ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
________________________________

NGUYỄN VĂN HỒNG

TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC THAM GIA CÁC HIỆP ĐỊNH
THƢƠNG MẠI TỰ DO ĐỐI VỚI HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUỐC TẾ HỌC

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
_________________________________

NGUYỄN VĂN HỒNG

TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC THAM GIA CÁC HIỆP ĐỊNH
THƢƠNG MẠI TỰ DO ĐỐI VỚI HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
Mã số: 60 31 02 06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUỐC TẾ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Quang Minh

1.4 Khái quát cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam trong các FTA song phương
và khu vực................................................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) ....... Error! Bookmark not defined.
1.4.2 Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA)Error! Bookmark
not defined.
1.4.3 Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Hàn Quốc (AKFTA)Error! Bookmark
not defined.
1.4.4 Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) .......... Error!
Bookmark not defined.
1.4.5 Hiệp định khu vực thương mại tự do ASEAN - Australia, New Zealand
(AANZFTA) .............................................................. Error! Bookmark not defined.


1.4.6 Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIG)Error!
Bookmark
not defined.
1.4.7 Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA)Error! Bookmark not
defined.
1.4.8 Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Chile (VCFTA)Error! Bookmark not
defined.
Chƣơng 2: TÁC ĐỘNG CỦA CÁC FTA ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH
TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM .................................... Error! Bookmark not defined.
2.1 Tác động của FTA đến tăng trưởng kinh tế ....... Error! Bookmark not defined.
2.2 Tác động của FTA đến chính sách và hoạt động thương mạiError! Bookmark
not defined.
2.2.1 Những thay đổi trong chính sách thương mại của Việt Nam dưới tác động của
các FTA và hội nhập kinh tế quốc tế ....................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Tác động của FTA đến hoạt động xuất, nhập khẩuError!
Bookmark
not

Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ....................................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 11
PHỤ LỤC .......................................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

AANZFTA

ASEAN - Australia - New Zealand Free Trade Agreement
Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Australia và New Zealand

ACFTA

ASEAN - China Free Trade Area
Khu vực thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc

AFTA

ASEAN Free Trade Area
Khu vực mậu dịch tự do ASEAN

AHTN

Asean Harmonised Tariff Nomenclature
Danh mục biểu thuế quan hài hòa ASEAN

AIFTA


Central America Common Market
Khối thị trường chung Trung Mỹ

CAN

Comunidad ANDINA de Naciones
Cộng đồng Andean

CARICOM

Caribbean Community and Common Market
Cộng đồng Caribe

CEPT

Common Effective Preferential Tariff
Hiệp định thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung

CLMV

Campuchia - Laos - Myanmar - Vietnam
Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam


CMEA

Council for Mutual Economic Assistance
Hội đồng tương trợ kinh tế

EHP


Gross Domestic Product
Tổng sản phẩm quốc nội

GEL

General Exception List
Danh mục loại trừ hoàn toàn

GTAP

Global Trade Analysis Project
Mô hình phân tích thương mại toàn cầu

HSL

Highly Sensitive List
Nhóm nhạy cảm cao

IL

Elimination List
Danh mục loại trừ

IMF

International Monetary Fund
Quỹ Tiền tệ quốc tế

LAFTA

TEL

Temporary Exclusion List
Danh mục loại trừ tạm thời

TPP

Trans-Pacific Partnership Agreement
Hiệp định Đối tác Thương mại Xuyên Thái Bình Dương

UN

United Nations
Liên Hợp quốc

VCFTA

Vietnam - Chile Free Trade Agreement
Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Chile

VJEPA

Vietnam - Japan Economic Partnership Agreement
Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản

WB

World Bank
Ngân hàng Thế giới


31

Bảng 1.6: Lộ trình giảm thuế theo NT của ASEAN-6 và Trung Quốc

33

Bảng 1.7: Lộ trình giảm thuế theo NT của Việt Nam

33

Bảng 1.8: Lộ trình giảm thuế Danh mục thông thường AKFTA

35

Bảng 1.9: Phân loại Danh mục nhạy cảm cao (HSL) trong AKFTA

36

Bảng 1.10: Thống kê danh mục cam kết của Việt nam trong AJCEP

37

Bảng 1.11: Bảng phân tán số dòng thuế xoá bỏ thuế quan theo ngành của
Việt Nam theo Hiệp định AJCEP

38

Bảng 1.12: Cam kết thuế nhập khẩu (%) của Việt Nam đối với các mặt
hàng nhập khẩu chính



Tên bảng biểu

Số trang

một số đối tác thương mại
Bảng 2.8: Tăng trưởng nhập khẩu theo nước, vùng, và lãnh thổ (%)

67

Bảng 2.9: Tỷ trọng nhập khẩu theo nước, vùng, và lãnh thổ (%)

68

Bảng 2.10: Cường độ thương mại của xuất khẩu từ các đối tác chính vào
nước ta

68

Bảng 2.11: Bổ trợ thương mại của hàng xuất khẩu từ một số đối tác thương
mại đối với nước ta

70

Bảng 2.12: 10 đối tác có vốn FDI lớn nhất vào Việt Nam đến năm 2014

81

Bảng 3.1: Tiếp cận chiến lược FTA đa cấp độ của Việt Nam giai đoạn 2011
- 2020

với EU, Hàn Quốc, Liên minh kinh tế Á-Âu, Lào và một số đối tác khác.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu gốc:
1. Hiệp định về Hệ thống thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung cho Khu vực mậu dịch
tự do ASEAN, ký ngày 28/01/1992 tại Singapore.
2. Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN – Australia – New
Zealand (AANZFTA), ký ngày 27/02/2009 tại Cha-am, Thái Lan.
3. Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện giữa chính phủ các nước thành viên
thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và Đại Hàn Dân Quốc, ký ngày
13/12/2005 tại Kuala Lumpur, Malaysia.
4. Hiệp định về Thương mại hàng hóa thuộc Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế
toàn diện giữa chính phủ các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
và Đại Hàn Dân Quốc, ký ngày 24/08/2006 tại Kuala Lumpur, Malaysia.
5. Hiệp định khung về hợp tác kinh tế toàn diện giữa Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, ký ngày 04/11/2002 tại Phnom Penh,
Campuchia.
6. Hiệp định Thương mại hàng hoá thuộc Hiệp định khung về hợp tác kinh tế toàn
diện giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và Cộng hoà nhân dân Trung Hoa,
ký ngày 29/11/2004 tại Vientiane, Lào.
7. Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế toàn diện giữa Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á và Cộng hòa Ấn Độ, ký ngày 08/10/2003 tại Bali, Indonesia.
8. Hiệp định Thương mại hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định khung về Hợp tác
kinh tế toàn diện giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và Cộng hòa Ấn Độ, ký
ngày 13/08/2009 tại Bangkok, Thái Lan.
9. Thỏa thuận khung về Đối tác kinh tế toàn diện giữa Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á và Nhật Bản, ký ngày 08/10/2003 tại Bali, Indonesia.
10. Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện giữa các nước thành viên Hiệp hội các quốc
gia Đông Nam Á và Nhật Bản, năm 2008.

23. Joseph E. Stiglitz (Lê Nguyễn dịch - 2008), Vận hành toàn cầu hóa, NXB Trẻ.
24. Sally, Razeen (2009), Những chân trời mới trong thương mại tự do: Tương lai của
toàn cầu hoá và vai trò nổi lên của châu Á, Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế
Quốc tế, NXB Đại học Kinh tế quốc dân.
25. Nguyễn Hồng Sơn (chủ biên – 2009), Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC): Nội dung
và lộ trình, NXB Khoa học Xã hội.
26. Nguyễn Xuân Thắng (2007), Toàn cầu hoá kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế đối
với tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội.
27. Nguyễn Xuân Thắng (chủ biên - 2009), Giáo trình toàn cầu hoá và hội nhập kinh
tế quốc tế : Dùng cho hệ đại học và cao học, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
28. Nguyễn Đức Thành (chủ biên - 2010), Lựa chọn để tăng trưởng bền vững, NXB
Tri thức.
29. Võ Trí Thành (2005), Tác động của tiến trình gia nhập WTO đến nền kinh tế
Việt Nam: Tổng quan các nghiên cứu, trong Đỗ Hoài Nam (chủ biên), Các doanh


nghiệp Việt Nam với việc gia nhập WTO, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội.
30. Trần Đình Thiên (2005), Liên kết kinh tế ASEAN vấn đề và triển vọng, NXB Thế
giới.
31. Lưu Ngọc Trịnh (chủ biên - 2006), Đối sách của các nước Đông Á trước việc hình
thành các khu vực mậu dịch tự do (FTA) từ cuối những năm 1990, NXB Lao động
xã hội.
32. Nguyễn Từ (chủ biên - 2010), Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với phát
triển nông nghiệp Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia.
33. Ngô Doãn Vịnh (chủ biên - 2011), Nguồn lực và động lực cho phát triển nhanh và
bền vững nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2011-2020, NXB Chính trị Quốc
gia.
34. Lê Danh Vĩnh, Nguyễn Thị Mơ, Tô Huy Rứa (2003), Thương mại Việt Nam trong
tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế : Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Quốc gia, Bộ
Thương mại.

ASEAN”, Những vấn đề kinh tế thế giới, Số 1, Tr. 55-62.
46. Trần Đông Phương (2006), “Liên kết thương mại khu vực và những suy nghĩ về
định hướng của nước ta”, Những vấn đề Kinh tế và Chính trị thế giới, Số 10 (126),
tr. 43.
47. Đoàn Hồng Quang (2004), “Tự do hoá thương mại và thị trường lao động ở các
nước đang phát triển và Việt Nam”, Những vấn đề Kinh tế và Chính trị thế giới,
Số 4 (96), tr. 13.
48. Nguyễn Xuân Thắng, Bùi Trường Giang (2004), “Khu vực thương mại tự do
ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) và triển vọng hợp tác ASEAN-Trung Quốc”,
Nghiên cứu Trung Quốc, Số 6, tr. 20-29.
49. Từ Thanh Thủy (2004), “Khu vực thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc và tác
động của nó đối với Việt Nam”, Những vấn đề Kinh tế và Chính trị thế giới, Số 12
(104), tr. 52.
50. Bùi Quang Tuấn (2006), “Xu hướng phát triển tự do hóa thương mại khu vực
Châu Á – Thái Bình Dương và những ảnh hưởng đến tương lai của APEC”,
Những vấn đề Kinh tế và Chính trị thế giới, Số 12 (128), tr. 11-20.
51. Hà Anh Tuấn (2005), “Thương mại Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế:
Những vấn đề cần xem xét”, Thương mại, Số 20, tr. 18-19.
52. Phạm Quốc Trụ (2010), “Thực trạng hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam trong
những năm qua và triển vọng trong thời gian tới”, Nghiên cứu Quốc tế, Số 80.
Tiếng Anh:
53. Bergsten, C. Fred (1996), “Competitive Liberalization and Global Free Trade: A
Vision for the Early 21st Century.” Asia Pacific Working Paper, No. 96.
54. Crawford, Jo-Ann and Fiorentino, Roberto (2005), “The Changing Landscape of
Regional Trade Agreements”, WTO Discussion Paper 8, World Trade
Organization, Geneva.
55. Hufbauer, Gary Clyde and Yee Wong (2005), “Prospects for Regional Free Trade
in Asia”, Working Paper 5-12, Institution of International Economics, Washington



68. Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế
69. Hiệp
định thương mại tự do ASEAN- Ấn Độ và cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam
70. Lợi ích và thách thức
từ các FTA


71. Tác động của AFTA đối với nền kinh tế Việt Nam
72. Tác động
của FTA sẽ mạnh hơn sau năm 2010
73. Tham gia FTA lợi hay
hại?
74. />Agreements.

Regional

Trade

75. Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật
Bản.
76. Trung tâm Hội nhập Khu vực Châu Á
77. Trung tâm WTO, Phòng Thương mại và
Công nghiệp Việt Nam
78. Thông tin về các thỏa
thuận thương mại tự do có sự tham gia của Việt Nam.
79. Thông tin về AFTA
80. Thông tin về Khu vực mậu dịch tự do
ASEAN – Australia – New Zealand.
81. Thông tin về Khu vực mậu dịch tự do
ASEAN – Nhật Bản.