Những điểm mới của Basel 3 và liên hệ đối với Việt Nam
10:18-08/03/2011

Sau cuộc họp ngày 12/9/2010 của Ủy ban Giám sát ngân hàng Basel, các thành viên đã đạt
được thỏa thuận về những chuẩn mới trong Basel 3. Trong phạm vi bài viết này, xin nêu
những điểm mới cơ bản nhất trong Basel 3, lộ trình dự kiến áp dụng do BIS đưa ra và liên hệ
đối với Việt Nam trong việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế.

1. Những điểm mới cơ bản của Basel 3
Theo bài phát biểu của Ông Stefan Walter, Tổng thư ký Ủy ban Basel trong hội thảo
lần thứ năm về Giám sát và quản lý rủi ro tại Basel, Basel 3 có những điểm mới hết
sức cơ bản sau:
Thứ nhất, nâng cao chất lượng vốn. Trước hết, Basel 3 sẽ giúp nâng cao chất
lượng vốn của các ngân hàng một cách đáng kể. Đây là đặc điểm chính của Basel
3. Theo BIS, nội dung của định nghĩa về vốn rất quan trọng và cần phải được định
nghĩa đầy đủ trước khi xác định mức vốn phù hợp. Chất lượng vốn tốt hơn đồng
nghĩa với việc khả năng bù đắp các khoản lỗ tốt hơn, điều này giúp cho ngân hàng
“khỏe” hơn, do đó có khả năng chống đỡ tốt hơn trong thời kì khó khăn.
Theo quy định này, vốn cổ phần thông thường được quy định chặt chẽ hơn. Theo
quy định hiện tại, những tài sản có chất lượng kém sẽ phải khấu trừ vào vốn (vốn
cấp 1 + vốn cấp 2). Theo Basel 3, việc khấu trừ sẽ nghiêm ngặt hơn,khấu trừ thẳng
vào vốn cổ phần thông thường. Hơn nữa, định nghĩa vốn cấp 1 cũng quy định chặt
chẽ hơn bao gồm vốn thường và các công cụ tài chính có chất lượng theo những
tiêu chuẩn chặt chẽ.
Thứ hai, yêu cầu các ngân hàng bổ sung thêm vốn. Theo quan điểm của Basel,
chất lượng vốn tốt hơn vẫn chưa đủ. Rút kinh nghiệm từ bài học của cuộc khủng
hoảng tài chính, Ủy ban Basel cho rằng khu vực ngân hàng cần nhiều vốn hơn nữa.
Do đó, những tiêu chuẩn về hạn mức tối thiểu về vốn của các ngân hàng sẽ tăng
mạnh trong những năm tới. Theo quy định này, các ngân hàng phải duy trì mức vốn
phù hợp trên mức vốn tối thiểu tùy vào mức độ rủi ro, mô hình kinh doanh, điều kiện
kinh tế. Khả năng đưa ra các quy định chặt chẽ về vốn của cơ quan giám sát quốc

khoản cao và có chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu chi trả trong những trường
hợp khó khăn. Thực tế, việc quản lý rủi ro thanh khoản rất khác nhau tại từng quốc
gia. Ủy ban Basel sẽ sử dụng nhiều quy trình báo cáo để theo dõi các tỷ lệ trong quá
trình chuyển đổi để đảm bảo các tiêu chuẩn được tính toán như dự kiến.
2. Lộ trình áp dụng Basel 3
Basel 3 với những quy định mới về khái niệm và các tiêu chuẩn tối thiểu cao hơn
cùng với phương pháp giám sát an toàn vĩ mô là sự thay đổi lịch sử trong quy định
về hoạt động ngân hàng. Ủy ban Basel cùng các nhà lãnh đạo của các nước G20 đã
thống nhất rằng cuộc cải tổ này sẽ được triển khai sao cho không ảnh hưởng tới tốc
độ phục hồi kinh tế của các nước. Ngoài ra, sẽ cần có thời gian để đưa những tiêu
chuẩn quốc tế mới vào những quy định riêng của các quốc gia. Theo tinh thần như
vậy, BIS đã đưa ra một lộ trình để thực hiện bất đầu từ tháng 1/2013 và hoàn thành
vào cuối năm 2018.
Lộ trình cụ thể:
-Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu là 8% vẫn được giữ nguyên.
-Tỷ lệ an toàn vốn cấp 1 tối thiểu được bắt đầu áp dụng vào 1/1/2013 với mức 4,5%,
và phải đạt được mức 6% trước 1/1/2019.
-Tỷ lệ an toàn vốn cổ phần thường tối thiểu cũng được bắt đầu áp dụng từ 1/1/2013
với mức 3,5%, và phải đạt được mức 4,5% trước 1/1/2019.
-Tỷ lệ dự phòng bảo toàn vốn được bắt đầu tính từ 01/01/2016 với mức 0,625%, và
hoàn thành mức 2,5% trước 1/1/2019.
-Lộ trình loại bỏ các khoản giảm trừ khỏi vốn cấp 1 được áp dụng từ 1/1/2014 với


mức 20%, và đến trước 1/1/2019 sẽ loại bỏ được 100%.
-Tỷ lệ đòn bẩy được thử nghiệm áp dụng trong khoảng thời gian từ 1/1/2013 đến
31/12/2016 với tỷ lệ 3%.
3. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế tại Việt Nam
Hiện nay, khi các ngân hàng trên thế giới đã đề cập tới việc áp dụng chuẩn mực
Basel 3 thì các ngân hàng ở Việt Nam vẫn chưa chính thức đề cập tới việc áp dụng