Xây dựng hệ thống và phương pháp giải bài
tập chương chất khí vật lí lớp 10 chương trình
nâng cao nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi Nguyễn Duy Nghiệp Trường Đại học Giáo Dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học: 60 14 10
Người hướng dẫn : GS.TS. Nguyễn Huy Sinh
Năm bảo vệ: 2013
98 tr .

Abstract. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về vai trò, tác dụng và các phương pháp
giải bài tập vật lí. Tổng quan lí luận và thực tiễn về việc bồi dưỡng học sinh giỏi vật lí
ở một vài trường THPT hiện nay. Nghiên cứu và phân tích nội dung kiến thức và bài
tập chương chất khí vật lí lớp 10 nâng cao. Xây dựng và tuyển chọn được 42 bài tập để
phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 10. Đề xuất được một số phương hướng sử
dụng hệ thống bài tập nhằm phát hiện và bồi dưỡng các năng lực cần thiết cho học
sinh giỏi. Tiến hành thực nghiệm sư phạm trong bồi dưỡng học sinh tham gia kì thi
học sinh giỏi tỉnh để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của hệ thống bài tập và phương
pháp hướng dẫn hoạt động giải bài tập đã soạn thảo
Keywords.Vật lý; Chất khí; Phương pháp giảng dạy
Content.
1. Lí do chọn đề tài
Bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) là vấn đề mà nhiều nước trên thế giới quan tâm. Ở
nước ta bổi dưỡng HSG được xem là quan trọng trong công tác đào tạo ở các trường
phổ thông. Nó không chỉ nâng cao nghiệp vụ, chuyên môn cho các thầy cô giáo mà
còn khẳng định chất lượng đào tạo của nhà trường. Chính vì vậy mục đích giáo dục
của nước ta và trên thế giới không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức, kĩ năng loài

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp; hình thành được phương pháp giải bài tập của
chương một cách mạch lạc, khoa học sẽ góp phần làm tốt nhiệm vụ bồi dưỡng HSG
vật lí không chỉ ở lớp 10 mà còn đặt nền móng vững chắc cho HS ở các lớp tiếp theo
trong trường THPT.
Trên cơ sở đó, tôi lựa chọn đề tài: “Xây dựng hệ thống và phương pháp giải bài
tập chương chất khí vật lí lớp 10 chương trình nâng cao nhằm bồi dưỡng học sinh
giỏi” làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu nội dung và mục đích dạy học chương “Chất khí” để xây dựng hệ thống
và phương pháp giải bài tập chương “chất khí” thuộc chương trình vật lí lớp 10 nâng
cao nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi nắm vững kiến thức lí thuyết và phương pháp giải
bài tập giúp các em chuẩn bị tốt các kì thi học sinh giỏi môn Vật lí.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể: Quá trình dạy học môn vật lí lớp 10 THPT
- Đối tượng: Hoạt động dạy và học giải bài tập chương chất khí thuộc chương trình vật
lí 10 nâng cao trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi môn vật lí.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng được một hệ thống bài tập phù hợp về kiến thức, thời gian dạy và học
cùng với phương pháp giải bài tập một cách khoa học nhằm mục đích bồi dưỡng học
sinh giỏi, sẽ giúp học sinh nâng cao được kiến thức, rèn luyện khả năng tự học, tự
nghiên cứu, chủ động và sáng tạo góp phần nâng cao chất lượng học tập và hiệu quả
quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi vật lí THPT.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận chung về vai trò, tác dụng và các phương pháp giải bài tập
vật lí
- Nghiên cứu lí luận và thực tiễn về việc bồi dưỡng học sinh giỏi vật lí ở một vài
trường THPT hiện nay.
- Nghiên cứu và phân tích nội dung kiến thức và bài tập chương chất khí vật lí lớp 10
nâng cao.
- Xây dựng hệ thống bài tập và phương pháp giải bài tập chương chất khí thuộc

sinh giỏi.
9. Cấu trúc luận văn
- Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn dự kiến được trình bày trong ba chương:
Chương 1: Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về việc xây dựng hệ thống bài tập vật lý
nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THPT.
Chương 2: Xây dựng hệ thống và phương pháp giải bài tập chương chất khí - vật lí lớp
10 chương trình nâng cao nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Dương Trọng Bái (2003). Chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi vật lí trung học phổ
thông. NXB Giáo dục.
2. Dương Trọng Bái, Cao Học Viễn (2003). Bài thi vật lí Quốc tế - tập 1. NXB Giáo
dục.
3. Dương Trọng Bái, Đàm Trung Đồn (2004). Bài thi vật lí Quốc tế - tập 2. NXB
Giáo dục.
4. Lương Duyên Bình, Nguyễn Xuân Chi, Tô Giang, Vũ Quang, Bùi Gia Thịnh
(2006). Bài tập Vật lí 10. Nhà xuất bản Giáo dục.
5. Lương Duyên Bình, Nguyễn Quang Hậu (1980) - Dịch từ bản tiếng Nga của các
tác giả I.E.Irodop, I.V.Xaveliep,U.I.Damsa. Tuyển tập các bài tập vật lí đại cương.
Nhà xuất bản Đại học và Trung học CN, Hà Nội.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005). Luật Giáo dục. NXB Tư pháp.
7. Đảng cộng sản Việt Nam (2006). Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X.
NXB Chính trị Quốc gia.
8. Đảng cộng sản Việt Nam. Nghị quyết TW 4 khóa VII, Nghị quyết TW 2 khóa VIII
NXB Chính trị Quốc gia.
9. Nguyễn Thế Khôi (Tổng chủ biên) (2006). Vật lí 10 nâng cao. Nhà xuất bản Giáo
dục.
10. Nguyễn Thế Khôi (Tổng chủ biên) (2006). Vật lí 10 nâng cao, sách giáo viên.
Nhà xuất bản Giáo dục.
11. Nguyễn Thế Khôi (Tổng chủ biên) (2006). Bài tập vật lí 10 nâng cao. Nhà xuất