I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
O TH THU H
MÔ HìNH Tổ CHứC, QUảN TRị, ĐIềU HàNH
BảO HIểM TIềN GửI THEO PHáP LUậT VIệT NAM
LUN VN THC S LUT HC
H NI - 2015
I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
O TH THU H
MÔ HìNH Tổ CHứC, QUảN TRị, ĐIềU HàNH
BảO HIểM TIềN GửI THEO PHáP LUậT VIệT NAM
Chuyờn ngnh: Lut Kinh t
Mó s: 60 38 01 07
LUN VN THC S LUT HC
Ngi hng dn khoa hc: PGS. TS. Lấ TH THU THY
H NI - 2015
1.3.2. Nguyên tắc xây dựng hệ thống BHTG hiệu quảError! Bookmark not defined.
1.4.
Mô hình quản trị, điều hành bảo hiểm tiền gửiError! Bookmark not defined
1.5.
Kinh nghiệm quy định pháp luật của một số nước trong việc
xây dựng mô hình tổ chức, quản trị, điều hành BHTG hiệu
quả và bài học kinh nghiệm cho Việt NamError! Bookmark not defined.
1.5.1. Kinh nghiệm quy định pháp luật của một số nước trong việc xây
dựng mô hình tổ chức, quản trị, điều hành BHTG hiệu quảError! Bookmark no
1.5.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam ... Error! Bookmark not defined.
1
Kết luận Chương 1 ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chương 2: THỰC TRẠNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC, QUẢN TRỊ,
ĐIỀU HÀNH BẢO HIỂM TIỀN GỬI THEO PHÁP LUẬT
VIỆT NAM HIỆN NAY................... Error! Bookmark not defined.
2.1.
Mô hình tổ chức bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam hiện nayError! Bookmark no
2.1.1. Vị trí pháp lý của cơ quan bảo hiểm tiền gửi Việt NamError! Bookmark not de
2.1.2. Trụ sở chính, Văn phòng đại diện và các Chi nhánhError! Bookmark not defin
Kết luận Chương 3 ........................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 9
2
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
BHTG ra đời do nhu cầu khách quan của xã hội là bảo vệ quyền và lợi ích
của người gửi tiền tại các tổ chức tham gia BHTG khi tổ chức này gặp rủi ro
trong kinh doanh tới mức bị phá sản. Nhờ đó củng cố niềm tin của người gửi tiền
đối với hệ thống ngân hàng quốc gia. Với tư cách là một tổ chức bảo hiểm, hoạt
động theo những nguyên lý của bảo hiểm, tổ chức BHTG đã và đang thực hiện
được vai trò quan trọng trong việc tham gia quản lý rủi ro của các NHTM, các tổ
chức tham gia bảo hiểm khác, và hơn nữa là có vai trò trong giám sát, góp phần
bảo đảm an toàn hệ thống tài chính – tiền tệ quốc gia.
Tổ chức BHTG có vai trò thực hiện các chức năng, nhiệm vụ giám sát,
phối hợp hoạt động, chia sẻ thông tin và cùng chịu trách nhiệm với các cơ
quan khác về sự an toàn và phát triển lành mạnh của hệ thống tài chính - tiền
tệ. BHTG tham gia giám sát, bảo đảm an toàn cho hoạt động ngân hàng với tư
cách là một định chế tài chính độc lập cùng gánh vác và chia sẻ trách nhiệm
quản lý với các cơ quan nhà nước và các định chế tài chính khác thông qua
hoạt động nghiệp vụ BHTG của mình.
Ngày 18/6/2012, Luật BHTG đã được Quốc hội khóa XIII kỳ họp thứ 3
thông qua, ghi nhận một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn
khổ pháp lý về hoạt động của BHTG. Ngày 13/08/2013, Thủ tướng Chính phủ
ra quyết định thành lập BHTGVN (Deposit Insurance of Vietnam - DIV) và
quy định chức năng, nhiệm vụ của BHTGVN. Việc thành lập tổ chức
BHTGVN đã góp phần tạo nên một môi trường lành mạnh, an toàn đối với hệ
báo sớm, tiếp nhận và xử lý tổ chức tham gia BHTG có vấn đề.
BHTG là tổ chức góp phần phòng ngừa và ngăn chặn rủi ro, nên việc
nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức, quản trị, điều hành BHTG đủ mạnh để
đảm bảo an toàn cho hoạt động tài chính - ngân hàng, bảo vệ tốt hơn người
4
gửi tiền và đảm bảo an sinh xã hội là đòi hỏi khách quan. Vì vậy, hoàn thiện
pháp luật về mô hình tổ chức, quản trị, điều hành BHTG tại Việt Nam là một
vấn đề quan trọng góp phần xây dựng luật BHTG đạt kết quả, đảm bảo tốt
hơn quyền lợi của người gửi tiền và an toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam.
Với mong muốn hoàn thiện pháp luật về mô hình tổ chức, quản trị, điều
hành BHTG một cách có hệ thống và phù hợp với thực tiễn Việt Nam, tôi đã
lựa chọn đề tài “Mô hình tổ chức, quản trị, điều hành bảo hiểm tiền gửi
theo pháp luật Việt Nam” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về BHTG ở Việt Nam,
cụ thể là những quy định của pháp luật về tổ chức, quản trị, điều hành của cơ
quan BHTG ở Việt Nam. Làm rõ, phân tích những vấn đề pháp lý cần quan
tâm liên quan đến việc tổ chức, quản trị, điều hành BHTG hiện nay;
So sánh quy định của pháp luật Việt Nam về việc tổ chức, quản trị, điều
hành BHTG với cùng vấn đề này ở một số quốc gia trên thế giới;
Đề xuất những định hướng và giải pháp hoàn thiện mô hình tổ chức,
quản trị, điều hành BHTG ở Việt Nam.
3. Tình hình nghiên cứu đề tài
Hiện nay, đã có một số nghiên cứu về BHTG như: “Pháp luật về BHTG
ở Việt Nam” của PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia
Hà nội, năm 2008. Cuốn chuyên khảo này đã đề cập đến mọi vấn đề của
BHTG như một cuốn giáo trình về BHTG, cung cấp cho bạn đọc nhiều thông
Luận văn bao gồm 3 Chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo hiểm tiền gửi và mô hình tổ
chức, quản trị, điều hành bảo hiểm tiền gửi.
Chương 2: Thực trạng mô hình tổ chức, quản trị, điều hành bảo hiểm
tiền gửi theo pháp luật Việt Nam hiện nay.
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức, quản
trị, điều hành BHTG tại Việt Nam.
8
TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Tài liệu tiếng Việt
1.
Bảo hiểm Việt Nam (2012), Thông tin BHTG (20), tháng 4/2012,
BHTGVN, div.gov.vn.
2.
Bảo hiểm Việt Nam (2012), Thông tin BHTG, (22), tháng 11/2012,
BHTGVN, div.gov.vn.
3.
Bảo hiểm Việt Nam (2014), Thông tin BHTGVN, (27 + 28), Hà Nội.
4.
Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2015), Tài liệu tham khảo xây dựng Chiến lược
vietnamnet.vn.
12. Nguyễn Mạnh Dũng (2008), Trao đổi xung quanh vấn đề tiếp nhận, xử lý
tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi, Thông tin Bảo hiểm tiền gửi 2014.
13. Hoàng Hà (2014), 15 năm phát triển của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam,
antt.vn
9
14. Trần Đình Hảo (2008), “Về địa vị pháp lý của tổ chức BHTG ở Việt
Nam”, Thông tin bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, (6).
15. Hoàng Thu Hằng (2012), “Pháp luật về hoạt động BHTG ở Việt Nam”,
Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
16. Hội đồng quản trị Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2015), Quyết định số
118/QĐ-BHTG-HĐQT ngày 18/03/2015 về việc ban hành Quy chế về tổ
chức và hoạt động của Hội đồng quản trị BHTGVN, Hà Nội.
17. Hội đồng quản trị Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2015), Quy chế về tổ
chức và hoạt động của Hội đồng quản trị BHTGVN ban hành kèm theo
Quyết định số 118/QĐ-BHTG-HĐQT ngày 18/03/2015 của HĐQT
BHTGVN, Hà Nội.
18. Nguyễn Quang Huy (2015), “Góc nhìn về tái cấu trúc hệ thống TCTD tại
Việt Nam”, Thông tin BHTGVN, (29), Quý III.
19. Nguyễn Duy Hoàn (2011), Pháp luật về tổ chức BHTG ở Việt Nam, tr.
11, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội,
Hà Nội.
20. Bùi Thu Hương (2013), “Xác định và điều chỉnh hạn mức chi trả BHTG
- liên hệ với Việt Nam” , Thông tin BHTGVN, (21).
21. Indonesia (2004), Luật Nước cộng hòa Indonesia số 24, Quy định Tổng
công ty Bảo hiểm tiền gửi.
22. Mỹ (2010), Luật cải cách tài chính phố Wall – DODD FRANK, Những
33. Thúy Sen – Duy Cường (2008), “Khủng hoảng ngân hàng Northern
Rock, bài học không chỉ của xứ sương mù”, Tạp chí Thị trường Tài
chính - Tiề n tê ̣.
34. Đinh Dũng Sỹ (2008), Địa vị pháp lý của tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt
Nam, Cổng thông tin điện tử Văn phòng Chính phủ.
35. Tổng Giám đốc BHTGVN (2000), Quyết định số 241/2000/QĐ-BHTG
ngày 03/10/2000 về việc ban hành Quy chế Tổ chức bộ máy và chức
năng, nhiệm vụ của các ban, phòng, bộ phận thuộc BHTGVN, Hà Nội.
11
36. Thủ tướng Chính phủ (1999), Quyết định số 218/1999/QĐ-TTg ngày
09/11/1999 về việc thành lập Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam,
thuvienphapluat.vn.
37. Thủ tướng Chính phủ (2000), Quyết định 75/2000 ngày 28/06/2000 về
việc phê duyệt Điều lệ về tổ chức và hoạt động của BHTGVN, Hà Nội.
38. Thủ tướng Chính phủ (2012), Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín
dụng giai đoạn 2011- 2015” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại
Quyết định số 245/QĐ-TTg ngày 01/3/2012, Hà Nội.
39. Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 1394/QĐ-TTg ngày
13/8/2013 về việc thành lập BHTGVN và quy định chức năng, nhiệm vụ
của BHTGVN, thuvienphapluat.vn.
40. Thủ tướng Chính phủ (2013), Điều lệ tổ chức và hoạt động của
BHTGVN ban hành theo Quyết định số 1395/QĐ-TTg ngày 13/8/2013,
Văn bản pháp luật (DIV), Hà Nội.
41. Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 1395/QĐ-TTg ngày
13/8/2013 về việc phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của BHTGVN,
thuvienphapluat.vn.
42. Thủ tướng Chính phủ (2015), Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Ngân