ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỀU THỊ YẾN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô
VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KIỀU THỊ YẾN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô VÀ
SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
Mã số : 60.31.20.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS. TS. PHẠM HỒNG CHƯƠNG

Hà Nội – 2015


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BCĐ

:

Ban Chỉ đạo

CNXH :

Chủ nghĩa xã hội

PCTN :

Phòng, chống tham nhũng

MTTQ :

Mặt trận Tổ quốc

MTTW:

Mặt trận Trung ương

HTCT :

Hệ thống chính trị

XHCN :

Xã hội chủ nghĩa


2.1. Nhân tố tác động đến tình hình tham nhũng và những biểu hiện của
tham nhũng ở nước ta hiện nay ....................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở nước ta theo tư
tưởng Hồ Chí Minh ........................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống
tham nhũng ở nước ta hiện nay ....................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ........................................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................ 5

1


MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô là bộ phận hợp thành quan trọng
của tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng
chế độ xã hội mới ở nước ta. Trong quá trình tìm đường cứu nước đến thời kỳ
trước cách mạng tháng Tám năm 1945, Nguyễn Ái Quốc đã viết rất nhiều bài
báo, phóng sự tố cáo, vạch trần nạn tham ô, nhũng lạm trong chế độ thực dân
nhằm thức tỉnh quần chúng nhân dân đứng lên đấu tranh đánh đổ chế độ đó,
xây dựng chế độ mới tốt đẹp hơn.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trực tiếp lãnh đạo quá trình
xây dựng xã hội mới ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh không lúc nào lơi lỏng
cuộc đấu tranh chống tệ tham ô để xây dựng, củng cố, hoàn thiện nhà nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân.
Người đã sớm nhận diện ra căn bệnh hết sức nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ làm
cho những người có chức có quyền dễ bị tha hóa, biến chất, không còn là
“đầy tớ của nhân dân”, làm cho nhân dân mất niềm tin và bất bình. Hơn một
tháng sau ngày đọc Tuyên ngôn độc lập, trong Thư gửi Ủy ban các kỳ, tỉnh,

trong xã hội. Tệ quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân ở một bộ phận
không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn ra hết sức nghiêm trọng, kéo dài, làm suy
giảm niềm tin của nhân dân với Đảng và là một nguy cơ lớn, liên quan đến
sự tồn vong của chế độ và sự lãnh đạo của Đảng.
Trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta chỉ rõ:
“Công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu đề ra. Quan liêu,
tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, với những biểu hiện tinh vi, phức
tạp, chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, gây bức xúc xã hội”[21,172]. Đồng thời,
Đảng ta khẳng định: “tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối
sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham
nhũng, lãng phí là nghiêm trọng”[21,185].
Trước tình hình nghiêm trọng và phức tạp trên, phải tiến hành cuộc đấu
tranh phòng, chống tham nhũng có hiệu quả nhằm giữ vững sự lãnh đạo của

2


Đảng, bảo vệ chế độ. Để thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó phải trở về
với tư tưởng của Hồ Chí Minh.
Với những nhận thức trên, tác giả chọn đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về
phòng, chống tham ô và sự vận dụng của Đảng cộng sản Việt Nam trong giai
đoạn hiện nay” cho luận văn thạc sỹ Hồ Chí Minh học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài.
Đến nay, đã có nhiều công trình khoa học được xuất bản có liên quan đến
đề tài như:
- Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2002) : Từ thụ yếu quy - Bàn về nạn hối
lộ và đức thanh liêm của người xưa, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội. Trong
cuốn sách này, Hội khoa học Lịch sử Việt Nam dịch và giới thiệu với bạn đọc
một phần trong “Từ thụ yếu quy” của Đặng Huy Trứ khi ông đề cập đến
những nguyên tắc chủ yếu của việc không nhận và nhận. Cuốn sách như một

tiễn để nhận diện quan tham và thiết lập các biện pháp phòng chống tham
nhũng ở Việt Nam hiện nay.
Bên cạnh đó, có những bài viết trên các báo, tạp chí như:
- TS. Vũ Thị Nhài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc chống tham ô, lãng phí
và bệnh quan liêu”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 8 – 2006, trang 7, 8;
- Nguyễn Quốc Bảo “Hồ Chí Minh bàn về thực hành tiết kiệm, chống
tham ô, lãng phí”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 7 – 2006, trang 16;
- Lê Thế Lạng “Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong sửa đổi lối
làm việc”, Tạp chí Tư tưởng văn hóa, số 4 - 2006, trang 16;
- Nguyễn Như Trúc: “Thực hành tư tưởng Hồ Chí Minh về chống chủ
nghĩa cá nhân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí hiện nay”, Tạp chí
Tư tưởng – Văn hóa, số 3 – 2007, trang 30;
- PGS.TS Bùi Đình Phong “Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham
nhũng”, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 10 - 2007;
- TS. Trần Minh Trưởng: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy quyền làm
chủ của nhân dân trong đấu tranh phòng chống tham nhũng”, Tạp chí Lý
luận chính trị, số 6 – 2010, trang 14;

4


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Minh Anh: “Lại bàn về khái niệm tham nhũng và dấu hiệu đặc trưng của
tham nhũng”, Tạp chí: Thanh tra, số: 9/2001.
2. GS. Hoàng Chí Bảo: “Phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay –
vấn đề và giải pháp”, Tạp chí: Triết học, số: 263/2013.
3. Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2006): “Nâng cao đạo đức cách mạng,
chống chủ nghĩa cá nhân một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Nxb. Lý
luận chính trị, Hà Nội.
4. Báo điện tử Ban nội chính Trung ương: tình hình, kết quả công tác phòng,

14. Bộ giáo dục và đào tạo – Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam
(1998), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb.Văn hóa – Thông tin.
15. Nguyễn Hữu Dũng: “Tham nhũng và tăng trưởng kinh tế”, Tạp chí:
Nghiên cứu Kinh tế, số 4/1999.
16. Nguyễn Thị Doan: “Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh
quan liêu theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Tạp chí: Cộng sản, số: 20/2002.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp
hành TW khóa IX, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp
hành TW khóa X, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện hội nghị lần thứ tư Ban chấp
hành TW khóa XI, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện hội nghị lần thứ năm Ban
chấp hành TW khóa XI, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
23. Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn Giáo trình Quốc gia các bộ môn
khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh (2004), Giáo trình tư
tưởng Hồ Chí Minh, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

6


24. Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2002): “ Từ thụ yếu quy – Bàn về nạn hối
lộ và đức thanh liêm của người xưa”. Nxb. Văn hóa thông tin Hà Nội.
25. Tiến sỹ Nguyễn Thọ Khang (2010), Một số tác phẩm chọn lọc của Hồ
Chí Minh (phục vụ cho việc nghiên cứu học phần: Tác phẩm Hồ Chí
Minh và Văn kiện Đảng cộng sản), Khoa Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học

Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
46. Báo điện tử Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội: Đặc điểm tham nhũng ở Việt Nam.
47. Ngô Thị Thu Ngà: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cần, kiệm, liêm, chính,
chống tham ô, lãng phí, quan liêu và công tác đấu tranh chống tham
nhũng hiện nay”,Tạp chí: Lý luận chính trị và Truyền thông, số: 1,2/2010.
48. Quốc hội (2012), Luật số 27/2012/QH13 ngày 23/11/2012, Bổ sung một
số điều của Luật phòng, chống tham nhũng.
49. Quốc hội (2013), Thẩm tra Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng,
chống tham nhũng năm 2013, ngày 17 tháng 10 năm 2013.
50. Nguyễn Văn Quyền (2005), Một số văn bản của Đảng về phòng, chống
tham nhũng, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
51. Dương Trung Quốc (2002): “Tham nhũng và chống tham nhũng trong
lịch sử”, Tạp chí Xưa & Nay, số 119.
52. TS. Nguyễn Quốc Sửu: “Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng chống
tham nhũng trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí nghiên cứu lập pháp, số 6/191.
53. Hồ Sơn và Dương Phong (tuyển chọn và giới thiệu) (2009), Ba năm thực
hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
và một số bài thi chung khảo, Nxb. Lao động, Hà Nội.
54. PGS.TSKH Phan Xuân Sơn, ThS. Phạm Thế Lực (đồng chủ biên) (2008),
Nhận diện tham nhũng và các giải pháp phòng chống tham nhũng ở Việt
Nam hiện nay, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
55. Thanh tra Chính phủ (2011), Giới thiệu chiến lược quốc gia về phòng,
chống tham nhũng đến năm 2020, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
56. Báo điện tử Thanh tra Chính phủ: Báo cáo của Ủy ban tư pháp về tình
hình tham nhũng năm 2010, ngày 6 tháng 10 năm 2010.
8


57. Báo điện tử Thanh tra Chính phủ: Tổng kết công tác thanh tra 2011 và
triển khai nhiệm vụ năm 2012, ngày 12 tháng 2 năm 2012.