BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ỨNG DỤNG ICT TRONG
GIẢNG DẠY CỦA ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG
CAO ĐẲNG & TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP MỘT SỐ
TỈNH PHÍA NAM & THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH
BỒI DƯỠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC ICT
CHO ĐỘI NGŨ NÀY
S

K

C

0

0

3

9

5

9



DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI
TT

Họ và tên

Học vị/
chức danh

Ngành /
chuyên môn

Đơn vị công tác

1.

Đỗ Mạnh

Cường

GVC TS.

Giáo dục học

Viện NCPT GDCN

2.

Nguyễn Thị



Viện NCPT GDCN

5.

Trần Vũ Quỳnh

Như

Kĩ sư

Hóa thực
phẩm

Viện NCPT GDCN

6.

Vũ Thị Thanh

Thảo

Cử nhân

Giáo dục học

Viện NCPT GDCN

ĐƠN VỊ PHỐI HỢP THỰC HIỆN
Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục Chuyên nghiệp

Để ñạt ñược mục tiêu trên, những nội dung nghiên cứu sau ñây sẽ ñược tiến
hành:
Tổng quan các nghiên cứu hiện có của thế giới và Việt Nam về năng lực
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học (gọi tắt là năng lực ICT) của
giáo viên và các mô hình ñánh giá trong giáo dục.
Xây dựng mô hình ñánh giá và các chuẩn năng lực cùng với các tiêu chí
cụ thể ñể ñánh giá năng lực ICT của giáo viên.
Khảo sát, ñiều kiện cơ sở vật chất phục vụ việc ứng dụng ICT trong dạy
học ở các trường trong phạm vi nghiên cứu của ñề tài.
Khảo sát, ñánh giá năng lực ICT của giáo viên các trường CĐ-TCCN tại
Tp. HCM và một số tỉnh phía Nam.
Trang 2


Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

Xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu, nghiên cứu kỹ thuật phần mềm
ñể bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho các trường CĐ-TCCN tại Tp.
HCM và một số tỉnh phía Nam.
• Tiến hành thử nghiệm hai khóa bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho
giáo viên các trường CĐ-TCCN (30 học viên) theo chương trình ñã xây
dựng.
3. Kết quả ñạt ñược:
Giới thiệu và phân tích tóm tắt tài liệu của Unesco về năng lực ứng dụng
công nghệ thông tin trong dạy học (gọi tắt là năng lực ICT) của giáo viên.
Phân tích các mô hình ñánh giá phổ biến trong giáo dục trên nền tảng các
lý thuyết về truyền bá (Diffusion theory) và chấp nhận (Adoption theory).
Xây dựng ñược mô hình ñánh giá và các tiêu chí cụ thể ñể ñánh giá năng
lực ICT của giáo viên .


A construction of the evaluation model and criteria for assessing ICT
competence of teachers.
A survey on the infrastructures and resources for the application of ICT in
teaching and learning.
A survey, data processing and evaluation of ICT competence of teachers
in professional schools/colleges in HCMC and some provinces of South
Vietnam.
A making of a short course curriculum, learning texts and software
techniques to improve ICT competence for teachers in professional
schools/colleges in HCMC and some provinces of South Vietnam.
Implementation of two refresher training courses to improve ICT
competence of teachers in professional schools/colleges in HCMC and
some provinces of South Viet Nam.

Trang 5


Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
CHƯƠNG 1: NHŨNG VẤN ĐỂ CHUNG ...................................................................... 12
I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ............................................................................ 12
II. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.................................................................................... 12
III. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.............................................................................. 13
IV. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .................................................................................. 13
V. PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ NGHIÊN CỨU .................................................. 13
VI. PHẠM VI NGHIÊN CỨU..................................................................................... 14

Trang 6


Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

I. Xây dựng chương trình............................................................................................. 52
I.1. Mô hình thiết kế chương trình bồi dưỡng........................................................... 52
I.2. Nghiên cứu công cụ phần mềm.......................................................................... 54
I.3. Tổ chức lớp bồi dưỡng....................................................................................... 55
II. KẾT QUẢ CÁC LỚP THỬ NGHIỆM CHƯƠNG TRÌNH...................................... 55
II.1. Nội dung chương trình và tổ chức lớp bồi dưỡng.............................................. 55
II.2. Đánh giá khóa bồi dưỡng ................................................................................. 56
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ........................................................................ 61
I. KẾT LUẬN.............................................................................................................. 61
II. ĐỀ NGHỊ................................................................................................................ 63

Trang 7


Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

DANH SÁCH BẢNG
Bảng 1. Ví dụ sử dụng bảng ma trận năng lực ñể xây dựng chương trình bồi dưỡng ....... 19
Bảng 2. Các mức ñộ sử dụng máy tính theo mô hình chuyển ñổi .................................... 22
Bảng 3. Phân tích ñối chiếu các mô hình ñánh giá phổ biến hiện nay .............................. 30
Bảng 4. Đề xuất mô hình ñánh giá theo tác ñộng của sự thay ñổi .................................... 31
Bảng 5. Lựa chọn ma trận năng lực ICT theo ñiều kiện Việt Nam .................................. 33
Bảng 6. Chỉ số trung bình của các trường về giáo viên, sinh viên và ngành nghề ............ 37

Hình 17. Biểu ñồ kết quả ñánh giá khóa bồi dưỡng ...................................... 59
Hình 18. Biểu ñồ ý kiến ñánh giá của giáo viên tham gia khóa học .............. 59

Trang 9


Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

LỜI NÓI ĐẦU
Như mọi nghề nghiệp khác, bối cảnh xã hội trong lĩnh vực giáo dục
có những biến ñổi ngày càng mạnh mẽ và nhanh chóng. Sự thay ñổi của yêu
cầu xã hội, môi trường giáo dục, công nghệ giáo dục ñòi hỏi năng lực của
giáo viên cũng phải ñược thay ñổi theo cho phù hợp.
Từ lâu nay, yêu cầu về năng lực nói chung ñối với giáo viên trong các
trường cao ñẳng và trung cấp chuyên nghiệp (CĐ-TCCN) tuy có ñược ñặt ra,
nhưng còn khá chung chung, chủ yếu tập trung vào các văn bằng chứng chỉ
cần phải có. Việc xây dựng và áp dụng các chuẩn năng lực nghề nghiệp với
các chỉ số cụ thể ñể có thể ño lường, ñánh giá chưa ñược quan tâm ñúng mức.
Sự thiếu vắng các chuẩn năng lực ñối với giáo viên là một trong
những nguyên nhân khiến cho chương trình ñào tạo sư phạm của chúng ta
hiện nay khá lạc hậu, ít ñược cập nhật. Điều này góp phần làm cho hệ thống
giáo dục nói chung và hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam chưa ñáp ứng
ñược các yêu cầu xã hội.
Trong lĩnh vực công nghệ dạy học, công nghệ thông tin từng ñược
mong ñợi như là ñòn bẩy ñể nâng cao năng lực giáo viên, giúp giáo viên ñổi
mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng ñào tạo. Tuy nhiên, sau hơn
hai mươi năm ñầu tư trang bị, những kỳ vọng ấy vẫn còn ở phía trước.
Hiện nay, ứng dụng công nghệ thông tin ñể ñổi mới phương pháp
giảng dạy vẫn ñang ở giai ñoạn phong trào thi ñua chứ chưa ñi vào ñời sống



Đánh giá năng lực ứng dụng ICT trong giảng dạy của ñội ngũ giáo viên trong các trường CĐ-TCCN một số tỉnh phía
Nam và thiết kế chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho ñội ngũ này

CHƯƠNG 1: NHŨNG VẤN ĐỂ CHUNG
I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) vốn ñược coi là một trong
những ñòn bẩy giúp ñổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục – ñào tạo. Đã
gần 30 năm trôi qua kể từ khi Vụ Đại Học và Trung Học Chuyên Nghiệp
trang bị máy vi tính cho các trường ñại học và cao ñẳng trong cả nước, nhiều
dự án trang bị và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thông trong dạy học ñược triển khai, nhưng những kỳ vọng ñặt ra vẫn chỉ ñạt
kết quả rất khiêm tốn.
Một trong những thiếu sót cơ bản là chúng ta ñổi mới dạy học theo
kiểu phong trào chứ chưa quan tâm thực sự ñến cơ sở của ñổi mới về mặt xã
hội là sự quảng bá (diffusion) cũng như chưa chú trọng ñến sự chấp nhận của
mỗi cá nhân giáo viên, sinh viên (adoption) ñối với ñổi mới.
Để có thể ñổi mới dạy học thành công với sự hỗ trợ của công nghệ
thông tin, các dự án và chương trình phải dựa trên sự phân tích ñánh giá một
cách ñầy ñủ về thực trạng, năng lực của hệ thống (vật chất, tổ chức, con
người). Tuy nhiên, cho ñến nay chúng ta vẫn chưa có ñược một ñánh giá
khách quan về năng lực ICT của các trường và ñội ngũ giáo viên, ñặc biệt ở
các trường cao ñẳng và TCCN. Điều này gây trở ngại rất lớn cho các trường
trong việc xây dựng kế hoạch công nghệ, xây dựng chương trình bồi dưỡng
năng lực cho giáo viên.
Vì thế, nghiên cứu ñánh giá năng lực ICT của giáo viên các trường
CĐ-TCCN với những mô hình và tiêu chí ñáng tin cậy, có cơ sở khoa học là
một yêu cầu cấp bách, góp phần vào mục tiêu nâng cao năng lực, trình ñộ của
giáo viên.

Khảo sát, ñánh giá năng lực ICT của giáo viên các trường CĐ-TCCN
tại Tp. HCM và một số tỉnh phía Nam.
Xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu, nghiên cứu kỹ thuật phần
mềm ñể bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT cho các trường CĐ-TCCN
tại Tp. HCM và một số tỉnh phía Nam.
Tiến hành thử nghiệm hai khóa bồi dưỡng nâng cao năng lực ICT
cho giáo viên các trường CĐ-TCCN (30 học viên) theo chương trình
ñã xây dựng.

V. PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ NGHIÊN CỨU
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau ñây:
Nghiên cứu lý thuyết
Nghiên cứu chuẩn năng lực ICT theo Unesco.
Nghiên cứu các mô hình ñánh giá phổ biến trong giáo dục liên
quan ñến ñổi mới và chấp nhận (Diffusion & Adoption Theories).
Nghiên cứu xây dựng mô hình ñánh giá và ñề xuất công cụ ño.
Trang 13