ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
-----------o0o------------
BÙI THỊ DUYÊN
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG MÔI TRƢỜNG NƢỚC MẶT VÀ
ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIẢM THIỂU Ô
NHIỄM NGUỒN NƢỚC Ở TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG
Hà Nội - Năm 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
-----------o0o------------
BÙI THỊ DUYÊN
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG MÔI TRƢỜNG NƢỚC MẶT VÀ
ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIẢM THIỂU Ô
NHIỄM NGUỒN NƢỚC Ở TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Môi trường trong phát triển bền vững
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận
văn thạc sỹ “Đánh giá chất lượng môi trường nước mặt và đề xuất các giải pháp
giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước ở tỉnh Quảng Ninh” là do tôi trực tiếp thực hiện với
sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Xuân Cự - trường Đại học Khoa học Tự nhiên,
ĐHQG Hà Nội. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và
chưa được sử dụng để bảo vệ ở một học vị nào. Các tài liệu tham khảo trong luận
văn đã được trích dẫn nguồn gốc rõ ràng.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội dung mà tôi đã trình bày
trong luận văn này.
Hà Nội, ngày
tháng 12 năm 2014
Tác giả luận văn
Bùi Thị Duyên
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ i
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ...................................................v
DANH SÁCH CÁC HÌNH VẼ .............................................................................. vii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .........................................4
1.1. Một số khái niệm về nƣớc mặt và đánh giá chất lƣợng nƣớc ....................4
1.1.1. Nước mặt ..................................................................................................4
1.1.2. Ô nhiễm nước ..........................................................................................4
1.1.3. Một số dạng ô nhiễm nước mặt thường gặp ..........................................5
3.2.1. Hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt ......................................34
3.2.1.1. Chất lượng nước các sông, suối ......................................................35
3.2.1.2. Hiện trạng chất lượng nước hồ (đập) .............................................39
3.2.2. Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước mặt ở Quảng Ninh ...............43
3.2.2.1. Ô nhiễm từ nước thải sinh hoạt. ......................................................43
3.2.2.2. Nước thải công nghiệp ....................................................................44
3.2.2.3. Nước thải nông nghiệp ...................................................................45
3.2.2.4. Nước rỉ rác từ các bãi chôn lấp rác ................................................45
3.2.2.5. Nước thải bệnh viện ........................................................................46
3.3. Xu thế biến động chất lƣợng nƣớc mặt ......................................................46
3.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng ...........................................................................46
3.3.2. Xu thế biến đổi chất lượng nước mặt ...................................................50
3.3.2.1. Xu thế biến đổi chất lượng nước các sông, suối .............................50
3.3.2.2. Xu thế biến đổi chất lượng nước các hồ (đập) ................................56
3.4. Một số vấn đề về công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên nƣớc ở tỉnh Quảng
Ninh ......................................................................................................................60
3.4.1. Năng lực quản lý tài nguyên nước ở các cấp, đội ngũ chuyên gia về
tài nguyên nước ...............................................................................................60
3.4.2. Tình hình ban hành các văn bản QPPL triển khai công tác quản lý
Nhà nước về tài nguyên nước tại địa phương tỉnh Quảng Ninh. .................61
3.4.3.Công tác hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TNN .........61
3.4.4. Tình hình cấp phép về tài nguyên nước ...............................................61
3.4.5. Tình hình thanh tra, kiểm tra tài nguyên nước ...................................62
3.4.6. Đánh giá hiệu quả công tác quản lý tài nguyên nước tỉnh Quảng
Ninh ..................................................................................................................63
3.4.6.1. Công tác quản lý tài nguyên nước đã đạt được ..............................63
3.4.6.2. Những tồn tại, khó khăn trong công tác quản lý tài nguyên nước ..64
3.5. Đề xuất các giải pháp quản lý giảm thiểu ô nhiễm nguồn nƣớc ở tỉnh
BQL
Ban quản lý
BOD5
Nhu cầu oxy sinh hóa sau 5 ngày
CCN
Cụm Công nghiệp
CN
Công nghiệp
COD
Nhu cầu oxy hóa học
CSSX
Cơ sở sản xuất
CTNH
Chất thải nguy hại
CTR
NĐ-CP
Nghị định - Chính phủ
NN&PTNT
Nông nghiệp và phát triển nông thôn
QCVN
Quy chuẩn Việt Nam
TCVN
Tiêu chuẩn Việt Nam
TDS
Tổng chất rắn hòa tan trong nước
TNMT
Tài nguyên môi trường
TNNM
Tài nguyên nước mặt
TNN
Bảng 3.4: Kết quả phân tích mẫu nước các hồ, đập trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
năm 2013 ...................................................................................................................41
Bảng 3.5. Diễn biến giá trị pH trong nước sông suối giai đoạn 2011-2013 .............50
Bảng 3.6. Diễn biến hàm lượng TSS trong nước sông, suối giai đoạn 2011-2013 ..52
Bảng 3.7. Diễn biến hàm lượng COD và BOD5 trong nước sông suối ....................53
Bảng 3.8. Biến động các thông số chất lượng nước hồ (đập) phía Tây tại tỉnh Quảng
Ninh giai đoạn 2011-2013 .........................................................................................57
Bảng 3.9. Biến động các thông số chất lượng nước hồ (đập) phía Đông tại tỉnh
Quảng Ninh giai đoạn 2011-2013 .............................................................................59
Bảng 3.10. Tổng hợp giấy phép được cấp theo năm còn hiệu lực ............................62
tỉnh Quảng Ninh ........................................................................................................62
DANH SÁCH CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1. Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Ninh .........................................................11
Hình 1.2. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2005 - 2011...............................................15
Hình 1.3. Sơ đồ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Quảng Ninh .................................16
Hình 3. 2. Dự báo lượng nước thải qua ở tỉnh Quảng Ninh......................................47
Hình 3.3. Tổng lượng nước thải sinh hoạt tỉnh Quảng Ninh ....................................48
Hình 3.4. Dự báo lượng nước thải công nghiệp tỉnh Quảng Ninh ............................49
Hình 3.5. Biến động pH của các sông suối giai đoạn 2011-2013 .............................51
Hình 3.6. Biến động TSS của các sông, suối giai đoạn 2011-2013 .........................52
Hình 3.7. Biến động COD của các sông, suối giai đoạn 2011-2013 ........................54
Hình 3.8. Biến động BOD5 của các sông, suối giai đoạn 2011-2013 .......................55
Hình 3.9. Biến động Pb (mg/l) của các sông, suối giai đoạn 2011-2013..................55
Hình 3.10. Biến động Dầu mỡ (mg/l) của các sông, suối giai đoạn 2011-2013 .......56
MỞ ĐẦU
1
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Báo cáo môi trường Quốc gia Việt Nam:
Tổng quan môi trường Việt Nam, Hà Nội, 115 tr.
2. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2006), Quản lý tổng hợp lưu vực sông theo hướng phát
triển bền vững ở Việt Nam, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội, 83 tr.
3. Cục Quản lý Tài nguyên nước (2008), Dự án đánh giá ngành nước, Hà Nội.
4. Cục Quản lý Tài nguyên nước (2006), Tuyển chọn các Văn bản quy phạm pháp
luật về Tài nguyên nước, Nhà xuất bản Nông Nghiệp.
5. Cục thống kê tỉnh Quảng Ninh (2011), Niên giám thống kê tỉnh Quảng Ninh.
6. Các kết quả điều tra khảo sát do Liên đoàn quy hoạch và điều tra tài nguyên
nước miền Bắc thực hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
7. Vũ Cao Đàm (2006), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Khoa học
và Kỹ thuật, Hà Nội.
8. Lê Đức (Chủ biên) (2004), Một số phương pháp phân tích môi trường, NXB
ĐHQGHN, Hà Nội, 215 tr.
9. Đại học Quốc gia Hà Nội (2002), Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững,
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Nguyễn Thị Hoài (2013), Đánh giá hiện trạng ô nhiễm và đề xuất một số giải
pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước mặt trên địa bàn tỉnh Gia Lai,
Khóa luận Kỹ sư ngành Quản lý môi trường, Trường Đại học Nông lâm TP Hồ Chí
Minh, Hà Nội, 93 tr.
11. Bùi Công Quang (2011), Quản lý lưu vực sông ở Việt Nam, Bài giảng cho lớp
sau đại học về: “Tiếp cận sinh thái học trong quản lý tài nguyên thiên nhiên và phát
triển bền vững”, Trung tâm NC TN&MT, ĐHQGHN, Hà Nội.
12. Võ Quý, Võ Thanh Sơn (2008), Phát triển bền vững với những vấn đề môi trường
toàn cầu và Việt Nam, Tài liệu giảng dạy cho khóa Bồi dưỡng sau đại học “Tiếp cận sinh
Quảng Ninh và một số vùng trọng điểm đến năm 2020.
24. UBND tỉnh Quảng Ninh (2011), Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí
hậu của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2015 tầm nhìn 2020.
25. http://www.quangninh.gov.vn
75