ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------***---------

BÙI THANH HƢƠNG

TÁC ĐỘNG CỦA SỞ HỮU NHÀ NƢỚC LÊN
THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG – NGHIÊN CỨU
THỰC NGHIỆM TẠI SÀN CHỨNG KHOÁN HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------***---------

BÙI THANH HƢƠNG

TÁC ĐỘNG CỦA SỞ HỮU NHÀ NƢỚC LÊN
THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG – NGHIÊN CỨU
THỰC NGHIỆM TẠI SÀN CHỨNG KHOÁN HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số: 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:

cân xứng trên thị trƣờng chứng khoán .................................................................... 4
1.1.2. Nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nhà nƣớc lên thông tin bất
đối xứng trên thị trƣờng chứng khoán ..................................................................... 5
1.2.

Khái quát về thông tin bất cân xứng .............. Error! Bookmark not defined.

1.2.1. Khái niệm về thông tin bất cân xứng ......... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Hệ quả của thông tin bất cân xứng ............. Error! Bookmark not defined.

1.2.3. Ảnh hƣởng của thông tin bất cân xứng đối với nhà đầu tƣError! Bookmark not defin

1.2.4. Một số giải pháp lý thuyết hạn chế thông tin bất cân xứngError! Bookmark not defin


1.2.5. Một số mô hình lý thuyết đo lƣờng thông tin bất cân xứngError! Bookmark not defin

1.3. Khái quát về tác động của sở hữu nhà nƣớc tới thông tin bất cân xứngError! Bookmark
1.3.1. Vấn đề ngƣời sở hữu – ngƣời quản lý vốn .. Error! Bookmark not defined.

1.3.2. Vấn đề chủ sở hữu và đại diện chủ sở hữu vốn kinh doanh nhà nƣớcError! Bookmark

CHƢƠNG 2 :PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.1.

Phƣơng pháp phân tích số liệu mảng ............. Error! Bookmark not defined.

2.1.1. Khái niệm cơ bản........................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Một số phƣơng pháp ƣớc lƣợng cơ bản ..... Error! Bookmark not defined.
2.2.

MINH. ..............................................ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
4.1. Kết quả nghiên cứu .............................................. Error! Bookmark not defined.
4.2. Một số giải pháp ................................................... Error! Bookmark not defined.

4.2.1. Nâng cao chất lƣợng thông tin tài chính của các công ty niêm yếtError! Bookmark no
4.2.2. Đẩy mạnh cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nƣớcError! Bookmark not defined.
4.2.3. Giảm tỷ lệ sở hữu nhà nƣớc và thay đổi cơ chế ngƣời đại diện vốn nhà
nƣớc ....................................................................... Error! Bookmark not defined.
4.2.4. Nâng cao kiến thức nhà đầu tƣ .................... Error! Bookmark not defined.
4.2.5. Một số giải pháp khác từ cấp quản lý .......... Error! Bookmark not defined.
4.3.

Giới hạn của đề tài ........................................... Error! Bookmark not defined.

4.3.1. Mô hình đo lƣờng và biến đo lƣờng tác động sở hữu nhà nƣớc tới thông tin
bất cân xứng........................................................... Error! Bookmark not defined.
4.3.2. Số lƣợng công ty niêm yết .......................... Error! Bookmark not defined.
4.3.3. Kiểm soát biến nội sinh ............................... Error! Bookmark not defined.
4.3.4. Các lĩnh vực nghiên cứu tiếp tục ................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN.......................................ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 6


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thị trƣờng chứng khoán Việt Nam ra đời vào tháng 07/2000. Qua hơn 14
năm hoạt động, thị trƣờng chứng khoán Việt Nam đã trở nên gần gũi với nhiều
doanh nghiệp, các nhà đầu tƣ, kinh doanh chứng khoán, với công chúng và đang
dần trở thành kênh huy động vốn, chu chuyển vốn quan trọng của nền kinh tế... Thị
trƣờng chứng khoán đã và đang phát triển nhƣ một kênh sử dụng vốn nhàn rỗi của

xem xét, phân tích đánh giá các yếu tố trong phạm vi sau:
- Thị trƣờng chứng khoán đƣợc nghiên cứu là Sở Giao dịch Chứng khoán
Thành phố Hồ Chí Minh.
- Việc xác định sự tác động của sở hữu nhà nƣớc đối với thông tin bất cân
xứng đƣợc tính dựa trên số liệu của 60 mã cổ phiểu niêm yết trên Sở Giao dịch
Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2009 – 2014.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp định lƣợng: luận văn xây dựng mô hình kinh tế lƣợng dựa
trên phƣơng pháp phân tích số liệu mảng (panel data analysis) bằng phần mềm
Stata. Một trong những ƣu việt của mô hình này so với các phƣơng pháp truyền
thống khác là nó giải quyết đƣợc vấn đề về thiếu biến không quan sát đƣợc mang
đặc trƣng của doanh nghiệp nhƣ khoảng cách địa lý, trình độ quản lý, đặc điểm về
văn hóa doanh nghiệp….
6. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng nhƣ sau:
- Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu về tác động của sở hữu
nhà nƣớc lên thông tin bất cân xứng.
- Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và mô hình nghiên cứu.
- Chƣơng 3: Đánh giá tác động sở hữu nhà nƣớc lên thông tin bất cân xứng
trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.
- Chƣơng 4: Một số giải pháp hạn chế thông tin bất cân xứng trên Sở Giao
dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.

3


CHƢƠNG 1 :
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC
ĐỘNG CỦA SỞ HỮU NHÀ NƢỚC LÊN THÔNG TIN BẤT CÂN XỨNG


hữu khác. Trong các công ty có sở hữu nhà nƣớc, sự khác biệt này là nghiêm trọng
bởi vì ngƣời quản lý đại diện cho phần vốn nhà nƣớc có quyền kiểm soát nhƣng
không có quyền dòng tiền. Do đó họ có động cơ để làm cho tăng lợi ích cá nhân
bằng cách sử dụng thông tin riêng biệt về công ty mà họ nắm giữ, và dẫn đến các
vấn đề thông tin bất cân xứng trong thị trƣờng chứng khoán. Lý do chủ quan khác là
khuyến khích các công ty niêm yết để huy động vốn hơn. Trong thực tế, các công ty
thƣờng có khuyến khích để thiết lập một giá cổ phiếu cao bằng cách làm báo cáo tài
chính sai và thao tác lợi nhuận. Trong khi đó, các nhà đầu tƣ bên ngoài căn cứ vào
các thông tin không chính xác của các báo cáo này để đƣa ra quyết định. Bên cạnh
đó, sự tồn tại của chi phí thông tin cũng là một lý do thông tin bất đối xứng. Khi thị
trƣờng không hiệu quả, các nhà đầu tƣ cá nhân, đặc biệt là các nhà đầu tƣ vừa và
nhỏ, phải trả tiền để có đƣợc những thông tin về công ty. Nếu chi phí cao hơn so với
lợi nhuận kỳ vọng của họ, họ không có động lực để truy cập thông tin này. Kết quả
nhƣ vậy dẫn đến các vấn đề thông tin bất đối xứng.
Liên quan đến các lý do khách quan, thiếu sự giám sát có hiệu quả của chính
phủ có thể gây ra sự bất cân xứng thông tin. Ở các nƣớc đang phát triển, chính phủ
có thể không đƣợc đủ kinh nghiệm để quản lý hoạt động của thị trƣờng chứng
khoán. Các quy định về công bố thông tin thƣờng không rõ ràng, hình phạt thấp cho
các giao dịch phi pháp. Một hệ thống quản lý không hoàn hảo dẫn đến các thông tin
thị trƣờng chứng khoán không đối xứng.
1.1.2. Nghiên cứu thực nghiệm về tác động của sở hữu nhà nước lên thông tin
bất đối xứng trên thị trường chứng khoán
Có rất nhiều nghiên cứu thực nghiệm về vấn đề thông tin bất cân xứng trong
thị trƣờng chứng khoán trong cả các nƣớc phát triển và nƣớc đang phát triển. Kết
quả chung là thông tin bất cân xứng là phổ biến, nhƣng mức độ và các nguyên nhân
của nó khác nhau giữa hai nhóm nƣớc này. Ví dụ, trong các nƣớc phát triển, Attig
(2004) sử dụng mẫu của 610 công ty trong thị trƣờng chứng khoán Canada để kiểm
tra các vấn đề thông tin bất cân xứng. Tác giả cho thấy rằng khi các cổ đông kiểm



9) Jongmoo Jay Choi, Heibatollah Sami, Haiyan Zhou (2010), “The Impacts
of State Ownership on Information Asymmetry: Evidence from an Emerging
Market”, China Journal of Accounting Research, Vol. 3, Issue. 1.
10) Kyle (1985), “Testing the Educational Screening Hypothesis”, Journal of
Political Economy, Vol. 87: 227-252.
11) Rothschild M., Stiglitz J. (1976), “Equilibrium in Competitive Insurance
Markets: An Essay on the Economics of Imperfect Information”, Quarterly Journal
of Economics, Vol. 90, No. 4: 629-649.
12) Sami Hong and Wang Mike (2003), “Corporate governance and
operating performance of Chinese listed firms”, Working Papers, Lehigh
University.
13) Shleifer, A., Vishny, R. W. (1997), “A Survey of Corporate
Governance”, Journal of Finance, Vol. 52(2): 737-782.
14) Spence M. (1973), “Job Market Signaling”, Quarterly Journal of
Economics, Vol. 87: 355-374.
15) Spence M. (1974), “Market Signaling”, Harvard University Press.
16) Wei, Z., Xie, F., Zhang, S. (2005), “Ownership Structure and Firms
Value in China’s Privatized Firms: 1991-2001”, Journal of Financial and
Quantitative Analysis, Vol. 40(1): 87-108.
17) Yang Jing. (2008), “Causes and Solutions of Information Asymmetry in
Stock Market”, School of Kexin Hebei University of Engineering, P.R.China.
18) Zhang, X. Frank. (2004), “Information Uncertainty and Stock Returns”,
an Article Submitted to The Journal of Finance Manuscript.

7