ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
………………………………………………….

CAO THỊ MAI

HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TRỢ CẤP XÃ HỘI THƢỜNG
XUYÊN ĐỐI VỚI NGƢỜI KHUYẾT TẬT TẠI HUYỆN LƢƠNG TÀI,
TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH
CÔNG TÁC XÃ HỘI
Mã số: 60 90 01 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Vũ Thị Kim Dung

Hà Nội - 2015


LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và khảo sát thực địa, tôi đã hoàn
thành Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Công tác xã hội.
Với tình cảm trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc, cho phép tôi được gửi lời
cảm ơn đến:
Tiến sỹ Vũ Thị Kim Dung (Trưởng khoa Công tác xã hội , Trường Đại học
sư phạm Hà Nội ), người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo và động viên tôi hoàn
thành nghiên cứu.
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo, Cán bộ lao động thương binh xã hội
cấ p huyê ̣n, xã và Người khuyết tật tại huyê ̣n Lương Tài đã giúp đỡ tôi rất nhiều
trong quá trình thu thập thông tin và hoàn thành nghiên cứu.
Qua đây tôi cũng xin cảm ơn các Thầy, cô trong khoa xã hội học, các thầy

1.1.5.Khái niệm chính sách trợ cấp xã hội thƣờng xuyênError! Bookmark not defined.
1.1.6. Công tác xã hội. ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.2. Những lý thuyết đƣợc vận dụng trong đề tài Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Lý thuyết nhu cầu của Abraham MaslowError! Bookmark not defined.
1.2.2. Lý thuyết hệ thống – sinh thái .............. Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Lý thuyết vai trò xã hội ......................... Error! Bookmark not defined.

1.3. Quan điể m của Đảng và Nhà nƣớc về trơ ̣ giúp cho Ngƣời khuyế t tâ ̣t.Error! Bookmark n
1.3.1. Hệ thống chính sách trợ cấp xã hội thƣờng xuyên đối với ngƣời
khuyết tật ở Việt Nam. .................................... Error! Bookmark not defined.

1.3.2. Hệ thống văn bản trợ cấp xã hội đối với Ngƣời khuyết tật.Error! Bookmark not de

1.4 Chƣ́c năng và nhiêm
&XH huyêṇ Lƣơng Ta.Error!
Bookmark not defined
̣ vu ̣ của Phòng LĐTB
̀i
1.5 Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu
...............................Error! Bookmark not defined.


Tiể u kế t chƣơng1.................................................................Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THƢ̣C TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TRỢ CẤP XÃ
HỘI THƢỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI NGƢỜI KHUYẾT TẬT TẠI HUYỆN
LƢƠNG TÀI. .......................................................................Error! Bookmark not defined.
2.1. Thƣc̣ tra ̣ng Ngƣời khuyế t tâ ̣t trên điạ bàn huyêṇ Lƣơng Tài, tỉnh Bắc
Ninh.

................................................................. Error! Bookmark not defined.


2.4.1.Ƣu điể m ................................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2. Hạn chế ................................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Nguyên nhân .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.5 Mô ̣t số khuyế n nghi về
̣ giải pháp nâng cao hiêụ quả của chính sách….82
2.5.1. Nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thƣc̣ hiêṇ
chính sách. ........................................................ Error! Bookmark not defined.


2.5.2. Nhóm giải pháp về truyền thông .......... Error! Bookmark not defined.
2.5.3. Nhóm giải pháp về xây dƣṇ g nguồ n nhân lƣc̣ làm công tác trơ ̣ giúp
cho NKT ........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.4. Xây dựng chƣơng trình, kế hoạch địa phƣơng trong viêc̣ trơ ̣ giúp
cho Ngƣời khuyế t tâ ̣t. ...................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ...................................Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ............................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị ........................................................ Error! Bookmark not defined.
2.1. Nhà nƣớc ................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Chính quyền huyện Lƣơng Tài ............... Error! Bookmark not defined.
2.3. Ngƣời khuyết tật ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.4. Gia đình Ngƣời khuyết tật ....................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................................4


DANH MỤC CÁC TƢ̀ VIẾT TẮT
Chữ viế t tắ t

Nô ̣i dung đầ y đủ


Bảng 2.4. Các dạng khuyết tật
Bảng 2.5.Nguyên nhân dẫn đến khuyết tật
Bảng 2.6.Bảng phân nhóm đối tượng và chi trả trợ cấp trên địa bàn huyện .
Bảng 2.7.Bảng tổng hợp phân bố các đối tượng NKT hưởng trợ cấp xã hội.
Bảng 2.8.Bảng tổng hợp kinh phí chi trả hàng tháng theo cấp xã, thị trấn tháng
5/2015.
2. DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biể u đồ 2.1.Đối chiếu tỷ lệ NKT giai đoa ̣n 2013-2015
Biểu đồ 2.2.Các dạng khuyết tật.
Biểu đồ 2.3.Các nguyên nhân dẫn đến khuyết tật


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Người khuyết tật là một bộ phận không nhỏ của dân số thế giới, trong bất
kì một xã hội nào dù phát triển hay kém phát triển, dù phải hứng chịu chiến tranh
hay không có chiến tranh thì vẫn có một bộ phận người khuyết tật.
Việt Nam là một trong những nước nghèo, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt
lại trải qua thời gian chiến tranh kéo dài khắp các miền đất nước. Chính vì vậy ở
nước ta có tỉ lệ người khuyết tật khá cao so với tỉ lệ chung trên toàn thế giới,
chiếm 6,4 % dân số cả nước tương đương khoảng 5,3 triệu dân, có khoảng 8%
gia đình Việt Nam có người khuyết tật và hầu hết các hộ gia đình có người
khuyết tật đều thuộc hộ nghèo.
Người khuyết tật luôn được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng các tổ
chức quốc tế, tổ chức xã hội. Nhà nước ta đã ban hành nhiều hệ thống văn bản
cùng với việc thực hiện các Công ước quốc tế về người khuyết tật nhằm giúp đỡ
người khuyết tật có cuộc sống tốt, hòa nhập cộng đồng và phát triển như những
người bình thường. Suốt mấy thập kỉ qua xã hội đã có những chuyển biến tích
cực trong nhận thức về thái độ, hành vi, hành động vì người khuyết tật. Người
khuyết tật không còn bị coi là gánh nặng của xã hội như trước nữa. Mọi vấn đề

Lương Tài là một huyện của tỉnh Bắc Ninh, hiện nay trên địa bàn huyện,
số người khuyết tật bẩm sinh, khuyết tật do tai nạn giao thông khá lớn và rất cần
được sự quan tâm của Đảng, nhà nước và các tổ chức xã hội thông qua chính
sách trợ cấp xã hội thường xuyên. Chính sách trợ cấp xã hội được thực hiện trên
toàn địa bàn của huyện cho các đối tượng thụ hưởng trong đó có người khuyết
tật. Tuy vậy chính sách trợ cấp xã hội thường xuyên vẫn chưa đáp ứng đầy đủ và
toàn diện, hiệu lực, hiệu quả của chính sách chưa cao. Hạn chế là do nguyên
nhân khách quan về điều kiện kinh tế-xã hội và nguyên nhân chủ quan của quá
trình tổ chức thực thi. Trên thực tế những người làm công tác thực thi chính sách
trợ cấp còn thiếu chuyên môn, nghiệp vụ, thiếu kiến thức về người khuyết tật vì
vậy việc thực thi chính sách còn nhiều bất cập.
Những hạn chế này đã dẫn đến các đối tượng thụ hưởng chính sách chưa
toàn diện, mô ̣t bô ̣ phâ ̣n NKT chưa thực sự hài lòng, đời sống vật chất và tinh thần
của đối tượng được hưởng trợ cấp xã hội vẫn gặp nhiều khó khăn. Đây là một
vấn đề phức tạp, khó khăn và cần được Nhà nước quan tâm dưới những góc độ
khác nhau. Điều này đòi hỏi cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và tổ
chức thực hiện chính sách đúng đắn. Vì lý do đó đã hướng cho tôi đề tài nghiên
cứu “Hoạt động thực hiện chính sách trợ cấp xã hội thường xuyên đối với người
khuyết tật tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh”
2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
Trong những năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu và bài viết
trên thế giới và ở Việt Nam về bảo trợ xã hội, ASXH và người khuyết tật. Các công
trình nghiên cứu rộng và đề cập tới nhiều đối tượng trợ giúp khác nhau.
2


2.1.

Những nghiên cứu trên thế giới


3


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban tuyên giáo trung ương (2012), Hướng dẫn công tác thông tin , giáo
dục, truyề n thông nhằ m xóa bỏ kì thi va
̣ ̀ phân biê ̣t đố

i xử liên quan đế n

Người khuyế t tâ ̣t, Hà Nội
2. Vũ Ngọc Bình (2001), Quyề n con người và người tàn tâ ̣t , NXB Lao đô ̣ng
– Xã hội, Hà Nội.
3. Bộ lao động thương binh và xã hội (2001), hệ thống văn bản pháp luật
hiện hành về bảo trợ xã hội, NXB LĐXH, Hà Nội.
4. Bô ̣ Lao đô ̣ng – Thương Binh và Xã hô ̣i , Cục bảo trợ xã hội (2000), Hê ̣
thố ng các văn bản pháp luâ ̣t về bảo trơ ̣ xã hô ̣i, NXB Lao đô ̣ng – Xã hội.
5. Bô ̣ lao đô ̣ng – Thương binh và Xã hô ̣i (2001), Thông tư số 26/2012/TTBLĐTB&XH ngày 12/11/2012 về viê ̣c hướng dẫn thực hiê ̣n mô ̣t số điề u
của Nghị định 28/2012/NĐ-CP
6. Bô ̣ lao đô ̣ng -thương binh và xã hô ̣i

(2012), Thông tư liên tich
̣ số

34/2012/TTLT-BYT-BLĐTB&XH ngày 28/12 qui đinh
̣ chi tiế t về viê ̣c
xác định mức độ khuyế t tâ ̣t do hô ̣i đồ ng giám đinh
̣ y khoa thực hiê ̣n ;
7. Bô ̣ lao đô ̣ng – thương binh và xã hô ̣i, bô ̣ y tế , Bô ̣ tài chin


13. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (1975), Tuyên bố về quyền của người khuyết tật.
14. Nguyễn Hữu Dũng (2008), Mố i quan hê ̣ giữa phát triể n kinh tế thi ̣trường
đinh
̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã và thực hiê ̣n chin
́ h sách an sinh xã hô ̣i ở
nước ta trong quá trình hội nhập, Tạp chí Lao động xã hội (số 332).
15. Nguyễn Văn Đinh
̣ (2008), Giáo trình an sinh xã hội, NXB Đa ̣i ho ̣c Kinh tế
quố c dân, Hà Nội.
16. Trần Thị Minh Đức, Giáo trình tham vấn tâm lý, NXB Đại học quốc gia
Hà Nội.
17. Nguyễn Thị Hà (2014), Giáo trình Công tác xã hội với Người khuyết tật
18. Nguyễn Hải Hữu (2007), Giáo trình nhập môn an sinh xã hội , NXB Lao
đô ̣ng – Xã hội, Hà Nội.
19. Hiế n pháp 1992, Điề u 59 và Điều 67
20. Hô ̣i chữ thâ ̣p đỏ Viê ̣t Nam (2007), Hỗ trơ ̣ Người khuyế t t ật giảm nghèo ,
Tài liệu tập huấn.
21. Trần Văn Kham (2008), Hiểu về quan niệm Công tác xã hội, Tạp chí khoa
học ĐHQGHN, Khoa học xã hội và Nhân văn (2009), 29, trang 1 – 7.
22. Từ điể n Bách khoa Viê ̣t Nam(2003), NXB từ điể n Bách khoa Hà Nô ̣i.
23. Nguyễn Điǹ h Liêu (2012), Trơ ̣ cấ p xã hô ̣i trong hê ̣ thố ng an sinh xã hô ̣i ở
Viê ̣t Nam, Tạp chí kinh tế Luật (số 1), Đa ̣i ho ̣c quố c gia hà nô ̣i.
24. Liên Hợp Quốc (2006), “Công ước quốc tế về quyền của Người khuyết
tật”.
25. Luâ ̣t Người khuyế t tâ ̣t Viê ̣t Nam.
26. Ngô Tự Nam (2012), “Tổng quan về phân tích chính sách”,
ngày 26/07/2012.
27. Phòng LĐTB&XH Huyê ̣n Lương Tài (2013), Báo cáo tổng hợp chi trả trợ
cấ p xã hội năm 2013.

học Quốc gia Hà Nội.
39. Tổ chức Y tế Thế giới (2009), tổ ng điề u tra dân số sử du ̣ng khung phân
loại quốc tế về Chức năng , Khuyế t tâ ̣t và Sức khỏe – ICF để xác đinh
̣ tin
̀ h
trạng sức khỏe và khuyết tật
40. Tổ ng cu ̣c thố n g kê Trung Quố c (2004), Niên giám thố ng kê Trung Quố c
năm 2004, NXB thố ng kê Trung Quố c , Trung Quố c.
41. Từ điể n bách khoa Viê ̣t Nam (2003), NXB từ điể n Bách khoa, Hà Nội.
42. UNICEF Viê ̣t Nam (2006), Tổ ng quan về Công tác xã hô ̣i ở Viê ̣t Nam.
43. Văn kiê ̣n Đa ̣i hô ̣i , đa ̣i biể u toàn quố c lầ n thứ VIII , NXB Chin
́ h tri ̣Quố c
gia – Hà Nội – 1996, trang 116.
44. Văn kiê ̣n đa ̣i hô ̣i đa ̣i biể u toàn quố c lầ n thứ IX, NXB Chin
́ h tri ̣Quố c gia
45. Văn kiê ̣n Đa ̣i hô ̣i đa ̣i biể u toàn quố c lầ n thứ X, NXB Chính tri ̣Quố c gia.
46. Website thư viện pháp luật ( />6


47. Website Viện khoa học Lao động và xã hội />48. Website Viện nghiên cứu và phát triển xã hội ( />49. Website

của

Báo

điện

tử

ĐCSVN