Quá trình ra quyết định của bệnh nhân tâm
thần trong mô hình phục hồi chức năng”
(Nghiên cứu tại Bệnh viện ban ngày Mai
Hương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội)
Nguyễn Thu Trang
Trường Đại học KHXH&NV
Luận văn ThS ngành: Công tác xã hội; Mã số: 60 90 01 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Hồi Loan
Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Mô tả mô hình phục hồi chức năng của Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai
Hương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội và các đặc điểm chính của nhóm bệnh nhân tham gia mô
hình phục hồi chức năng. Xác định những biểu hiện của sự tham gia của bệnh nhân tâm thần
trong quá trình ra quyết định trong mô hình phục hồi chức năng qua các giai đoạn. Nhận diện
các nhân tố cơ bản tác động tới sự tham gia của bệnh nhân tâm thần vào quá trình ra quyết
định trong mô hình phục hồi chức năng.
Keywords: Bệnh nhân tâm thần; Phục hồi chức năng; Quá trình ra quyết định; Dịch vụ xã
hội
Content:


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................................. 6
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................. 6
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ........................................................................................ 9
2.1. Những nghiên cứu trên thế giới ....................................................................................... 9
2.2. Những nghiên cứu tại Việt Nam .................................................................................... 21
3. Ý nghĩa của nghiên cứu ................................................................................................ 25
3.1. Ý nghĩa khoa học ........................................................................................................... 25
3.2. Ý nghĩa thực tiễn ............................................................................................................ 25
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................... 26


1.3. Khái quát đặc điểm địa bàn nghiên cứu .................................................................. 44
Chương 2. Mô hình phục hồi chức năng tại Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai
Hương ................................................................................................................................. 47
2.1. Khái quát đặc điểm của mô hình phục hồi chức năng ........................................... 47
2.1.1. Cơ sở khoa học của mô hình phục hồi chức năng ...................................................... 47
2.1.2. Những đặc điểm về cơ cấu hành chính và đội ngũ chuyên môn của mô hình phục hồi
chức năng .............................................................................................................................. 56
2.1.3. Những đặc điểm về kết cấu chương trình và các hoạt động chính trong mô hình phục
hồi chức năng ........................................................................................................................ 58
2.2. Đặc điểm của bệnh nhân tâm thần tham gia mô hình phục hồi chức năng ......... 62
2.2.1. Số lượng bệnh nhân tham gia mô hình phục hồi chức năng ....................................... 62
2.2.2. Cơ cấu bệnh nhân trong mô hình phục hồi chức năng................................................ 65
2.2.3. Tình trạng bệnh của bệnh nhân trong mô hình phục hồi chức năng ........................... 68
2.2.4. Các nguồn tiếp cận mô hình phục hồi chức năng của bệnh nhân và người nhà bệnh
nhân ....................................................................................................................................... 71
2.2.5. Những nhu cầu phục hồi chức năng đặc thù của bệnh nhân trong mô hình ............... 72
Chương 3. Bệnh nhân tâm thần và quá trình ra quyết định trong mô hình phục hồi

chức năng tại Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương ............................................ 75
3.1. Sự tham gia của bệnh nhân trong các giai đoạn ra quyết định tại mô hình phục
hồi chức năng ..................................................................................................................... 75
3.1.1. Giai đoạn 1 - Tiếp nhận và sàng lọc người bệnh ........................................................ 75
3.1.2. Giai đoạn 2 - Tham gia những hoạt động phục hồi chức năng đặc thù chuẩn bị cho
quá trình ra quyết định .......................................................................................................... 81
3.1.3. Giai đoạn 3 - Tham gia các hoạt động trải nghiệm về quá trình ra quyết định cụ thể 87
3.1.3.1. Bước 1 - Xác định và biểu đạt vấn đề .................................................................. 90
3.1.3.2. Bước 2 - Huy động tri thức, kinh nghiệm ............................................................ 92
3.1.3.3. Bước 3 - Sàng lọc liên tưởng và hình thành giả thuyết ....................................... 94
3.1.3.4. Bước 4 - Kiểm tra giả thuyết ............................................................................... 95

quan đến cuộc sống của mình vẫn còn phổ biến. Bởi vậy, để thúc đẩy quá
trình ra quyết định nhằm tạo ra những ảnh hưởng tích cực tới sự tiến bộ
của người bệnh, hỗ trợ họ hòa nhập cộng đồng đúng nghĩa, chuẩn bị tâm
thế để họ tham gia vào các hoạt động đa dạng trong đời sống xã hội, các
mô hình phục hồi chức năng cần đến vai trò của nhân viên công tác xã hội.
Hiện nay, trong cả nước, chỉ duy nhất có một bệnh viện hoạt động theo
hình thức bệnh viện ban ngày với định hướng chăm sóc sức khỏe tâm thần
mới của WHO - chăm sóc sức khỏe tâm thần vì cộng đồng và dựa vào
cộng đồng. Đó là bệnh viện ban ngày Mai Hương, quận Hai Bà Trưng, Hà
Nội. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này có ý nghĩa quan trọng nhằm giúp
chúng ta xây dựng nhận thức hệ thống và toàn diện trong đánh giá, khẳng
định vị thế của quá trình ra quyết định của người bệnh tâm thần trong mô
hình phục hồi chức năng với tư cách một cách thức tăng cường năng lực
cho thân chủ, qua đó, xây dựng cách thức can thiệp giúp người bệnh tâm
thần tham gia tích cực hơn vào quá trình ra quyết định trong những vấn đề
liên quan đến bản thân để họ hòa nhập đời sống xã hội tốt hơn, có một chất
lượng cuộc sống cao hơn.
1


2. Ý nghĩa của nghiên cứu
2.1. Ý nghĩa khoa học: làm rõ quan điểm lý thuyết về tăng cường năng lực
(empowerment) cũng như ra quyết định chung (shared decision making)
của người bệnh tâm thần trong một hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần
chính thống. Trong đó, quá trình tư duy của Platonov trong phân tích quá
trình ra quyết định của bệnh nhân tâm thần đặt trong bối cảnh của cách
tiếp cận tăng cường năng lực trong mô hình phục hồi chức năng dựa vào
cộng đồng của bệnh viện ban ngày Mai Hương sẽ làm rõ hơn ứng dụng
của lý thuyết này trong thực tế.
2.2. Ý nghĩa thực tiễn: kết quả nghiên cứu giúp các nhà chuyên môn và

(3)

bệnh nhân tâm thần vào quá trình ra quyết định trong mô hình phục
hồi chức năng.
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu: Quá trình ra quyết định của bệnh nhân tâm
thần trong mô hình phục hồi chức năng tại Bệnh viện Ban ngày Mai
Hương – Hà Nội.
4.2. Khách thể nghiên cứu
- Nhóm bệnh nhân tâm thần
- Người nhà bệnh nhân
- Bác sĩ tâm thần
- Cán bộ tâm lý
- Điều dưỡng
- Đại diện ban lãnh đạo (ban giám đốc) Bệnh viện ban ngày Mai
Hương.
5. Câu hỏi nghiên cứu
Để đạt được mục đích, mục tiêu nghiên cứu của đề tài, kết quả
nghiên cứu sẽ hướng tới trả lời những câu hỏi nghiên cứu sau:
(1)

Những đặc điểm chính của mô hình phục hồi chức năng của

Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương và các đặc điểm chính
của nhóm bệnh nhân tham gia mô hình phục hồi chức năng này là
gì?

3



bệnh viện, bệnh nhân, người nhà bệnh nhân.
 Phương pháp phỏng vấn sâu
4


- Bệnh nhân: 05 người
- Người nhà bệnh nhân: 05 người
- Cán bộ tâm lý trực tiếp triển khai mô hình: 01 người
- Bác sỹ tâm thần trực tiếp điều trị cho bệnh nhân: 02 người
- Điều dưỡng trực tiếp chăm sóc cho bệnh nhân: 02 người
- Cán bộ quản lý (phó giám đốc bệnh viện): 01 người
 Phương pháp thảo luận nhóm
02 thảo luận nhóm này được triển khai vào tháng 04/2013 với sự
tham gia của 13 – 15 bệnh nhân thuộc mô hình phục hồi chức năng.
NỘI DUNG CHÍNH

5


Chương 1. Cơ sở lý luận và thực thực tiễn của nghiên cứu
1.1. Các khái niệm công cụ
- Người bệnh tâm thần
- Phục hồi chức năng, mô hình phục hồi chức năng và tái hòa nhập
gia đình và cộng đồng
- Quyết định, ra quyết định và ra quyết định chung (shared decision
making)
- Tư duy
- Nhóm và nhóm trị liệu
- Tăng cường năng lực (Empowerment)
1.2. Những lý thuyết chính ứng dụng trong nghiên cứu

học này mà mô hình phục hồi chức năng tại bệnh viện thuận lợi để triển
khai những hoạt động thúc đẩy sự tham gia của người bệnh vào quá trình
ra quyết định.
2.1.2. Những đặc điểm về cơ cấu hành chính và đội ngũ chuyên môn
của mô hình phục hồi chức năng
Mô hình phục hồi chức năng do Khoa Lâm sàng trực tiếp quản lý,
gắn kết chặt chẽ giữa chẩn đoán, điều trị bằng thuốc và triển khai các hoạt
động phục hồi chức năng. Bên cạnh các phòng khám, các hoạt động phục
hồi chức năng cho người bệnh đều diễn ra tập trung ở Phòng Phục hồi
chức năng thuộc tầng 3 bệnh viện. Hàng tuần, mô hình hoạt động từ thứ
hai đến thứ sáu, trong giờ hành chính. Mỗi ngày, người bệnh tham gia
phục hồi chức năng theo hai ca: ca sáng từ 8 giờ 30 đến 11 giờ, ca chiều từ
2 giờ đến 4 giờ. Giờ nghỉ trưa, người bệnh có thể lựa chọn về nhà hoặc
đăng ký ăn trưa và ngủ trưa tại bệnh viện.
7


Mô hình phục hồi chức năng có những cán bộ với nghiệp vụ khác
nhau được phân công nắm giữ những chức danh, nhiệm vụ khác nhau theo
các cấp. Có thể thấy trong thành phần tham gia chính thiếu vắng vị trí của
nhân viên công tác xã hội. Thực chất, một số vai trò của nhân viên Công
tác xã hội trong mô hình này được phân chia đảm nhiệm bởi nhiều cán bộ
ở những vị trí khác nhau trong mô hình như bác sỹ tâm thần, cán bộ tâm lý
và điều dưỡng, và ở mô hình này, chủ yếu là cán bộ tâm lý. Nhiệm vụ
đúng chuyên môn của cán bộ tâm lý là trị liệu tâm lý lâm sàng cho cá
nhân, nhóm hoặc gia đình thông qua tham vấn, tư vấn,... Điều này hoàn
toàn phù hợp với chuyên ngành cán bộ tâm lý được đào tạo. Tuy nhiên, tại
mô hình này, cán bộ tâm lý cũng như bác sỹ và điều dưỡng đôi khi đảm
nhiệm các vai trò như biện hộ, giáo dục, kết nối người bệnh và gia đình,...
2.1.3. Những đặc điểm về kết cấu chương trình và các hoạt động chính

uống thuốc, cách quản lý và chăm sóc tại nhà. Ngoài ra còn có dịch vụ
tham vấn/tư vấn theo yêu cầu (mua vé theo giờ).
2.2. Đặc điểm của bệnh nhân tâm thần tham gia mô hình phục hồi
chức năng
2.2.1. Số lượng bệnh nhân tham gia mô hình phục hồi chức năng
Theo những đánh giá qua quan sát và thống kê của Bệnh viện Tâm
thần ban ngày Mai Hương, từ tháng 03/2013 – tháng 06/2013, đặc điểm số
lượng và tần suất tham gia hoạt động của người bệnh có thể khái quát như
sau: Trung bình, một ngày có 15-25 bệnh nhân/buổi và thường số lượng
bệnh nhân buổi sáng đông hơn buổi chiều vì nhiều bệnh nhân chỉ tham gia
nửa ngày rồi trở về gia đình, cơ quan, trường học,...), số lượng bệnh nhân
tham gia cố định hàng ngày đông hơn, nhưng cũng có một số bệnh nhân
9


chỉ tham gia cách nhật hoặc 1 tuần/lần tùy vào điều kiện và nhu cầu của
họ.
2.2.2. Cơ cấu bệnh nhân trong mô hình phục hồi chức năng
Xét về cơ cấu người bệnh, có thể nhận thấy sự đa dạng trong nhóm
bệnh nhân này. Trong số 15 – 25 bệnh nhân tham gia mô hình tại phòng
phục hồi chức năng mỗi buổi, cơ cấu giới tính, tuổi, nghề nghiệp,... của họ
có sự khác biệt và rất đa dạng. Nhìn chung, do mức độ mỗi người bệnh
khác nhau nên khả năng duy trì nghề nghiệp của họ cũng rất đa dạng.
Nghề nghiệp vốn có của họ có thể là đi học, thất nghiệp cho đến lao động
tay chân và cả trí thức và ở nhiều lĩnh vực đa dạng. Với những bệnh nhân
bị ảnh hưởng nặng, đa phần họ tạm dừng công việc cũ để ở nhà, có thể
tham gia phụ giúp việc nhà hay kinh doanh tại gia đình.
2.2.3. Tình trạng bệnh của bệnh nhân trong mô hình phục hồi chức
năng
Hiện nay, nhiều bệnh viện, trong đó có Bệnh viện Tâm thần Ban

bệnh. Nếu như sự tham gia và tiếng nói của bệnh nhân và người nhà của
họ được thể hiện rõ hơn ở giai đoạn này sẽ mang lại hiệu quả tích cực đối
với bệnh nhân. Ngoài ra, việc xác định nhu cầu những kỹ năng cần phục
hồi của bệnh nhân cũng có liên hệ chặt chẽ với sự bố trí lịch tham gia mô
hình phục hồi chức năng của họ mỗi tuần.

11


Chương 3. Bệnh nhân tâm thần và quá trình ra quyết định trong mô hình
phục hồi chức năng tại Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương

3.1. Sự tham gia của bệnh nhân trong các giai đoạn ra quyết định tại
mô hình phục hồi chức năng
3.1.1. Giai đoạn 1 - Tiếp nhận và sàng lọc người bệnh
Tìm hiểu quy trình này tại Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai
Hương, chúng ta sẽ nhận thấy rằng, bệnh nhân khi bắt đầu tham gia mô
hình, sẽ được thăm khám và đánh giá cẩn thận bằng các biểu mẫu và thang
đo tâm lý (đánh giá đầu vào) để xác định họ đang ở giai đoạn nào trong
diễn tiến bệnh. Ở giai đoạn tiếp nhận ban đầu này, người bệnh thường
được gợi ý tham gia thử phòng phục hồi chức năng, sau đó, hầu hết bệnh
nhân cảm thấy thoải mái và đồng ý tham gia tiếp dù có thể chưa hiểu rõ về
mục tiêu của sự tham gia này. Mặc dù chưa có sự truyền tải thông tin
nhưng các cán bộ y tế thể hiện sự tôn trọng và không hề ép buộc bệnh
nhân. Mỗi bệnh nhân đều được gợi ý thử để xác nhận có muốn tiếp tục
tham gia hay không.
Đặc thù ở bệnh tâm thần là bệnh nhân sẽ trải qua những giai đoạn
cấp tính (mất kiểm soát về cảm xúc, nhận thức và hành vi, suy giảm các
chức năng nghiêm trọng) và những giai đoạn ổn định bệnh (bình ổn về
cảm xúc và giành lại khả năng nhận thức và kiểm soát). Những giai đoạn

vào thiết kế chương trình những hoạt động khuyến khích phát triển trí nhớ,
ngôn ngữ, liên tưởng,... của người bệnh, giúp họ tư duy tốt hơn. Trong các
hoạt động phục hồi chức năng triển khai hàng ngày, mỗi loại trị liệu hướng
đến thúc đẩy, tăng cường chức năng, kỹ năng nhất định. Có thể thấy rằng
việc tham gia những hoạt động kích thích sự khôi phục ngôn ngữ, liên
13


tưởng, so sánh,... này là một công đoạn thiết thực, hiệu quả, chuẩn bị sẵn
sàng cho khả năng tham gia cao hơn của người bệnh vào một quá trình
phức tạp: quá trình tư duy. Nhờ đó, người bệnh có khả năng tham gia một
cách ý nghĩa và hiệu quả vào các hoạt động mang tính trải nghiệm đối với
quá trình ra quyết định cụ thể ở giai đoạn sau.
3.1.3. Giai đoạn 3 - Tham gia các hoạt động trải nghiệm về quá trình ra
quyết định cụ thể
Xét tổng thể quá trình khảo sát, có thể thấy bệnh nhân được tham gia
vào quá trình ra quyết định qua những hoạt động thiết kế đặc thù trong mô
hình nhiều hơn so với giai đoạn nhập viện ban đầu kể trên. Căn cứ vào 5
giai đoạn tư duy của Platonov (1977), chúng ta có thể thấy được rõ hơn về
sự tham gia cũng như sự khuyến khích hỗ trợ của cán bộ y tế, đặc biệt là
cán bộ tâm lý với bệnh nhân trong quá trình này.
3.1.3.1. Bước 1 - Xác định và biểu đạt vấn đề
Bước đầu để bệnh nhân trải nghiệm quá trình ra quyết định chính là
việc cán bộ tâm lý xây dựng tình huống như thế nào để lôi kéo người bệnh
tham gia, suy nghĩ và tìm cách giải quyết. Có thể nói, tâm kịch liệu pháp là
một hoạt động hay do cán bộ tâm lý chỉ tạo ra tình huống ban đầu, việc
phát triển tình huống và giải quyết được giao cho các bệnh nhân tham gia
bài tập. Điều này giúp bệnh nhân được trao quyền, tăng cường năng lực,
cảm thấy được tôn trọng và tin tưởng. Đồng thời, đây cũng là hoạt động lôi
kéo bệnh nhân tham gia một cách tự nhiên, trực quan và gần gũi. Điều

những bệnh nhân còn khó khăn trong thực hiện các chức năng tư duy, đôi
khi cán bộ tâm lý đưa ra những gợi ý để người bệnh có cơ hội phân tích, so
15


sánh, đánh giá. Điều này giúp nhiều bệnh nhân hình dung dễ dàng hơn về
các phương án và đối chiếu chúng với nhau thay vì phải tự thiết lập nên
những giả thuyết hoàn toàn mới.
Trong các hoạt động hay các thảo luận nhóm, bệnh nhân sẽ cùng
nhau thảo luận nhiều lần để đưa ra một quyết định chung. Họ sẽ bàn bạc
xem loại bỏ phương án nào, lựa chọn phương án nào. Đôi khi, họ đưa ra
những phương án đã chọn và chờ đợi phản hồi từ phía cán bộ tâm lý. Bởi
thế, để người bệnh thực sự cảm thấy lựa chọn hay quan điểm của mình sau
khi kiểm tra giả thuyết được coi trọng, cán bộ tâm lý cần cân nhắc đưa ra
những phản ứng linh hoạt để định hướng cho bệnh nhân theo cách tích
cực, không làm mất lòng tin của họ. Việc phản đối trực tiếp những ý kiến,
lựa chọn của người bệnh cần tuyệt đối tránh. Cán bộ tâm lý trong mô hình
này về cơ bản đã làm được điều này.
3.1.3.5. Bước 5 - Giải quyết nhiệm vụ tư duy
Đối với bệnh nhân, đây là giai đoạn người bệnh đưa ra quyết định
cuối cùng đối với tình huống được đặt ra. Họ sẽ đưa ra phản hồi của bản
thân cho vấn đề được đặt ra trong tình huống, có thể bằng lời nói (trong
buổi thảo luận nhóm), hoặc bằng hành động (trong hoạt động tâm kịch liệu
pháp). Sau mỗi quyết định, người bệnh sẽ được cán bộ tâm lý nhận xét, đặt
câu hỏi để tìm hiểu lý do và những kinh nghiệm mà người bệnh sử dụng để
giải quyết tình huống đó.
3.2. Các bên liên quan trong quá trình ra quyết định của bệnh nhân
tâm thần trong mô hình phục hồi chức năng
3.2.1. Người bệnh tâm thần
Một dấu hiệu tích cực là bệnh nhân đã tham gia ra quyết định trong

17


Không chỉ với những hoạt động phục hồi chức năng nói chung, việc
hỗ trợ bệnh nhân tập đưa ra quyết định cũng rất cần thiết và nên được
hướng dẫn để người nhà giúp bệnh nhân tập luyện và có những trải nghiệm
thực tế trong môi trường này. Hiệu quả của quá trình thúc đẩy tư duy chỉ
được củng cố khi người nhà áp dụng điều này cho bệnh nhân.
Nhìn chung, người nhà có vai trò quan trọng trong hỗ trợ bệnh nhân
để họ có thể tham gia và thụ hưởng những tác động tốt nhất từ mô hình
phục hồi chức năng. Người bệnh có thể được trải nghiệm những hoạt động
tích cực, bao gồm hoạt động thúc đẩy quá trình ra quyết định, sẽ chuẩn bị
tốt hơn cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng sau này.
3.2.3. Cán bộ trong mô hình phục hồi chức năng
Phản ánh khách quan của người bệnh về mô hình rất quan trọng. Hầu
hết người bệnh cũng như người nhà bệnh nhân đều cho thấy họ thích hoạt
động của mô hình, thích được tham gia và tự giác tham gia đều đặn do
những ưu việt của mô hình mà họ được trải nghiệm về sự tôn trọng, sự
chia sẻ và những bài tập, bao gồm cả những trải nghiệm ra quyết định.
Ngay cả người nhà bệnh nhân cũng nhận thấy sự chuyển biến tích
cực trong thái độ người bệnh, trước hết là thái độ đối với điều trị, và sau
đó là thái độ đối với cuộc sống của họ tại gia đình, cộng đồng. Khi người
bệnh được thỏa mãn nhu cầu cơ bản tại mô hình (nhu cầu xã hội, nhu cầu
tôn trọng và thể hiện bản thân), họ gia tăng sự tự tin vào bản thân, có thái
độ tích cực hơn với cuộc sống. Họ cũng thể hiện sự tiến bộ rõ ràng ở các
chức năng đã bị suy giảm (kỹ năng tự chăm sóc, kỹ năng giao tiếp,...). Có
thể thấy hiệu quả phục hồi chức năng có những cải biến đáng kể.
Có thể nói, vai trò của cán bộ trong mô hình phục hồi chức năng là
một trong những tác nhân chính ảnh hưởng tới hiệu quả đầu ra những
18

nhau của họ theo một kết cấu vừa có tính cố định lại vừa linh hoạt để khôi
phục những chức năng đã mất hoặc bị suy giảm, tăng cường năng lực một
cách tối ưu cho bệnh nhân để họ quay lại hòa nhập cộng đồng.
Trong mô hình phục hồi chức năng tại Bệnh viện Tâm thần Ban ngày
Mai Hương, bệnh nhân tâm thần thể hiện sự tham gia tích cực trong quá
trình ra quyết định ở những giai đoạn khác nhau:
(1)

Giai đoạn 1 - Tiếp nhận và sàng lọc người bệnh
20


(2)

Giai đoạn 2 - Tham gia những hoạt động phục hồi chức năng

đặc thù chuẩn bị cho quá trình ra quyết định
(3)

Giai đoạn 3 - Tham gia các hoạt động trải nghiệm về quá trình

ra quyết định cụ thể. Trong giai đoạn này, sự trải nghiệm về quá trình
ra quyết định trong một hoạt động cụ thể bất kì thường diễn ra qua
các bước: Bước 1 - Xác định và biểu đạt vấn đề; Bước 2 - Huy động
tri thức, kinh nghiệm; Bước 3 - Sàng lọc liên tưởng và hình thành giả
thuyết; Bước 4 - Kiểm tra giả thuyết; Bước 5 - Giải quyết nhiệm vụ
tư duy.
Để thực sự tham gia có ý nghĩa và hiệu quả vào quá trình này, các tác
nhân liên quan là bệnh nhân, người nhà bệnh nhân và cán bộ trong mô
hình phục hồi chức năng cần thể hiện vai trò của mình một cách rõ ràng,