GĨP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIẢNG DẠY MƠN HỌC “NHỮNG NGUN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN”
Nguyễn Thị Thu Hà*

“Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” là
mơn học được giảng dạy ở tất cả các trường đại học, cao đẳng trong
cả nước; đồng thời theo lơgic chương trình các mơn lý luận chính
trị, đây cũng là mơn học mà sinh viên phải đi vào học tập, nghiên
cứu đầu tiên, trước khi đến với “Tư tưởng Hồ Chí Minh” và
“Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam”. Tuy nhiên,
việc giảng dạy “Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –
Lênin” trong các trường đại học, cao đẳng hiện nay đang gặp khá
nhiều khó khăn; để nâng cao chất lượng giảng dạy mơn học này
nhất thiết phải đi vào giải quyết những khó khăn cơ bản sau:
Thứ nhất, mâu thuẫn giữa mục đích của mơn học với khả
năng thực hiện.
Việc giảng dạy mơn học “Những ngun lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lênin” nhằm mục đích chung nhất là trang bị thế giới
quan duy vật, phương pháp luận biện chứng cho sinh viên; bên cạnh
đó góp phần xây dựng lập trường giai cấp và bản lĩnh chính trị cho
*

Thạc sĩ, Giảng viên trường Đại học Kinh tế TP. HCM

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

211


thế hệ trẻ. Qua đó, có thể thấy việc giảng dạy mơn học “Những

vào lập trường giai cấp, quan điểm chính trị của chủ nghĩa Mác Lênin.

212

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


Để giải quyết vấn đề mục đích mơn học đặt ra rất cao trong
khi khả năng thực hiện còn nhiều hạn chế, tác giả đề xuất một số
hướng giải quyết sau:
Hướng thứ nhất, chúng ta khơng nên và cũng khơng thể hạ
thấp u cầu, thay đổi mục đích mơn học, mà phải bảo đảm tính
khoa học, khẳng định lập trường chính trị đúng đắn của lý luận mácxít. Dù tiếp tục giữ lại “mơn học tích hợp”, hay quay trở lại tách
thành ba mơn riêng: Triết học Mác – Lênin, Kinh tế chính trị Mác –
Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, thì vẫn phải bảo đảm việc giảng
dạy phải theo đúng chun mơn, có sự logic, hài hòa giữa ba bộ
phận cấu thành chủ nghĩa Mác - Lênin. Muốn như vậy, cần tăng
cường thời lượng mơn học, tối thiểu là 3 tín chỉ chia đều cho ba
phần nội dung của mơn học.
Hướng thứ hai, có thể chuyển việc giảng dạy “Những ngun
lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” nói riêng và các mơn lý luận
chính trị nói chung theo hướng giảng dạy theo chun đề; ở mỗi
chun đề là một luận điểm, một ngun lý hay một quy luật thể
hiện nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, sự tiếp thu, phát
triển tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng sáng tạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Thứ hai, “định kiến” của sinh viên đối với các mơn lý luận
chính trị.

cạnh đó, giảng viên cần có phương thức đánh giá điểm q trình
phù hợp, tránh sự cào bằng trong đánh giá, thang điểm q trình
phải bao gồm cả yếu tố phát biểu cá nhân và q trình làm việc
nhóm, tạo động lực học tập cho sinh viên. Để tạo khơng khí hào
hứng, vui tươi trong giờ học cần có những ví dụ gắn với thực tiễn
cuộc sống, gắn với tâm lý giới trẻ, thơng qua đó có những định
hướng thiết thực cho các em sinh viên. Ngồi ra, có thể tổ chức
những trò chơi theo mơ hình hội thi Olympic các mơn khoa học
Mác – Lênin khi kết thúc mỗi chương, mỗi phần mơn học, để vừa
động viên, kích thích tinh thần học tập, vừa là hình thức ơn tập,
củng cố kiến thức hiệu quả cho sinh viên.
Thứ ba, áp dụng “máy móc” phương pháp giảng dạy hiện
đại vào giảng dạy các mơn lý luận chính trị.
Có thể nói, một trong những yếu tố quan trọng góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy các mơn lý luận chính trị nói chung
và mơn “Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” nói
riêng là vấn đề về phương pháp. Tuy nhiên, việc áp dụng phương
pháp hiện đại vào giảng dạy các mơn lý luận chính trị khơng phải là
vấn đề đơn giản.
Trong vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng
hiện đại, đã có những quan điểm mang tính đột phá như: chuyển vai
trò từ thầy là trung tâm sang trò là trung tâm; chuyển từ việc thuyết
giảng một chiều sang tương tác hai chiều; ứng dụng các phương tiện

214

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


Tuy nhiên, việc thuyết trình ở tất cả các phần trong mơn học, ở tất
cả các buổi học cũng có mặt hạn chế. Phương pháp thuyết trình dù
rất sinh động nhưng nếu thuyết trình tràn lan cũng dẫn đến tình
trạng nhàm chán về tâm lý, thiếu hụt về nhận thức. Vì mơn học
“Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” vốn mang
tính trừu tượng cao, mà tư duy lý luận của sinh viên năm nhất còn
KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

215


hạn chế chưa thể nắm bắt được hết mọi luận điểm, dẫn đến thuyết
trình khơng hiệu quả, trong khi giảng viên khơng đủ thời gian để
giảng lại từ đầu. Hơn nữa việc chấm điểm thuyết trình cũng khơng
đơn giản, nhất là khi có những luận điểm với mức độ khó – dễ khác
nhau ở các nhóm.
Ba là, giảng viên cho sinh viên thuyết trình phần đầu, hay
những phần khơng quan trọng trong một khoảng thời gian ngắn nhất
định, còn bản thân giảng những phần còn lại; vừa đảm bảo tiêu chí
có phần làm việc nhóm của sinh viên, vừa bảo đảm có thể giảng giải
những phần quan trọng, những luận điểm khó. Đây là một phương
pháp “an tồn” nhưng lại mang tính “hình thức”, khó mà phát huy
tư duy tích cực của sinh viên.
Cần thấy được, phương pháp giảng dạy khơng phải là một
phương pháp mà là một hệ thống các phương pháp, được sử dụng
linh hoạt phù hợp với từng mơn học, từng đối tượng học, từng
chương học…Việc tuyệt đối hóa một phương pháp, và khơng tính
đến đặc thù mơn học, đối tượng học tất yếu dẫn đến sai lầm. Với
đặc thù của mơn học “Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –
Lênin” thiên về tính lý luận, nặng về tư duy trừu tượng, trong khi

trước cho sinh viên những luận điểm khó để buổi thuyết trình đạt
được hiệu quả và phát huy được tư duy lý luận của sinh viên. Ngồi
ra, giảng viên nên tập trung cho sinh viên thảo luận ở phần vận
dụng, liên hệ thực tiễn để kiểm tra mức độ nhận thức sinh viên đến
đâu và để lý luận từng bước xâm nhập vào cuộc sống của các bạn
trẻ.
Tóm lại, nâng cao chất lượng giảng dạy “Những ngun lý
cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” trong các trường cao đẳng, đại
học là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, với nhiều nhiều u cầu đặt
ra về các mặt: cơ sở vật chất kỹ thuật của các trường; trình độ
chun mơn nghiệp vụ của giảng vein; sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ
giáo dục và Đào tạo... Trong phạm vi bài viết này, tác giả đề cập
đến những vấn đề khó khăn về phía nội dung, chương trình mơn
học; về phí tâm lý sinh viên và về phương pháp giảng dạy của giảng
viên; đồng thời đưa ra một số hướng giải quyết cụ thể nhằm góp
phần nâng cao nâng cao chất lượng giảng dạy mơn “Những ngun
lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin” nói riêng và các mơn lý luận
chính trị nói chung.

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

217