ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ HẢI VÂN

BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC KHÁI NIỆM VỀ
SINH SẢN Ở MỘT SỐ CẤP ĐỘ TỔ CHỨC SỐNG
TRONG CHƢƠNG TRÌNH SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM SINH HỌC

HÀ NỘI – 2015

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ HẢI VÂN

BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC KHÁI NIỆM VỀ
SINH SẢN Ở MỘT SỐ CẤP ĐỘ TỔ CHỨC SỐNG
TRONG CHƢƠNG TRÌNH SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM SINH HỌC
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN SINH HỌC)
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Thế Hƣng

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TRONG LUẬN VĂN
ĐC

:

Đối chứng

ĐVĐ :

Đặt vấn đề

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

KN

:

Khái niệm


Sách giáo khoa

SGV

:

Sách giáo viên

SH

:

Sinh học

TB

:

Tế bào

THCS :

Trung học cơ sở

THPT :

Trung học phổ thông

TN



Bảng 2.6. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật

…………51

Bảng 3.5.1.1. So sánh kết quả kiểm tra trong thực …………56
nghiệm
Bảng 3.5.1.2. Phân loại trình độ HS qua các lần KT trong …………57
thực nghiệm
Bảng 3.5.1.3. So sánh kết quả KT giữa nhóm lớp đối …………58
chứng và nhóm lớp thí nghiệm
Bảng 3.5.1.4. Phân loại kết quả học tập của HS qua các …………59
lần KT sau thực nghiệm

iii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
TRONG LUẬN VĂN
Trang
Biểu đồ 3.5.1.1. So sánh kết quả KT giữa nhóm lớp đối …… 58
chứng và nhóm lớp thí nghiệm
Biểu đồ 3.5.1.2. So sánh kết quả KT sau TN

iv

…….60


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ


Danh mục các bảng trong luận văn ………………………………..

iii

Danh mục các biểu đồ trong luận văn ……………………………

iv

Danh mục các sơ đồ trong luận văn ……………………………….

v

MỞ ĐẦU ……………………………………………………………

1

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ
NGHIÊN CỨU

8

1.1. Cơ sở lý luận …………………………………………………
1.1.1. Các quan niệm về khái niệm ………………………………..
1.1.2. Khái niệm sinh học ………………………………………….
1.1.3. Các con đường hình thành khái niệm ……………………….
1.1.4. Thuyết phát triển khái niệm …………………………………
1.1.5. Các hướng phát triển khái niệm …………………………….
1.1.6. Các khái niệm sinh sản ở một số cấp độ tổ chức sống…….
1.2. Cơ sở thực tiễn ………………………………………………..

2.1.1. Mục tiêu kiến thức ……………………………………………
2.1.2. Cấu trúc chương trình sinh học trung học phổ thông ………..
2.2.

Phân tích quá trình phát triển của khái niệm sinh sản ở một số
cấp độ tổ chức sống trong chương trình sinh học trung học phổ

29
30
30

thông ……………………………………………………..
2.3.

Biện pháp hình thành và phát triển các khái niệm sinh sản

2.3.1. Nguyên tắc hình thành và phát triển khái niệm ……………
2.3.2. Các bước hình thành khái niệm……………………………….
2.3.3. Các bước phát triển khái niệm ………………………………
2.3.4. Biện pháp hình thành và phát triển khái niệm sinh sản ở một số
cấp độ tổ chức sống trong chương trình sinh học trung học phổ

32
32
32
36
40

thông
2.3.5. Vận dụng biện pháp hình thành và phát triển khái niệm vào


TÀI LIỆU THAM KHẢO

65

PHỤ LỤC

67

viii


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đinh Quang Báo - Nguyễn Đức Thành (1998), Lý luận dạy học sinh học
(Phần đại cương), Nxb Giáo dục.
2. Đinh Quang Báo (2002), Giáo trình Sinh học (Dành cho ngành giáo dục tiểu
học - hệ đào tạo tại chức từ xa), Nxb ĐHSP.
3. Đinh Quang Báo - Đặng Thị Dạ Thủy - Đỗ Thị Phƣợng (2006), Bài giảng
về một số vấn đề về phương pháp dạy học sinh học, Hà Nội.
4. Nguyễn Hải Châu - Vũ Đức Lƣu (2006), Đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá môn Sinh học 10, Nxb Hà Nội.
5. Nguyễn Văn Duệ - Trần Văn Kiên – Dƣơng Tiến Sỹ (2000), Dạy học giải
quyết vấn đề trong dạy học sinh học, (Sách bồi dưỡng thường xuyên chu kì 1997
– 2000 cho GV THPT), Nxb Giáo dục.
6. Vũ Cao Đàm (1998), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học
và Kĩ thuật, Hà Nội.
7. Hồ Ngọc Đại (1983), Tâm lí học giáo dục, Nxb Giáo dục.
8. Gerhard Dietrch (1984), Phương pháp dạy học sinh học, Tập I, II, Nxb Giáo dục.
9. Trần Bá Hoành (1971), Dùng phương pháp test để điều tra nhận thức của
HS về một số KN trong chương trình Sinh vật học đại cương lớp 9, NCGD, Số 5

7, Nxb Giáo dục.
24. Nguyễn Quang Vinh – Trần Đăng Cát– Đỗ Mạnh Hùng (2004), Sinh học
8, Nxb Giáo dục.
25. Nguyễn Quang Vinh (chủ biên) (2005), Sinh học 9, Nxb Giáo dục.
26. Nguyễn Quang Vinh – Trần Kiên – Nguyễn Văn Khang (2003), Sinh học
7, Nxb Giáo dục.
27. Vũ Văn Vụ - Vũ Thanh Tâm – Hoàng Minh Tuấn (1997), Sinh lí thực vật,
Nxb Giáo dục.
28. Nguyễn Thành Đạt (chủ biên) (2005), Sinh học 10 – SGK và SGV, Nxb
Giáo dục.
29. Nguyễn Thành Đạt – Lê Đình Tuấn – Nguyễn Nhƣ Khanh (2006), Sinh
học 11 – SGK và SGV, Nxb Giáo dục.
30. Nguyễn Thành Đạt (chủ biên) (2007), Sinh học 12 – SGK và SGV, Nxb
Giáo dục.

10