UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞGIÁO DỤC VÀĐÀO TẠO

BẢN MÔ TẢSÁNG KIẾN
“ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO BỒI
DƯỠNG HỌC SINH GIỎI ĐỂ XÂY DỰNG TRƯỜNG
ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA”

Năm học 2014 – 2015


THÔNG TIN CHUNG VỀSÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “ Đổi mới công tác quản lí, chỉ đạo bồi dưỡng học sinh
giỏi để xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Ap dụng trong lĩnh vực quản lí giáo dục
ở các trường THCS
3. Tác giả:
Họ và tên:

Phạm Thi Hường ;

Nam (Nữ): Nữ

Ngày tháng/năm sinh: 01/02/1977
Trình độ chuyên môn: Đại học Toán
Chức vụ, đơn vi công tác: Phó hiệu trưởng trường THCS Văn Giang
Điện thoại: 0964 382 689
4. Đồng tác giả: Không
5. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường THCS Văn giang – Ninh Giang –
Hải Dương
6. Đơn vi áp dụng sáng kiến lần đầu : Trường THCS Văn Giang - Ninh

tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài...”. Như vậy nhiệm vụ chính trị của
ngành giáo dục nước nhà nói chung, các nhà trường là phải đổi mới
một cách đồng bộ. Trong đó mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam thành
người có tài, có đức kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang quang vinh của
Đảng là nhiệm vụ hàng đầu. Muốn vậy cần làm tốt việc phát hiện và bồi
dưỡng học sinh có năng khiếu thành tài năng đất nước là cấp thiết.
Thực tế cũng đã khẳng định nhân tài Việt Nam góp phần thúc đẩy và
ghi những trang sử vàng cho sự phồn vinh và phát triển đất nước. Do vậy,
ở đâu cũng cần, ngành nào cũng cũng cần, lúc nào cũng cần nhiều người
tài giỏi để gánh vác giang. Mà nguồn nhân tài hoàn toàn phụ thuộc vào nền
giáo dục - đào tạo. Tuy nhiên, với một trường nằm ở địa phương có trình
độ dân trí thấp, nhận thức của cha mẹ học sinh về động cơ học tập không
đúng đắn, khát vọng học thành tài của học sinh chưa cao thì việc BDHSG
còn gặp nhiều khó khăn và kết quả bị hạn chế. Điều đó dẫn đến không ít
những học sinh có năng khiếu, có tư chất tốt không có điều kiện để phát
huy hết khả năng trí tuệ, bị thui chột. Và như vậy, chúng ta đã đánh mất
nhân tài của đất nước.
Hơn nữa, đối với nhà trường đang đẩy mạnh tiến độ xây dựng trường
Chuẩn quốc gia. Chất lượng nhà trường cần có bước đột phá mới cả về
lượng và chất. Nếu chất lượng học sinh giỏi được nâng lên, phong trào
BDHSG tích cực sẽ tác động ngược lại chất lượng đội ngũ được cải thiện và
kéo theo chất lượng đại trà sẽ ổn định bền vững. Chính vì thế, tôi đã nghiên
3


cứu, áp dụng và đề xuất một số giải pháp nhằm “ Đổi mới công tác quản lí,
chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi để xây dựng trường đạt chuẩn quốc
gia”.
2. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.
2.1. Điều kiện áp dụng.

mê, kiên trì và phải đầu tư nhiều công sức, trí tuệ. Tuy nhiên nó không
mang tính bắt buộc cao. Sáng kiến đã thực sự có hiệu quả trong việc tháo
gỡ những khó khăn, bế tắc trong khâu chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi nói
4


riêng và chỉ đạo các hoạt động chuyên môn nói chung của nhà trường. Đặc
biệt, sáng kiến đã thúc đẩy mạnh mẽ phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi,
nâng cao chất lượng “mũi nhọn” ở đơn vị; tạo “nguồn” học sinh giỏi thực
sự chất lượng cho trung tâm bồi dưỡng học sinh giỏi cấp Tỉnh của huyện.
Khơi dậy ở giáo viên tinh thần yêu nghề, say mê chuyên môn; đồng thời
kích thích tinh thần học tập chuyên sâu và khát vọng trở thành tài năng của
học sinh. Góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất lượng dạy học,
nâng cao chất lượng đội ngũ và đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo các hoạt
động chuyên môn của nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới của ngành và sự
đổi mới của xã hội. Từ đó củng cố niềm tin trong cha mẹ học sinh, nhân dân
và các cấp lãnh đạo; huy động sự quan tâm của các cấp Đảng uỷ, chính
quyền địa phương và toàn xã hội đối với giáo dục; tạo đà để xây dựng
trường Chuẩn quốc gia, đẩy mạnh sự nghiệp phát triển giáo dục của địa bàn
nói riêng và huyện nhà nói chung.
5. Những đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng và mở r ộng sáng
kiến.
Sau khi được thẩm đinh, xét duyệt, đề nghi cấp trên phổ bi ến r ộng rãi
sáng kiến góp phần nâng cao chất lượng học sinh giỏi của các đơn vi nhà
trường, huyện, tỉnh...
Trên cơ sở ý tưởng của sáng kiến để mở rộng các giải pháp đổi m ới
công tác quản lí chuyên môn và quản lí giáo dục nói chung trong các nh à
trường để tạo sự chuyển biến tích cực trong việc đổi m ới và phát tri ển c ủa
đất nước.


bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường. Chất lượng học sinh giỏi các cấp của
huyện nhà đã từng bước nâng cao.
- Đối với các nhà trường: Đội ngũ giáo viên đảm bảo số lượng và chất
lượng và cơ cấu. Trình độ trên chuẩn đạt gần 80%. Tỉ lệ giáo viên trẻ cao.
Có nhiều giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp huyện, tỉnh. Nhiều
giáo viên có bề dầy thành tích trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hàng năm, các nhà trường đều có những học sinh có tư chất tốt, có ý chí
vươn lên và khát vọng trở thành tài năng. Tỉ lệ học sinh đạt danh hiệu học
sinh giỏi hàng năm bình quân của huyện trên 10%.
2.3. Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở các nhà
trường gặp nhiều khó khăn, cụ thể như sau:
- Những học sinh có tố chất thông minh có năng khiếu hầu hết về học ở
trường chuyên. Điều này khó khăn vì khan hiếm “nguồn” học sinh giỏi.
- Đối với các trường không phải trường chất lượng cao thì nhiệm vụ của
giáo viên là chỉ kết hợp bồi dưỡng học sinh giỏi, không được tính giờ theo
quy định. Do vậy động cơ để giáo viên đầu tư cho công tác này bị hạn chế.
Đội ngũ vẫn còn giáo viên có tuổi đời cao rất ngại tiếp cận với cái mới, cái
7


khó. Những giáo viên trẻ có nhiệt tình, tâm huyết nhưng kinh nghiệm chưa
nhiều, kiến thức chuyên môn chưa thật sâu. Giáo viên ở xa trường, do vậy
việc bồi dưỡng tăng cường trước khi thi gặp khó khăn.
- Chế độ đãi ngộ với giáo viên BDHSG chưa xứng đáng.
- Nhận thức của nhiều cha mẹ học sinh về công tác BDHSG chưa đúng
mức. Nhất là đối với các môn mà trong suy nghĩ của học sinh và gia đình
là môn “phụ”.
- Năng lực quản lý của một số cán bộ quản lý còn hạn chế. Ở góc độ
quản lí chuyên môn, khâu chỉ đạo còn thiếu tính khoa học, hoạt động

dưỡng học sinh giỏi: Có thể phải chấp nhận những rủi ro trong thời gian
đầu, nhưng với giáo viên trẻ, độ nhanh nhậy, sắc bén về mặt kiến thức và
kĩ năng bồi dưỡng học sinh giỏi chắc chắn sẽ tốt hơn và họ sẽ khẳng định
được mình trong khoảng thời gian ngắn hơn so với người nhiều tuổi.
- Đặc biệt, một kinh nghiệm cho thấy, trong nhận thức của cán bộ quản
lí, giáo viên và học sinh không để tư tưởng quan niệm “môn chính, môn
phụ” gây mặc cảm trong giáo viên và học sinh. Bởi lẽ, năng khiếu nổi trội
của mỗi học sinh thường ở một lĩnh vực; Đôi khi thành tích cao dễ đạt
được ở các môn mà ta có thói quen coi không phải môn chủ chốt.
- Cần coi trọng vai trò của tổ chuyên môn trong việc chỉ đạo, đôn đốc
việc bồi dưỡng học sinh giỏi của tổ viên, coi đây là hoạt động chuyên môn
trọng điểm.
3.1.2. Chú trọng bồi dưỡng cao năng lực, trình độ và kinh nghiệm bồi
dưỡng học sinh giỏi..
- Khuyến khích việc tự học, tự bồi dưỡng để giáo viên có thói quen tự
nghiên cứu
- Tổ chức tọa đàm về kinh nghiệm bồi dưỡng và chọn tài liệu bồi dưỡng
học sinh giỏi. Phát huy sức mạnh, trí tuệ tập thể để nâng cao năng lực và
trách nhiệm của cá nhân. Thông qua đó giáo viên họ sẽ “truyền lửa” cho
nhau…Nguồn tài liệu để tự bồi dưỡng là các tài liệu tham khảo, các đề thi
HSG các cấp của các năm, các đề thi của các trường bạn, các chuyên đề
của đồng nghiệp...
- Yêu cầu giáo viên phải có tập tài liêu tích lũy các chuyên đề bồi
dưỡng học sinh giỏi
- Ngoài ra cần xây dựng đội ngũ cốt cán đủ mạnh theo môn học. Đội
ngũ cốt cán sử dụng trong việc ra đề, chấm khảo sát; thanh kiểm tra giáo
viên và tư vấn việc bồi dưỡng học sinh giỏi đạt hiệu quả cao.
- Tổ chức biên soạn tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi
Hiện nay sách tham khảo rất nhiều, nếu người giáo viên không biết
phân loại, chọn lọc sẽ dẫn đến tình trạng ôn luyện không trọng tâm, gây

kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi cho năm học tiến hành sớm. Do đặc thù
đội tuyển HSG lớp 9 hàng năm thi chọn đội tuyển tỉnh rất sớm, nếu lập kế
hoạch muộn sẽ bị động trong việc bồi dưỡng. Vì thế sau khi kết thúc năm
học trước, phải dự thảo kế hoạch BDHSG lớp 9, động viên giáo viên có
giải pháp bồi dưỡng gián tiếp trong hè để học sinh xác định mục đích
nghiên cứu chuyên sâu bộ môn, phát huy khả năng tự học thông qua tài
liệu tham khảo do giáo viên định hướng.
- Bước vào năm học, việc lập kế hoạch và triển khai BDHSG được
quan tâm hàng đầu và triển khai sớm với đội tuyển lớp 9. Cùng với kế
hoạch BDHSG cấp trường, cấp tổ thì bản thân giáo viên BDHSG có kế
hoạch riêng cho từng đội tuyển. Trong kế hoạch cần giáo viên tập trung
đánh giá thực trạng và triển vọng chất lượng đội tuyển, đăng kí chỉ tiêu
phấn đấu và các giải pháp thực hiện. Đặc biệt giáo viên phải thống kê số
học sinh giỏi đã đạt qua các năm học, đánh giá kết quả đó đã cân bằng
10


với năng lực và trình độ đào tạo của bản thân chưa, đã xứng đáng với
thực lực của em học sinh đó chưa....? Chỉ tiêu phấn đấu tập trung các tiêu
chí: Các môn bồi dưỡng phải có học sinh giỏi, đạt nhiều giải và chất lượng
giải cao, giải cấp cao.
Ban giám hiệu hướng dẫn giáo viên làm kế hoạch theo mẫu.
KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC............................
Môn ………………………… ..Lớp ………….
1. Đặc để
i m tình hình
1.1. Giáo viên dạy:
- Họ và tên:
- Trình độ đào tạo

phải tiến hành liên tục ở các lớp học, cấp học. Khó có thể có học sinh giỏi
mà chỉ trông chờ vào kiến thức của nửa đầu năm học lớp 9. Do vậy nhà
11


trường chỉ đạo giáo viên thống nhất, định hướng tuyển chọn để có kế hoạch
bồi dưỡng từ lớp 6 với tất cả 8 môn văn hóa. Riêng hai môn Toán, Văn cần
thời gian bồi dưỡng nhiều hơn do lượng kiến thức bộ môn lớn và yêu cầu
khả năng tổng hợp kiến thức cao.
- Đặc biệt coi trong kế hoạch bồi dưỡng tăng cường trong thời điểm
chuẩn bị thi tạo “phong độ” tốt cho học sinh cả về kiến thức và tâm lí.
3.2.2. Quản lí công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của giáo viên.
Quản lý mà không kiểm tra đánh giá thì hiệu quả quản lí không cao:
“Kiểm tra đánh giá là đặt lại con tàu trên đường ray của nó”. Chính vì vậy
kiểm tra đánh giá là một khâu quan trọng. Do vậy, cùng với việc chỉ đạo,
tôi chú trọng kiểm tra đánh giá công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, cụ thể là:
- Tổ chức cho giáo viên cốt cán các bộ môn kiểm tra thường xuyên giáo án
bồi dưỡng học sinh giỏi
- Chỉ đạo soạn nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi theo chuyên đề đảm bảo
vừa rộng và sâu về mặt kiến thức và phương pháp, không soạn theo buổi
dạy. Nếu chất lượng giáo án tốt cho phép bảo lưu và bổ sung qua các năm
học.
- Cùng cốt cán các bộ môn dự giờ đột xuất để giúp giáo viên rút kinh
nghiệm, điều chỉnh kịp thời phương pháp ôn luyện học sinh.
3.2.3. Chỉ đạo tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi.
3.2.3.1. Tổ chức phát hiện và tuyển chọn
Có thể khẳng định phát hiện, tuyển chọn có tính chất quyết định chất
lượng HSG. Việc phát hiện và thi tuyển chọn học sinh giỏi tiến hành hàng
năm sẽ củng cố, bổ sung số học sinh trong đội tuyển hoặc loại những học
sinh có những biểu hiện hạn chế về năng lực

dưỡng .
- Tuyển chọn bằng cách trực tiếp phỏng vấn trao đổi đối với từng cá
nhân học sinh. Qua thực tế thì cách này mang lại hiệu quả khá cao bởi vì
người dạy sẽ phát hiện được những học trò thích và ham mê bộ môn.
- Kiểm tra đánh giá sau thời gian bồi dưỡng và tổ chức điều chỉnh thành
lập đội tuyển. Bước này được coi là bước cuối cùng trong khâu tuyển chọn
3.2.3.2. Công tác bồi dưỡng .
* Bồi dưỡng động cơ, niềm say mê học tập, khát vọng vươn lên trở
thành người tài giỏi.
Học tập có mục đích chắc chắn sẽ có niềm say mê và hiệu quả sẽ cao. Vì
động cơ tác động tích cực đến hành vi. Tôi chỉ đạo giáo viên dạy đội tuyển
cần chú trọng giáo dục động cơ học tập cho học sinh. Sẽ chẳng có được
những học sinh giỏi nếu các em không có lòng đam mê môn học, nếu người
giáo viên không biết cách “truyền lửa”. Vì thế, giáo viên cố gắng truyền
tình yêu bộ môn của mình tới từng học sinh, là chỗ dựa tinh thần vững chắc
cho các em, để các em học tập trong sự thoải mái về tinh thần, không chịu
bất kỳ một áp lực nào.
- Cách tốt nhất bồi dưỡng hứng thú cho học sinh là hướng dẫn dìu dắt
13


cho các em đạt được những thành công từ thấp lên cao. Nhiều học sinh lúc
đầu chưa bộc lộ rõ năng khiếu nhưng sau quá trình được dìu dắt đã trưởng
thành rất vững chắc và đạt thành tích cao.
- Khi học sinh đã có hứng thú học tập bộ môn thì dạy cho học sinh khả
năng tự học, tự nghiên cứu tài liệu
- Chú ý không gây áp lực hay quá tải cho học sinh. Để học sinh yên
tâm dồn hết sức cho ôn thi đội tuyển trong thời gian chuẩn bị thi, Ban giám
hiệu nhà trường chỉ đạo giáo viên dạy đội tuyển phối hợp với các giáo viên
bộ môn phải tận tình hướng dẫn học sinh sắp xếp thời gian học các bộ môn

kì và đột xuất, bình quân 1 lần/ tháng để đánh giá hiệu quả công tác bồi
dưỡng và có định hướng tuyển chọn đội tuyển chính thức . Tùy theo điều
kiện thực tế của nhà trường về thời gian và các hoạt động khác mà tổ chức
riêng lẻ từng đội hay tập trung theo trường.
Trong các đợt khảo sát chất lượng đại trà, kiểm tra học kì của nhà
trường, từ việc ra đề, chấm bài đến việc thống kê chất lượng, tôi đều chú
trọng đến chất lượng học sinh giỏi và kết quả môn học của các em trong đội
tuyển. Kết quả khảo sát các đợt phải được lưu giữ để đánh giá mức độ tiến
bộ của học sinh.
Tuy nhiên muốn việc khảo sát chất lượng thực sự hiệu quả, ban giám
hiệu phải làm tốt khâu ra đề và chấm bài. Tránh phản tác dụng nếu chất
lượng không thực chất. Kết quả khảo sát được công bố công khai, có tuyên
dương khen thưởng kip thời theo tưng đợt khảo sát.
3.3. Thi đua, khen thưởng đối với công tác bồi dưỡng học sinh
giỏi.
- Công tác thi đua, khen thưởng là động lực thúc đẩy chất lượng các hoạt
động. Do vậy để thúc đẩy được phong trào thi đua thầy dạy giỏi, trò học tốt
thì công tác thi đua khen thưởng phải làm tốt; đồng thời phải khách quan,
công tâm và đầy trách nhiệm. Quan điểm quản lí bằng hiệu quả công việc
là chính, do vậy nhà trường có mức thưởng xứng đáng cho học sinh giỏi và
giáo viên có học sinh giỏi, mức thưởng tính theo số lượng học sinh và tăng
theo chất lượng giải. Trao thưởng đặc biệt giá trị cao cho những giải học
sinh giỏi cấp cao.
- Có sổ vàng truyền thống để ghi tên những học sinh đạt thành tích cao.
Hàng năm, tổ chức hội nghị tổng kết công tác bồi dưỡng học sinh giỏi để
tạo sự phấn chấn và khích lệ niềm tự hào cho giáo viên và học sinh.
- Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục về công tác BDHSG. Phối kết
hợp với cha mẹ học sinh, hội khuyến học, các nhà tài trợ, UBND xã nhằm
huy động nguồn kinh phí khen thưởng cho giáo viên và học sinh giỏi để
động viên phong trào.

trường nhưng khắc phục mọi khó khăn, tận dụng mọi thời gian, thậm chí cả
tối để bồi dưỡng tăng cường; hứa hẹn một mùa giải cao để tạo điểm nhấn
làm cơ sở đón nhận danh hiệu trường chuẩn gia trong năm học. Nhà trường
có nhiều sáng kiến về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt giải cấp Tỉnh,
cấp huyện. Kết quả thi THPT của xã nhà ba năm qua đều năm xếp thứ 2, 6,
9 của huyện. Một thành công lớn nhất trong công tác quản lí là nhà trường
đã khẳng định được thương hiệu về chất lượng, nâng cao vị thế của nhà
trường và uy tín của cán bộ quản lí, được lãnh đạo huyện, Phòng GD&ĐT
và lãnh đạo địa phương đánh giá cao.
5. Đề
i u kiện để áp dụng sáng kiến được nhân rộng.
Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi trong công tác quản lí ở tất cả các
trường THCS. Đặc biệt nó có lợi ích thiết thực với những cơ sở còn nhiều
khó khăn bế tắc vầ chất lượng nói chung, chất lượng học sinh giỏi nói riêng.
Để sáng kiến được nhân rộng và có hiệu quả đòi hỏi các nhà trường phải
đảm tối thiểu các điều kiện cần thiết như đội ngũ đủ về số lượng và c ơ cấu,
trình độ chuyên môn đồng đều, mỗi cá nhân đều có triển vọng trong việc
16


bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Đặc biệt cán bộ quản lí ph ải nhi ệt tình,
tâm huyết, có năng lực quản lí tốt, có bản lĩnh đổi m ới giáo dục, có kh ả
năng đáp ứng được yêu cầu đổi mới của ngành.

17


KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận.
Trên cơ sở tình hình thực tế của đơn vị, đúc rút những kinh nghiệm

dụng phương pháp quản lý mới; đôi khi phải chấp nhận rủi ro. Bởi lẽ bản
18


thân đội ngũ GV, phần lớn họ rất ngại tiếp cận “cái mới, cái khó’. Do vậy
có thể bước đầu chúng ta gặp không ít khó khăn trong việc chỉ đạo. Nhưng
thời gian sẽ giúp họ hiểu rằng: Tất cả những gì chúng ta làm không những
chỉ vì HS thân yêu, vì sự nghiệp chung của đất nước mà còn vì chính
chúng ta bởi nếu không đến một lúc chúng ta sẽ bị tụt hậu.
2. Khuyến nghị.
Qua việc nghiên cứu và áp dụng, tôi đã tìm ra những giải pháp để áp
dụng có hiệu quả sáng kiến này vào thực tiễn. Tuy nhiên, để sự phối hợp
giữa nhà trường với công tác chuyên môn có hiệu quả cao hơn nữa tôi xin
đề nghị với các cấp lãnh đạo, với những người làm công tác giáo dục một
số vấn đề sau:
* Đối với cấp trên.
- Đề nghị trang bị cho các nhà trường khung bồi dưỡng học sinh
giỏi cấp huyện và ra đề đảm bảo cấu trúc phù hợp với mức độ tư duy của
học sinh cần đạt và bám sát chỉ đạo để giáo viên có định hướng ôn luyện
và đạt kết quả bước đầu tạo niềm tin cho giáo viên trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi các cấp cao hơn.
- Chỉ đạo và có biện pháp cụ thể quản lý và nâng cao chất lượng đồng
bộ từ Mầm non, Tiểu học trở lên để tạo "chất lượng đầu vào’’cho THCS
tốt hơn.
- Tạo nguồn kinh phí nhiều hơn cho công tác chuyên môn, đặc biệt bồi
dưỡng học sinh giỏi để động viên hoạt động đạt hiệu quả cao hơn.
- Sau khi có kết quả sáng kiến hàng năm, cấp trên phổ biến rộng rãi
những sáng kiến đạt giải cao để các nhà trường áp dụng đồng thời học hỏi
nâng cao sự hiểu biết về việc viết sáng kiến cho bản thân.
* Đối với các nhà trường:

12

3.2.3. Chỉ đạo tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng

13

3.2.4. Chỉ đạo khảo sát học sinh giỏi.

14

3.3. Thi đua, khen thưởng trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

15

4. Kết quả đạt được

15

5. Điều kiện để sang kiến được nhân rộng.
KẾT LUẬN VÀKHUYẾN NGHỊ.
1. Kết luận
2. Khuyến nghị
MỤC LỤC

16
18
18
19
20