ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TRẦN THỊ PHƢƠNG

NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN HẠN CHẾ
KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VÀO THỰC TIỄN CỦA
CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở
BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƢƠNG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội, 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

TRẦN THỊ PHƢƠNG

NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN HẠN CHẾ
KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VÀO THỰC TIỄN CỦA
CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở
BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƢƠNG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ: 60 34 72


1.3.1. Yếu tố chủ quan ................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Yếu tố khách quan ............................ Error! Bookmark not defined.
2


* Tiểu kết Chƣơng 1....................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN
CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN Ở BAN TUYÊN GIÁO TRUNG
ƢƠNG................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực
tiễn ở Việt Nam và một số nƣớc trên thế giới hiện nay .. Error! Bookmark
not defined.
2.1.1 Thực trạng hoạt động ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa
học ở Việt Nam hiện nay ............................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Thực trạng hoạt động ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa
học ở một số quốc gia trên thế giới hiện nayError!
Bookmark
not
defined.
2.2. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực
tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung ƣơng .............. Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Ban Tuyên giáo Trung ƣơng ............ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học ở Ban
Tuyên giáo Trung ƣơng hiện nay .............. Error! Bookmark not defined.
2.2.3 Kết quả khảo sát về những rào cản hạn chế trong việc ứng dụng
các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung ƣơng
hiện nay ........................................................ Error! Bookmark not defined.
* Tiểu kết Chƣơng 2....................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: NHỮNG RÀO CẢN HẠN CHẾ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG
CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN Ở

là nền tảng và động lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trong quá trình hội nhập quốc tế, đặc biệt hội nhập về kinh tế và
KH&CN, nước ta đang đứng trước những khó khăn về chuyển đổi và xây
dựng những thể chế mới về kinh tế, thương mại, tài chính, ngân hàng, sở hữu
trí tuệ, v.v... phù hợp với thông lệ quốc tế. Tình trạng này nếu không sớm
vượt qua sẽ cản trở sự thành công của quá trình hội nhập khu vực và quốc tế.
Trước những cơ hội và thách thức hiện nay, nếu không có những quyết
sách đột phá về đổi mới thể chế kinh tế và đổi mới cơ chế quản lý KH&CN,
những biện pháp mạnh mẽ tăng cường năng lực KH&CN quốc gia, thì nguy
cơ tụt hậu kinh tế và KH&CN ngày càng xa.
Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở nước ta
gặp không ít khó khăn hạn chế, cụ thể như:
Về phía các doanh nghiệp, do thiếu thông tin về khả năng hoạt động
ứng dụng và triển khai của các nhà khoa học trong nước, thiếu sự tin cậy đối
với các sản phẩm còn mang tính "nghiên cứu", chưa được thử nghiệm nên
chưa mạnh dạn tìm mua những thiết bị, công nghệ được sản xuất trong nước,
mà thường chọn phương án nhập khẩu thiết bị, công nghệ nước ngoài, tuy giá
cao nhưng bảo đảm, ít mạo hiểm và rủi ro hơn.
Về phía nhà khoa học, do thiếu điều kiện để triển khai các ý tưởng khoa
học, triển khai thực nghiệm, hoàn thiện công nghệ từ các đề tài nghiên cứu và
thiếu kinh phí để triển khai, thiếu thông tin về nhu cầu của doanh nghiệp, nên
hoạt động nghiên cứu chưa sát với nhu cầu của thực tế sản xuất, chưa tạo

5


được lòng tin đối với các doanh nghiệp. Vì vậy, những kết quả nghiên cứu
chưa được thương mại hóa.
Về phía nhà quản lý, do trong khâu tuyển chọn nhiệm vụ KH&CN đầu
vào còn mang nặng tính hành chính áp đặt từ trên xuống dưới (top – down)

diện những rào cản đó, luận văn đưa ra một số đề xuất, kiến nghị góp phần
nâng cao khả năng ứng dụng các sản phẩm nghiên cứu khoa học của Ban
Tuyên giáo Trung ương vào thực tiễn.
2. Lịch sử nghiên cứu
Trong hoạt động nghiên cứu khoa học cũng luôn luôn có những rào
cản, hạn chế vì hoạt động nghiên cứu khoa học luôn mang tính rủi ro khi ứng
dụng vào thực tiễn cuộc sống.
Những nghiên cứu liên quan đến tình hình hoạt động và thực hiện
nhiệm vụ chính trị của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Ban Tuyên giáo Trung ương đã có nhiều các nghiên cứu sâu về đổi mới
phương thức tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nghiên cứu nâng cao
chất lượng, đổi mới hoạt động,….
- Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Dư luận xã hội “Tăng cường và
nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp định tính trong nghiên cứu dư luận
xã hội, phục vụ công tác tuyên giáo của Đảng” từ tháng 3/2012 đến tháng
3/2013 đề cập đến hiệu quả sử dụng phương pháp định tính trong ngiên cứu
dư luận xã hội. Nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng hạn chế trong hoạt động
nghiên cứu khoa học phục vụ công tác tuyên giáo của Đảng.
- Nghiên cứu của Văn phòng của Ban Tuyên giáo Trung ương “Đổi
mới quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin, văn bản của Ban Tuyên giáo Trung
ương đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới” từ tháng 3/2010 đến tháng 3/2011,
nghiên cứu này đã nghiên cứu thực trạng hoạt động tác nghiệp và nghiệp vụ
của Ban Tuyên giáo Trung ương. Những khó khăn hạn chế trong quá trình
tiếp nhận, xử lý thông tin và ban hành văn bản của Ban Tuyên giáo Trung
ương cũng được đề cập, từ đó nghiên cứu đề xuất đổi mới phương thức xây
dựng và xử lý thông tin của Văn phòng.

7





Có thể nói, trong các báo cáo kết quả hoạt động khoa học của Hội đồng
Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương và Hội đồng khoa học của Ban
Tuyên giáo Trung ương đều có đánh giá những hạn chế trong đó có việc ứng
dụng các kết quả nghiên cứu khoa học còn thấp. Tuy vậy, đây cũng chỉ là
đánh giá khái quát, chưa có những căn cứ khoa học hoặc nghiên cứu đánh giá
cụ thể.
Những nghiên cứu khác liên quan đến rào cản hạn chế trong việc ứng
dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
Đề tài khoa học với chủ đề “Giải pháp giảm thiểu rủi ro trong việc áp
dụng các kết quả nghiên cứu khoa học (nghiên cứu trường hợp tỉnh Hải
Dương)” của tác giả Phạm Văn Bình. Luận văn tập trung tìm hiểu những khó
khăn, hạn chế trong việc áp dụng các kết quả nghiên cứu khoa học trong
phạm vi tỉnh Hải Dương thông qua khảo sát thực tế các đề tài nghiên cứu
khoa học trong phạm vi 5 năm (1997-2005), từ đó nêu bật lên những nguyên
nhân mà các đề tài/dự án không được áp dụng và không được nhân rộng.
Đề tài nghiên cứu chủ đề“Khắc phục rào cản về khả năng tiếp nhận
trong chuyển giao công nghệ ở miền núi bằng mô hình trình diễn” của tác giả
Trần Văn Đoài (2012). Luận văn đã chỉ ra các rào cản hạn chế khả năng tiếp
nhận trong chuyên giao công nghệ ở miền núi và đưa ra giải pháp là dùng mô
hình trình diễn. Tuy nhiên nội dung của luận văn đề cập thuộc về lĩnh vực
công nghệ.
Bài viết của GS Hoàng Tụy “Thưa Bộ trưởng, khoa học đang đi về
đâu?” đã chỉ ra thực trạng các đề tài, dự án có hiện tượng “cất ngăn kéo” một
cách rất lãng phí. Giáo sư Hoàng Tụy cũng nêu ra một số rào cản, hạn chế
trong công tác nghiên cứu khoa học ở nước ta hiện nay.
Trên trang thông tin điện tử, tác giả Trà My có bài viết “Hành chính
hóa hệ thống tài chính cho khoa học: Có tạo ra rào cản của sáng tạo”,
http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Khoa-hoc/327086/co-tao-ra-rao-can-cuasang-tao. Bài viết đã chỉ ra một trong những lý do để khoa học và công nghệ

học xã hội (bao gồm cả khoa học chính trị)
10


11. Nguyễn Văn Hòa, Đánh giá hiệu quả đề tài, đề án khoa học các
ban Đảng giai đoạn 2001 – 2005, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng các
đề tài, đề án trong thời gian tới, Đề tài thuộc Ban Khoa giáo Trung ương
12. Hội đồng khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, Báo cáo tổng
kết công tác năm 2012, phương hướng nhiệm vụ chủ yếu năm 2013
13. Hội đồng khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, Kỷ yếu Hội thảo
“Đổi mới công tác quản lý và nghiên cứu khoa học của Hội đồng khoa học
các cơ quan Đảng Trung ương theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6 (khóa
XI)” tháng 5/2013
14. Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, Thông tin khoa
học số 1(09) tháng 1/2014 và số 2(11) tháng 4/2014
15. Trà My - Hành chính hóa hệ thống tài chính cho khoa học: Có tạo
ra

rào

cản

của

sáng

tạo,

http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Khoa-



http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Moi-

truong/6987/ket-qua-nghien-cuu%C2%A0-trum-men--rui-ro-hay-langphi.html
22. Trung tâm thông tin khoa học và công nghệ quốc gia, Khoa học và
công nghệ thế giới – Xu thế và chính sách những năm đầu thế kỷ XXI (2004),
Hà Nội
23.

Trường

Đại

học

Mỏ

-

Địa

chất,

http://it.humg.edu.vn/research/thong-tin-khoa-hoc/181-khai-niem-khoa-hocva-nghien-cuu-khoa-hoc
24. GS Hoàng Tụy - Thưa Bộ trưởng, khoa học đang đi về đâu? - cập
nhật ngày 22/3/2006, http://vnn.vietnamnet.vn/60nam/ctdod/2006/03/552743
25. Lê Văn Út - Thái Lâm Toàn - Hơn 9.000 giáo sư sao không có
bằng sáng chế? http://vietnamnet.vn/vn/khoa-hoc/78867/hon-9-000-giao-susao-khong-co-bang-sang-che-.html
26. Lê Văn - Có phải các nhà khoa học Việt không biết nghiên cứu? http://vietnamnet.vn/vn/khoa-hoc/189993/co-phai-cac-nha-khoa-hoc-vietkhong-biet-nghien-cuu-html, 01/8/2014