BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TƯỞNG THỊ HỒNG LUYỆN

KHẢO SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ XU HƯỚNG CHỌN NGHỀ
CỦA HỌC SINH LỚP 12 DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
S

K

C

0

0

3

9

5

9

NGÀNH : GIÁO DỤC HỌC - 601401

SKC 003137


.

.

THANH PHO HO CHI MINH

LU�N VAN TH�C Si
TUONG THJ HONG LUY:E:N

KHAO SAT VA DANH G IA XU HUONG CHON NGHE
•

ciJA HOC S INH Lffi> 12 num TAC DONG ciJA
•

•

NEN K INH TE TH I TRUONG
•

•

NGANH : GIAO DVC HQC- 601401
Htr6ng din khoa hqc:
TS. NGUYEN TIEN DUNG

...

rRl;l�'��?H�PKT'


Dia chi lien l�c: 3 5/23 dmmg Thich Quang Due, phuang Phu Hoa, Thi xa Thu DAu
M


CAM T�
Con xin chan thanh cam an toan th� d�i gia dinh da luon cf> vii, d()ng vien va
t�o di€u ki�n cho con trong su6t qua trinh h9c t�p va thuc hi�n lu�n van.
Tac gia xin chan thanh cam an cac thfry, co giao trong khoa Su ph�m Ky
Thu�t, phong Sau d�i h9c truang D�i h9c Su ph�m Ky Thu�t TP HA Chi Minh da
t�o di€u ki�n, giup da tac gia hoan thanh cu6n lu�n van nay.
D�c bi�t, tac gia xin chan thanh cam an TS Nguy�n Ti€n Dung da t�n tinh
hu6ng d�n tac gia trong sufit qua trinh nghien Clru Va hoan thanh lu�n van.
Tac gia cfing xin giri Iai cam

an

t6i Ban giam hi�u, cac thfry, co giao va cac

em h9c sinh lap 1 2 (khoa 2008- 20 1 1 ) cac truang THPT Vo Minh Due, THPT DI
An, THPT B€n Cat tinh Binh Duang da t�o m9i di€u ki�n thu�n lqi cho tac gia
di€u tra, khao sat, nghien Clru va hoan thanh lu�n van.
"

Binh Duang, ngay 1 5 thang 09 nam 20 1 1
Tu&ng Thi Hfing Luy�n

•

111


T6MTAT


sinh lap 12 du6i

SV

anh hu6ng cua nen kinh t€ thj truang, nguai nghien CUU nh�n

th�y: Da s6 HS chiu

sv

anh hu6ng m()t each th\l d()ng, khong nh�n thuc duqc

sv

phu hqp cua ban than v6i nghe. H9c sinh 16'p 12 chu y€u c6 xu hu&ng, nguy�n v9ng
thi vao cac truang D�i h9c, Cao d�ng va Iva ch9n nhftng nganh nghe dang duqc xa

IV


h
stable and meaningful life.
When and how do the youths have an awareness of choosing a vocation?
Working (or practicing)? Coming into life? And making their own life? What
should they prepare and how much effort should they make to archive success and
happiness? These are topical question for all the youths. The authorities,
organizations, unions and associations must consider it as an action plan with full of
responsibility for this issue.
The research: "Survey and assess trends in choosing career of the students in
grade 12 under the impaction of the market economy" was conducted on 300

students and 40 teachers at three high schools (Vo Minh Due, Di An, and Ben Cat)
in Binh Duong province by questionnaires. The purpose of the research is to assess
the current status about trends in choosing career of the students in grade 12 under
the impaction of the market economy. Find out the basis factors affecting on career
choices of students. These factors will be a foundation to build up some solution on
celebrating education and orientation activities which are suitable for students and
improve the quality and efficiency of education and orientation in high schools.
Through surveying and researching the situation of occupational trends in
choosing career of the students in grade 1 2 under the impaction of the market
economy, the researcher realizes that: The majority of students are influenced
passively and not aware of the relevance of profession. They tend to go to
universities or colleges and select the major that are concerned by society. They are:
high rating job, high-income occupations and easy to find, the occupations are
considered as an "idle" and "making money early" jobs. Besides, their choices

Vl


..
.,

.

...

.

..

................

.....

... . .
.

.

......

.....

..

..............

.

...
.


.

...

.�

..
.

............

.....

.....

................

.

. ...

.. . .

..

.

.l

.........

........

.

.

........

.. .... ... .
.

.

..

.........

.. 3
..

1 .4 D6i tuqng va khach th� nghien Clru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
1 .5 Phuang phap nghien Clru

...........

..

......

.

..

.

..................................

...................

...........

..
.

...........

.

. .. .
..

.

.....

4

.. . 4
..

. . .. . . ...........


...

.

..

.

.

.

..

..

ChtrO'og 2 CO SOLY LU�N . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
..

2.1

.

.

..

.



.

.

2.2 M9t s6 khai ni�m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1
2.2. 1 Xu hu&ng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ;:: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1

vm


•
•

,.
•

2.2.2 Danh gia

12

...................................................................................................

2.2.3 Nghe nghi�p

...............................................................................

.

15

2 . 5 Nhung y€u t6 anh hu&ng d€n XU hu6ng lµa ch9n nghe nghi�p cua h9c sinh
THPT

....................................................................................................................

32

2.5 . 1 Nhiing d�c diem ca ban ve tam ly va nhan each cua h9c sinh THPT ..... 32
2.5.2 Nhfing y€u t6 anh hu&ng d€n X U hu6ng lµa ChQn nghe nghi�p Cua hQC
sinh THPT . . ......... ................ .............................................................................. 3 5

Chtrong 3 DANH GIA TH\fC T�NG XU HUONG CHQN NGHE CUA
HQC SINH LOP 12 DUOI TAC D
..........

....

..

. ... . .
...

.

........... ....

..

......

.

. . . . . . .. ........ 71

.......

.

.

.. . . . . . . .
.


va nhan each . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.2.6. Nghien ciru xay d\Ifig cac bi�n phap phai dam bao tinh kha thi . . . . . . . . . . . . . 84
4.3 Cac bi�n phap t6 chuc ho�t d()ng GDHN cho hQc sinh THPT trong dieu ki�n
KTTT hi�n nay . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
4 . 3 . 1 T6 chuc bu6i to� dam a lap v&i chu de ve nghe nghi�p va lµa ch9n
nghe nghi�p . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
4.3 .2 T6 chuc h
.

.

.

.

.....

. .. . ...... .. 72

Bang 3.18: Nhfrng vftn de HS lap 12 quan tam khi lµa ch9n nghe nghi�p theo

y kien cua GV . . . ...... ... . . . ... .. . .......... .. ..... . . .. . . . ... . ..... . . . . ... . .. . .... . .... . . . . . . . ... . . . .. .. . .. . . . ... 73
.

.

.

.

.

.

.

.


Bang 3.21: Sg anh huang cua phat tri�n KTTT hi�n nay d6i vai HS lap 1 2

Theo y kien cua GV

.....................................................................................................

76

Bang 3.22: Thgc te va hi�u qua cua vi�c t6 chuc GDHN trong trubng THPT

theo S\f danh gia cua GV

..............................................................................................

Bang 3.23: Nhfrng kh6 khan GV g�p phai trong cong tac GDHN

.............................

77
78

Bang 4.1 : Tfim quan tr9ng cua vi�c nghien cl:cu xay d\lllg cac bi�n phap t6

chuc ho�t d9ng GDHN

...............................................................................................

Bang 4.2: Danh gia cua chuyen gia ve S\f phu hqp cua cac bi�n phap



1.1 Ly do chQn d� tai
Dftt nu&c ta dang bu&c vao thai ky Cong nghi�p hoa- Hi�n d�i hoa ( CNH HDH) v&i nen kinh te ma, nang d9ng bao g6m nhieu thanh phfin kinh te v�n hanh
theo ca che thi truang c6 S\f quan ly cua nha nu&c. S\f phat tri€n nhanh ch6ng cua
nen kinh te trong nhfrng nam qua Ctmg VcYi S\f hQi nh�p m�nh me VcYi khu V\fC Va the
gi&i da c6 nhfrng tac d9ng to l&n den m9i m�t cua dai sfmg xa h9i, dua den cho dftt
nu&c nhfrng ca h9i va thach thuc m&i, doi hoi chung ta phai nh�y hen trong vi�c
n�m b�t va tiep thu cac tri thuc tien tien, cac thanh t\fll khoa h9c cong ngh� tir cac
nu&c phat tri€n. D6ng thai, vftn de phat tri€n ngu6n nhan lµc ph\lc

V\l

sµ nghi�p

CNH- HDH da va dang tr& thanh m9t nhi�m V\l cftp thiet dugc Dang, Nha nu&c va
xa hc)i quan tam hang dfiu. Trong Nghi quyet h9i nghi lfin thu II, Ban chftp hanh
Trung uang Dang khoa VIII da nhftn m�nh: "Mu6n tien hanh CNH- HDH th�ng lgi
phai phat tri€n m�nh giao d\lc dao t�o va phat huy ngu6n l\fc con nguai- yeu t6 ca
ban cua S\f phat tri€n nhanh va bSn vfrng". Di Su d6 c6 nghTa la coi yeu t6 con nguai
la tr9ng tam cua S\I phat tri€n- yeu t6 quyet djnh SlJ th�ng lgi cua S\f nghi�p CNH­
HDH dftt nu&c.
Hang nam nu&c ta c6 han 6 tri�u h9c sinh THCS va han 3 tri�u h9c sinh
THPT (nam 2007-2008, Nguan: Th6ng ke B(J Giao d'(.lc va Dao t
cho dinh hu6ng gia tri cua gi&i tre c6 nhieu thay d6i. Dieu nay da tac d()ng tf\IC tiep
den d()ng ca, XU hu6ng l\fa ch9n nghe nghi�p cua hQ. Tfrt ca nhfrng dieu d6 da khien
ph�n 16n h9c sinh h9c xong THPT (k€ ca s6 h9c sinh da lam h6 sa va thi D�i h9c,
Cao d�ng) khong t\I danh gia duqc nang l\IC, hll'ng thu, sa truang cua minh de l\fa
ch9n nghe nghi�p m()t each dung d�n ho�c khong biet ch9n nghe gi. Rfrt nhieu h9c
sinh khi da duqc vao h9c cac truang chuyen nghi�p m&i nh�n ra r�ng minh khong
phu hqp v&i nghe da ch9n, dftn d€n tinh tr�ng chan nan, h9c t�p khong ti€n b(), b6
h9c d€ ti€p t\lC thi vao cac truang khac. Di€u nay da gay ra nhi€u vfrn de phuc t�p

cho xa h()i nhu: chftt luqng h9c t�p kem, ren luy�n kem dftn d€n chftt luqng ngubn
nhan l\fC y€u, lam lang phi cua cai, thai gian, cong SUC cho ca ca nhan hQC sinh, gia
dinh h9c sinh va cho xa h()i.

2


Lva ch9n nghe nghi�p dung d�n la m()t trong nhieu yeu t6 quan tr9ng quyet
dinh tuong lai cua m6i con nguai. Vi the, v�n de Iva ch9n nganh nghe la v�n de
n6ng bong khong nhfrng duqc nhieu b�n tre ma ca gia dinh va xa h()i deu dang quan
tam den. Trong thai d�i KTTT, h9c sinh THPT c6 rfrt nhieu Iva ch9n sau khi t6t
nghi�p: h9c tiep DH, CD, h9c nghe, du hQc, di lam ... V�y cac em se Iva ch9n nhu
the nao?
Xufrt phat tir nhfrng ly do tren, nguai nghien cuu da thvc hi�n de tai:
"Khao sat va ilanh gia XU htrUng chpn nghi cua hpc sinh [Up 12 dtr6i tac
ilpng cua nin kinh ti thj truimg".

1.2 M\IC tieu va nhi�m V\l ctia d� tai
1.2.1 M\lc tieu nghien clfu
Nghien ciru ly lu�n va danh gia thvc tr�ng ve XU hu6ng Iva ch9n nghe nghi�p
cua hQc sinh lap 1 2 du&i tac d()ng cua nen kinh te thi truang. Phat hi�n cac yeu t6


Vi v�y' neu khao sat va danh gia duqc XU hu6ng l\fa ch9n nghe nghi�p cua
HS lap 1 2 du&i S\f anh hu6ng cua nen KTTT hi�n nay,

tir

d6 xay d\fllg cac bi�n

phap GDHN m{>t each khoa hQc, hqp ly thi se giup cac em l\fa ch9n duqc nghe
nghi�p dung dfin, phu hqp v&i ban than va nhu cAu cua xa h9i, gop phAn nang cao
chfit luqng GDHN trong nha truemg THPT.

1.4 Dfii tmp1g va khach th� nghien cifu
D6i tuqng nghien ctru cua de tai la XU hu6ng ch9n nghe cua hQC sinh lap 1 2
du&i tac d{>ng cua nen kinh te thj truemg.
Khach th€ nghien cuu cua de tai la m6i quan h� gifia phat tri€n kinh te - xa
h{>i v&i S\f l\fa ch9n nghe nghi�p cila hQc sinh lap 12 truemg THPT.

1.5 Phuong phap nghien cifu
1.5.1 Cac phuong phap nghien cifu tai li�u
De tai SU dl)ng cac phuong phap nghien ctru tai li�u nhu: phan tich tbng hqp
ly thuyet, phan lo�i h� thfing hoa va khai quat h6a ly thuyet tren C()' SU nghien Clru
cac tai li�u tir nhieu nguBn khac nhau c6 lien quan den vfin de nghe nghi�p, XU
•

hu6ng ch9n nghe: sach giao khoa, t�p chi, sach chuyen nganh, internet, cac de tai
nghien ctru, khoa lu�n t6t nghi�p duqc danh gia cao va nhfing tai li�u khac co lien
quan den vfin de nay. Tir d6 rut ra cac ket lu�n khoa hQC lam C()' s& ly lu�n cho vi�c
nghien CUU th\IC tr�ng Va de xufit cac giai phap cua de tai.


1.5.3 Cac phrrong phap thBng ke toan hqc
Sir d\lng cac phuang phap th6ng ke toan h9c de XU ly s6 li�u, la ca sa de
danh gia thvc tr�ng va xay d\l'Ilg cac bi�n phap cua de tai.

1.6 Ph,m vi gi6i h'n ciia d� tai
M6i quan h� gifra phat trien kinh te - xa h
- Thu th�p, xi'r ly s6 li�u dieu tra va nh�n xet, danh gia
thvc tr�ng xu hu6ng ch9n nghe cua HS lap 1 2 hi�n nay .

..

- De xudt cac bi�n phap t6 chuc ho�t d(mg GDHN cho
nha truang ph6 thong.
Tu 1120 1 1 den 9120 1 1

- Ki�m nghi�m giai phap tren ca sa ldy y kien chuyen
gia.
- Chinh si'ra, hoan thi�n lu�n van de bao ve .

..

6


Chuong
..
.

2

COSOLYLUAN
•

2.1 Ljch sir vin d� nghien ct'fu
Tren the gi6i, vfrn de nghien ciru ch9n nghe da dugc cac nha khoa h9c
nghien ciru tu rfrt tau. DAu the ki XIX, nen cong nghi�p phat trien mng.
Sau Cach m

..

chi cfrn S\f dong gop SUC lµc Va kha nang Cua minh, ma hon th� nfra giup mfii nguai
lµa ch9n cho minh m()t vi tri trong ca cftu nghe nghi�p xa h()i phu hqp v&i d�c diem
tam ly va nang lµc ve ky nang, ky xao lao d()ng nghe nghi�p. Noi each khac tinh da
d�ng, nhieu Ve Cua th� gi6i nghe nghi�p Va cung VCTi no la S\f phuc t�p CUa nhfing
d�c diem tam sinh ly cua con nguai phai duqc xet t&i trong ho�t d()ng lµa ch9n
nghe cua tu6i tre.
Trong giai do�n hi�n nay, tren th� gi&i nen san xuftt cong nghi�p va h�u cong
nghi�p da phat trien cao, trong xa h()i xuftt hi�n them nhieu nganh nghe m&i, sµ
phan hoa lao d()ng da khi�n hfru h�t cac qu6c gia tren th� gi&i deu phai quan tam
d�n cong tac hu6ng nghi�p. Dfty m�nh nghien cuu khoa h9c hu6ng nghi�p, ma cac
trung tam tu vftn hu6ng nghi�p va dao t�o giao vien, chuyen gia tu vftn hu6ng
nghi�p trong va ngoai truang D�i h9c.

d Vi�t Nam, giao dl)c hu6ng nghi�p la m()t trong nhfing thanh phftn t�o
thanh giao d\lc tfing the nh�m hinh thanh va phat trien nhan each dBi v6i h9c sinh.
Tir thµc ti�n cua qua trinh phan Iu6ng, sir d\lng h9c sinh cac l&p cu6i cftp Trung h9c
ca sa va Trung h9c ph6 thong trong mfty th�p nien qua (tir 1 980 t&i nay), chung ta

8