y
o

c u -tr a c k

.c

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

PHẠM THẾ NGÔN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o


h a n g e Vi
e

N

PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD


THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu


O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

LỜI CẢM ƠN

yên, các quý thầy cô đã trực tiếp tham gia giảng dạy
lớp cao học K20, cung cấp các kiến thức cơ bản, sâu sắc, động viên cho học
viên K20 nói chung và cho tác giả luận văn nói riêng trong suốt quá trình học


w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w



h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii


/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k

W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k


iv

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu


O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

. ....... 70
, chuẩn bị bài và giờ dạy
trên lớp của giáo viên ........................................................................................ 73
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to



XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c

. ......................... 103
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 104
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

vi

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k



CSVC

Cơ sở vật chất

DHCSTĐ

Danh hiệu chiến sĩ thi đua

GD & ĐT

Giáo dục và đào tạo

GDPT

Giáo dục phổ thông

GV, HS

Giáo viên, học sinh

HDHS

Hƣớng dẫn học sinh

HG-HH

Hội giảng - hội học

HSTN


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

iv

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu



er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c



về mứ
việc nâng cao chất lƣợng giảng dạy .................................................. 53
Bảng 2.16. Nhận thức về mức độ cần thiết, mức độ thực hiện các biện
pháp quản lý bồi dƣỡng giáo viên ..................................................... 55
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

v

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k



m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C



w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c



bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD


.c


y
o

c u -tr a c k

.c

1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và Đào tạo có tầm quan trọng trong đời sống văn hoá, chính
trị, kinh tế của một quốc gia, là sự biểu hiện trình độ phát triển của một quốc
gia. Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc đang đặt ra những
yêu cầu to lớn về chất lƣợng nguồn lực con ngƣời. Đó là sự phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ cho thế hệ trẻ, cho con ngƣời Việt Nam.
Tại Đại hội lần thứ IX, Đảng ta khẳng định “Phát triển giáo dục và đào
tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản
để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế và bền vững” [10].
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “ Phát
triển, nâng cao chất lượng nguồn lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao
là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dụcViệt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện
đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới chương
trình, nội dung, phương pháp dạy và học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục,
phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “
Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn
hoá và con nười Việt Nam” [11].


k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e


F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dƣỡng phƣơng pháp tự học, khả
năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn;
tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Vì
thế, đổi mới công tác quản lý trong hoạt động dạy học là yếu tố rất quan trọng,
mang tính chủ động và cấp bách của ngành Giáo dục và Đào tạo nói chung
trong việc nâng cao chất lƣợng giáo dục bởi vì khi có đội ngũ tốt, quan tâm đến
ngƣời thày thì thày tốt sẽ dẫn tới trò tốt. Khi nói đến nhà trƣờng là nói đến hoạt
động dạy và học; đó là hoạt động chủ đạo, là nhiệm vụ trọng tâm của nhà
trƣờng. Quản lý nhà trƣờng thực chất là quản lý hoạt động dạy và học.
Trong những năm qua chất lƣợng giáo dục ở các cấp học và trình độ đào
tạo có tiến bộ. Trình độ hiểu biết, năng lực tiếp cận tri thức mới của học sinh
đƣợc nâng cao một bƣớc. Công bằng xã hội trong tiếp cận giáo dục đã đƣợc cải
thiện, đặc biệt là con em các gia đình nghèo ngày càng đƣợc quan tâm. Công tác
quản lý giáo dục có bƣớc chuyển biến tích cực theo hƣớng: khắc phục những
tiêu cực trong ngành, chuẩn hoá đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
Cùng với sự phát triển của xã hội, những năm qua chất lƣợng giáo dục ở

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W



XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

mỗi nhà trƣờng phải thực hiện những cải cách, những biện pháp đổi mới quản
lý hoạt động dạy và học trong giai đoạn hiện nay sao cho mỗi giáo viên trong
nhà trƣờng có động lực, có trách nhiệm, tâm huyết với nghề và đặc biệt là sự
khát khao cống hiến cho sự nghiệp giáo dục; mỗi em học sinh luôn có ý chí
vƣơn lên trong học tập và tu dƣỡng đạo đức.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy
học

ở

trường THPT huyện Tứ Kỳ


3

/>
.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu


O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o


6. Phạm vi nghiên cứu
nghiên cứu

6.1.

Đề tài tập trung nghiên cứu một số biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng
với hoạt động dạy học ở trƣờng trung học phổ thông theo quan điểm tích cực
hoá hoạt động dạy học.
6.2. Phạm vi

nghiên cứu

Đề tài đƣợc điều tra, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động đổi mới
phƣơng pháp dạy học ở các trƣờng trung học phổ thông huyện Tứ Kỳ, tỉnh
Hải Dƣơng:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu

4

/>
.d o

m

o

w

w

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e


luận quản lý nhà trƣờng, Luật giáo dục, Điều lệ nhà trƣờng, văn bản pháp quy,
quy chế về các lĩnh vực giáo dục phổ thông và trung học phổ thông.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phƣơng pháp này bao gồm một số phƣơng pháp cụ thể nhƣ sau:
- Phƣơng pháp quan sát.
- Phƣơng pháp điều tra
phỏng vấn.

-

- Phƣơng pháp chuyên gia.
- Phƣơng pháp phân tích - tổng kết kinh nghiệm.
7.3. Nhóm phương pháp toán thống kê
-Phƣơng pháp

thống kê toán học.

-Phƣơng pháp sơ đồ để minh họa.
8.Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chƣơng.
Chƣơng 1.Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo quan điểm
tích cực hoá

trƣờng trong trƣờng trung học phổ thông.

Chƣơng 2.Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học
ở

trƣờng trung học phổ thông huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng.



y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!



y
o

c u -tr a c k

.c

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1.Tổng quan về lịch sử nghiên cứu
1.1.1.
Ngay từ thời kỳ cổ đại, vấn đề dạy học đã đƣợc nhiều nhà triết học đồng
thời là nhà giáo dục ở cả phƣơng Tây và phƣơng Đông đề cập đến.
.
-

.
Khổng Tử (551-479 TCN) đã giúp học trò phát triển bằng cách khuyến
khích sở trƣờng và phê bình sở đoản, phƣơng châm chính của dạy học là khái
phát (gợi mở).
Socrtes (469-399 TCN) đã đề xuất thực hiện phƣơng pháp đàm thoại
trong dạy học và đƣợc sử dụng cho đến ngày nay.
Từ cuối thế kỷ XV

, vấn đề

dạy học và quản lý hoạt động dạy họcđƣợc nhiều nhà giáo dục quan tâm, nổi
bật trong thời kỳ đó là Cômenxki (1592-1670), ông đã đƣa ra quan điểm giáo

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N


c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

:“

-

.
J.J Rux

-

.

-

. P.V.Zimin, M.I.Konđak

.



y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!



y
o

c u -tr a c k

.c

.
1.1.2.

-

.
-

:

.

Từ Đại hội lần thứ IV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã có Nghị quyết về
cải cách giáo dục, với tƣ tƣởng: Xem giáo dục là bộ phận quan trọng của cuộc
cách mạng tƣ tƣởng. thực thi nhiệm vụ chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến
lúc trƣởng thành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trƣờng gắn liền
với xã hội.
Tại Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định mục tiêu giáo
dục là nhằm bồi dƣỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nƣớc, lòng tự tôn dân tộc, lý
tƣởng xã hội chủ nghĩa, lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần hiếu
học, ý chí tiến thủ lập nghiệp, không cam chịu nghèo nàn, lạc hậu, đào tạo lớp
ngƣời lao động có kiến thức cơ bản, làm chủ năng lực nghề nghiệp, quan tâm

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!

XC

y
o

c u -tr a c k

.c

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: “Đổi mới mạnh mẽ nội dung,
chƣơng trình, phƣơng pháp dạy và học ở tất cảc các cấp học, bậc học”. [11]
Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ƣơng khoá XI đã
đƣa ra mục tiêu tổng quát “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng,
hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo
vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát
triển toàn diện và phát huy tốt tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân;
yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc có hiệu quả”.
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài
1.2.1. Khái niệm về quản lý
1.2.1.1.Khái niệm
Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, nên có rất nhiều
định nghĩa khác nhau về quản lý của các nhà khoa học.
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh
hưởng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung”[1].
Theo tác giả Phạm Khắc Chƣơng: “Quản lý một đơn vị (cơ sở sản xuất,
cơ quan, trường học, địa phương...) với tư cách là một hệ thống xã hội, là khao
học và nghệ thuật tác động vào hệ thống, vào từng thành tố của hệ thống bằng
phương pháp thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra”[7].
Theo tác giả Bùi Văn Quân: “Quản lý là quá trình tiến hành những hoạt
động khai thác, lựa chọn, tổ chức các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lý
theo kế hoạch chủ động và phù hợp với quy luật khách quan để gây ảnh hưởng
đến đối tượng quản lý nhằm tạo ra sự thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD


.c


y
o

c u -tr a c k

.c

Sau khi xem xét phân tích các khái niệm quản lý trên có thể đƣa ra khái
niệm về quản lý dƣới đây: Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo
và kiểm tra công việc của các thành viên của một tổ chức nhằm sử dụng các
nguồn lực hợp lý để đạt được các mục đích đã định.
1.2.1.2.Chức năng cơ bản của quản lý
Quản lý có 4 chức năng cơ bản sau:
*Chức năng lập kế hoạch:
Lập kế hoạch là chức năng quan trọng nhất trong quá trình quản lý. Kế
hoạch phải xác định đầy đủ mục tiêu cơ bản trên cơ sở tình hình cụ thể của tổ
chức và mục tiêu định sẵn sắp xếp theo một trình tự, lôgíc khoa học, xác định
các nguồn lực để thực hiện mục tiêu, tổ chức thực hiện theo chƣơng trình hành
động cụ thể để đạt đƣợc mục tiêu.
*Chức năng tổ chức: Gồm hai nội dung
+Tổ chức bộ máy là sắp xếp bộ máy đáp ứng đƣợc yêu cầu của mục tiêu
và các nhiệm vụ đảm nhận. Tổ chức bộ máy phải phù hợp về cấu trúc, cơ chế
hoạt động, phải đủ khả năng để đạt mục tiêu. Công việc tổ chức bộ máy là phân
chia tổ chức thành các bộ phận thục hiện các chức năng cụ thể và xây dựng cơ
chế phối hợp, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các bộ phận nhằm đạt đƣớcự
đồng bộ trong hoạt động.


k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e


F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

*Chức năng kiểm tra
Là công việc thu thập thông tin ngƣợc để kiểm soát hoạt động của bộ
máy nhằm điều chỉnh kịp thời những sai sót, lệch lạc đƣa tổ chức tiến đến
mục tiêu.
Trong quản lý, chủ thể quản lý phải thực hiện một dãy các chức năng quản
lý kế tiếp nhau, từ việc xây dựng kế hoạch, xác định mục tiêu phát triển cho đến
kiểm tra các kết quả thực hiện và tổng kết quá trình quản lý. Kết quả có thể đạt
hoặc chƣa đạt các mục tiêu mong muốn. Trên cơ sở các thông tin thu đƣợc, nhà
quản lý lại xây dựng mục tiêu phát triển mới cho tổ chức và một chu trình quản
lý mới lại tiếp tục. Tuy nhiên các chức năng quản lý trên thực tiễn không chỉ
đƣợc thực hiện một cách tuần tự mà nhiều khi đan xen lẫn nhau, trong đó thông
tin là huyết mạch của quản lý. Căn cứ bốn chức năng và vai trò thông tin trong
quản lý, chúng ta có thể biểu diễn một chu trình quản lý nhƣ sau:

KẾ HOẠCH


lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e


F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

thế hệ loài ngƣời, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh
hoa văn hoá dân tộc, nhân loại đƣợc kế thừa, bổ sung, hoàn thiện và trên cơ sở
đó không ngừng phát triển.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý giáo dục là hệ thống những
tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm
cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện
được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà mục tiêu
điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu
dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất" [23].
Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ
chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra
tính vượt trội (tính trồi) của hệ thống; sử dụng một cách tối ưu các tiềm năng,
các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống đến mục tiêu một cách tốt nhất
trong điều kiện bảo đảm sự cân bằng với môi trường bên ngoài luôn luôn biến
động” [17].

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W



XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy
học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng
thái mới về chất.
Các yếu tố cơ bản của quản lý giáo dục có mối liên hệ mật thiết và tác
động qua lại lẫn nhau. Chủ thể quản lý bằng cách thức và công cụ quản lý cụ
thể tác động lên đối tƣợng quản lý; đối tƣợng quản lý tiếp nhận tác động trực
tiếp của chủ thể quản lý và cùng với chủ thể quản lý hoạt động theo một quỹ
đạo nhằm cùng thực hiện mục tiêu của tổ chức. Khách thể quản lý nằm ngoài
hệ thống giáo dục và hệ thống quản lý giáo dục, chẳng hạn môi trƣờng bên
ngoài nhà trƣờng. Nó là hệ thống khác hoặc các ràng buộc của môi trƣờng... Nó
có thể chịu tác động (gián tiếp) hoặc tác động trở lại đến hệ thống giáo dục và

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N


w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c