Biện pháp tư pháp: Trả lại tài sản, sửa chữa
hoặc bồi thường thiệt hại theo Bộ luật hình sự
năm 1999
Vũ Thị Phượng
Khoa Luật
Luận văn ThS. Luật hình sự và tố tụng hình sự; Mã số: 60 38 01 04
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trịnh Quốc Toản
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. Luận văn đã giải quyết một cách có hệ thống những nội dung cơ bản về những
vấn đề lý luận của biện pháp tư pháp “Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt
hại”như: khái niệm, đặc điểm, vai trò của biện pháp tư pháp này; phân biệt biện pháp này
với biện pháp tư pháp “Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm” và với một số
hình phạt mang tính kinh tế; có sự nghiên cứu so sánh với pháp luật hình sự Liên bang
Nga và Cộng hòa dân chủ nhân dân Trung Hoa.
Trong luận văn, chúng tôi phân tích làm sáng tỏ các quy định biện pháp tư pháp “Trả lại
tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại” trong luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến
nay;
Trên cơ sở đối chiếu pháp luật hiện hành với việc phân tích, đánh giá thực tiễn áp dụng
biện pháp này trên địa bàn tỉnh Thái Bình từ năm 2009 đến năm 2013 chúng tôi đã chỉ ra
những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó. Từ đó luận văn đề
xuất một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện chế định biện pháp tư pháp “Trả lại tài
sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại” trong pháp luật hình sự Việt Nam. Thứ nhất,
hoàn thiện quy định Điều 42 Bộ luật hình sự năm 1999; thứ hai, hoàn thiện một số quy
định pháp luật hình sự có liên quan đến áp dụng biện pháp “Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi
thường thiệt hại” như: Thủ tục xác định chủ sở hữu đối với tài sản; Trình tự, thủ tục thi hành
biện pháp tư pháp “Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại” trong Luật thi
hành án hình sự; Về hợp tác quốc tế khi tài sản bị chiếm đoạt đang ở nước ngoài hoặc tài
sản đang ở Việt Nam được xác định có nguồn gốc từ hành vi phạm tội ở nước ngoài.
Ngoài ra, luận văn còn kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng biện
pháp “Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại” trong thực tiễn. Thứ nhất, cần
nâng cao năng lực, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội

Công an nhân dân, Hà Nội.

4.

Lê Cảm (2001), Các nghiên cứu chuyên khảo về Phần chung Luật hình sự, Tập III, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội.

5.

Lê Cảm (2002), Các nghiên cứu chuyên khảo về Phần chung Luật hình sự, Tập IV, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội.

6.

Lê Cảm (2005), "Nghiên cứu so sánh luật hình sự của một số nước châu Âu", Tòa án nhân
dân, (20), tr. 46-50.

7.

Lê Cảm (2005), Sách chuyên khảo sau đại học: Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật
hình sự (Phần chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.

8.

Lê Cảm (2007), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.

9.

Lê Cảm (2009), Sách chuyên khảo: Hệ thống tư pháp hình sự trong giai đoạn xây dựng nhà

Lao động, Hà Nội.
22. Uông Chu Lưu (2004), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999 - Phần
chung, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
23. Nguyễn Đức Mai (2012), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung
năm 2009 (Phần chung), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
24. Hoàng Phê (Chủ biên) (2002), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng.
25. Quốc hội (1985), Bộ luật hình sự, Hà Nội.


26. Quốc hội (1988), Bộ luật tố tụng hình sự, Hà Nội.
27. Quốc hội (1999), Bộ luật hình sự, Hà Nội.
28. Quốc hội (2003), Bộ luật tố tụng hình sự, Hà Nội.
29. Quốc hội (2005), Bộ luật dân sự, Hà Nội.
30. Quốc hội (2009), Bộ luật hình sự (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.
31. Quốc hội (2010), Luật thi hành án hình sự, Hà Nội.
32. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình (2009), Báo cáo tổng kết công tác năm 2009 và phương
hướng nhiệm vụ công tác năm 2010, Thái Bình.
33. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình (2010), Báo cáo tổng kết công tác năm 2010 và phương
hướng nhiệm vụ công tác năm 2011, Thái Bình.
34. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình (2011), Báo cáo tổng kết công tác năm 2009 và phương
hướng nhiệm vụ công tác năm 2012, Thái Bình.
35. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình (2012), Báo cáo tổng kết công tác năm 2012 và phương
hướng nhiệm vụ công tác năm 2013, Thái Bình.
36. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình (2013), Báo cáo tổng kết công tác năm 2009 và phương
hướng nhiệm vụ công tác năm 2014, Thái Bình.
37. Tòa án nhân dân tối cao (2002), Công văn số 81/2002/TANDTC ngày 10/6 về việc giải đáp
các vấn đề nghiệp vụ, Hà Nội.
38. Tòa án nhân dân tối cao (2006), Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7 của Hội đồng
thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự
năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Hà Nội.