Cuộc cách mạng khoa học lần I
Sự xuất hiện 3 nhà khoa học:
+ Copernicus: mở đầu cho cuộc cách mạng khoa học lần I, đề ra thuyết Nhật
tâm.
+ Bruno: bảo vệ, phát triển thuyết Nhật tâm về mặt triết học.
+ Kepler: điều chỉnh lại thuyết Nhật tâm cho phù hợp với các quan sát thiên văn.
I. Đôi nét về nhà khoa học Copernicus
Nicôla Côpecnic(1473-1543) là một trong những đại biểu xuất sắc của khoa học
thời Trung cổ đã làm rung chuyển lâu đài giáo huấn của giáo hội và đặt những
nền tảng cho ngành thiên văn học hiện đại.

Nhà bác học này đã chứng minh một điều không thể tin được vào bậc nhất vào
thời đại ông: Mặt trời mà mỗi ngày người ta nhìn thấy mọc lên buổi sáng, lặn
xuống buổi chiều là một thiên thể cố định (một cách tương đối). Còn Trái Đất mà
người ta cảm thấy như cố định lại là một thiên thể chuyển động xung quanh Mặt
trời.
Côpecnic sinh tại Tôron (Torun), một thành phố Ba Lan, năm 1473, trong
một gia đình hàng hải. mồ côi từ khi còn rất trẻ, ông sống ở nhà người cậu là
Lucac Vatsencôt (Loukach Vatchencode), giáo chủ Vacmi (Warmie), một nhà
ngoại giao, một nhà yêu nước lớn và bảo vệ quyền lợi của đất nước Ba Lan, đã
cho ông một nền giáo dục tốt. Côpecnic bắt đầu học tập tại thành phố sinh quán,
sau đó học ở Đại học tổng hợp Cơravôri, tại đây ông nghiên cứu toán học, thiên
văn học, văn học Hy Lạp và La Mã. Năm 1496, ông sang Italia và ghi danh học ở


phân khoa luật giáo hội tại Bôlônhơ (Bologen). Nhưng tất cả sự mê thích của ông
lại hướng về thiên văn học. Sau đó, ông chuyên cần nghiên cứu khoa học ở Pađu
(Padoue). Nhưng theo yêu cầu bắt buộc, ông phải kế thúc học trình giáo hội đã
bắt đầu ở Bôlônhơ, và năm 1503 ông nhận bằng tiến sĩ luật giáo hội ở Đại học
Phera (Ferrare).
Người ta cho rằng, không phải không có lí do, những mê thích của ông

Qua những lần quan sát này, phát sinh một giả thuyết táo bạo: hệ thống lấy
trái đất làm trung tâm là sai lầm. Trái Đất không phải là tâm điểm của Vũ Trụ.
Chính mặt trời mới là tinh tú trung tâm, là thiên thể cố định. Các hành tinh, gồm
có trái đất quay xung quanh nó. Ngoài các hành tinh, còn có những vệ tinh quay
xung quanh các hành tinh và cùng với các hành tinh này, quay xung quanh mặt
trời. Và trái đất? nó còn xoay quanh chính nó trong 24 giờ/vòng làm cho nó có
ngày đêm và nối tiếp nhau. Côpecnic đã để ra 30 năm trời lao động quên mình để
đạt đến công thức hóa quan điểm của mình và nêu lên hệ thống mới về vũ trụ, gọi
là hệ thống nhật tâm.
Thái độ của giáo hội đối với hệ thống nhật tâm như thế nào? thời gian đầu
các giáo sĩ bỏ qua thuyết của Côpecnic vì những lí do sau:
1. Với danh nghĩa là một giả thuyết, nó không có sự nguy hiểm thật sự đối
với giáo hội.
2. Trong nửa đầu thế kỷ XVI, giáo hội bận công việc sửa đổi niên lịch. Lúc
bấy giờ Côpecnic đã nổi tiếng thông thái về môn thiên văn, năm 1514, ông và
các nhà bác học khác được mời tham gia xây dựng lịch mới mà những
nguyên tắc của nó có quan hệ chặt chẽ với việc nghiên cứu chuyển động của
các thiên thể.
Chính vì thế nên phía giáo hội cho phép và khuyến khích tất cả những khảo
cứu thiên văn học.
Côpecnic tiếp tục việc nghiên cứu và thực hiện các phép tính của mình,
trình bày các nguyên tắc của lí thuyết trong một vài tác phẩm. Các bản thảo đã
sẵn sàng và tuy vậy nhà bác học vẫn luôn do dự về việc xuất bản. Phải chăng có
nhầm lẫn nào đó trong những kết luận của ông? Nhưng, đến năm 1540, Rêtiquýt
(Rhéticus), giáo sư đại học Vittenbe (Wittenberg), đến Phơrômbo để nghiên cứu
thiên văn cùng với Côpecnic. Nhà bác học trẻ 25 tuổi bị tư tưởng sâu xa của tác
phẩm Côpecnic thu hút ông yêu cầu Côpecnic xuất bản các công trình đó. Vào
năm 1543, cũng là năm cuối cùng của cuộc đời mình, Nicôlai Côpécnic đã hoàn



phép ta giải thích dễ dàng mọi đặc
điểm chuyển động nhìn thấy của các
thiên thể. Vấn đề là ở chỗ, ta đứng


trên Trái Đất vừa tự quay quanh mình nó, vừa chuyển động quanh Mặt Trời, mà
quan sát bầu trời. Chẳng hạn hình bên dưới cho phép ta hình dung chuyển động
nhìn thấy có dạng nút của một hành tinh ở ngoài Trái Đất đối với Mặt Trời (Đ là
Trái Đất, H là hành tinh).

Ngoài ra, Hệ Nhật tâm Côpécnic còn đánh dấu một bước ngoặt cách mạng
trong nhận thức của loài người cũng như trong lịch sử phát triển của ngành Thiên
văn học. Nó đã được nhiều nhà khoa học đương thời tán thành nhưng lại bị thế
lực thống trị ngăn cản vì nó đối lập với tiên đề của Kinh thánh, nó phá vỡ tiên đề
của luận điểm trong Kinh thánh cho rằng Trái Đất nằm yên và ở trung tâm của vũ
trụ.
Rêtiquýt xuất bản tác phẩm tóm lượt những thuyết của Côpecnic và năm
1543 cho in tác phẩm vĩ đại của Côpecnic: “Về chuyển động quay của các thiên
cầu”.


Lời tựa cũng do Rêtiquýt viết, đề tặng công trình lên giáo hoàng La Mã
Pôn III. Giáo hoàng ghi nhận sự trân trọng này. Khi nhà bác học già đang ốm
nặng trên giường bệnh thì có người mang đến cho ông tác phẩm của ông đã in
xong. Côpecnic đưa bàn tay lạnh của người hấp hối sờ tác phẩm của mình. Lịch
chỉ ngày 24 tháng 5 năm 1543. Người ta nói rằng khi nghe tin nhà bác học vĩ đại
qua đời, Rêtiquýt đã thốt lên: “người ấy đã mất rồi sao?. Không, chính là sự bất tử
của ông đang bắt đầu!”.
Với lời dạy của nhà
thiên văn vĩ đại Ba

trời
Ngoài ra thuyết Copernic cho một bảng thứ tự mới của các hành tinh tùy
chu kỳ quay vòng của chúng
Hệ thống Copernic khác của Ptolémée là bán kính quỹ đạo của hành tinh
càng lớn thì càng cần nhiều thời gian hơn để hành tinh đó quay một vòng quanh
mặt trời
Nhưng khái niệm về một trái đất di chuyển khó được những độc giả của
thế kỷ XVI chấp nhận để hiểu được lỳ thuyết Copernic. Có vài thuyết của ông
được chấp thuận nhưng "trung tâm mặt trời " bị bác bỏ hay không biết.
Từ năm 1543 đến 1600 ông chỉ có mười người theo ông. Phần đông họ
làm việc bên ngoài trường đại học, trong những lớp học hoàng gia. Những người
nổi tiếng nhất là Galilée, Johannes Kepler. Những người này có những lý lẽ
đặc biệt khác để ủng hộ hệ thống Copernic.
Năm 1588, nhà Thiên văn học Danemark, Tycho Brahé, nghiên cứu một
vị trí trung gian đặc biệt mà trái đất như có vẻ đứng yên và mọi hành tinh khác
quay chung quanh nó.
Năm 1633, mặc dù Galilée bị buộc tội trước tòa án La Mã nhưng có vài
triết gia thời bấy giờ vẫn chấp nhận (bên trong lòng) lý thuyết Copernic.
Khoảng cuối thế kỷ XVII khi ngành Cơ học thiên văn tiến bộ nhờ Isaac
Newton, phần đông những bác học Anh, Pháp, Hà Lan, Danemark theo
Copernic, còn những nước khác thì chống Copernic đến ngót một thế kỷ.

II. Đôi nét về nhà khoa học Giordano Bruno
Giordano Bruno (1548 - 1600) sinh ra tại thành phố Nola, vùng Campania, miền
nam Italy. Tên lúc nhỏ của Bruno là Filippo. Khi 15 tuổi, Bruno gia nhập dòng tu


Dominic và được thầy giáo đổi tên thành Giordano. Bruno trở thành thầy tu vào
năm 1572.