả, bảo toàn lực lượng trong
thời kỳ đầu chiến tranh, phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng quân
chủng, binh chủng và đặc điểm, trang bị của đơn vị. Đổi mới chương trình,
tổ chức phương pháp huấn luyện theo hướng tăng cường nội dung thực
hành.
Ba là, huấn luyện sát với đặc điểm địa hình, địa bàn và tổ chức,
biên chế, trang bị hiện có. Đất nước ta có địa hình phức tạp, đồi núi chiếm
3/4 diện tích đất liền. Trên từng vùng lãnh thổ, từng tỉnh, thành phố được
xây dựng thành khu vực phòng thủ vững chắc. Vì vậy, cùng với công tác
huấn luyện bộ đội chủ lực, cần tập trung huấn luyện lực lượng vũ trang trong
khu vực phòng thủ theo phương án, kế hoạch đã xác định. Triệt để tận dụng
lợi thế của địa hình để hạn chế hiệu quả của vũ khí, trang bị công nghệ cao.
Ở đồng bằng sông nước Nam Bộ, cùng với huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật
theo chương trình, nội dung quy định, các đơn vị còn phải chú trọng huấn
20


luyện cơ động chiến đấu, xử lý các tình huống trên địa bàn sông nước. Đối
với địa hình đồi núi, phải quan tâm lợi dụng địa hình phòng tránh, đồng thời
sẵn sàng đánh trả địch cơ động trên các trục đường khi chúng đưa bộ binh
vào tham chiến. Bởi lẽ, với khối lượng lớn vũ khí, phương tiện, trang bị kỹ
thuật, trong cơ động địch vẫn phải dựa vào các trục đường.
Bốn là, huấn luyện nâng cao trình độ, khả năng hiệp đồng quân
chủng, binh chủng, hiệp đồng giữa các hướng, mũi trong từng trận đánh,
từng chiến dịch và sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực với lực lượng vũ trang
địa phương trong khu vực phòng thủ. Phát huy vai trò của bộ đội địa

lường. Do đó, các âm mưu, thủ đoạn tiến hành chiến tranh ngày nay của
các thế lực thù cũng ngày càng tinh vi, xảo quyết hơn. Mặt khác, phải nhận
thấy tính chất phức tạp của sự phát triển về phương thức, hình thức của
đấu tranh vũ trang, sự thay đổi nhanh chóng khó lường về qui mô chiến
tranh, về không gian, thời gian, về số lượng và chất lượng con người và vũ
khí kỹ thuật... đang đặt ra cho chúng ta nhiều vấn đề mới mẻ và bức xúc
trong nghiên cứu đặc điểm của chiến tranh và phân tích sự tác động của
nó đến tinh thần quân đội ta trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa.
Tiến hành chiến tranh nhân bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là vấn đề
có tính qui luật của cách mạng vô sản. Việc chuẩn bị tiến hành chiến tranh
bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời đại hiện nay là yêu
cầu khách quan có tính chất sống còn đối với sự nghiệp cách mạng nước
ta hiện nay nhằm bảo vệ bảo vệ nền độc lập và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đó
là cuộc chiến tranh nhân dân hiện đại, mang tính chất tự vệ, chính nghĩa,
toàn dân, toàn diện, do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Việt Nam, được phát triển lên trình độ cao trong điều kiện lịch sử mới.
22


Nhận thức đúng đắn bản chất, đặc điểm chiến tranh công nghệ
cao trong thời đại hiện nay cũng những những yêu cầu, vấn đề cơ bản
trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, tiến hành chiến tranh nhân dân
là cơ sở khách quan khoa học để xác định phương hướng chuẩn bị tinh
thần cho quân đội và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng
những yêu cầu đòi hỏi trong tương lai của cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ
quốc.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2011