ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Đinh Văn Nam

NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT KIỂM TRA KHÔNG PHÁ HỦY
SỬ DỤNG PHƢƠNG PHÁP SIÊU ÂM VÀ MÁY NỘI SOI
CÔNG NGHIỆP OLYMPUS NDT IPLEX LX

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Đinh Văn Nam

NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT KIỂM TRA KHÔNG PHÁ HỦY
SỬ DỤNG PHƢƠNG PHÁP SIÊU ÂM VÀ MÁY NỘI SOI
CÔNG NGHIỆP OLYMPUS NDT IPLEX LX
Chuyên ngành: Vật lý vô tuyến và điện tử
Mã số: 60 44 01 05

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐỖ TRUNG KIÊN

Hà Nội - 2014


1.2.1. Đặc điểm của NDT................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Tầm quan trọng của NDT ...................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Tình hình nghiên cứu và triển khai ứng dụng của KTKPH ở Việt NamError!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG II. MỘT SỐ NGUYÊN LÝ VÀ KỸ THUẬT NDTError!

Bookmark

not defined.
2.1. Phương pháp kiểm tra bằng mắt hay còn gọi là phương pháp quang học
(Visual Testing – VT) .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Phương pháp kiểm tra bằng bột từ (Magnetic Paticle Testing - MT) ... Error!
Bookmark not defined.
2.3. Phương pháp kiểm tra bằng chất thấm lỏng (Liquiq Penetrant Testing - PT)
Error! Bookmark not defined.
2.4. Phương pháp kiểm tra bằng dòng điện xoáy (Eddy Testing - ET) ....... Error!
Bookmark not defined.
2.5. Phương pháp kiểm tra bằng siêu âm (Ultrasonic Testing - UT) ........... Error!
Bookmark not defined.
2.6. Phương pháp kiểm tra bằng chụp ảnh bức xạ (Radiography Testing - RT)
Error! Bookmark not defined.
2.7. Giới thiệu phương pháp đo chiều dày lớp phủ bề mặtError! Bookmark not
defined.
CHƢƠNG III. NGUYÊN LÝ STEREO IMAGINGError! Bookmark not defined.
3.1. Mở đầu .......................................................... Error! Bookmark not defined.


3.2. Ảnh ba chiều ................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3. Chụp ảnh trong không gian ........................... Error! Bookmark not defined.
3.4. Vệ tinh ba chiều ............................................ Error! Bookmark not defined.


Bookmark


4.3.6. Phép đo diện tích và chu vi của 1 miền xác địnhError! Bookmark not
defined.
KẾT LUẬN ................................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................6


Các ký hiệu & từ viết tắt

NDT Non Destructive Test

Phương pháp kiểm tra và thăm dò không phá hủy
Phương pháp kiểm tra bằng mắt hay còn gọi là

VT

Visual Testing

MT

Magnetic Paticle Testing

Phương pháp kiểm tra bằng bột từ

PT

Liquiq Penetrant Testing


not

defined.
Hình 2.1 – Những dụng cụ quang học dung trong quá trình kiểm tra bằng mắt
.................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 2.2 – Nguyên lý cơ bản của phương pháp kiểm tra bằng bột từ ............. Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.3 – Những cách từ hóa khác nhau sử dụng trong phương pháp kiểm tra bột
từ............................................................................... Error! Bookmark not defined.
Hình 2.4 – Các giai đoạn của quá trình kiểm tra thẩm thấu chất lỏng ............. Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.5 – Quá trình tạo ra dòng điện xoáy trong vật thể kiểm traError! Bookmark
not defined.
Hình 2.6 – Dòng điện xoáy bị méo bởi khuyết tật ... Error! Bookmark not defined.
Hình 2.7 – Các loại đầu dò dùng trong phương pháp kiểm tra bằng dòng điện xoáy
.................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 2.8 – Các thành phần cơ bản của máy dò khuyết tật bằng xung phản hồi siêu
âm ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 2.9 – Cách bố trí trong phương pháp kiểm tra bằng chụp ảnh bức xạ .... Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.10 – Đầu đo cảm ứng từ ............................... Error! Bookmark not defined.
Hình 2.11 – Đầu đo dòng điện xoáy ........................ Error! Bookmark not defined.
Hình 2.12 – Thiết bị đo siêu âm ............................... Error! Bookmark not defined.
Hình 2.13 – Đo chiều dày lớp sơn bằng thiết bị đo từ trườngError! Bookmark not
defined.
Hình 3.1 - Cấu hình chuẩn của hệ thống 2 camera .. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.2 - Nguyên lý cơ bản của ảnh ba chiều ........ Error! Bookmark not defined.
Hình 3.3 – Thu được của hai camera về khối lập phương.Error!


Hình 4.3 - Màn hình hiển thị thiết bị KTKPH OlympusError!

Bookmark

not

defined.
Hình 4.4 - Các loại đầu gắp, móc, kéo, hút trợ giúp thiết bị KTKPH OlympusError!
Bookmark not defined.
Hình 4.5 - Pin sạc Li-ion và thẻ nhớ CF Card hoặc USB gắn ngay trong máy Error!
Bookmark not defined.
Hình 4.6 - Hình ảnh thu được từ 2 mắt riêng biệt .... Error! Bookmark not defined.
Hình 4.7 - Hệ thống chụp ảnh 3D ............................ Error! Bookmark not defined.
Hình 4.8 – Xác định điểm đo và mặt phẳng tham chiếuError!

Bookmark

not

defined.
Hình 4.9 – Xác định khoảng cách hai điểm đo ........ Error! Bookmark not defined.
Hình 4.10 – Xác định điểm đo và đường thẳng tham chiếuError! Bookmark not
defined.
Hình 4.11 – Xác định điểm đo và đường thẳng tham chiếuError! Bookmark not
defined.
Hình 4.12 – Mẫu vật thực hiện các phép đo ............ Error! Bookmark not defined.
Hình 4.13 – Hình ảnh đo vị trí sâu nhất của mẫu vật bằng thước thẳng .......... Error!
Bookmark not defined.
Hình 4.14 – Hình ảnh đo mẫu vật ở độ sáng 2 – độ cao 0(cm)Error!


.................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 4.23 - Đo khoảng cách 2 điểm cách nhau 10mmError!

Bookmark

not

Bookmark

not

defined.
Hình 4.24 - Đo khoảng cách 2 điểm cách nhau 5mmError!
defined.
Hình 4.25 - Đo khoảng cách từ 1 điểm đến 1 đường thẳngError! Bookmark not
defined.
Hình 4.26 - Đo đường kính của mẫu vật bằng thước thẳngError! Bookmark not
defined.
Hình 4.27 - Đo diện tích hình tròn (độ cao 1,5 cm, độ sáng 3, góc nhìn 0)..... Error!
Bookmark not defined.
Hình 4.28 - Đo diện tích hình tròn (độ cao 3,5 cm, độ sáng 3, góc nhìn 0)..... Error!
Bookmark not defined.

iv


Danh mục bảng biểu

Bảng 4.1 - Số liệu phép đo thực tế ........................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 4.2 - Biểu đồ số liệu phép đo thực tế .............. Error! Bookmark not defined.

hiện đại chỉ khi chúng ta có được các sản phẩm công nghiệp với chất lượng tốt, kỹ
thuật cao. Để có được một sản phẩm có chất lượng cao nhất, kỹ thuật cao nhất ngoài
các công đoạn thiết kế và gia công tốt thì vai trò của việc kiểm tra chất lượng sản
phẩm là một công đoạn vô cùng quan trọng.
Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ chúng ta đã có rất nhiều
phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng sản phẩm hoặc một chi tiết sản phẩm kỹ
thuật. Một trong những phương pháp đó là kiểm tra không phá hủy bằng phương
pháp trực quan (Visual Test - VT).
Kiểm tra không phá hủy bằng phương pháp trực quan (VT) là một trong
những phương pháp kiểm tra không phá hủy. Nó là phương pháp rất hữu ích và
thường là bước kiểm tra đầu tiên đảm bảo cho sự hoạt động tin cậy của sản phẩm
hoặc cụm sản phẩm. Nó rất hữu dụng bởi tính đơn giản, đa dạng và linh hoạt, không
làm thay đổi hình dạng, cấu trúc và tính năng của mẫu vật cần kiểm tra. Các sản
phẩm ở các giai đoạn sản xuất hay sử dụng đều có thể qua phương pháp này có thể
loại bỏ khi không đạt yêu cầu chất lượng.
Trên thế giới việc tái tạo ảnh 3D được phát triển trong khoảng vài chục năm
gần đây, có khá nhiều phần mềm thương mại tái tạo hình ảnh 3 chiều như: 3DDoctor, eFilm, DJCOMWork… và cài đặt trên máy tính hệ thống của nhà sản xuất
với giá thành khá đắt.
Tại Việt Nam, việc nghiên cứu phần mềm xử lý hình ảnh 3D còn khá mới mẻ
và chỉ có một vài nghiên cứu nhỏ được công bố.
Hình ảnh 3 chiều ngày càng chiếm vai trò quan trọng trong các lĩnh vực đời
sống: Công nghiệp, y học, thương mại… Việc nghiên cứu thuật tạo và tái tạo hình
ảnh 3 chiều trong công nghiệp nhằm xây dựng lí thuyết và ứng dụng phục vụ trong
quá trình sản xuất, kiểm tra, bảo dưỡng chi tiết, cụm chi tiết, sản phẩm…. Bài toán
đặt ra là “Nghiên cứu kỹ thuật kiểm tra không phá hủy sử dụng phương pháp siêu
âm và máy nội soi công nghiệp Olympus NDT IPLEX LX"
* Mục tiêu của luận văn:
- Tìm hiểu về kĩ thuật kiểm tra không phá hủy bằng phương pháp kiểm tra
bằng mắt hay còn gọi là phương pháp quang học (Visual Testing – VT).


/>
7