ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TÔ XUÂN TÙNG

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ TỘI THAM Ô TÀI SẢN TRONG LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TÔ XUÂN TÙNG

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ TỘI THAM Ô TÀI SẢN TRONG LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. LÊ THỊ SƠN

HÀ NỘI - 2015


Lịch sử quy định về tội tham ô tài sản trong luật hình sự
Việt Nam ........................................... Error! Bookmark not defined.

1.2.1. Thời kỳ trước khi có Bộ luật hình sự năm 1985Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Thời kỳ từ khi Bộ luật hình sự năm 1985 ra đời đến nayError! Bookmark not d
Kết luận chƣơng 1 ......................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
HIỆN HÀNH VỀ TỘI THAM Ô TÀI SẢNError! Bookmark not defined.
2.1.

Các dấu hiệu pháp lý của tội tham ô tài sảnError! Bookmark not defined.

2.1.1. Khách thể của tội tham ô tài sản ........ Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Chủ thể của tội tham ô tài sản ............ Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Mặt khách quan của tội tham ô tài sảnError! Bookmark not defined.
2.1.4. Mặt chủ quan của tội tham ô tài sản... Error! Bookmark not defined.
2.2.

Hình phạt đối với tội tham ô tài sảnError! Bookmark not defined.

2.2.1. Hình phạt chính .................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Hình phạt bổ sung .............................. Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 2 ......................................... Error! Bookmark not defined.


Chƣơng 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ TỘI THAM Ô TÀI
SẢN VÀ PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆNError! Bookmark not defined.
3.1.


XHCN

: Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC BẢNG

Số hiệu

Tên bảng

Trang

bảng
Bảng 3.1: Số vụ và số người bị đưa ra xét xử về tội tham ô
tài sản trong giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2014

Error!
Bookmark
not
defined.


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: Tham ô là căn bệnh "Tứ chứng
nan y" của mọi Nhà nước; là hành động xấu xa nhất của con người; tham ô
là ăn cắp của công thành của riêng, ăn bớt của bộ đội, tiêu ít mà khai nhiều

Tội tham ô tài sản ở nước ta ngày càng phổ biến, gây ra hậu quả
nghiêm trọng không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà còn cả trong lĩnh vực chính
trị - xã hội. Vì vậy, việc nghiên cứu các quy định của pháp luật hình sự Việt
Nam hiện hành về tội tham ô tài sản từ phương diện lý luận và thực tiễn áp dụng
để qua đó đưa ra giải pháp hoàn thiện pháp luật và những giải pháp nâng cao
hiệu quả của việc áp dụng những quy định này là cần thiết, đó cũng là lý do để
tôi lựa chọn đề tài "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tội tham ô tài sản
trong Luật hình sự Việt Nam" làm luận văn thạc sĩ luật học.
2. Tình hình nghiên cứu
Tội tham ô tài sản đã được quy định khá sớm trong luật hình sự Việt
Nam. Những năm gần đây càng ngày xuất hiện càng nhiều những vụ án tham
ô tài sản có tính chất nổi cộm, quy mô ngày càng lớn, với mức độ tinh vi,
phức tạp có sự câu kết chặt chẽ, thủ đoạn hơn, nguy hiểm hơn. Tuy nhiên,
những nghiên cứu về tội phạm này còn khá khiêm tốn.
Ở nước ta, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học ở những mức
độ khác nhau, những khía cạnh, phương diện khác nhau về tội tham ô tài sản.
Loại tội này được đề cập, phân tích trong một số giáo trình và sách tham
khảo: Giáo trình luật hình sự việt nam, nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội
năm 2003, của tập thể tác giả do TSKH. Lê Cảm làm chủ biên; Giáo trình
luật hình sự Việt Nam của tập thể tác giả do GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa chủ

2


biên, Nhà xuất bản Công an nhân dân năm 2006; Bình luận khoa học bộ luật
hình sự phần các tội phạm tập V của tác giả Đinh Văn Quế, nhà xuất bản
thành phố Hồ Chí Minh năm 2003; “Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề chống
tham nhũng” của tác giả Bùi Mạnh Cường, nhà xuất bản lao động và xã hội
năm 2003. Hay một số bài viết trên các Tạp chí chuyên ngành như “Bàn về
chủ thể của tội tham ô tài sản” tác giả Trương Thị Thanh Hằng đăng trong

(7), tr. 18,19.

2.

Ban biên tập tạp chí Tòa án nhân dân (4/2008), “Đồng phạm trong tội
tham ô tài sản không nhất thiết phải là người có chức vụ, quyền hạn”,
Tạp chí Tòa án nhân dân, (7), tr.39-44.

3.

Ban Chỉ đạo thi hành Bộ luật hình sự (2000), Tài liệu Tập huấn chuyên
sâu về Bộ luật hình sự năm 1999, Nhà in Bộ Công an, Hà Nội.

4.

Bộ chính trị (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/02/2002 về một số
nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp, Hà Nội.

5.

Bộ chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 về chiến
lược cải cách tư pháp đến 2020, Hà Nội.

6.

Bộ Công an (2006), Văn bản số 156/C16 (P2) ngày 9 tháng 6 năm 2006
của Cơ quan cành sát điều tra, Hà Nội.

7.


15. Bùi Mạnh Cường (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh với vấn đề chống tham
nhũng, Nxb lao động và xã hội.
16. Đại hội đông liên hiệp quốc (2003) Công ước Liên hiệp quốc về chống
tham nhũng.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1993), Văn kiện hội nghị trung ương Đảng
khóa VII, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội.
18. Vũ Thị Thanh Hà (2009), Đấu tranh phòng chống tội tham ô tài sản ở
Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học
Luật Hà Nội.
19. Trương Thị Hằng (2006), “Bàn về chủ thể của tội tham ô tài sản trong Bộ
luật hình sự năm 1999”, Tạp chí Kiểm sát, (6), tr. 29-32.
20. Nguyễn Ngọc Hòa (1995), “Về hai chương IV và VI phần các tội phạm
Bộ luật Hình sự”, Tạp chí luật học, (4).
21. Hội đồng thẩm phán – Tòa án nhân dân tối cao (2001), Nghị quyết số
01/2001/NQ-HĐTP ban hành ngày 15/3/2001 hướng dẫn áp dụng một số
quy định của các điều 139, 193, 194, 278 và 289 BLHS 1999, Hà Nội.
22. Ngô Minh Hưng (2007), “Đồng phạm trong tội tham ô tài sản cũng phải
là người có chức vụ, quyền hạn”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (9).
23. Trương Bá Hùng (2006), “Bàn về việc định tội tham ô tài sản trong giai
đoạn hiện nay”, Tạp chí Kiểm sát, (22), tr. 38- 43.

5


24. Phạm Xuân Linh (2007), “Dân thường cũng phạm tội tham ô tài sản
trong trường hợp đồng phạm”, Tạp chí tòa án nhân dân, (14), tr. 31- 32.
25. Vũ Thành Long (2006), “Về việc áp dụng tình tiết tăng nặng xâm phạm
tài sản của Nhà nước trong tội tham ô tài sản”, Tạp chí Tòa án nhân dân,
(13), tr.25-26.
26. Minh Lương (2009), “Một số ý kiến về việc sửa đổi BLHS”, Tạp chí tòa

44. Trần Quang Sơn (2008), Tội tham ô tài sản trong BLHS Việt Nam, những
vấn đề lý luận và thực tiễn, luận văn thạc sĩ luật học, Đại học Luật Hà Nội.
45. Tập thể giảng viên khoa Luật hình sự trường Đại học luật Hà Nội (2008),
Các tội phạm về tham nhũng có tính chất chiếm đoạt tài sản và đấu
tranh phòng chống các tội này ở Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế,
công trình nghiên cứu khoa học cấp trường, Đại học Luật Hà Nội.
46. Phạm Hồng Thái (2004), Công vụ, công chức Nhà nước, Nxb Tư Pháp.
47. Nguyễn Hà Thanh (2007), “Trao đổi về bài “đồng phạm trong tội tham ô
tài sản cũng phải là người có chức vụ, quyền hạn”, Tạp chí Tòa án nhân
dân, (17), tr. 38-39.
48. Đinh Khắc Tiến (2006), “Việc xác định tội tham ô tài sản trong cơ chế
thị trường”, Tạp chí Kiểm sát, (6), tr. 26-29.
49. Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ
Tư Pháp (2001), Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTCVKSNDTC-BCA-BTP hướng dẫn áp dụng một số quy định tại chương
XIV “các tội xâm phạm sở hữu” của Bộ luật hình sự năm 1999, Hà Nội.
50. Trường Đại học Luật Hà Nội (2009), Giáo trình Luật hình sự tập 1, Nxb
Công an nhân dân.
51. Viện khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (2006), Từ điển luật học, Nxb Từ
điển bách khoa-Nxb Tư pháp, Hà Nội.
52. Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2007), Trách nhiệm hình sự đối với các
tội phạm về tham nhũng, Hà Nội.

7


53. Trịnh Tiến Việt, Nguyễn Thanh Hải (2010), Tội gây rối trật tự công cộng
trong luật hình sự Việt Nam, (Sách chuyên khảo), Nxb Công an nhân
dân, Hà Nội.
54. Võ Khánh Vinh (1994), Tội phạm học, Luật hình sự và tố tụng hình sự
Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.