ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ THỊ PHƢƠNG THU

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC
PHẦN PHI KIM LỚP 10 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
THEO HƢỚNG TIẾP CẬN PISA

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM HÓA HỌC

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ THỊ PHƢƠNG THU

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC
PHẦN PHI KIM LỚP 10 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
THEO HƢỚNG TIẾP CẬN PISA

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM HÓA HỌC
Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số: 60.14.01.11

Cán bộ hƣớng dẫn: PGS.TS. Đặng Thị Oanh

Hà Nội - 2015


1.4. Bài tập trong dạy học Hóa học ở trường trung học phổ thôngError! Bookmark
not defined.
1.4.1. Ý nghĩa của bài tập hóa học ............................ Error! Bookmark not defined.

3


1.4.2. Xu hướng xây dựng bài tập hóa học ở trường trung học phổ thông ....... Error!
Bookmark not defined.
1.5. Tìm hiểu về chương trình đánh giá học sinh quốc tế PISAError!

Bookmark

not defined.
1.5.1. Đặc điểm của PISA ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Mục tiêu đánh giá ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.5.3. Nội dung đánh giá ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.4. Cách đánh giá trong bài tập PISA ................... Error! Bookmark not defined.
1.6. Kết quả đánh giá học sinh quốc tế 2012 (PISA) của Tổ chức Hợp tác và Phát
triển quốc tế (OECD). ............................................... Error! Bookmark not defined.
1.7. Thực trạng mức độ hiểu biết và sử dụng các bài tập hóa học nhằm phát triển
năng lực học sinh của giáo viên ở trường trung học phổ thông hiện nay ......... Error!
Bookmark not defined.
1.7.1. Mục đích điều tra ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.7.2. Nội dung điều tra ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.7.3. Đối tượng điều tra ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.7.4. Phương pháp điều tra ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.7.5. Kết quả điều tra ............................................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 1 .................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2. XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC

2.4.3. Sử dụng trong dạy học kiểu bài kiểm tra, đánh giá.Error! Bookmark not
defined.
Tiu kt chng 2 .................................................... Error! Bookmark not defined.
Chng 3. THC NGHIM S PHM .............. Error! Bookmark not defined.
3.1. Mc ớch, nhim v thc nghim ...................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Mc ớch thc nghim s phm ...................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Nhim v thc nghim s phm ..................... Error! Bookmark not defined.
3. 2. Thi gian thc nghim s phm ....................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Quỏ trỡnh tin hnh thc nghim ........................ Error! Bookmark not defined.
3.3.1. La chn i tng thc nghim ................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2.Kim tra mu trc thc nghim ..................... Error! Bookmark not defined.
3.3.3.La chn GV thc nghim ............................... Error! Bookmark not defined.
3.3.4.Tin hnh thc nghim..................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Thc hin chng trỡnh thc nghim .............. Error! Bookmark not defined.
3.2. Kt qu thc nghim v x lý kt qu thc nghimError!

Bookmark

not

defined.
3.4.1. Kt qu kim tra trc thc nghim ............... Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Kt qu kim tra sau thc nghim................... Error! Bookmark not defined.
3.4.3. X lớ kt qu ................................................... Error! Bookmark not defined.

5


3.4.4. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm ......... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 3 .................................................... Error! Bookmark not defined.

trình PISA nhằm kiểm tra xem, khi đến độ tuổi kết thúc phần giáo dục bắt buộc, học
sinh đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức
độ nào. Nội dung đánh giá của PISA hoàn toàn được xác định dựa trên các kiến
thức, kỹ năng cần thiết cho cuộc sống tương lai, không dựa vào nội dung các
chương trình giáo dục quốc gia. Thay vì kiểm tra sự thuộc bài theo các chương trình
giáo dục cụ thể, PISA xem xét khả năng của học sinh ứng dụng các kiến thức và kỹ
năng trong lĩnh vực chuyên môn cơ bản, khả năng phân tích, lý giải và truyền đạt

7


một cách có hiệu quả khi họ xem xét, diễn giải và giải quyết các vấn đề. Theo nhận
định của nhiều chuyên gia, PISA được đánh giá là cuộc khảo sát tin cậy về kiến
thức và kỹ năng của học sinh.
Là người trực tiếp giảng dạy bộ môn hóa học ở trường THPT, tôi nhận thấy,
việc sử dụng hệ thống bài tập theo cách tiếp cận của PISA trong dạy học hóa học ở
trường THPT là rất quan trọng, mang tính thiết thực cao. Tuy nhiên, thực tế hiện
nay, các bài tập hóa học ở trường THPT được xây dựng theo hướng này gần như
chưa nhiều. Với những lý do trên, tôi nghiên cứu đề tài: "Xây dựng và sử dụng hệ
thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 nhằm phát triển năng lực học sinh
theo hƣớng tiếp cận PISA”.
2. Lịch sử nghiên cứu
Hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, sách, giáo trình, tài liệu, bài
viết… liên quan đến việc việc sử dụng bài tập trong dạy học hóa học như:
- TS. Cao Cự Giác. Xây dựng và sử dụng bài tập thực nghiệm trong dạy và
học hóa học. Nxb Giáo dục Việt Nam, 2009.
- PGS.TS Nguyễn Xuân Trƣờng. Sử dụng bài tập trong dạy học Hóa học ở
trường phổ thông. Nxb ĐH Sư Phạm, 2009......
Đã có một số tài liệu nghiên cứu liên quan đến PISA như
- Luận văn thạc sĩ: "Tiếp cận đánh giá PISA bằng phương pháp giải quyết

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 theo
hướng tiếp cận PISA nhằm phát triển năng lực cho HS và làm cho học sinh có
hứng thú, say mê học tập môn Hóa học, từ đó nâng cao hiệu quả dạy học hóa học ở
trường THPT.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến định hướng đổi mới giáo dục phổ
thông, cở sở lý luận về năng lực, năng lực của HS phổ thông nói chung và năng lực
đặc thù của HS thông qua dạy và học môn Hóa học nói riêng.
- Tiến hành điều tra - quan sát, khảo sát, lấy ý kiến … của GV, HS về hệ
thống các bài tập hóa học đã và đang sử dụng ở trường THPT Kiến An, trường
THPT Trần Nguyên Hãn (Thành phố Hải Phòng.).
- Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 nhằm
phát triển năng lực học sinh theo hướng tiếp cận PISA.
- Đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 nhằm
phát triển năng lực học sinh theo hướng tiếp cận PISA.

9


- Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm sự đúng đắn của giả
thuyết khoa học và tính khả thi, hiệu quả của những cách sử dụng hệ thống bài tập
tiếp cận PISA đề xuất trong luận văn.
5. Phạm vi nghiên cứu
5.1. Nội dung
- Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10
(Chương 5: Nhóm Halogen; Chương 6: Nhóm Oxi) nhằm phát triển năng lực học
sinh theo hướng tiếp cận PISA.
5.2. Mẫu khảo sát
- Khối lớp 10 trường THPT Kiến An - Thành phố Hải Phòng.

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
8.3. Phương pháp xử lý thống kê toán học
Dùng để phân tích và xử lý các số liệu thu được qua điều tra và thực nghiệm.
9. Đóng góp mới của đề tài
- Xây dựng thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 (Chương 5: Nhóm
Halogen; Chương 6: Nhóm Oxi) nhằm phát triển năng lực học sinh theo hướng tiếp
cận PISA.
- Đề xuất cách sử dụng hệ thống bài tập hóa học phần phi kim lớp 10 theo cách
tiếp cận của PISA nhằm phát triển năng lực HS đồng thời làm cho việc dạy học hóa
học gắn liền với thực tiễn cuộc sống hơn, HS có hứng thú, say mê học tập, từ đó
góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Hóa học,
10. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn được
trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng và sử dụng hệ
thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp 10 nhằm phát triển năng lực học sinh
theo hướng tiếp cận PISA.
Chương 2: Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học phần phi kim lớp
10 nhằm phát triển năng lực học sinh theo hướng tiếp cận PISA.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

11