ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------o0o----------

ĐỖ THỊ THANH TÂM

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH
CHO ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN CỦA TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐINH HƢỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - 2015
i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------o0o----------

ĐỖ THỊ THANH TÂM

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH
CHO ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN CỦA TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số:60340410

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐINH HƢỚNG THỰC HÀNH


Nguồn NSNN chi cho đầu tư phát triển có ý nghĩa vô cùng quan trọng, quyết định
tốc độ phát triển kinh tế. Trong những năm qua tổng mức đầu tư cho toàn xã hội bình quân
mỗi năm đạt khoảng 600 nghìn tỷ và theo xu hướng năm sau cao hơn năm trước. Trong đó
vốn đầu tư của Nhà nước chiếm tỷ trọng cao trên tổng vốn đầu tư, giữ vai trò chủ đạo trong
cơ cấu vốn của xã hội, góp phần định hướng tạo ra cơ cấu kinh tế mới, thu hút đầu tư của
các thành phần kinh tế khác. Tuy nhiên trước thực trạng của nền kinh tế đang trong giai
1


đoạn phát triển, đổi mới và hội nhập kinh tế Quốc tế nên khó tránh khỏi những hạn chế
trong đó có lĩnh vực đầu tư XDCB, đặc biệt là công tác quản lý chi ngân sách cho đầu tư
XDCB đang tồn tại khá nhiều hạn chế gây nên tình trạng thất thoát, lãng phí tiêu cực. Tình
trạng này đã và đang diễn ra ở tất cả các khâu quan trọng trong quá trình đầu tư vốn cho
XDCB, gây nhức nhối cho xã hội và đang được Đảng, Quốc hội, Chính phủ đặc biệt quan
tâm chỉ đạo thực hiện ngăn ngừa tình trạng này.
Mặt khác trong vài năm trở lại đây, tình trạng khủng hoảng kinh tế đang diễn ra trên
khắp thế giới, đặc biệt là khủng hoảng nợ công ở Châu Âu; thất nghiệp lạm phát, sản xuất
và tiêu dùng bị đình trễ, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của nhân dân, và gánh nặng này lại
đặt lên vai của những nhà quản lý. Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng khá rõ nét từ cuộc
khủng hoảng chung này. Hiện nay Chính Phủ đang thắt chặt chi tiêu công để nhằm kìm
hãm lạm phát và thanh lọc những cơ sở làm ăn không hiệu quả nhằm vực nền kinh tế phát
triển một cách thực sự để cùng với nhân dân cả nước vượt qua thời kỳ khó khăn này. Cùng
với xu hướng hội nhập kinh tế đặt ra cho nền tài chính Quốc gia mà NSNN là trung tâm
phải ngày càng trở thành công cụ cực kỳ quan trọng.Việc quản lý chi tiêu NSNN trong đó
có chi cho đầu tư XDCB phải được tiếp tục nghiên cứu để thực hiện một bước về cơ chế,
chính sách, quy trình, thủ tục nhằm mục tiêu sử dụng nguồn lực ngân sách thật sự đúng
luật, linh hoạt, hiệu quả làm đòn bẩy thật sự để phát triển kinh tế hạ tầng đô thị, thu hút đầu
tư, cải thiện đời sống nhân dân, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, an ninh quốc phòng.
Tỉnh Nghệ An thuộc khu vực Bắc Trung Bộ, có diện tích 16.487km2, dân số trên 3
triệu người, có đường biên giới dài 419 km giáp với 03 tỉnh của nước bạn Lào. Với những

chi NSNN cho đầu tư XDCB.
3.2 Phạm vi nghiên cứu:
- Tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB của Tỉnh
Nghệ An.
- Không gian: Tỉnh Nghệ An
- Thời gian: từ năm 2010 đến 2013.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
Trong quá trình nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của
chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ chí Minh, dựa trên chủ trương đường lối của Đảng
cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, các
3


chính sách của Nhà nước quy định về công tác quản lý chi NSNN nói chung và chi NSNN
cho đầu tư XDCB nói riêng.
Ngoài ra, để thực hiện được những nhiệm vụ trên tác giả còn sử dụng các phương
pháp như: thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, phương pháp logic, phương pháp thông
kê hóa…
Nguồn số liệu tác giả thu thập từ báo cáo của, Sở kế hoạch và đầu tư, kho bạc Nhà
nước tỉnh Nghệ An, Phòng đầu tư XDCB - Sở tài chính Tỉnh Nghệ An.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Luận văn được nghiên cứu thành công sẽ góp phần làm sáng rõ các vấn đề lý luận
về quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB của Tỉnh Nghệ An; đồng thời đưa ra những giải
pháp góp phần hoàn thiện quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB của Tỉnh Nghệ An.
Các kết quả nghiên cứu thực trạng và giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSNN cho
đầu tư XDCB của tỉnh Nghệ An có ý nghĩa áp dụng thực tiễn đối với các đơn vị trên địa
bàn tỉnh và các địa phương khác có điểm tương đồng trong cả nước.

4


̣ hướng phát triể n cơ cấ u kinh tế theo hướng tić h cực , thu hút đầ u
tư...
Một nghiên cứu khác của Luận án tiến sỹ kinh tế “Hoàn thiện quản lý chi ngân
sách nhà nước tỉnh Hà Tĩnh” (2013), Luận án tiến sỹ kinh tế của Bùi Thị Quỳnh Thơ, đã
hệ thống hoá và làm rõ thêm được các vấn đề lý luận về tăng trưởng và phát triển kinh tế
xã hội; NSNN, chi và quản lý chi NSNN trong nền kinh tế thị trường với những nội dung
5


cụ thể: mục tiêu, nguyên tắc và phương thức của quản lý chi NSNN.
Bên cạnh những Luận án tiến sỹ kinh tế trên, còn một số Luận án, sách chuyên khảo
cũng nghiên cứu những vấn đề có liên quan đến quản lý chi NSNN, như: "Đổi mới cơ cấu
chi NSNN góp phần thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở Việt Nam" (2003), Bùi
Đường Nghiêu, Luận án tiến sỹ - Học viện Tài chính; "Vận dụng phương thức lập ngân
sách theo kết quả đầu ra trong quản lý chi NSNN của Việt Nam" (2005), TS. Sử Đình
Thành, Nxb Tài chính; "Đổi mới quản lý chi ngân sách địa phương các tỉnh Đồng bằng
Sông Hồng" (2009), Trần Quốc Vinh, Luận án tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân, Hà Nội; “Phân cấp ngân sách nhà nước ở Việt Nam - thực trạng và giải pháp”
(2006), PGS,TS Lê Chi Mai, NXB Chính trị Quốc gia; "Quản lý ngân sách theo kết quả
đầu ra và khả năng ứng dụng ở Việt Nam" (2008), PGS,TS Hoàng Thúy Nguyệt, Nxb Lao
động xã hội, Hà Nội;
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, nghiên cứu về: “Thực trạng và giải pháp tài
chính nhằm thực hiện khoán chi đối với cơ quan hành chính và cơ chế tự trang trải ở đơn
vị sự nghiệp có thu” (TS Bạch Thị Minh Huyền - Chủ nhiệm đề tài - Năm 2001).
* Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, nghiên cứu về: “Cơ chế, chính sách tài chính
đối với hệ thống an sinh xã hội” (PGS.TS Dương Đăng Chinh, TS Nguyễn Đình Ánh Đồng chủ nhiệm đề tài - Năm 2003).
* Luận án Tiến sỹ, nghiên cứu về: “Đổi mới cơ chế quản lý chi ngân sách Nhà nước
trong lĩnh vực y tế ở Việt nam trong giai đoạn chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự
quản lý của Nhà nước” (NCS Nguyễn Trường Giang - Năm 2003).
* Luận án Tiến sỹ, nghiên cứu về: “Hoàn thiện cơ chế tài chính nhằm thúc đẩy xã

mới nghiên cứu để tháo gỡ những vấn đề bất cập trong thực tế mà thôi; chưa có tác giả nào
trực tiếp nghiên cứu hoànquản lýchi ngân sách nhà nước cho đầu tư XDCB của tỉnh Nghệ
An - đây chính là khởi điểm quan trọng cho việc xây dựng các giải pháp hoàn thiện quản lý
chi ngân sách nhà nướccho đầu tư XDCB của tỉnh Nghệ An.
1.2. Những vấn đề cơ bản về chi ngân sách nhà nƣớc cho đầu tƣ XDCB
1.2.1. Ngân sách Nhà nƣớc
1.2.2.1.

Khái niệm ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước, là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử; là một thành
phần trong hệ thống tài chính. Thuật ngữ "Ngân sách nhà nước" được sử dụng rộng rãi
7


trong đời sống kinh tế, xã hội ở mọi quốc gia. Song quan niệm về ngân sách nhà nước lại
chưa thống nhất, người ta đã đưa ra nhiều định nghĩa về ngân sách nhà nước tùy theo các
trường phái và các lĩnh vực nghiên cứu.
Ngân sách nhà nước là bảng liệt kê các khoản thu, chi bằng tiền trong một giai đoạn
nhất định của quốc gia, Hay:
Ngân sách nhà nước là bản dự trù thu chi tài chính của nhà nước trong một khoảng
thời gian nhất định, thường là một năm.
Ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, là kế hoạch tài chính cơ
bản của nhà nước.
Ngân sách nhà nước là những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình nhà nước
huy động và sử dụng các nguồn tài chính khác nhau .
Về hình thức, các khái niệm trên có thể không giống nhau, nhưng nhìn chung,
chúng đều phản ánh về kế hoạch, dự toán thu, chi của nhà nước trong một thời gian nhất
định với hình thái biểu hiện là quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, nhà nước sử dụng quỹ
tập trung đó để trang trải cho các khoản chi tiêu của mình.

trên đi ̣a bàn tỉnh Nam Đi ̣nh” (2010), Luận văn thạc sĩ kinh tế chính trị của Trầ n Chí Hiề n .
- Luận án Tiến sỹ, nghiên cứu về: “Một số vấn đề về đổi mới hoạt động của ngân sách Nhà
nước trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường” (Nguyễn Thị Hoài Thu - Năm
1991).
- Luận án tiến sỹ kinh tế của Bùi Thị Quỳnh Thơ, “Hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà
nước tỉnh Hà Tĩnh” (2013),
- Luận án tiến sỹ của Bùi Đường Nghiêu "Đổi mới cơ cấu chi NSNN góp phần thực hiện
công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở Việt Nam" (2003).
- Học viện Tài chính; "Vận dụng phương thức lập ngân sách theo kết quả đầu ra trong
quản lý chi NSNN của Việt Nam" (2005), TS. Sử Đình Thành, Nxb Tài chính.
- Luận án tiến sỹ kinh tế "Đổi mới quản lý chi ngân sách địa phương các tỉnh Đồng bằng
Sông Hồng" (2009), Trần Quốc Vinh, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản ngày
19/6/2009;
- Luận án Tiến sỹ, nghiên cứu về: “Đổi mới cơ chế quản lý chi ngân sách Nhà nước trong
lĩnh vực y tế ở Việt nam trong giai đoạn chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý
của Nhà nước” (NCS Nguyễn Trường Giang - Năm 2003).
9


- Luận án Tiến sỹ, nghiên cứu về: “Hoàn thiện cơ chế tài chính nhằm thúc đẩy xã hội hoá
giáo dục ở Việt Nam” (NCS Bùi Tiến Hanh - Năm 2006).
- Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/05/2010 về Hơ ̣p đồ ng trong hoa ̣t đô ̣ng xây dựng.
- Nghị định số 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật
Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng;
- Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư
xây dựng công trình;
- “Phân cấp ngân sách nhà nước ở Việt Nam - thực trạng và giải pháp” (2006), PGS,TS
Lê Chi Mai, NXB Chính trị Quốc gia.
- Quyết định số 63/2008/QĐ-BTC ngày 01/08/2008 của Bộ trưởng Bộ Tài chính - Về việc