ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TẠ ĐỨC HÒA

PHÁP LUẬT VỀ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TẠ ĐỨC HÒA

PHÁP LUẬT VỀ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS BÙI XUÂN ĐỨC

HÀ NỘI, 2015


LỜI CAM ĐOAN

cấp xã .................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.1.Hệ thống văn bản qui định về công chức cấp xãError! Bookmark not
defined.
1.2.2. Nội dung qui định của pháp luật về công chức cấp xã ................Error!
Bookmark not defined.
1.3. Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật về công chức
cấp xã .................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Tiêu chí đánh giá nội dung của pháp luật về công chức cấp xã .Error!
Bookmark not defined.
1.3.2. Tiêu chí đánh giá hình thức của pháp luật về công chức cấp xã......Error!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
Ở VIỆT NAM .................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Khái quát sự hình thành và phát triển của pháp luật về công chức
cấp xã ở Việt Nam ............................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Giai đoạn 1945 – 1959 ............................. Error! Bookmark not defined.


2.1.2. Giai đoạn 1959 – 1980 ............................. Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Giai đoạn 1980 – 1992 ............................. Error! Bookmark not defined.
2.1.4. Giai đoạn 1992 – 2010 (trước khi Luật Cán bộ công chức có hiệu lực)
............................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng quy định và hệ thống văn bản pháp luật về công chức cấp
xã ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Về hình thức và cách thức qui định ........ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Về nội dung qui định................................ Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng thực hiện pháp luật về công chức cấp xãError! Bookmark
not defined.
2.3.1. Về số lượng và chất lượng đội ngũ công chức cấp xã: ................Error!
Bookmark not defined.

3.1.2. Yêu cầu của cải cách hành chính .......... Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Yêu cầu của hội nhập quốc tế.................. Error! Bookmark not defined.
3.2. Quan điểm, phƣơng hƣớng hoàn thiện pháp luật về công chức cấp xã
............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Đổi mới quy trình xây dựng và hoàn thiện văn bản quy phạm pháp
luật về công chức cấp xã .................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Thường xuyên rà soát để phát hiện những bất cập nhằm bổ sung sửa
đổi kịp thời các văn bản qui phạm pháp luật về công chức cấp xã .......Error!
Bookmark not defined.
3.3. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về công chức cấp xãError! Bookmark
not defined.
3.3.1.Hoàn thiện các qui định về tạo nguồn, tiêu chuẩn và tuyển dụng công
chức cấp xã ......................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Bổ sung, sửa đổi các qui định về quản lý, sử dụng công chức cấp xã
............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Bổ sung, sửa đổi các qui định của pháp luật về đào tạo, bồi dưỡng
công chức cấp xã ................................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ........................................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 95


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Điều 110 Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013 đã
quy định xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cuối cùng trong hệ
thống hành chính 4 cấp ở nước ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Cấp xã là
gần gũi nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì
mọi việc đều xong xuôi”1. Cấp xã ổn định thì an ninh, chính trị, xã hội của đất
nước ổn định.
Cấp xã là nơi nhân dân cư trú, sinh sống; chính quyền cấp xã, Mặt trận

sử, pháp luật về công chức cấp xã đã đạt được những thành tựu nhất định góp
phần vào việc thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ của cách mạng, xây dựng
và củng cố chính quyền nhân dân vững mạnh. Đã có nhiều văn bản qui phạm
pháp luật được ban hành tạo hành lang pháp lý cho việc tuyển dụng, quản lý
và sử dụng đội ngũ công chức cấp xã. Tuy nhiên, thực tiễn những năm qua và
yêu cầu của tình hình nhiệm vụ mới cho thấy pháp luật về công chức cấp xã
hiện hành đã bộc lộ những hạn chế nhất định như: qui định tuyển dụng, đào
tạo, bồi dưỡng, tiền lương và phụ cấp, thôi việc, nghỉ hưu đối với các đối tượng
này vẫn còn bất cập, chưa khuyến khích và chưa động viên được đội ngũ công
chức ở cơ sở; chất lượng công chức và hiệu quả hoạt động chưa cao. Mặt khác,
xuất phát từ yêu cầu của nền kinh tế thị trường, của quá trình hội nhập kinh tế
cũng như chủ trương xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
dân, do dân và vì dân, công cuộc cải cách nền hành chính quốc gia đòi hỏi
phải đổi mới sự điều chỉnh pháp luật đối với công chức cấp xã. Trong bối
cảnh như vậy, việc nghiên cứu đề tài “Pháp luật về công chức cấp xã ở Việt
Nam hiện nay” nhằm nâng cao chất lượng của đội ngũ công chức cơ sở vừa
có ý nghĩa lý luận, vừa có tính thực tiễn cấp thiết.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Tìm hiểu tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: "Pháp luật về
công chức cấp xã ở Việt Nam hiện nay ", hiện nay, các nhà khoa học đã có
những công trình nghiên cứu tiếp cận theo nhiều cách, với những cấp độ khác
nhau có thể phân thành 03 nhóm sau:
2


Nhóm thứ nhất: Bao gồm các công trình nghiên cứu về cán bộ, công
chức và cán bộ, công chức nói chung. Trong đó, đáng chú ý như:
Sách chuyên khảo về "Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước"
do PGS.TS. Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS. Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên),

14. Chính phủ (2012), Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 03/01/2012 về những
giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế
- xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2012, Hà Nội
15. Chính phủ (2012), Nghị quyết số 06/NQ-CP ngày 07/ 3/2012 của Chính
phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ nhiệm kỳ 2011 2016; Hà Nội
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp
hành Trung ương khóa VII, (lưu hành nội bộ), Hà Nội.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1994), Văn kiện Hội nghị đại biểu toàn quốc
giữa nhiệm kỳ khóa VII, (lưu hành nội bộ), Hà Nội.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp
hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam (1999), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp
hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm, Ban chấp
hành Trung ương (khóa IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
23. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
24. Đào Trí Úc (2005), Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
25. Đặng Quốc Tiến (2002), "Thực hiện đồng bộ các giải pháp để đổi mới và
nâng cao hiệu lực của chính quyền cơ sở", Tổ chức nhà nước, (5), tr. 7-9.
6


26. Đỗ Quang Trung (2002), "Quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5
khóa IX- Xây dựng chính quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh, hiệu lực,

52. Thủ tướng Chính phủ (2012), Quyết định số 1557/QĐ-TTg ngày
18/10/2012 phê duyệt Đề án "Đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công
chức"; Hà Nội
8


53. Trần Hậu Thành (2005), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân,
Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
54. Trần Hữu Thắng (2001), Đổi mới chính sách đối với cán bộ chính quyền cơ sở
đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, Đề tài khoa học cấp Bộ, Hà Nội.
55. Trần Hữu Thắng (2003), "Một số vấn đề xung quanh việc sửa đổi, bổ
sung Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân", Tổ chức nhà
nước, (10), tr. 14-31.
56. Thái Vĩnh Thắng (2003), "Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền
cấp xã, phường", Nghiên cứu lập pháp, (4), tr. 34-39.
57. Trần Anh Tuấn (2002), "Xây dựng cơ chế chính sách trong quản lý đội
ngũ cán bộ, công chức nhà nước" Tổ chức nhà nước, (8), tr. 37-40.
58. Trần Anh Tuấn (2003), "Đổi mới cơ chế quản lý cán bộ, công chức theo
pháp lệnh cán bộ, công chức sửa đổi, bổ sung năm 2003" Tổ chức nhà
nước, (8), tr. 20-22.
59. Văn Tất Thu (2004), "Về đội ngũ cán bộ, công chức Việt Nam trong điều
kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân", Tổ chức
nhà nước, (10), tr. 8-12.
60. Viện Ngôn ngữ học (2000), Từ điển tiếng Việt, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
61. Vũ Hữu Kháng (2003), "Phân định thẩm quyền của Chủ tịnh Ủy ban nhân
dân và tập thể UBND", Quản lý nhà nước, (3), tr. 11-14.
62. Vũ Đặng Minh (2000), "Dự báo xu hướng phát triển đội ngũ cán bộ, công
chức nhà nước những năm đầu thế kỷ 21", Quản lý nhà nước, (81).