ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BÙI THỊ TUYẾT
XÂY DỰNG HỆ THỐNG VÀ PHƢƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP PHẦN
ĐIỆN HỌC VẬT LÍ 9 TRUNG HỌC CƠ SỞ NHẰM PHÁT HUY TÍNH
TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. BÙI VĂN LOÁT

HÀ NỘI – 2014

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BÙI THỊ TUYẾT
XÂY DỰNG HỆ THỐNG VÀ PHƢƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP PHẦN
ĐIỆN HỌC VẬT LÍ 9 TRUNG HỌC CƠ SỞ NHẰM PHÁT HUY TÍNH
TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN VẬT LÍ)
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. BÙI VĂN LOÁT


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BT:

Bài tập

BTVL:

Bài tập vật lí

ĐC:

Đối chứng

HD:

Hướng dẫn

HS:

Học sinh

GV:

Giáo viên

SBT:

Sách bài tập


Bookmark

not defined.
1.2.1.Thông qua dạy học về bài tập vật lí sẽ giúp học sinh nắm vững một cách chính
xác, sâu sắc và toàn diện hơn các quy luật và hiện tượng vật líError!

Bookmark

not defined.
1.2.2. Bài tập vật lí là công cụ và là phương tiện giúp học sinh nghiên cứu tài liệu
mới
………………………………………………………………………………E
rror! Bookmark not defined.
1.2.3. Bài tập vật lí là phương tiện để học sinh rèn luyện kỹ năng, khả năng
vận dụng kiến thức, liên hệ lý thuyết với thực tiễn, học tập với đời
sống……………………………………………………………………………...
Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Bài tập vật lí có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc rèn luyện tư duy, bồi
dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học cho học sinhError!

Bookmark

not

defined.
1.2.5. Bài tập vật lí là phương tiện giúp học sinh ôn tập, củng cố kiến thức đã học
một cách sinh động và có hiệu quả........................... Error! Bookmark not defined.

v

Bookmark not defined.
1.7.2. Kiểu hướng dẫn thứ hai: Hướng dẫn tìm tòi.. Error! Bookmark not defined.
1.7.3. Kiểu hướng dẫn thứ ba: Hướng dẫn khái quát chương trình hóa............ Error!
Bookmark not defined.
1.8.Các hình thức dạy học về bài tập vật lí ..... Error! Bookmark not defined.
1.8.1. Giải bài tập trong tiết nghiên cứu tài liệu ....... Error! Bookmark not defined.
1.8.2. Giải bài tập trong tiết luyện tập về bài tập ..... Error! Bookmark not defined.
1.8.3. Giải bài tập trong tiết ôn tập, tiết củng cố kiến thứcError! Bookmark not
defined.
vi


1.8.4. Giải bài tập trong các buổi ngoại khóa........... Error! Bookmark not defined.
1.9.Phát triển tính tích cực, tự chủ của học sinhError!

Bookmark

not

defined.
1.9.1. Tính tích cực và tự chủ.................................... Error! Bookmark not defined.
1.9.2. Phương pháp dạy học tích cực........................ Error! Bookmark not defined.
1.9.3. Các đặc trưng của phương pháp dạy học tích cựcError!

Bookmark

not

defined.
1.9.4. Các yếu tố thúc đẩy dạy học tích cực............. Error! Bookmark not defined.

song, mạch hỗn hợp................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2 Chủ đề 2: Bài tập về công thức tính điện trở và biến trởError! Bookmark not
defined.
2.4.3 Chủ đề 3: Bài tập phần công công suất. Điện năng tiêu thụ. Định luật
Jun -len – xơ .................................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 .................................. Error! Bookmark not defined.
THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ........................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm ............... Error! Bookmark not defined.
3.2. Đối tượng thực nghiệm ............................ Error! Bookmark not defined.
3.3. Tiến trình thực nghiệm sư phạm .............. Error! Bookmark not defined.
3.4. Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệmError!

Bookmark

not

defined.
3.4.1. Đánh giá định tính về việc nắm vững kiến thức, phát huy tính tích cực của
học sinh....................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm bằng phương pháp thống
kê toán học ................................................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 1
PHỤ LỤC ........................................................... Error! Bookmark not defined.

viii


DANH MỤC CÁC BẢNG


học ngày càng trở nên gay gắt. Trong bối cảnh đó, phương pháp dạy học
truyền thống mà chủ yếu là thầy thông báo kiến thức trò lắng nghe và ghi
chép không còn phù hợp. Đó là tất yếu khách quan đòi hỏi phải đổi mới
phương pháp dạy và học.
Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn
phải xây dựng năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh đồng
thời còn phải rèn luyện cho học sinh phương pháp nghiên cứu khoa học nói
chung và Vật lí học nói riêng. Tuy nhiên, phương pháp dạy học các bộ môn
khoa học tự nhiên nói chung và bộ môn Vật lí nói riêng ở trường phổ thông
vẫn mang nặng tính chất thông báo, tái hiện. Học sinh ít được tạo điều kiện bồi
dưỡng các phương pháp nhận thức, rèn luyện và tư duy khoa học, phát triển năng
lực giải quyết vấn đề.
Quá trình dạy học Vật lí có thể nâng cao chất lượng học tập và phát triển
năng lực của học sinh bằng nhiều phương pháp và cách thức khác nhau.
Trong đó giải bài tập vật lí với tư cách là phương pháp được xác định từ lâu
trong giảng dạy Vật lí có tác dụng tích cực đến việc giáo dục và phát triển
năng lực của học sinh. Đó là thước đo đúng đắn, thực chất sự tiếp thu, vận
dụng kiến thức kỹ năng, kỹ xảo của học sinh. Bài tập vật lí giúp học sinh hiểu
sâu sắc hơn những quy luật vật lí, những hiện tượng vật lí và biết phân tích
vào các vấn đề thực tiễn. Thông qua các dạng bài tập vật lí, tạo điều kiện cho
học sinh vận dụng kiến thức để tự lực giải quyết thành công những tình huống
cụ thể khác thì kiến thức đó mới trở nên sâu sắc, hoàn thiện và biến thành vốn
riêng của học sinh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1


1. Bộ giáo dục và đào tạo, Sách giáo khoa Vật lí 9. Nhà xuất bản giáo dục
Hà Nội
2. Bộ giáo dục và đào tạo, Sách bài tập Vật lí 9. Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội

thông. Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội.
16. Đỗ Hƣơng Trà (2008), Bài giảng chuyên đề phương pháp dạy học vật lí.
Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội.
17. Nguyễn Văn Khải (2008), Lí luận dạy học vật lí ở trường phổ thông. Nhà
xuất bản Giáo dục.
18. Ngô Diệu Nga (2009), Bài giảng chuyên đề, phương pháp nghiên cứu
khoa học dạy học vật lí. Đại học sư phạm Hà Nội.
19. Nguyễn Ngọc Quang (1977), Bàn về một hệ thống phương pháp nhận
thức trong bộ môn vật lí ở trường phổ thông. Hà Nội.
20. Nguyễn Đức Thâm, Nguyễn Ngọc Hƣng (1998), Giáo trình tổ chức hoạt
động nhận thức cho học sinh trong dạy học vật lí ở trường phổ thông.
Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội.
21. Nguyễn Đức Thâm (chủ biên), Nguyễn Ngọc Hƣng, Phạm Xuân Quê
(2002), Phương pháp dạy học vật lí ở trưởng phổ thông. Nhà xuất bản Đại
học Sư phạm.
22. Nguyễn Thanh Hải (2005), Ôn tập và kiểm tra Vật lí 9, Nhà xuất bản
Hải Phòng
23. Phạm Hữu Tòng (2007), Dạy học vật lí ở trường phổ thông theo định
hướng phát triển hoạt động học tích cực, tự chủ, sáng tạo và tư duy khoa
học. Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội.
24. Phạm Hữu Tòng (1994), Bài tập về phương pháp dạy bài tập vật lí. Nhà
xuất bản Giáo dục.
25. Phan Hoàng Văn (2007), 500 bài tập Vật lí THCS, Nhà xuất bản Đại học
quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

3