ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
==================

PHƢƠNG THỊ NHUNG

PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG
TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TẠI TÂY NGUYÊN
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
==================

PHƢƠNG THỊ NHUNG

PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG
TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TẠI TÂY NGUYÊN
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Mã số: 60 22 03 08

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS Phạm Ngọc Thanh


Phương Thị Nhung


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 3
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 3
2. Tình hình nghiên cứu .................................................................................... 5
3. Mục đích của luận văn ................................ Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn ........ Error! Bookmark not
defined.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn .. Error! Bookmark
not defined.
6. Đóng góp của luận văn ................................ Error! Bookmark not defined.
7. Ý nghĩa của luận văn ................................... Error! Bookmark not defined.
8. Kết cấu của luận văn ................................... Error! Bookmark not defined.
PHẦN NỘI DUNG ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA
TRUYỀN THỐNG TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ................. Error!
Bookmark not defined.
1.1. Giá trị văn hóa truyền thống ............. Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Văn hóa ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam.......... Error! Bookmark not
defined.
1.2. Phát triển bền vững ............................ Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Nội dung phát triển bền vững: ........ Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Định hướng chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam ..... Error!
Bookmark not defined.
1.3.Mối quan hệ giữa giá trị văn hóa truyền thống và phát triển bền vững

Kết luận chƣơng 2: ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA
TRUYỀN THỐNG TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TẠI TÂY
NGUYÊN GIAI ĐOẠN TIẾP THEO .......... Error! Bookmark not defined.
3.1. Các quan điểm định hƣớng ................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Chiến lược phát triển bền vững Tây Nguyên đến năm 2020 ... Error!
Bookmark not defined.

2


3.1.2. Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 Error! Bookmark not
defined.
3.1.3. Định hướng phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong phát triển
bền vững tại Tây Nguyên đến năm 2020 .. Error! Bookmark not defined.
3.2. Một số giải pháp chủ yếu .................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách .......... Error! Bookmark not
defined.
3.2.2. Nhóm giải pháp về công tác cán bộ Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Nhóm giải pháp về công tác giáo dục, tuyên truyền ............... Error!
Bookmark not defined.
3.2.4. Nhóm giải pháp về kinh tế và cơ sở hạ tầng.. Error! Bookmark not
defined.
3.2.5. Nhóm giải pháp về các vấn đề văn hóa ......... Error! Bookmark not
defined.
Kết luận chƣơng 3: ........................................ Error! Bookmark not defined.
PHẦN KẾT LUẬN ........................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 7

3


tinh thần của xã hội. Với 54 dân tộc anh em cùng chung sống trong một
lãnh thổ chung mỗi dân tộc lại mang một nét đặc sắc văn hóa đặc trưng cho dân
tộc mình góp phần hình thành nên một nền văn hóa Việt Nam rất phong phú, đa
dạng và giàu bản sắc. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
vấn đề văn hóa truyền thống và khai thác các giá trị văn hóa truyền thống phục
vụ sự phát triển đất nước là vấn đề được hầu hết các quốc gia trên thế giới quan
tâm. Việc quan tâm chú trọng đến nhân tố giá trị văn hóa truyền thống sẽ góp
phần vào sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước trong thời kỳ hội nhập
quốc tế và mở rộng hợp tác trên tất cả các lĩnh vực.
Cùng với cả nước, Tây Nguyên cũng đang bước vào công cuộc xây
dựng phát triển kinh tế của địa phương. Sự phát triển kinh tế của Tây
Nguyên trong nhiều năm trở lại đây đã góp phần không nhỏ cho sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa của cả nước. Nền kinh tế thị trường cùng với
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang tác động mạnh mẽ đến mọi
mặt của đời sống kinh tế xã hội của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên
trong đó có vấn đề giá trị văn hóa truyền thống. Những giá trị văn hóa
truyền thống đang đứng trước những thách thức về nguy cơ mai một dần.
Hiện nay, để tiếp tục xây dựng và phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở
Tây Nguyên, ngoài việc nghiên cứu để giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa
truyền thống của Tây Nguyên, cần có giải pháp hạn chế những tác động
tiêu cực của toàn cầu hóa đối với các giá trị văn hóa truyền thống, đảm bảo
cho quá trình phát triển bền vững. Tây Nguyên là một vùng kinh tế chiến
lược của cả nước, có vai trò quan trọng trong quốc phòng an ninh, do đó
mà vấn đề Tây Nguyên được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Do tính
đặc thù của Tây Nguyên, việc giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống có
ý nghĩa lớn trong sự phát triển bền vững của Tây Nguyên nói riêng và của
cả nước nói chung.
5



Tài liệu liên quan đến vấn đề văn hóa Tây Nguyên và các gía trị văn
hóa truyền thống của Tây Nguyên có thể kể đến như luận án tiến sĩ Văn
hóa và con người Tây Nguyên trong văn xuôi nghệ thuật 1945 – 2000 của
tác giả Đặng Văn Vũ. Luận án đã làm nổi bật vẻ đẹp cũng như sự phong
phú của các giá trị văn hóa Tây Nguyên được thể hiện một cách độc đáo
trong các tác phẩm văn xuôi. Luận án cũng đã phân tích những yếu tố tiêu
cực của các sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người Tây Nguyên. Luận án
nêu lên thực trạng biến đổi văn hóa ở Tây Nguyên theo hướng tích cực lẫn
tiêu cực đồng thời Luận án cũng đã làm hiện lên hình ảnh người Tây
Nguyên với những phẩm chất tốt đẹp của họ trong chiến đấu cũng như
trong cuộc sống thường nhật. Luận án cũng đã phân tích sự thay đổi về
phẩm chất con người Tây Nguyên trong thời buổi hòa nhập với các dân tộc
khác. Đó như là một sự cảnh tỉnh về hiện trạng đang mất dần đi vẻ đẹp đó
trong hiện tại và tương lai.
Nhóm tài liệu liên quan trực triếp đến vấn đề Tây Nguyên và phát triển
bền vững Tây Nguyên có thể kể đến các tài liệu như: cuốn sách của TS Bùi
Minh Đạo (2011), Một số vấn đề cơ bản của xã hội Tây Nguyên trong phát
triển bền vững, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội; TS Bùi Minh Đạo (2012),
Thực trạng phát triển Tây Nguyên: một số vấn đề phát triển bền vững, Nhà
xuất bản Khoa học Xã hội; TS Bùi Minh Đạo (2010), Tổ chức và hoạt động
buôn làng Tây Nguyên trong phát triển bền vững, Nhà xuất bản Khoa học
Xã hội; Lê Văn Khoa, Bùi Quang Tú (2014) Hướng tới phát triển bền vững
Tây Nguyên, Nhà xuất bản Tri thức. Những tác phẩm đã đề cập trực tiếp tới
vấn đề phát triển bền vững Tây Nguyên hiện trạng và giải pháp, những tồn
tại hạn chế trong phát triển kinh tế xã hội của Tây Nguyên hôm nay.
Nhóm tài liệu là Kỷ yếu hội thảo khoa học liên quan đến vấn đề Tây
Nguyên gồm có: “Phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở Tây
7



6.

Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VI, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội

7.

Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

8.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

9.

Trương Minh Dục (2005), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dân
tộc và quan hệ dân tộc ở Tây Nguyên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội

10. Trương Minh Dục (2009), Thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở
miền Trung – Tây Nguyên trong thời kỳ đổi mới, Nhà xuất bản Lý luận
Chính trị - Hành chính, Hà Nội
8


11. Nguyễn Khoa Điềm (chủ biên) (2002), Xây dựng và phát triển nền văn
hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Nhà xuất bản Chính

22. Phạm Hảo (2007), Một số giải pháp góp phần ổn định và phát triển
Tây Nguyên hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
23. Vũ Khiêu (chủ biên) (2000), Văn hóa Việt Nam - xã hội và con người,
Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội
24. Phan Huy Lê, Vũ Minh Giang (chủ biên) (1994), Các giá trị truyền
thống và con người Việt Nam hiện nay, Chương trình khoa học cấp
Nhà nước KX 07/02
25. V.I. Lênin (1980), Toàn tập, tập 18, Nhà xuất bản Tiến bộ, Matxcova
26. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 6, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội
27. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 8, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội
28. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 10, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội
29. Phan Ngọc (1994), Văn hóa Việt Nam và cách tiếp cận mới, Nhà xuất
bản Văn hóa thông tin, Hà Nội
30. Bùi Đình Phong (2000), Hồ Chí Minh, văn hóa và đổi mới, Nhà xuất
bản Lao động, Hà Nội
31. Phạm Ngọc Thanh (đồng tác giả) (1998), Lịch sử triết học (chủ biên:
Nguyễn Hữu Vui), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
32. Phạm Ngọc Thanh (chủ biên) (2001), Đổi mới văn hóa lãnh đạo quản
lý: Lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội
33. Phạm Ngọc Thanh, Đói nghèo, bất bình đẳng và những thách thức đối
với quá trình phát triển bền vững vùng Tây Nguyên, Kỷ yếu hội thảo
10


khoa học “Phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở Tây Nguyên:
Lý luận và thực tiễn”, Hà Nội, tháng 4 năm 2013
34. Phạm Ngọc Thanh, Nhận diện những thách thức đối với quá trình phát