TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
Bài 1 : KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
ĐẾN HẾT THẾ KỈ XX.
I/Khái quát văn học Việt Nam từ CMT8 đến năm 1975 :
1.Vài nét về hoàn cảnh lòch sử, xã hội, văn hoá :
-CMT8 n¨m 1945 thµnh c«ng ®· më ra kØ nguyªn ®éc lËp l©u dµi cho ®Êt níc, t¹o nªn nỊn v¨n
häc míi díi sù l·nh ®¹o cđa §¶ng céng s¶n víi sù thèng nhÊt cao.
-Xt hiƯn líp nhµ v¨n míi : nhµ v¨n - chiÕn sÜ.
-Tõ n¨m 1945 ®Õn 1975 níc ta ®· tr¶i qua nhiỊu biÕn cè, sù kiƯn lÞch sư träng ®¹i.
+C«ng cc XD cc sèng míi, con ngêi míi ë miỊn B¾c.
+ Cc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p vµ chèng MÜ.
-NỊn kinh tÕ nghÌo nµn, l¹c hËu vµ chËm ph¸t triĨn, nªn sù giao lu v¨n ho¸ víi níc ngoµi kh«ng
thn lỵi, chØ giíi h¹n ë mét sè níc XHCN nh : Trung Qc, Liªn X«,..
2.Qu¸ tr×nh ph¸t triĨn vµ nh÷ng thµnh tùu chđ u :
a.ChỈng ®êng n¨m 1945 ®Õn 1954 : g¾n víi cc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p.
-Giai ®o¹n v¨n häc nµy g¾n bã s©u s¾c víi c¸ch m¹ng vµ kh¸ng chiÕn; híng tíi ®¹i chóng; ph¶n
¸nh søc m¹nh cđa qn chóng nh©n d©n; thĨ hiƯn niỊm tù hµo d©n téc vµ niỊm tin vµo t¬ng lai tÊt th¾ng
cđa cc kh¸ng chiÕn.
-ThĨ lo¹i còng cã nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh :
+Trun ng¾n vµ kÝ : Mét lÇn ®Õn thđ ®« (TrÇn §¨ng), §«i m¾t, NhËt kÝ ë rõng(Nam Cao),
Lµng (Kim L©n), Vỵ chång A Phđ (T« Hoµi), Th nhµ (Hå Ph¬ng), …
+Th¬: ®¹t nh÷ng thµnh tùu xt s¾c ë thêi kú kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p: C¶nh khuya, R»m th¸ng
giªng (Hå ChÝ Minh), T©y TiÕn (Quang Dòng), Bªn kia s«ng §ng (Hoµng CÇm), §Êt níc(Ngun
§×nh Thi),…
+KÞch: B¾c S¬n (Ngun Huy Tëng), ChÞ Hoµ ( Häc Phi),…
b.ChỈng ®êng tõ 1955 ®Õn 1964 : G¾n víi c«ng cc x©y dùng chđ nghÜa x· héi.
-ThĨ hiƯn h×nh ¶nh ngêi lao ®éng. Ngỵi ca nh÷ng thay ®ỉi cđa ®Êt níc vµ con ngêi trong x©y
dùng CNXH. T×nh c¶m s©u nỈng víi miỊn Nam trong nçi ®au ®Êt níc bÞ chia c¾t.
-Thµnh tùu : Vỵ nhỈt (Kim L©n), Mïa l¹c (Ngun Kh¶i), S«ng §µ (Ngun Tu©n),... Giã léng
(Tè H÷u), ¸nh s¸ng vµ phï sa (ChÕ Lan Viªn), §Êt në hoa, Bµi th¬ cc ®êi (Huy CËn),…, Mét §¶ng
viªn (Häc Phi), Ngän lưa (Ngun Vò), Qn (Léng Ch¬ng), ChÞ Nhµn, Nỉi giã (§µo Hång CÈm),…
hình ảnh tráng lệ. Nó không phải là tiếng nói riêng của cá nhân, mà là tiếng nói của cả cộng đồng,
của toàn dân tộc. Điển hình như : Người con gái Việt Nam, Việt Bắc –Tố Hữu, Rừng xà nu – Nguyễn
Trung Thành,…
Ôi Tổ quốc giang sơn hùng vỹ
Đất nước anh hùng của thế kỉ hai mươi. (Tố Hữu).
-Cảm hứng lãng mạn chủ yếu là thể hiện ở lòng tràn đầy mơ ước, hướng tới tương lai, tin
tưởng ở ngày mai, lý tưởng hoá cuộc sống mới, vẻ đẹp của con người mới, ca ngợi chủ nghóa anh
hùng CM. Điển hình : Hòn đất – Anh Đức, Mảnh trăng cuối rừng – Nguyễn Minh Châu,…
Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai.
II/Kh¸i qu¸t v¨n häc tõ 1975 ®Õn hÕt thÕ kØ XX :
1.Hoµn c¶nh lÞch sư x· héi, v¨n ho¸ :
-Víi chiÕn th¾ng mïa xu©n n¨m 1975, lÞch sư d©n téc më ra mét thêi kú míi – thêi kú ®éc lËp,
- 2 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
tù do vµ thèng nhÊt ®Êt níc. Tuy nhiªn tõ ®ã ®Êt níc ta l¹i gỈp nh÷ng khã kh¨n, thư th¸ch míi
tõ 1975 -1985.
-NghÞ qut §¹i héi §¶ng lÇn thø VI (1986) ®· chØ râ: §ỉi míi lµ “nhu cÇu bøc thiÕt”, lµ “vÊn
®Ị cã ý nghÜa sèng cßn” cđa toµn d©n téc : Kinh tÕ chun sang kinh tÕ thÞ trêng, v¨n ho¸ tiÕp xóc réng
r·i víi nhiỊu níc trªn thÕ giíi, v¨n häc dÞch, b¸o chÝ vµ c¸c ph¬ng tiƯn trun th«ng ph¸t triĨn m¹nh
mÏ.
=>Thóc ®Èy nỊn v¨n häc ®ỉi míi phï hỵp víi ngun väng cđa nhµ v¨n vµ ngêi ®äc còng nh
quy lt ph¸t triĨn kh¸ch quan cđa v¨n häc.
2/ Nh÷ng chun biÕn vµ mét sè thµnh tùu ban ®Çu:
-Tõ sau 1975, th¬ kh«ng t¹o ®ỵc sù l«i cn, hÊp dÉn nh ë giai ®o¹n tríc. Tuy nhiªn vÉn cã
nh÷ng t¸c phÈm Ýt nhiỊu t¹o ®ỵc sù chó ý cđa ngêi ®äc : Tù h¸t (Xu©n Qnh), Ngêi ®µn bµ ngåi ®an (ý
Nhi), nh tr¨ng (Ngun Duy), Xóc x¾c mïa thu (Hoµng Nhn CÇm). HiƯn tỵng në ré trêng ca sau
n¨m 1975 lµ mét trong nh÷ng thµnh tùu nỉi bËt cđa th¬ ca giai ®o¹n nµy: §Êt níc h×nh tia chíp (TrÇn
M¹nh H¶o), Nh÷ng ngêi ®i biĨn (Thanh Th¶o)…
-Tõ sau n¨m 1975 v¨n xu«i cã nhiỊu khëi s¾c h¬n th¬ ca: Mïa l¸ rơng trong vên (Ma V¨n
-Mở bài :có thể mở bài theo kiểu quy nạp, phản đề.
-Thân bài :
• Giải thích vấn đề tư tưởng đạo lý.
• Phân tích các khía cạnh của vấn đề và nêu các dẫn chứng cụ thể.
• Bình luận vấn đề : nêu những mặt đúng sai, tích cực-tiêu cực.
• Xác đònh phương hướng phấn đấu.
-Kết bài :
• Khẳng đònh ý nghóa của vấn đề.
• Nhắc nhở cảnh tỉnh và gợi suy nghó cho người đọc.
II/Rút ra kết luận :
1..Khái niệm : Nghò luận về một tư tưởng, đạo lý là quá trình kết hợp các thao tác nghò luận để làm
sáng rõ vấn đề tư tưởng, đạo lý trong cuộc sống. Đề tài nghò luận về một tư tưởng, đạo lý phong phú
bao gồm các vấn đề sau :
• Nhận thức (lý tưởng, mục đích sống).
• Tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, lòng vò tha, sự bao dung, sự độ lượng, lòng trung
thực, sự chăm chỉ, thói ba hoa vụ lợi,….).
• Quan hệ gia đình (tình mẫu tử, anh em, vợ chồng).
• Cách ứng xử hành động.
2.Cách làm bài văn nghò luận một tư tưởng, đạo lý :
• Hiểu được vấn đề cần nghò luận thông qua các bước phân tích đề, giải đề để xác đònh vấn đề
cần nghò luận.
• Bài nghò luận cần có một số nội dung sau : giới thiệu, giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận.
Phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề bàn luận.
Nêu ý nghóa, rút ra bài học nhận thức và hành động về tư tưởng, đạo lí.
• Diễn đạt cần chuẩn xác, mạch lạc; Có thể sử dụng một số phép tu từ và yếu tố biểu cảm
nhưng phù hợp và có chừng mực.
III/ LUYỆN TẬP :
1/ Vấn đề mà Gi.Nê-ru bàn luận là phẩm chất văn hoá trong nhân cách của mỗi con người.
Căn cứ vào văn bản ta có thể đặt tên cho văn bản là : “Thế nào là một con người có văn
hoá”, hoặc “Một trí tuệ có văn hoá”,…
sống cho mình “Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời”, M.Gorki cũng từng nói “Trong con người có 2 khuynh
hướng phủ đònh lẫn nhau, đấu tranh lẫn nhau nhiều hơn và thường xuyên hơn cả : khuynh hướng sống
cho tốt hơn và khuynh hướng sống cho sướng hơn”.
-Giới thiệu đề : Sống như thế nào để có cuộc sống có ý nghóa, sống đáng sống và sống đẹp?
Đó là vấn đề mà Tố Hữu đã nhắc nhở, đã đặt vấn đề :
“ Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?”
Đó cũng là vấ đề mà tất cả chúng ta cần suy nghó trong cuộc sống hôm nay.
B.Thân bài :
1/Giải thích thế nào là “sống đẹp” :
-Là sống có ý nghóa và sống có mục đích, có lí tưởng.
-Là biết hy sinh, cống hiến không ích kỉ, biết “nhận” và biết “cho”, biết phấn đấu cho xã hội
tốt đẹp “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”.
-Là sống tốt, có lòng nhân hậu, biết thương yêu đùm bọc, có tình cảm lành mạnh:
“Còn gì đẹp trên đời hơn thế
Người yêu người sống để yêu nhau”.
-Có tư tưởng tình cảm, có hành động đẹp.
2/Phân tích các khía cạnh của lối sống đẹp và giới thiệu một số tấm gương sống đẹp :
a.Hình ảnh Bác Hồ là hình ảnh điển hình nổi bật : suốt một đời vì dân vì nước.
+Quê mình vì sự ghiệp giải phóng CM.
+Tình cảm nhân ái thương yêu vô hạn với con người, nhân loại.
+Trung với nước, hiếu với dân, khiêm tốn, giản dò, liêm khiết. Tất cả vì hạnh phúc ND b.Hình
ảnh những anh hùng vì nước vong thân :
+Ng Văn Trỗi hi sinh quyền lợi cá nhân quan tâm đến người khác ở từng chi tiết nhỏ nhặt.
+Nguyễn Viết Xuân căm thù giặc sâu sắc, anh dũng hi sinh.
+Phan Đình Giót đem thân mình lấp lỗ châu mai.
+Lê Văn Tám lấy thân mình làm ngọn đuốc sống để phá kho đạn giặc,….
c.Ngày nay, ở thanh niên học sinh vẫn có những người đang sống rất đẹp :
+Các thủ khoa của các kì thi tốt nghiệp, đại học. Rất nhiều trong số họ có hoàn cảnh rất khó
khăn, nhà nghèo, cha mẹ làm thuê, làm mướn,nhưng vượt lên trên khó khăn họ đã học rất tốt.
+Nguyễn Hữu Ân, một sinh viên nghèo ngành du lòch-ĐH Mở TPHCM vừa học, vừa làm
------------------------------------------------------------------
Bài : HỒ CHÍ MINH – NGUYỄN ÁI QUỐC
(1890 – 1969)
I/ VÀI NÉT TIỂU SỬ :
- Hồ Chí Minh (Nguyễn Sinh Cung,Nguyễn Tất Thành,Nguyễn i Quốc).
- Sinh 19-5-1890 mất 2-9-1969 tại làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
- Xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Cha:cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Mẹ:Hoàng
Thò Loan.
- Năm 1911,HCM ra đi tìm đường cứu nước. Năm 1920, Người dự ĐH Tua và trở thành người sáng
lập ĐCS Pháp. Từ 1923 đến 1941, Người chủ yếu hoạt động ở các nước Liên Xô, Trung Quốc, Thái
Lan và thành lập nhiều tổ chức CM như : Thanh niên CM đồng chí hội (1925), thành lập ĐCSVN
(1930). Năm 1941, Người về nước hoạt động thành lập mặt trận Việt Minh và lãnh đạo phong trào
CMT8. Năm 1942 bò bắt giam trong nhà tù Tưởng Giới Thạch. Năm 1943, ra tù tiếp tục lãnh đạo CM
tiến tới giành thắng lợi CMT8. Ngày 2/9/1945, Người đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước
VNDCCH và từ đó đảm nhiệm chức vụ Chủ tòch nước VNDCCH cho đến ngày từ trần.
- Năm 1990,nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Chủ tòch HCM,UNESCO đã tôn Người là “Anh
hùng giải phóng dân tộc,danh nhân văn hoá thế giới”.Trên suốt nửa thế kỉ tham gia đấu tranh cho
sự nghiệp CM,Người là vò lãnh tụ vó đại của dân tộc, là nhà yêu nước, là niềm tự hào của DT.
II/SỰ NGHIỆP VĂN CHƯƠNG:
1/Quan điểm sáng tác : Sinh thời chủ tòch HCM không nhận mình là nhà văn,nhà thơ mà chỉ là
- 6 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
người bạn của văn nghệ,người yêu văn nghệ. Nhưng rồi chính hoàn cảnh thôi thúc nhiệm vụ CM yêu
cầu,môi trường XH và thiên nhiên gợi cảm cộng với tài năng nghệ thuật và tâm hồn nghệ só chứa
chan cảm xúc, Người đã sáng tác nhiều tác phẩm có giá trò và đã để lại một sự nghiệp sáng tác đồ sộ.
Đặc biệt Người am hiểu quy luật và đặc trưng của hoạt động văn nghệ. Điều đó được thể hiện trước
hết là ở hệ thống quan điểm sáng tác.
a. HCM coi văn học là một thứ vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp CM. Nhàvăn
phải góp phần vào nhiệm vụ đấu tranh và phát triển xã hội. Người khẳng đònh :
“ Nay ở trong thơ nên có thép
(1925), Vi hành (1923),…Ngoài truyện ngắn NAQ còn nhiều tác phẩm kí như : Nhật kí chìm tàu
(1931), Vừa đi đường vừa kể chuyện(1963),….
c. Thơ ca : là lónh vực nổi bật với những tập thơ :
- Nhật kí trong tù : (1942 – 1943) gồm 134 bài được viết trong thời kì bò bắt giam ở nhà tù Tưởng
Giới Thạch. T¸c phÈm ghi l¹i mét c¸ch ch©n thùc chÕ ®é nhµ tï Trung Qc thêi Tëng Giíi Th¹ch và
bøc ch©n dung tinh thÇn tù häa cđa Hå ChÝ Minh. “NhËt kÝ trong tï” lµ mét tËp th¬ ®Ỉc s¾c thĨ hiƯn sù
®a d¹ng vµ linh ho¹t vỊ bót ph¸p nghƯ tht, kÕt tinh gi¸ trÞ t tëng vµ nghƯ tht th¬ ca HCM.
-Ngoµi NKTT, cßn ph¶i kĨ ®Õn mét sè chïm th¬ ngêi lµm ë ViƯt B¾c trong nh÷ng n¨m kh¸ng chiÕn
chống Pháp. Những bài viết nhằm mục đích tuyên truyền (dân cày, ca binh lính, công nhân,…);
- 7 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
Những bài thơ bằng tiếng Hán, tiếng Việt giàu màu sắc cổ điển và hiện đại (Tức cảnh Pác Bó, cảnh
khuya, Nguyên tiêu, báo tiệp,…); Nổi bËt lµ mét phong th¸i ung dung hoµ hỵp víi thiªn
nhiªn, thĨ hiƯn b¶n lÜnh cđa ngêi c¸ch m¹ng.
3.Phong cách nghệ thuật :
Những sáng tác của người có phong cách đa dạng, độc đáo, hấp dẫn mà thống nhất, kết hợp sâu
sắc và nhuần nhò giữa chính trò và văn chương, giưã tư tưởng và nghệ thuật, giữa truyền thống và hiện
đại. Ở mỗi loại, Người lại có phong cách riêng.
a.Văn chính luận : thường ngắn gọn, súc tích. Lập luận chặt chẽ, lý lẽ đanh thép. Bằng chứng đầy
sức thuyết phục, giàu tính luận chiến. Bút pháp đa dạng, giọng văn đa dạng : khi ôn tồn, thấu tình đạt
lý, khi đanh thép mạnh mẽ, hùng hồn. Ngôn ngữ thấm đượm tình cảm, giàu hình ảnh, giàu tính luận
chiến.
b.Truyện và ký : Giàu chất trí tuệ và hiện đại, tính chiến đấu mạnh mẽ. Nghệ thuật trào phúng
sắc bén. Tiếng cười trào phúng tuy nhẹ nhàng, hóm hỉnh nhưng thâm thuý, sâu cay. Ngòi bút chủ
động và sáng tạo .
c.Thơ ca : Thể hiện sâu sắc và tinh tế vẻ đẹp tâm hồn của HCM. Những bài thơ nhằm mục đích
tuyên truyền CM thường bằng hình thức bài ca, lời lẽ giản dò, mộc mạc, dễ nhớ, mang màu sắc dân
gian hiện đại. Nhiều bài cổ thi hàm súc, đạt chuẩn mực về nghệ thuật thơ cổ phương Đông với sự kết
hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển với bút pháp hiện đại, giữa chất thép và chất tình,…
III/ KẾT LUẬN : GHI NHỚ – SGK.
II/ PHÂN TÍCH : “TNĐL” là một áng văn chính luận mẫu mực. Văn chính luận thuyết phục
người ta về lý lẽ. Lợi thế của nó là lý lẽ đanh thép, những lập luận chặt chẽ, những bằng chứng
không ai chối cãi được. Bản “TNĐL” đã thể hiện được một hệ thống lập luận chặt chẽ. Nó xứng
đáng được xem là một áng văn chính luận mẫu mực.
1. Đoạn 1: “Hỡi đồng bào ….. không ai chối cãi được”
Cơ sở lí luận để đi đến khẳng đònh nền độc lập của dân tộc
-Mở đầu bản tuyên ngôn, Bác đã đưa ra hai bản tuyên ngôn của Pháp và của Mỹ. Trong bản
tuyên ngôn của Mỹ năm 1776 có viết “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hoá cho
họ những quyền không ai có thể xâm phạm được. Trong những quyền ấy có quyền được sống ,quyền tự
do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Tiếp theo bác đã đưa ra bản tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền
của Pháp năm 1791: ”Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn được tự do và
bình đẳng về quyền lợi”. Đây là hai bản tuyên ngôn nổi tiếng trên thế giới, đó là những lời nói bất
hữu, là chân lý muôn đời của thời đại, được đúc kết từ thực tiễn máu xướng của hai cuộc cách mạng
tư sản điển hình Pháp – Mỹ để xoá bỏ chế độ quân chủ chuyên chế, lấy hạnh phúc và quyền lợi cá
nhân con người làm trọng.
-Tác giả cũng rất linh hoạt khi kết hợp ý kiến người với ý kiến mình “suy rộng ra câu ấy có nghóa
là : Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền
sung sướng và quyền tự do”. Bác đã nhanh chóng tiến từ quyền con người sang quyền dân tộc. Đó là
đóng góp to lớn về mặt tư tưởng của Bác làm bừng sáng trí tuệ VN và trí tuệ nhân loại cũng bừng
tónh. Mục đích là khẳng đònh cho được quyền sống của con người và quyền bình đẳng tự do, sung
sướng của các dân tộc. Nó có sức thuyết phục mạnh mẽ.
-Cách lập luận, cách nói rất khôn khéo : tỏ ra khiêm tốn, tôn cao, trân trọng những danh ngôn bất
hủ của Pháp Và Mỹ nhưng thực chất là sách lược mềm dẻo, Bác muốn sử dụng chiêu thức “Gậy ông
đập lưng ông”, “Dùøng lời của kẻ thù để khoá miệng kẻ thù”ø. Hơn thế Bác còn muốn hướng tới một
đối tượng khác là nhân dân trên thế giới, đặc biệt là Pháp và Mỹ, những kẻ đang lăm le xâm chiếm
VN : Bác đã rung hồi chuông cảnh báo “nếu chúng xâm lược VN nghóa là đi ngược lại lời của cha ông
chúng, là những kẻ thất ước”. Như vậy cùng một lúc Bác đã “bắn mũi tên trúng nhiều đích”. Bác quả
là có đôi mắt sáng suốt nhìn xa trông rộng
Nhìn bốn hướng-Trông lại nghìn xưa trông tới mai sau
Trông Bác trông nam, trông cả đòa cầu.
Yên Bái và Cao Bằng. Đây là tội ác trời không dung đất không tha của thực dân Pháp .
-Với nét bút hiện thực, giàu giá trò thẫm mó, bản tuyên ngôn đã vẽ lên bức tranh một thời kì lòch
sử đau thương của dân tộc “từ Quảng Trò đến Bắc kì đã có hơn 2tr người chết đói”. Những câu văn
ngắn như dồn nén bao căm giận, chất chứa hờn căm như những lời tuyên án. Đằng sau những trang
văn ấy là tâm hồn nhân đạo cao cả của HCM. Đoạn văn ngắn gọn, sử dụng nhiều chi tiết cụ thể điển
hình “những bằng chứng không ai chối cãi được” đã làm nổi bật bản chất của thực dân Pháp là kẻ
xâm lược tàn bạo gợi ta nhớ đến tội ác của bọn cuồng Minh “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn.
Vùi con đỏ xuống hầm tai vạ”.
b.Đoạn “Tuy vậy ….dân chủ cộng hoà” : Thái độ và lập trường của nhân dân ta
- Tuyên ngôn độc lập cũng rất độc đáo và chặt chẽ khi tạo nên thế đối lập giữa thực dân Pháp
và dân tộc ta. Mặc dù thực dân Pháp hết sức tàn nhẫn nhưng nhân dân ta vẫn thể hiện thái độ khoan
hồng và nhân đạo “Việt minh đã giúp người Pháp chạy qua biên thuỳ, lại cứu cho ngøi Pháp ra khỏi
nhà giam Nhật, bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ”. Tư tưởng này đã có truyền thống từ ngàn xưa.
Trong “Bình Ngô đại cáo”, Nguyễn Trãi cũng từng viết :
Đem đại nghóa để thắng hung tàn
Lấy chí nhân để thay cường bạo
-Và bằng tất cả lòng can đảm, nhân dân ta đã làm nên cuộc tổng khởi nghóa CMT8 thành
công. Khi Nhật hàng đồng minh thì nhân dân cả nước giành chính quyền lập nên nước VNDCCH.
Âm hưởng ngợi ca trào lên với điệp khúc “sự thật là….” được láy đi láy lại như tô đậm, khắc tạc hình
ảnh dân tộc bất khuất, anh hùng.
- Để đập tan luận điệu của thực dân Pháp, Đông Dương là thuộc đòa của chúng và chúng có quyền
trở lại là những khẳng đònh đanh thép, khẳng đònh bằng chân lý của sự thật “Sự thật là từ mùa thu
năm 1940, nước ta đã thành thuộc đòa của Nhật, chứ không phải thuộc đòa của Pháp nữa,… Sự thật là
ta đã lấy lại nước VN từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp”. Rõ ràng luận điệu xảo trá của thực
dân Pháp đã bò đập tan bằng lí lẽ, bằng chứng xác đáng đầy sức thuyết phục để tuyên bố thoát ly hẳn
với thực dân Pháp và xoá bỏ mọi đặc quyền, đặc lợi của Pháp ở nước ta.
- Tiếp đó là câu văn ngắn gọn “Pháp chạy,Nhật hàng,vua Bảo Đại thoái vò” là câu văn ngắn nhất
nhưng có giá trò thông báo nhiều nhất. Cùng một lúc nhân dân ta đã giải quyết hai bài toán “đánh đổ
các xiềng xích của Pháp 100 năm để lập nên nước VN độc lập, lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi
năm mà lập nên chế độ DCCH”. Đoạn văn này đã thể hiện đúng đắn quan điểm lập trường của nhân
I/ TÁC GIẢ :
-Tên khai sinh là Bùi Đình Diệm (1921 – 1988).Quê ở Hà Đông nhưng sống chủ yếu ở Hà Nội.
Xuất thân trong một gia đình nông nghiệp kiêm tiểu thương. Ông học đến bậc trung học thì tham gia
quân đội. Quang Dũng là một nghệ só tài năng ở nhiều mặt : làm thơ, viết văn, vẽ tranh, sáng tác
nhạc. Ở lónh vực nào cũng đều có thành tựu đáng kể.
-Nhưng Quang Dũng trước hết là một hồn thơ thật trung hậu, yêu tha thiết quê hương đất
nước mình. Trong thơ ông có hình ảnh một cái tôi hào hoa, thanh lòch, giàu chất lãng mạn, có khả
năng cảm nhận và diễn tả một cách tinh tế, tài hoa vẻ đẹp của thiên nhiên và tình người. Đồng thời
lại rất mực hồn nhiên, bình dò, chân thật. Tây Tiến là một bài thơ hết sức tiêu biểu cho hồn thơ ấy,
cho cái tôi nghệ só ấy.
-Tác phẩm tiêu biểu:
Mùa hoa gạo(Truyện ngắn,1950), Nhà đồi(Truyện kí,1968), Mây đầu ô(1986),…
II/GIỚI THIỆU CHUNG :
1.Hoàn cảnh sáng tác : Tây Tiến là đơn vò quân đội được thành lập từ năm 1947. Quang Dũng là
đại đội trưởng của đoàn quân ấy từ đầu năm 1947 đến cuối năm 1948 thì chuyển sang đơn vò khác.
Lúc ở Phù Lưu Chanh (Đông Bắc), nhớ về đoàn quân Tây Tiến nên ông đã sáng tác bài thơ này. Ban
đầu có tên là “Nhớ Tây Tiến”, sau đổi tên là “Tây Tiến”, được in trong tập “Mây đầu ô” (1948).
2.Vài nét về đoàn quân “Tây Tiến” : Tây Tiến vừa chỉ hướng hành quân của những người chiến
só (Tiến về phía Tây Bắc) của tổ quốc, vừa là tên một đơn vò quân đội được thành lập từ năm1947.
Đòa bàn đóng quan của đoàn quân Tây Tiến khá rộng từ Châu Mai,Châu Mộc sang Sầm Nứa rồi
vòng về phía tây của tỉnh Thanh Hoá. Đoàn quân Tây Tiến sau một thời gian hoạt động ở Lào trở về
Hoà Bình thành lập trung đoàn 52. Chiến só Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội sống và chiến
đấu trong hoàn cảnh rất gian khổ, thiếu thốn vật chất, bệnh sốt rét rừng hoành hành. Tuy vậy, họ vẫn
- 11 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
rất lạc quan vui vẻ dũng cảm chiến đấu chấp nhận hy sinh gian khổ.
3.Chủ đề : Bài thơ là nỗi nhớ của tác giả về đoàn quân Tây Tiến. Qua đó ca ngợi những người
lính cụ Hồ tuy sống và chiến đấu trong hoàn cảnh hết sức khó khăn gian khổ nhưng rất hiên ngang
dũng cảm và cũng rất hào hoa lãng mạn. Bài thơ được viết theo bút pháp lãng mạn.Bên cạnh việc tô
đậm những cái khác thường, nhà thơ lại sử dụng rộng rãi thủ pháp đối lập nhằm tác động mãnh liệt
Nhà ai Pha Luông,mưa xa khơi.
Đây được nhận xét là bốn câu thơ tuyệt bút. Những câu thơ giàu chất tạo hình này như đã vẽ
lại cả chặng đường hành quâa đầy khó khăn gian khổ và cả bức tranh hùng vỹ hiểm trở của núi rừng
Tây Bắc. Bằng thủ pháp đối lập “Ngàn thước lên cao / ngàn thước xuống” và nhòp thơ bẻ gập ở giữa
đã tạo hình tượng về hai sườn núi cao chất ngất,ngỡ như dựng đứng, nhìn lên rất cao, nhìn xuống rất
sâu. Câu thơ gợi ta liên tưởng đến câu thơ :
Nước bay thẳng xuống ba ngàn thước.
(Xa ngắm thác núi Lư – Lý Bạch)
Bên cạnh đó, những từ láy “khúc khuỷu”,”thăm thẳm” cũng đã tạo ra những con dốc ngoằn
ngoèo, quanh co. Đặc biệt ở câu một, bằng các thanh trắc và nhòp thơ 2/2/1/2, ta như cảm nhận được
hơi thở nặng nề dồn dập của những người lính Tây Tiến trên con dốc cheo leo, cao chót vót ấy.Và
khi lên đến đỉnh dốc, chỉ cần đưa mũi súng lên là có thể chạm đến trời. Hình ảnh “súng ngửi trời” là
- 12 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
hình ảnh nhân hoá độc đáo, sáng tạo của nhà thơ. Đoạn thơ vẽ ra hình ảnh đoàn quân TT trên đỉnh
đèo heo hút cồn mây. Cảnh hành quân của bộ đội cụ Hồ không hiếm trong hai cuộc kháng chiến :
Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều
Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo
Núi không đè nổi vai vươn tới
Lá ngụy trang reo với gió đèo.
(Lên Tây Bắc – Tố Hữu).
Tiếp theo là một câu thơ toàn vần bằng “Nhà ai Pha Luông, mưa xa khơi”. Có thể tưởng tượng, người
lính hành quân nơi lưng chừng núi, tạm dừng chân và phóng ngang tầm mắt ra xa đã thấy nhà ai đó
thấp thoáng ẩn hiện trong màn mưa trắng xoá ở chốn Pha Luông, một hình ảnh cũng rất đẹp rất nên
thơ. Các thanh bằng ở câu thơ này thể hiện một tâm hồn thanh thản, lâng lâng trong gian khổ, làm
cho giọng thơ trở nên nhẹ nhàng. Đây cũng là chất tài hoa trong bút pháp đối lập tương phản của QD.
-Tiếp theo bằng bút pháp tả thực, QD tiếp tục khắc hoạ đậm nét cái hoang vu dữ dội của núi
rừng Tây Bắc : Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hòch cọp trêu người.
Bằng biện pháp nhân hoá “thác gầm thét”, “cọp trêu người”, tác giả đã làm nổi bật vẻ thâm
Anh nắm tay em cuối mùa chiến dòch
- 13 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
Vắt xôi nuôi quân em giấu giữa rừng
Đất Tây Bắc tháng ngày không có lòch
Bữa xôi đầu còn tỏa nhớ mùi hương.
=>Tóm lại, 14 câu thơ đầu, tuy khắc hoạ một Tây Bắc hùng vỹ, nhưng qua đó QD muốn diễn tả
những gian khổ mà người lính Tây Tiến phải nếm chòu. Đồng thời, tác giả thể hiện tâm trạng, cảm
xúc đậm chất lãng mạn, tài hoa của người lính Tây Tiến. Đó cũng là nổi nhớ sâu sắc, da diết trãi
rộng của tác giả.
2.Đoạn 2 : “Doanh trại bừng lên ……….hoa đong đưa”
Kỉ niệm về tình quân dân trong đêm lliên hoan và cảnh sông nước Tây Bắc thơ mộng.
-Cũng là hình ảnh núi rừng Tây Bắc, nhưng đoạn thơ này dường như mở ra một thế giới khác :
tươi mát hơn, tài hoa hơn và rất mó lệ, thơ mộng. Nếu như trong đoạn một, nhà thơ dùng những nét vẽ
gân guốc, khoẻ thì trong đoạn thơ này, QD dùng những nét vẽ rất tinh tế và mềm mại. Hình ảnh một
đêm liên hoan văn nghệ của bộ đội với nhân dân, đồng bào DT được gợi lên với những chi tiết rất
thực mà cũng rất mộng ảo như thể khung cảnh ngày lễ cưới, một đêm hoa đăng trong truyện cổ tích :
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.
Doanh trại như đang trong giấc ngủ êm đềm thì chợt bừng tónh lại. Cuộc sống gian truân vất
vả của những người lính Tây Tiến nay bỗng có những giờ phút tưng bừng.Từ “bừng lên” gợi cảm giác
đột ngột : đó là sự bừng sáng của lửa trại và cả sự tưng bừng rộn rã của tiếng kèn, tiếng hát trong
đêm liên hoan, một sự cảm nhận cả về thò giác lẫn thính giác. Từ “đuốc hoa” vốn là một từ cổ để chỉ
cây nến đốt trong phòng tân hôn “Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa” (Truyện Kiều-Nguyễn
Du). Hình ảnh này xuất hiện trong đêm vui liên hoan của người lính đã tạo nên một màu sắc vừa cổ
kính, vừa hiện đại, vừa thiêng liêng, vừa ấm áp tình quân dân gắn bó.
Hình ảnh đêm liên hoan còn được nhắc đến với những chi tiết tiêu biểu : xiêm áo, tiếng khèn,
điệu múa… Và đặc biệt là hình ảnh của cô gái miền sơn cước xuất hiện trong đêm liên hoan với vẻ
Những từ “có thấy”,”có nhớ” day dứt gợi cảm giác buâng khuâng xa vắng. Cảnh lưu luyến
và người cũng lưu luyến. Người đi nhưng hồn vẫn nhớ : nhớ người (dáng người trên độc mộc) và nhớ
cảnh (hoa đong đưa). “Dáng người trên độc mộc” là hình ảnh gợi nhưng cũng vẽ ra được cái dáng đẹp
mềm mại của những cô gái người Mèo, người Thái trôi trên con thuyền độc mộc. Những người làm
nghề sông nước ở Tây Bắc thường một mình trên con thuyền giữa trời nước bao la. Như hoà hợp với
con người, những bông hoa rừng cũng đong đưa làm duyên, ngã nghiêng rất tình tứ bên dòng nước lũ.
=>Tóm lại, hình ảnh “hội đuốc hoa” và “Châu Mộc chiều sương” làm mềm cả bài thơ. Đọc đoạn thơ
này, ta có cảm giác như được khắc, được phổ vào những nốt nhạc nhưng đây là nhạc điệu cất lên từ
một tâm hồn say đắm với cảnh và người ở miền Tây Bắc của người lính Tây Tiến. Đằng sau là những
kỉ niệm không thể nào quên. Đoạn thơ đã bộc lộ hết mình nét tài hoa, lãng mạn của nhà thơ QD.
3.Đoạn 3: 8 câu tiếp theo “Tây Tiến …độc hành”
Bức tượng đài kì vó và bi tráng về những người lính Tây Tiến.
Cả bài thơ là nỗi nhớ da diết của đại đội trưởng QD và nhớ về Tây Tiến, QD nhớ tới những
đồng đội thân yêu của mình. Ở đoạn 3, tg đã dựng lên bức tượng đài về những người anh hùng vô
danh. Họ đã sống và đã chết rất xứng đáng. Hình ảnh người chiến só, nhân vật trung tâm của tác
phẩm, trãi khắp bài thơ, nhưng cô đọng lại rõ nhất ở tám câu thơ ở đoạn 3. Đoạn thơ này được viết ra
bằng bút pháp lãng mạn và đã cho ta những hình tượng bi tráng về người lính. “Bi” là nói lên những
khó khăn gian khổ, những mất mát đau thương; “Tráng” là tinh thần nghò lực dũng khí của người
lính. Và “lãng mạn” là vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn gian khổ, lạc quan tin tưởng ở lý tưởng
CM.
a.Bốn câu thơ đầu của đoạn thơ là chân dung người lính Tây Tiến được nhìn ở tầm gần và
được miêu tả đầy hào khí : Tây Tiến đoàn quân không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gởi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm.
Nét bút khắc hoạ chân dung đoàn quân Tây Tiến thật ấn tượng với các chi tiết “không mọc
tóc”, gợi ta nhớ đến hình ảnh “anh Vệ trọc” một thời nổi tiếng; còn ”xanh màu lá” có thể hiểu là
xanh màu áo lính, xanh lá ngụy trang và đặc biệt là làn da xanh xao vì thiếu máu, vì đói. Tất cả có
vẻ kì dò nhưng thật ra lại rất chân thực, đó chính là căn bệnh sốt rét rừng hoành hành dữ dội, sốt
nhiều cho đến nỗi tóc rụng hết, da trở nên xanh xao. Đây chính là cái hiện thực nghiệt ngã mà người
thân yêu chính là động lực để giúp người lính vượt qua những khó khăn gian khổ của cuộc chiến đấu.
Đây là hai câu thơ đẹp nhất bài thơ, đẹp một cách lãng mạn.
=> Bốn câu thơ đầu được xây dựng bằng thủ pháp nghệ thuật tương phản mà thống nhất giữa bề
ngoài rất dò tướng rất dữ dội và đời sống tâm hồn bên trong rất đa cảm, rất mềm mại và rất phong
phú lãng mạn. Nhưng mộng mơ rồi cũng trở về với thực tại, với những mất mát hi sinh của người lính.
b.Ở bốn câu sau, nhà thơ đã xây dựng được cái hồn thơ bi tráng :
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.
Âm điệu câu thơ chợt trầm và chùng xuống,buồn và trang nghiêm hơn. Buồn vì đã động chạm đến
cái thiêng liêng cao cả của người lính : sự hi sinh. Trang nghiêm bởi hàng loạt từ Hán –Việt (biên
cương, viễn xứ, chiến trường) như những nén nhang thắp cho người dưới mộ. Thơ nói về cái chết như
thế thật là hay, vừa tôn vinh lại vừa thương tiếc. Câu trên là “bi”,nhưng câu dưới là “hùng”. Câu thơ
thứ 2 như một khúc tráng ca”Chiến trường……đời xanh”. Ta nghe được ở đây một lời thề quyết tâm
cống hiến tuổi thanh xuân cho lí tưởng độc lập của Tổ quốc những người lính hết sức chủ động và
khẳng khái : con đường họ đi tới là “chiến trường”. Sự hi sinh mà họ xác đònh là cái chết “chẳng tiếc
đời xanh”. Họ đã coi sinh mạng Tổ quốc lớn hơn sinh mạng cá nhân của mình. Đây rõ ràng là sự hi
sinh cao quý. Trong bài thơ “Sao chiến thắng”, Chế Lan Viên viết :
Ôi Tổ quốc nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà ngọn cỏ con sông.
Xác đònh rõ lí tưởng chiến đấu nên họ nằm xuống thật nhẹ nhàng. Câu thơ thứ 3 tiếp tục lay thức
người đọc bằng một nỗi buồn thấm thía :
o bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.
Hình ảnh “áo bào” tức là chiến bào của những người lính thời xưa. Người lính ngày xưa khoác
chiến bào ra trận thật oai phong. Nhưng người lính TT làm gì có chiến bào. Nhà thơ viết như thế để
làm đẹp cho hình ảnh người lính lúc hi sinh. Trong thực tế, ngày lính TT phải vùi xác bên đường ngay
đến manh chiếu bọc thây cũng không có, ăn mặc như thế nào cứ để nguyên mà chôn. Họ ra đi âm
- 16 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
thầm không quan tài, không người đưa tiễn. Từ “về đất” gợi sự trở về thanh thản với cội nguồn sau
thần của đoàn quân TT : Ai lên TT mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi
Họ quyết tâm thực hiện lý tưởng đến cùng dù họ có ngã xuống trên đường hành quân, nhưng
hồn của họ vẫn đi cùng đồng đội, vẫn chiến đấu đến cùng, cái tinh thần “nhất khứ bất phục hoàn”
thấm nhuần trong tư tưởng và tình cảm của cả đoàn quân TT. Tâm hồn, tình cảm của những người
lính TT vẫn gắn bó máu thòt với những ngày TT, những nơi mà TT đã qua.Ý thơ mang tính chất sử
thi. Những người lính cụ Hồ đã sống như Tố Hữu đã nói :
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lòch sử chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu.
=> Vẻ đẹp bất tử của người lính TT được thể hiện ở âm hưởng giọng điệu của cả bốn câu thơ. Chất
giọng thoáng buồn pha lẫn chút buâng khuâng, song chủ đạo vẫn là giọng hào hùng đầy khí phách.
Lòch sử DT sẽ không bao giờ lặp lại cái thời mơ mộng, lãng mạn, hào hùng đến dường ấy trong một
hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, khốc liệt như vậy.
III/ KẾT LUẬN :Ghi nhớ -SGK
- 17 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
TT là một tác phẩm có mục đích giải toả nỗi nhớ cho một cá nhân. Đó là những kỉ niệm
không thể nói ra. Đó là những năm tháng không thể nào quên của đời người. TT đã dựng lại không
khí lãng mạn hào hùng của thời kì mở nước. Nó giúp ta hiểu vì sao khi cuộc kháng chiến chống Pháp
bùng nổ, vận mệnh của DT tưởng như ngàn cân treo sợi tóc. Thế nhưng qua con đường máu đỏ
chúng ta đã viết nên những trang sử vàng chói lọi…Với những người lính TT, chúng ta đã đi và chúng
ta đã đến như một lẽ tất yếu để chúng ta chiến thắng.
1.Vài nét vềlý thuyết.
2.Cảm nhận của các em về đoạn một, hai, ba trong bài thơ.
3.Anh chò hình dung như thế nào về người lính Tây Tiến.
4.Vì sao nói bài thơ TT là một nỗi nhớ?
5.Vì sao nói cảm hứng lãng mạn và âm hưởng bi tráng là hai nét chính chủ đạo bao trùm cả bài thơ?
----------------------------------------------------------
NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU, NGÔI SAO SÁNG TRONGVĂN NGHỆ CỦA DÂN TỘC.
1. Bè cơc vµ hƯ thèng ln ®iĨm cđa bµi viÕt:
- Bµi viÕt nµy ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt ln th× tù th©n v¨n b¶n chia thµnh 3 phÇn chÝnh:
+ PhÇn 1: Nãi vỊ con ngưêi vµ quan niƯm v¨n chương cđa Ngun §×nh ChiĨu.
+ PhÇn 2: Nãi vỊ th¬ v¨n yªu nc cđa Ngun §×nh ChiĨu s¸ng t¸c.
+ PhÇn 3: Nãi vỊ trun th¬ Lơc V©n Tiªn vµ sù ®¸nh gi¸ cđa t¸c gi¶ vỊ gi¸ trÞ cđa t¸c phÈm
nµy.
- 18 -
TÀI LIỆU HỌC NGỮ VĂN 12CB GV : NGUYỄN THỊ XUÂN MAI
- Ba phÇn ®ã tu¬ng øng víi ba ln ®iĨm c¬ b¶n cđa bµi viÕt:
+ Ngun §×nh ChiĨu- mét nhµ th¬ yªu nc.
+ Th¬ v¨n Ngun §×nh ChiĨu- tÊm gu¬ng ph¶n chiÕu phong trµo kh¸ng Ph¸p oanh liƯt vµ bỊn
bØ cđa nh©n d©n Nam Bé. lµm sèng l¹i trong t©m trÝ chóng ta phong trµo kh¸ng Ph¸p oanh liƯt vµ bỊn bØ
cđa nh©n d©n Nam Bé tõ 1860 vỊ sau, st hai m¬i n¨m trêi).
+ Lơc V©n Tiªn, t¸c phÈm lín nhÊt cđa Ngun §×nh ChiĨu rÊt phỉ biÕn trong d©n gian, nhÊt lµ
ë miỊn Nam.
- Ba ln ®iĨm ®ã l¹i xoay quanh mét nhËn ®Þnh bao trïm : “Trªn trêi cã nh÷ng v× sao cã ¸nh s¸ng
kh¸cthng, nhưng con m¾t cđa chóng ta ph¶i ch¨m chó nh×n th× míi thÊy, vµ cµng nh×n càng thÊy
s¸ng. V¨n th¬ cđa Ngun §×nh ChiĨu còng vËy”.
- Bµi viÕt kh«ng kÕt cÊu theo trËt tù thêi gian. Ngun §×nh ChiĨu viÕt trun Lơc V©n Tiªn trước
nhưng trong bµi viÕt t¸c gi¶ l¹i nãi tíi sau; Trun Lơc V©n Tiªn ®c ®¸nh gi¸ lµ “mét t¸c phÈm lín”,
nhưng phÇn viÕt vỊ cn trun th¬ l¹i kh«ng kÜ cµng b»ng phÇn viÕt vỊ th¬ v¨n yªu nưíc chèng ngo¹i
x©m : Như vËy ta thÊy trong bµi nghÞ ln, mơc ®Ých nghÞ ln qut ®Þnh c¸ch s¾p xÕp ln ®iĨm vµ
møc ®é nỈng nhĐ cđa tõng ln ®iĨm, viƯc viÕt ®Ĩ lµm g× qut ®Þnh ®Õn viƯc viÕt nhu thÕ nµo.
2. T×m hiĨu chi tiÕt bµi viÕt:
a. PhÇn më bµi :
C©u më ®Çu: Ng«i sao Ngun §×nh ChiĨu, mét nhµ th¬ lín cđa nc ta, ®¸ng lÏ ph¶i s¸ng
tá h¬n n÷a trong bÇu trêi v¨n nghƯ cđa d©n téc nhÊt lµ trong lóc nµy lµ ln ®iĨm quan träng cđa
phÇn më bµi: Ph¹m V¨n §ång ®· ®Ỉt vÊn ®Ị b»ng c¸ch chØ ra ®Þnh hng t×m hiĨu th¬ v¨n Ngun
§×nh ChiĨu, võa phª ph¸n mét sè c¸i nh×n thiªn lƯch, võa kh¼ng ®Þnh gi¸ trÞ th¬ v¨n yªu nc cđa nhµ
th¬ ch©n chÝnh N§C. §©y lµ c¸ch vµo ®Ị võa míi mỴ, ®Ỉc s¾c võa thĨ hiƯn phư¬ng ph¸p khoa häc cđa
Copyright: Tài liệu đại học ©