BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Lấ HỒNG HUẤN
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG HUYỆN THANH HÀ, TỈNH HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành Quản lý giáo dục
Mã số: 60.140.114
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
TS. Nguyễn Thị Kim Quý
HÀ NỘI, NĂM 2012
Lời cảm ơn
Để có thể hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học về “Quản lý hoạt động đổi
mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải
Dương”, tôi xin cảm ơn các thầy, cô trường ĐHSP Hà Nội, đặc biệt là Ban Chủ
nhiệm, các thầy, cô khoa Quản lý giáo dục trường ĐHSP Hà Nội đã nhiệt tình giảng
dạy, hướng dẫn giỳp tụi mở rộng và lĩnh hội những kiến thức về Quản lý giáo dục.
Xin trân trọng cảm ơn cô Nguyễn Thị Kim Quý đã dành nhiều thời gian, tận
tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi hoàn thành cuốn luận văn này và đồng thời cảm ơn các
thầy, cô trong Hội đồng chấm luận văn Thạc sỹ.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giỏm hiệu, các thầy cô giáo và các em học sinh
các trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương đã giúp đỡ, cung cấp cho tôi
những thông tin cần thiết để hoàn thành tốt luận văn cao học.
Xin trân trọng cảm ơn!
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL Cán bộ quản lý
CSVC Cơ sở vật chất
ĐTB Điểm trung bình
GV Giáo viên

sáng tạo, kỹ năng thực hành
Luật Giáo dục 2005, tại điều 28 cũng đã ghi “Phương pháp dạy học phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù
hợp với đặc điểm của môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm
việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động
đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Chỉ thị 3398/2011/CT-BGDĐT ngày 12 tháng 8 năm 2011 về nhiệm vụ trọng
tâm của toàn ngành trong năm học 2011 – 2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã chỉ
đạo: “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy –
học và công tác quản lý giáo dục. Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng giảm
tải, tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh
giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thụng;… Tổ chức
bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý giáo dục;
giáo viên các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và trung
cấp chuyên nghiệp; viên chức làm công tác thiết bị và thư viện. Đặc biệt chú trọng
nội dung bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đỏnh giỏ” Như
vậy, đổi mới phương pháp dạy học là một trong các trọng điểm mà công cuộc
cải cách giáo dục hiện nay đặt ra. Đó cũng chính là yêu cầu khách quan của sự
nghiệp phát triển giáo dục- đào tạo của đất nước. Một sự thay đổi căn bản như
thế cần có một chiến lược và một phương thức chỉ đạo đúng đắn, có hiệu quả.
Một trong những định hướng cơ bản của việc đổi mới giáo dục là chuyển từ
nền giáo dục mang tính hàn lõm, kinh viện, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục
chú trọng việc hình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo
của người học. Định hướng quan trọng trong đổi mới PPDH là phát huy tính
tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành động, năng lực cộng tác làm
việc của người học. Đó cũng là những xu hướng quốc tế trong cải cách PPDH ở
nhà trường phổ thông.
5
Những năm gần đây, nền giáo dục nước ta đã đạt được những thành tựu đáng
kể, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn

- Khỏch thể nghiờn cứu:Cụng tỏc quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng
trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
- Đối tượng nghiên cứu: Những biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH
của Hiệu trưởng trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
4. Giả thuyết khoa học:
Công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH của Hiệu trưởng các trường THPT
huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương thời gian vừa qua đã bước đầu đi vào nề nếp
và đạt được những thành quả nhất định nhưng cũng còn tồn tại, hạn chế ở cỏc
khõu thực hiện của quy trình quản lý. Nếu đề xuất được những biện pháp phù
hợp sẽ giúp công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH của Hiệu trưởng ở các
trường THPT huyện Thanh hà, tỉnh Hải Dương có hiệu quả hơn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý nhà trường, quản lý hoạt động
dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học.
- Tìm hiểu và phân tích thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp
dạy học ở các trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định hướng đổi mới
PPDH hiện nay nhằm góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH ở các trường
THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài:
- Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH
của Hiệu trưởng các trường THPT huyện Thanh Hà.
7
- Giới hạn về địa bàn khảo sát: Khảo sát hoạt động đổi mới PPDH và quản lý
đổi mới PPDH tại các trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương gồm:
THPT Hà Bắc, THPT Hà Đông, THPT Thanh Bình, THPT Thanh Hà.
- Giới hạn về khách thể điều tra: Khảo sát thực trạng quản lý, chỉ đạo đổi mới
phương pháp dạy học của Hiệu trưởng.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

sinh. Ông nói

“Khụng tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì
không rõ được thì không bày vẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết một góc, mà
không suy ra ba góc khỏc thỡ khụng dạy nữa” Đến thế kỷ XVI trở đi, có rất nhiều
nhà nghiên cứu giáo dục đã đưa ra những tư tưởng tiến bộ như Monteque (1533-
1592) Người Pháp được mệnh danh là ông tổ sư phạm của Châu Âu. Ông chủ
trương giảng dạy bằng hoạt động, bằng quan sát trực tiếp, bằng sự tiếp xúc các sự
vật trong đời sống hàng ngày. Muốn giảng dạy tốt “Phải cho học sinh chạy trước
9
mà nhận xột” chứ không bắt buộc trẻ em nhắm mắt theo những nhận định chủ
quan của người thầy.
Comensky (1592-1670) – Slovakia. Ông đòi hỏi người thầy phải dạy thế
nào để cho học sinh thích thú học tập và có những cố gắng bản thân để nắm lấy tri
thức. Ông nói : “Tụi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập
trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn”.
John Dewey (1859-1952) - Người Mỹ, ông chủ trương phải dựa vào kinh
nghiệm thực tế của trẻ em. Việc giảng dạy phải kích thích được hứng thú, phải để
trẻ em độc lập tìm tòi, thầy giáo vừa là người thiết kế vừa là người cố vấn.
Trào lưu đổi mới phương pháp dạy học đã bắt đầu xuất hiện trên thế giới
từ những năm 50 của thế kỷ trước, khởi nguồn từ các thành tựu về tõm lý học
trong đó có sự ra đời của các lý thuyết tâm lý: lý thuyết kiến tạo – Jean Piaget và
mô hình học tập hành động khám phá của J.Bruner; Lý thuyết hoạt động tõm lý
và mô hình dạy học hoạt động của V.V.Davưdov. Các nhà Giáo dục học trên
thế giới cũng đã biên soạn nhiều tài liệu về phương pháp dạy học và đổi mới
phương pháp dạy học như:
- “Những cơ sở của Lý luận dạy học” – B.P.ấxipụp, NXB Giáo dục, 1978
- “Giảng dạy ngày nay”- G.Petty, NXB Stantey Thomes, 1998 (Dự án Việt
– Bỉ dịch).
- “Dạy học nêu vấn đề” – Tác giả I.Lecne, NXB Giáo dục Hà Nội, 1977

đầu trong cả nghiên cứu và thực tiễn triển khai đổi mới PPDH . Việc đổi mới
PPDH trong trường sư phạm bao giờ cũng có ý nghĩa kép: không chỉ thay đổi chất
lượng đào tạo GV của trường mà còn có ý nghĩa lớn trong việc hình thành năng lực
dạy học của sinh viên theo yêu cầu mới.
Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai rộng rãi thông qua chương trình bồi
dưỡng thường xuyên từ chu kỳ 1997 – 2000 cho tất cả các giỏo viờn trung học phổ
thông trong phạm vi cả nước. Bên cạnh các tài liệu biên soạn của Bộ Giáo dục và
Đào tạo phục vụ cho công tác bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ giỏo viờn, có
11
nhiều tác giả đã quan tõm nghiờn cứu, biên soạn các tài liệu về PPDH và đổi
PPDH học như:
- “Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường” – Tác giả Phan
Trọng Ngọ.
- “Phương pháp giỏo dục tích cực”- Tác giả Nguyễn Kỳ.
- “Thử đi tìm những phương pháp dạy học hiệu quả” – Tác giả Lê Nguyên
Long
- “Dạy học trong hoạt động và bằng hoạt động” – Tác giả: Lê Thị Hoài
Châu, Nguyễn Văn Vĩnh, trường ĐHSP Tp Hồ Chí M Thế giới đang thay đổi với
tốc độ nhanh chưa từng có, khối lượng tri thức của nhân loại tăng nhanh từng giờ
từng phút, phương pháp dạy học bắt buộc phải đổi mới để đáp ứng xu thế phát
triển của thời đại, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong xu thế toàn cầu
hóa và nền kinh tế tri thức trong thế kỷ mới, điều này đã đặt ra yêu cầu mới cho
công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lý đổi mới PPDH nói riờng. Các tài
liệu biên soạn về đổi mới quản lý giáo dục trong đó có quản lý đổi mới PPDH cũng
mới được quan tâm trong thời gian gần đây với các tài liệu biên soạn phục vụ cho
các dự án phát triển tiểu học, dự án phát triển THCS, dự ỏn phát triển THPT
(Screm), chương trình đào tạo bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THPT liên kết Việt
Nam – Singapore, Tài liệu chỉ đạo chuyên môn trung học phổ thông - BộGD&ĐT
Một số luận văn cao học cũng đã nghiên cứu về PPDH trong các môn học và đổi
mới quản lý PPDH.

+ Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác định.
+ Quản lý thể hiện mối liên hệ giữa hai bộ phận chủ thể quản lý và đối tượng
quản lý, đây là quan hệ ra lệnh – phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc.
+ Quản lý bao giờ cũng là quản lý con người.
+ Quản lý là sự tác động, mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp với quy
luật khách quan.
+ Quản lý xét về mặt công nghệ là sự hoạt động của thông tin.
13
+ Quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể với đối tượng quản lý và
ngược lại.
1.2.2- Quản lý giáo dục
- Quản lý giáo dục là tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản
lý giáo dục lên khách thể và đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các
nguồn lực, những cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện
biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành có hiệu quả
Chức năng quản lý giáo dục
Muốn công tác quản lý đạt hiệu quả thì hiệu trưởng cần phải thực hiện
đúng chức năng quản lý đó là biết lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, kiểm tra điều
chỉnh. Các chức năng này được thực hiện trên cơ sở các thông tin QL và nhằm
thực hiện có hiệu quả mục tiêu QL.
* Chức năng kế hoạch hoá : Xác định mục tiêu, xây dựng chiến lược của
giáo dục, trong quá trình lập kế hoạch phải xác định các biện pháp, các cách
thức để đạt được các mục đích việc quản lý giáo dục. HT phải biết dự báo
những vấn đề có liên quan và phân tích tình hình thực tế của trường về trình độ
GV, điều kiện cơ sở vật chất…sau đó thu thập và xử lý thông tin đầy đủ chính
xác, có sự bàn bạc lấy ý kiến các bộ phận có liên quan và từ đó lập kế hoạch nhằm
thực hiện tốt mục tiêu đề ra để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
* Chức năng tổ chức : Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các
quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm
cho họ thực hiện thành công kế hoạch về quản lý giáo dục, có sự phân công

khác.
Quản lý trường học còn được hiểu là quản lý của Hiệu trưởng một trường
đến toàn bộ những con người, những hoạt động, những tổ chức và những phương
tiện vật chất kỹ thuật, tài chính của nhà trường để đạt được mục tiêu giáo dục.
Quản lý trường học chính là quản lý các hoạt động của giáo dục, nhằm đạt
mục tiêu của giáo dục đề ra, trong đó phải lấy việc quản lý hoạt động dạy học là
khâu cơ bản.
15
Quản lý trường học hiệu quả theo tác giả Alma Harris, Nigel Bennett,
Margaret Preedy. Họ nhấn mạnh nhiều vào sự áp dụng lý luận hiện đại của quản
lý nhà trường như:
-Văn hóa nhà trường
- Quản lý sự thay đổi trong trường học
- Tầm nhìn, sứ mệnh và chiến lược phát triển trong nhà trường
- Quản lý chất lượng giáo dục
- Phát triển các giá trị trường học
- Kiểm soỏt sự căng thẳng trong tổ chức nhà trường và kiểm soát các mâu
thuẫn của quá trình đào tạo
- Xây dựng động lực nhóm trong nhà trường
-Tuyên truyền và tổ chức thông tin trong nhà trường (EMIS)
Nội dung quản lý trường học : Trong các mặt quản lý nêu trên chúng ta nhận
thấy quản lý chất lượng nhà trường chính là đạt mục tiêu giáo dục bao gồm :
- Quản lý công tác chủ nhiệm và giáo dục đạo đức học sinh, lao động kỹ
thuật-hướng nghiệp, giáo dục thể chất, giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp, đặc
biệt là quản lý hoạt động dạy học ….
- Ngoài ra phải quản lý các hoạt động đoàn thể, quản lý cơ sở vật chất và
quản lý tài chính trong nhà trường nhằm hỗ trợ và tạo điều kiện gián tiếp để nâng
cao chất lượng dạy học
Phương pháp quản lý trường học cũng dựa trờn phương pháp quản lý nói
chung, đó là phương pháp hành chính - pháp luật (mang tính cưỡng bức đơn

+ Theo quan điểm logic, PPDH là những thủ thuật logic được sử dụng để
giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác.
+ Theo bản chất của nội dung, PPDH là sự vận động của nội dung dạy học.
Mặc dù chưa có ý kiến thống nhất về định nghĩa PPDH, các tác giả đều thừa
nhận rằng, PPDH có những dấu hiệu đặc trung sau đây:
+ Nó phản ảnh sự vận động của quá trình nhận thức của học sinh nhằm đạt
được mục đích đặt ra.
17
+ Phản ảnh sự vận động của nội dung đã được nhà trường quy định.
+ Phản ảnh cách thức thông tin giữa thầy và trò.
+ Phản ảnh cách thức điều khiển hoạt động nhận thức: kích thích và xây
dựng động cơ, tổ chức hoạt động nhận thức và kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động.
Đơn giản và dễ hiểu, khái niệm PPDH có thể được định nghĩa là: “ PPDH
học là tổ hợp các cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh trong sự phối hợp,
thống nhất dưới vai trò chủ đạo của giáo viên nhằm thực hiện được những nhiệm
vụ dạy học”.
- Quan niệm về đổi mới PPDH: Đổi mới không phải là thay đổi toàn bộ
PPDH đó cú, mà phải trên cơ sở phát huy những yếu tố tích cực của PPDH hiện
nay, từng bước áp dụng những PPDH tiên tiến và phương tiện dạy học( PTDH) hiện
đại nhằm thay đổi cách thức dạy của thầy, thay đổi phương pháp học tập của học
sinh, chuyển từ học tập thụ động sang học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, tùng
bước chuyển dần PPDH theo hướng biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào
tạo, biến quá trình dạy học thành quá trình tự học.
Quản lý việc đổi mới PPDH được hiểu là những tác động của Hiệu
trưởng đến toàn bộ con người, tổ chức và các điều kiện vật chất của nhà trường
nhằm làm cho việc đổi mới PPDH đạt được mục tiêu đã đề ra.
Như vậy, chủ thể quản lý việc đổi mới PPDH là Hiệu trưởng. Đối tượng
chịu sự quản lý là Tổ CM, công đoàn, Đoàn thanh niên, toàn thể GV, Ban quản lý
cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ việc đổi mới PPDH.
Quản lý việc đổi mới PPDH phải thực hiện theo 4 chức năng của quản lý

và phát triển của mặt kia, yếu tố tạo nên sự quy định lẫn nhau là do chức năng, vị
thế, đối tượng tác động và phương pháp tác động của chúng
Trước đây, mối quan hệ giữa người dạy và người học được hiểu là chủ thể - đối
tượng, trong đó giáo viên là chủ nhân toàn quyền quyết định mục tiêu, nội dung và
phương thức tác động đến người học, còn người học là đối tượng thụ động trước
người thầy. Vì vậy, hướng tác động chính là từ giáo viên đến học sinh, thông qua
kênh chủ yếu là truyền giảng và các phương pháp giáo dục độc đoán khác của thầy.
Ngày nay, người ta cho rằng trẻ em ngay từ nhỏ cho đến khi trưởng thành luôn
là chủ thể của chính nó, quyết định số phận hiện tại và tương lai của nó. Tuy nhiên,
trẻ em thường xuyên đứng trước mâu thuẫn giữa một bên là phải tự mình trực tiếp
tiếp xúc và chiếm lĩnh những yếu tố cần thiết cho cuộc sống và phát triển của mình,
với một bên là hạn chế trong việc định hướng sự lựa chọn và khả năng tác động vào
đối tượng học tập. Do vậy, trẻ em nhất thiết phải cần sự trợ giúp của người lớn. Đõy
chớnh là bản chất của dạy học hiện đại. Hoạt động dạy được quy về hoạt động định
19
hướng, giúp đỡ, tổ chức, điều khiển, điều chỉnh và động viên các hoạt động học tập
của học sinh. Sự định hướng của người dạy được thực hiện thông qua việc tạo ra môi
trường sư phạm, trong đó bao hàm các yếu tố cần có đối với sự phát triển của người
học mà xã hội đặt ra và cách giải quyết chúng. Người học phải trực tiếp đối mặt với
đối tượng học tập còn người dạy chỉ là tác nhân, giúp người học khắc phục những trở
ngại khách quan và chủ quan nảy sinh trên con đường chinh phục đối tượng.
Giáo viên Học sinh
với hoạt động dạy với hoạt động học
Đối tượng học (tri thức)
Sơ đồ: Mối quan hệ người dạy, người học và đối tượng
học
1.3.1.2- Cấu trúc quá trình dạy học
Quá trình dạy học là một quá trình xã hội bao gồm nhiều thành tố cấu trúc
như: mục đích và nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, phương pháp và phương
tiện dạy học, thầy với hoạt động dạy, trò với họat động học tập, kết quả dạy

Mặt khác, nhà trường cũng cần quan tâm đến những tác động tích cực của môi
trường kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ đối với từng nhân tố của quá trình
dạy học để không ngừng hoàn thiện quá trình dạy học. Trên cơ sở đó góp phần
nâng cao chất lượng giỏo dục và đào tạo.
1.3.2.Hệ thống các PPDH truyền thống
1.3.2.1. Nhúm cỏc phương pháp sử dụng ngôn ngữ:
Là những phương pháp sử dụng lời nói và chữ viết để truyền đạt, lĩnh hội
thông tin. Lời nói và chữ viết với tư cách là nguồn tri thức và là phương tiện dạy
học. Bao gồm các phương pháp thuyết trình, vấn đáp, sử dụng tài liệu.
* Phương pháp thuyết trình (PPTT).
21
Là phương pháp giáo viên dùng lời để trình bài, giải thích, thông báo thông
tin của bài học. Đây là phương pháp hay dùng khi giảng dạy một chương trình lý
thuyết cho nhiều học sinh. Là phương pháp đã được sử dụng lâu đời nhất trong lịch
sử dạy học.
Thuyết trình là phương pháp không đòi hỏi nhiều về phương tiện kĩ thuật,
giáo viên lựa chọn nội dung lý thuyết và thực tế, phân tích và soạn chúng thành giáo
án. Bài giảng được trình bài theo lối thông báo, giải thích, bằng cách quy nạp hay
diễn dịch. Học sinh lắng nghe, nghi chép, suy nghĩ, ghi nhớ và tái hiện.
PPTT có những đặc điểm như:
+ Được dùng để truyền đạt, thông báo, trình bài cho học sinh những tri thức
khoa học mới một cách tập trung và nhanh. Những tri thức này được sắp xếp một
cách có hệ thống theo một trình tự logic nhất định, nhờ đó mà phát triển cho học
sinh trí nhớ và cách ghi nhớ, kĩ năng nghe và hiểu ý nghĩ của người khác.
+ Việc truyền đạt tri thức được tiến hành thông qua lời nói sinh động của
giáo viên để tường thuật, mô tả, nêu đặc điểm hay giải thích, nhận xét, đánh giá,
bình luận hoặc biện luận một câu chuyện, một hiện tượng hay một vấn đề nào đó.
Các dạng thuyết trình này có thể được dùng phối hợp với nhau.
Các PPTT bao gồm: giảng thuật, giảng giải, giảng diễn.
- Giảng thuật: Là phương pháp giáo viên dùng lời nói để mô tả, tường thuật,

giáo viên cung cấp thông tin. Sự phõn hoỏ – cá thể hoá trong dạy học yếu do giáo
viên khó có thể chú ý đầy đủ đến từng học sinh. Nếu sử dụng không khéo thì giờ
học sẽ nặng nề, nhàm chán, không sôi nổi, dễ gây tâm lý mệt mỏi cho học sinh.
Để nâng cao hiệu quả của PPTT cần chú ý những vấn đề cơ bản sau đây:
+ Nội dung thuyết trình cần được chọn lọc, tránh lan man, tuỳ tiện, khi trình
bài nên giới thiệu trước vấn đề cần giải quyết, có trọng tâm, ví dụ minh hoạ, xác
định nội dung theo dàn ý, tốc độ vừa phải.
+ Ngôn ngữ rõ ràng, chính xác, dễ hiểu, gợi cảm, có sức hấp dẫn, lôi cuốn
học sinh.
23
+ Nên hướng dẫn trước cho học sinh ghi chép, kết hợp với nghe và suy nghĩ.
+ Kết hợp với các phương pháp khác như: sử dụng các phương tiện trực
quan, vấn đáp, thảo luận và thực hành, vận dụng lý thuyết để giải các bài tập, hoặc
là chuyển sang thuyết trình nêu vấn đề.
* Phương pháp vấn đáp (PPVĐ)
Vấn đáp là phương pháp hỏi – đáp trong dạy học (còn gọi là phương pháp
đàm thoại, đối thoại) để có thể giúp học sinh lĩnh hội kinh nghiệm. Thường cú cỏc
dạng đàm thoại như:
- Vấn đáp mở đầu được sử dụng trước khi bắt đầu học một phần (chương,
mục, chủ đề mới). Mục đích của đàm thoại này là nhằm tìm hiểu hoặc tái hiện lại
những biểu tượng, kinh nghiệm mà học sinh đó cú về nội dung bài học, làm cho vốn
kiến thức đó cú trở thành chổ dựa cho việc tiếp thu kiến thức mới, kích thích hứng
thú học tập, phát triển nhu cầu hoạt động nhận thức.
- Vấn đáp thông báo tài liệu mới được tiến hành trong quá trình truyền thụ
nội dung học tập, phát triển tư duy độc lập, tìm tòi của học sinh mang tính chất
nghiên cứu. Để từ đó học sinh biết tự lực suy nghĩ để thu nhận thông tin mới.
- Vấn đáp ôn tập được tiến hành sau khi học xong một chương, một chủ đề,
dùng để củng cố, khắc sâu và hoàn thiện, khái quát hoá và tổng kết nội dung đã học,
giúp giáo viên kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh.
Trong quá trình sử dụng PPVĐ để thực hiện các mục đích trên, giáo viên có

+ Có thể phối hợp với các PPDH khác như thuyết trình, trực quan, đọc
sỏch…để phát huy ưu điểm và khắc phục hạn chế của PPVĐ.
*. Phương phỏp dùng sách giáo khoa và các tài liệu học tập:
Sách phản ánh những kinh nghiệm đã được hệ thống hoá và khái quát hoá
mà loài người đó tớch luỹ được qua bao đời nay, nhất là phản ánh những thành tựu
khoa học, kĩ thuật văn hoá. Đó là nguồn tri thức phong phú, đa dạng. Trong nhà
trường phổ thông học sinh cần phải biết sử dụng sách giáo khoa và học tập với các
tài liệu khác.
Sách giáo khoa là một phương tiện để học sinh chuẩn bị bài, để làm các bài
25