ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
----------------------

Cao Văn Chỉnh

NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ- PHÂN
LOẠI DỊ THƢỜNG VÀ CỤM DỊ THƢỜNG TRONG XỬ LÝ
PHÂN TÍCH TÀI LIỆU PHỔ GAMMA HÀNG KHÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội- 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
----------------------

Cao Văn Chỉnh

NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ- PHÂN
LOẠI DỊ THƢỜNG VÀ CỤM DỊ THƢỜNG TRONG XỬ LÝ
PHÂN TÍCH TÀI LIỆU PHỔ GAMMA HÀNG KHÔNG

Chuyên ngành: Địa Vật Lý
Mã số: 60440111

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:

defined.
1.3.4. Các phương pháp khác. ....................... Error! Bookmark not defined.
1.4. Công tác đúc kết và các phƣơng pháp xử lý- phân tích tài liệu phổ
gamma hàng không ở nƣớc ta. ..................... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Công tác đúc kết tài liệu ....................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Công tác xử lý-phân tích số liệu. ......... Error! Bookmark not defined.
1.4.3. Phương pháp phân tích mới ở nước ta Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ - PHÂN LOẠI DỊ
THƢỜNG VÀ CỤM DỊ THƢỜNG PHỔ GAMMA HÀNG KHÔNG
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Phƣơng pháp mã hóa- phân loại dị thƣờng phổ gamma hàng không
......................................................................... Error! Bookmark not defined.

i


2.2. Phƣơng pháp đánh giá - phân loại cụm dị thƣờng phổ gamma hàng không.
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ- PHÂN LOẠI DỊ
THƢỜNG VÀ CỤM DỊ THƢỜNG PHỔ GAMMA VÀO XỬ LÝ- PHÂN
TÍCH TÀI LIỆU PHỔ GAMMA HÀNG KHÔNG VÙNG TUY HÒA
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Giới thiệu khu vực nghiên cứu.............. Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Đặc điểm địa lý tự nhiên vùng nghiên cứu và khu vực lân cận . Error!
Bookmark not defined.
3.1.2. Đặc điểm dân cư- kinh tế- xã hội ........ Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Đặc điểm địa chất ................................ Error! Bookmark not defined.
3.2. Phân tích thử nghiệm phƣơng pháp mã hóa - phân loại dị thƣờng
đơn với số liệu thực tế. .................................. Error! Bookmark not defined.
3.3. Đánh giá - phân loại cụm dị thƣờng với số liệu thực tế vùng Đông bắc

Bookmark not defined.
Bảng 3.1: Kết quả mã hóa phân loại các dị thƣờng đơnError! Bookmark not
defined.
Bảng 3.2: Kết quả đánh giá phân loại của các cụm dị thƣờng trong khu vực
nghiên cứu ....................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.3: Kết quả xác định giá trị hệ số tƣơng quan của cụm dị thƣờng Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.4: Kết quả phân tích đánh giá bản chất cụm dị thƣờng. .............. Error!
Bookmark not defined.

iii


iv


DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Bản đồ các tuyến bay thực tế và dị thƣờng phổ gamma .......... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.1: Bản đồ vị trí khu vực nghiên cứu.... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.2: Sơ đồ phân bố cụm dị thƣờng và bản chất cụm trong khu vựcError!
Bookmark not defined.
Hình 3.3: Sơ đồ phân vùng triển vọng khoáng sản khu vực nghiên cứu . Error!
Bookmark not defined.

v


MỞ ĐẦU
Địa vật lý hàng không là một tổ hợp các phƣơng pháp địa vật lý phục vụ

mục tiêu này, luận văn đƣợc viết với cấu trúc 3 chƣơng theo các nội dung
chính sau:
- Chƣơng 1: Tổng quan về phƣơng pháp phổ gamma hàng không
- Chƣơng 2: Các phƣơng pháp đánh giá - phân loại dị thƣờng và cụm
dị thƣờng phổ gamma hàng không
- Chƣơng 3: Áp dụng phƣơng pháp đánh giá- phân loại dị thƣờng và
cụm dị thƣờng phổ gamma vào xử lý - phân tích tài liệu phổ gamma
hàng không vùng Tuy Hòa.
Trong quá trình thực hiện luận văn này, học viên nhận đƣợc sự quan
tâm giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo trong khoa Vật Lý, Trƣờng Đại học
Khoa Học Tự Nhiên, đặc biệt là sự hƣớng dẫn, giúp đỡ tận tình của thầy giáo
hƣớng dẫn PGS.TS. Võ Thanh Quỳnh và anh Nguyễn Viết Đạt. Học viên xin
chân thành cảm ơn tới sự giúp đỡ nhiệt tình đó!
Do hạn chế về thời gian thực hiện luận văn nên nội dung của luận văn
không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc sự bổ sung, góp
ý của các thầy cô.

Học viên thực hiện

Cao Văn Chỉnh

2


CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN VỀ PHƢƠNG PHÁP PHỔ
GAMMA HÀNG KHÔNG
1.1.

Vài nét về lịch sử phát triển của phƣơng pháp phổ gamma hàng
không[4].


Khánh

Phồn

(2004),

Thăm

dò

phóng

3

xạ,

NXB

giao

thông

vận

tải.


Tuy nhiên, từ những năm 50 trở về trƣớc, trong thăm dò phóng xạ dùng tia
gamma chỉ có phƣơng pháp đo gamma tổng, ghi toàn bộ bức xạ trong dải

4


gamma hàng không mới chỉ thực sự đƣợc bắt đầu và đẩy mạnh trong khoảng
20 năm trở lại đây, tập trung chủ yếu ở khu vực miền trung lãnh thổ.
Phƣơng pháp phổ gamma hàng không trong tổ hợp các phƣơng pháp
bay đo địa vật lý đƣợc tiến hành ở nƣớc ta trong thời gian qua đã có những
đóng góp đáng kể trong nhiệm vụ điều tra nghiên cứu địa chất, đặc biệt là
trong việc tìm kiếm các khoáng sản có ích. Do hiệu quả kinh tế và địa chất
cao nên hiện nay dạng công tác này địa vật lý này đang đƣợc đánh giá cao và
đƣợc nhà nƣớc đầu phát triển.

5


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Viết Đạt (2012) Nghiên cứu ứng dụng phƣơng pháp phân tích hệ
số tƣơng quan trong xử lý- phân tích số liệu phổ gamma hàng không.
2. Trần Trọng Hòa (2005), Nghiên cứu điều kiện thành tạo và quy luật phân
bố khoáng sản quý hiếm liên quan đến hoạt động magma khu vực miền Trung
và Tây Nguyên, Đề tài độc lập cấp Nhà nƣớc.
3. Đặng Mai (2004), Toán ứng dụng trong địa chất, Nxb Đại học Quốc gia
Hà Nội
4. Tăng Mƣời, Võ Thanh Quỳnh (1998), Ứng dụng phƣơng pháp phổ gamma
hàng không trong tìm kiếm Uran và các khoáng sản có ích khác liên quan với
phóng xạ, Báo cáo tại Hội nghị khoa học vật lý hạt nhân ứng dụng, Viện
Khoa học Việt Nam, Hà Nội
5. Lê Khánh Phồn (2004), Thăm dò phóng xạ, NXB giao thông vận tải.
6. Lê Khánh Phồn (10/1996), Phƣơng pháp xử lý luận giải tài liệu phổ
gamma mặt đất mô phỏng theo địa hoá, Báo cáo khoa học tại Hội nghị khoa