ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

ĐỖ THÁI HÒA

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG
NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - NĂM 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o--------ĐỖ THÁI HÒA

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG
NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN HỒNG SƠN


CAM KẾT
Tôi xin cam đoan Luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các trích
dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác
cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi.
Tác giả

Đỗ Thái Hòa


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG ------------------------------------------------------------------- i
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ --------------------------------------------------------------- i
MỞ ĐẦU ---------------------------------------------------------------------------------------1
1. Tính cấp thiết của đề tài--------------------------------------------------------------------1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu -------------------------------------------------------2
2.1. Mục đích nghiên cứu ---------------------------------------------------------------------2
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu --------------------------------------------------------------------2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu --------------------------------------------------------3
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu --------------------------------------------------------------------3
3.2. Phạm vi nghiên cứu ----------------------------------------------------------------------3
4. Kết cấu của luận văn -----------------------------------------------------------------------3
Chƣơng 1----------------------------------------------------------------------------------------5
TỔNG QUAN TÌNH H ÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN
LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG THEO
HƢỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH ------------------------------------------------5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu --------------------------------------------------------5
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về Công nghiệp khai khoáng và Kinh tế xanh -----5
1.1.2. Khái quát kết quả các tài liệu đã nghiên cứu và vấn đề đặt ra cần tiếp tục
nghiên cứu. -------------------------------------------------------------------------------------8
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý Nhà nƣớc đối với công nghiệp khai khoáng theo

not defined.
3.1. Điều kiện tự nhiên, tình hình hoạt động khoáng sản của tỉnh Hà Giang, những
yếu tố tác động đến hoạt động khoáng sản. ---------- Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Điều kiện tự nhiên-------------------------------- Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Tình hình hoạt động khoáng sản của tỉnh Hà Giang --- Error! Bookmark not
defined.
3.1.3. Những yếu tố tác động tới ngành công nghiệp khai khoáng của tỉnh Hà
Giang. ----------------------------------------------------- Error! Bookmark not defined.


3.2. Thực trạng công tác quản lý Nhà nƣớc về công nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà
Giang ------------------------------------------------------ Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Về định hƣớng phát triển ngành công nghiệp khai khoáng- Error! Bookmark
not defined.
3.2.2. Kết quả thực hiện --------------------------------- Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Những hạn chế, tồn tại--------------------------- Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại ----- Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 4-------------------------------------------------- Error! Bookmark not defined.
PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ CÔNG
NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN
KINH TẾ XANH ---------------------------------------- Error! Bookmark not defined.
4.1. Quan điểm phát triển công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang -------------Error!
Bookmark not defined.
4.2. Những yếu tố thuận lợi và khó khăn thách thức cơ bản khi thực hiện phát triển
công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang theo hƣớng phát triển kinh tế xanh --Error!
Bookmark not defined.
4.2.1. Những yếu tố thuận lợi. ------------------------- Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Những khó khăn thách thức cơ bản ------------ Error! Bookmark not defined.
4.3. Mục tiêu, phƣơng hƣớng trong công tác quản lý Nhà nƣớc về công nghiệp khai
khoáng trên địa bàn tỉnh Hà Giang -------------------- Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.3 Tổng hợp về hoạt động khai thác khoáng sản năm 2013 ------------------- 61
Bảng 3.4 Tổng hợp về hoạt động khai thác khoáng sản năm 2014 ------------------- 62
Bảng 3.5 Thực hiện trách nhiệm xã hội -------------------------------------------------- 62
Bảng 3.6. Nguồn nhân lực QLNN về khoáng sản và Môi trƣờng- Error! Bookmark
not defined.0

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Cơ cấu các ngành kinh tế ---------------------------------------------------- 52

i


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quá trình đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nƣớc ta đã dần
chuyển đổi nền kinh tế từ nông nghiệp sang Công nghiệp với những thành tựu
vƣợt bậc về công nghệ chế tạo, cơ khí, điện tử…, tạo thêm nhiều của cải vật
chất cho xã hội, nhiều công ăn việc làm, gia tăng cơ hội hƣởng thụ và nâng
cao chất lƣợng sống của ngƣời lao động. Nhƣng, những thành quả đó cũng đi
kèm với sự cạn kiệt về tài nguyên thiên nhiên, không ngừng gia tăng ô nhiễm
môi trƣờng, biến đổi khí hậu cùng nhiều hệ lụy khác. Do vậy, để hƣớng tới sự
phát triển bền vững đòi hỏi phải có sự đổi mới, nâng cao hiệu quả của công
tác quản lý Nhà nƣớc đối với ngành công nghiệp đặc biệt là ngành công
nghiệp khai khoáng.
Hà Giang là tỉnh biên giới miền núi phía Bắc Việt Nam, nằm trong
vùng có điều kiện tự nhiên đặc biệt khó khăn: Địa hình chia cắt hiểm trở, tài
nguyên nghèo nàn, thƣờng xuyên chịu tác động tiêu cực của thiên nhiên, kinh
tế chậm phát triển, trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán còn lạc hậu, tỷ lệ
hộ nghèo cao, tập quán sản xuất nông nghiệp dựa vào tự nhiên còn nhiều, ý
thức bảo vệ môi trƣờng chƣa cao. Ngành công nghiệp khai khoáng đã đƣợc

2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất: Nghiên cứu một số vấn đề cơ bản về quản lý Nhà nƣớc đối
với ngành công nghiệp khai khoáng theo hƣớng phát triển kinh tế xanh.
Thứ hai: Nghiên cứu thực trạng quản lý Nhà nƣớc đối với ngành công
nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang.
Thứ ba: Đƣa ra các gợi ý về giải pháp nhằm phát triển ngành công
2


nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang theo hƣớng phát triển kinh tế xanh.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu
Công tác quản lý Nhà nƣớc đối với ngành công nghiệp khai khoáng
tỉnh Hà Giang.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý Nhà nƣớc đối với ngành công
nghiệp khai khoáng trên cơ sở đánh giá các chủ trƣơng, nghị quyết, chƣơng
trình hành động, các phƣơng án của tỉnh Hà Giang về phát triển ngành công
nghiệp khai khoáng (tập trung vào khoáng sản kim loại) từ năm 2010 đến nay,
đây là thời kỳ tỉnh Hà Giang xác định đổi mới, đột phá trong đó đột phá về
công nghiệp là một trong 8 nội dung chính mà Nghị quyết đại hội Đảng bộ lần
thứ XV đã đề ra nhằm đƣa tỷ trọng cơ cấu kinh tế của ngành công nghiệp xây dựng chiếm 34,1%.
4. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có
kết cấu thành 4 chƣơng:
Chƣơng 1. Tổng quan tình h ình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản
lý nhà nƣớc đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo hƣớng phát triển
kinh tế xanh.
Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3. Thực trạng Quản lý nhà nƣớc về công nghiệp khai khoáng

nhƣ: Khái niệm , các nội dung , nhƣ̃ng câu chuyê ̣n thành công trên thế giới ,
tiề m năng xây dƣ̣ng nề n Kinh tế Xanh của Viê ̣t Nam

. Đặc biệt , sổ tay này

cũng giới thiệu tóm tắt những ý tƣởng , sáng kiến, giải pháp của các bạn trẻ để
thƣ̣c hiê ̣n Kinh tế Xanh trong các liñ h vƣ̣c của Viê ̣t Nam.
Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên Hợp Quốc về Phát
triển bền vững (RIO+20), 2012, Thực hiện phát triển bền vững ở Việt Nam.
Báo cáo đã đánh giá những thành tựu và hạn chế của 20 năm thực hiện
phát triển bền vững của Việt Nam, trong đó đã tổng kết những kết quả đạt
đƣợc, những tồn tại hạn chế, những bài học kinh nghiệm, xác định rõ những
5


cơ hội, những thách thức và đƣa ra những định hƣớng, giải pháp để tiếp tục
thực hiện thành công các mục tiêu phát triển bền vững.
Thủ tướng Chính phủ, 2012, Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh.
Ngày 25/9/2012 Thủ tƣớng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lƣợc quốc
gia về tăng trƣởng xanh thời kỳ 2011- 2020 và tầm nhìn đến năm 2050.
Khẳng định quan điểm chỉ đạo, mục tiêu chiến lƣợc, nhiệm vụ và giải pháp
của đất nƣớc trong việc thực hiện tăng trƣởng xanh.
Nguyễn Thị Khương - Đại học Sư phạm, 2012, Quan hệ giữa phát
triển kinh tế với bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc
thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đề tài đã tập trung làm rõ quan điểm mác xít về quan hệ giữa tăng
trƣởng kinh tế và bảo vệ môi trƣờng tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Phân tích làm rõ thực
trạng của mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trƣờng tự nhiên ở
các tỉnh miền núi Đông Bắc Việt Nam trong thời gian qua và những vấn đề

nƣớc ta hiện nay đó là: Thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài nguyên ở nƣớc
ta hiện nay đã và đang đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi phải có cách tiếp cận
hệ thống từ nâng cao nhận thức, đổi mới, hoàn thiện chính sách, pháp luật đến
tổ chức thực hiện để khắc phục những bất cập, yếu kém của công tác này, đáp
ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới đồng thời đã đƣa ra các yêu cầu
cốt lõi của công tác quản lý và sử dụng tài nguyên cũng nhƣ đặt ra các vấn đề
và giải pháp cần khắc phục.
7


1.1.2. Khái quát kết quả các tài liệu đã nghiên cứu và vấn đề đặt ra
cần tiếp tục nghiên cứu.
1.1.2.1. Khái quát kết quả của các tài liệu đã nghiên cứu
Qua các tài liệu đã nghiên cứu nêu trên có thể khái quát một số nội dung
chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, xác định đƣợc những nét cơ bản về công tác quản lý Nhà
nƣớc đối với ngành Công nghiệp khai khoáng theo hƣớng phát triển kinh tế
xanh: Khái niệm Kinh tế xanh, quản lý Nhà nƣớc về công nghiệp khai
khoáng; các yếu tố tác động tới hoạt động khai thác khoáng sản; đặc điểm, vai
trò, nội dung quản lý Nhà nƣớc về công nghiệp khai khoáng...
Thứ hai, đặc điểm, tình hình và xu hƣớng phát triển ngành công nghiệp
khai khoáng ở các địa phƣơng hiện nay. Những kinh nghiệm hay, những bất
cập trong công tác quản lý Nhà nƣớc về công nghiệp khai khoáng của một số
tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng...
Thứ ba, phân tích làm rõ vai trò của việc khai thác khoáng sản theo
hƣớng phát triển kinh tế xanh, những cơ hội và thách thức.
Thứ tư, ở một số công trình, tài liệu nghiên cứu, các tác giả đã đề xuất
những phƣơng hƣớng, mục tiêu và nhóm giải pháp tổng quan nhằm phát triển
ngành công nghiệp khai khoáng gắn với bảo vệ môi trƣờng, đảm bảo sự phát
triển bền vững.

Đích đến của luận văn là vận dụng tổng hợp quan điểm, lý luận, kinh nghiệm
quản lý, những cơ chế, chính sách hiện hành áp dụng vào điều kiện cụ thể của
tỉnh Hà Giang cũng nhƣ đƣa ra những kiến nghị, khuyến cáo để phục vụ cho
công tác hoạch định chiến lƣợc, kế hoạch, định hƣớng, xây dựng cơ chế,
9


chính sách có tính khả thi cao nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nƣớc về
công nghiệp khai khoáng của tỉnh.
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý Nhà nƣớc đối với công nghiệp khai
khoáng theo hƣớng phát triển kinh tế xanh
1.2.1. Khái niệm và các đặc điểm của quản lý Nhà nƣớc đối với
công nghiệp khai khoáng theo hƣớng phát triển kinh tế xanh
1.2.1.1. Các khái niệm
a) Khái niệm công nghiệp khai khoáng
Tài nguyên khoáng sản là tích tụ vật chất dƣới dạng hợp chất hoặc đơn
chất trong vỏ trái đất, mà ở điều kiện hiện tại con ngƣời có đủ khả năng lấy ra
các nguyên tố có ích hoặc sử dụng trực tiếp chúng trong đời sống hàng ngày.
Tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển của loài
ngƣời, xã hội càng phát triển thì nhu cầu sử dụng tài nguyên khoáng sản lại
càng cao, chúng có mặt dƣới nhiều hình thức khác nhau trong đời sống của
con ngƣời, là nguyên liệu ban đầu cho các ngành công nghiệp khác và để có
đƣợc chúng thì con ngƣời phải tìm cách tác động vào nơi chúng tích tụ bằng
nhiều phƣơng pháp và công cụ khác nhau. Sự tác động đó đƣợc gọi là khai
thác khoáng sản.
Từ thời xã xƣa con ngƣời đã biết khai thác khoáng sản từ những công
cụ và biện pháp thô sơ, thủ công. Cùng với sự phát triển của loài ngƣời, khi
trình độ khoa học kỹ thuật đƣợc nâng cao dần thì việc khai thác khoáng sản
cũng dần dần đƣợc nâng lên mức độ chuyên nghiệp hơn và đƣợc gọi là Công
nghiệp khai khoáng, nó là một ngành kinh tế bao gồm các công tác: Thăm dò



7. Kinh tế xanh - lời giải cho bài toán môi trƣờng http://vnexpress.net/tintuc/khoa-hoc/moi-truong/kinh-te-xanh-loi-giai-cho-bai-toan-moi-truong2394656.html.
8. Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên Hợp Quốc về Phát triển
bền vững (RIO+20) (2012) Thực hiện phát triển bền vững ở Việt Nam.
9. PGS.TS Vũ Thị Vinh - Tổng Thƣ ký Hiệp hội Các đô thị Việt Nam (2013)
"Tăng trƣởng xanh" là con đƣờng ngắn nhất để phát triển bền vững.
http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Doi-thoai/657298/tang-truong-xanh-lacon-duong-ngan-nhat-de-phat-trien-ben-vung
10.

Thông

điệp

của

Việt

Nam:

Bền

vững

và

sáng

tạo.


khoáng đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Hà Nội.
15.

Chính phủ, 2011. Nghị quyết số 103/NQ-CP ngày 22/12/2011 của

Chính phủ ban hành chƣơng trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị
Quyết số 02-NQ/TW ngày 25/4/2011 của Bộ Chính trị về định hƣớng chiến
lƣợc khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2020, tầm nhìn đến
năm 2030. Hà Nội.
16.

Thủ tƣớng Chính phủ, 2011. Quyết định 2427/QĐ-TTg ngày

22/12/2011 của Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt chiến lƣợc phát triển
Khoáng sản Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn 2030. Hà Nội.
17.

Thủ tƣớng Chính phủ, 2012. Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày

25/9/2012 của Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt Chiến lƣợc Quốc gia về
tăng trƣởng xanh. Hà Nội.
18.

Tỉnh ủy Hà Giang, 2010. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV

nhiệm kỳ (2010 -2015). Hà Giang.
19.

Tỉnh ủy Hà Giang, 2010. Báo cáo Chính trị của ban chấp hành đảng bộ



25.

Cục Thống kê Hà Giang, 2012. Niên giám Thống kê 2012. Hà Giang.

26.

Cục Thống kê Hà Giang, 2013. Niên giám Thống kê 2013. Hà Giang.

27.

Sở Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Giang, 2009. Báo cáo tổng kết công

tác năm 2009. Hà Giang.
28.

Sở Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Giang, 2010. Báo cáo tổng kết công

tác năm 2010. Hà Giang.
29.

Sở Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Giang, 2011. Báo cáo tổng kết công

tác năm 2011. Hà Giang.
30.

Sở Tài nguyên và Môi trƣờng Hà Giang, 2012. Báo cáo tổng kết công

tác năm 2012. Hà Giang.
31.