Tiết PPCT: 01 -02 - Ngày soạn : 26.08.2007 Giáo viên : Trần Thò Mộng Thường
PHẦN MỘT. ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
CHƯƠNG I. BẢN ĐỒ
BÀI 01 : MỘT SỐ PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ CƠ
BẢN – PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ (2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC : Sau bài học, học sinh cần :
- Hiểu được vì sao cần có các phép chiếu hình bản đồ.
- Hiểu rõ được một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản.
- Biết được hệ thống các loại bản đồ.
- Nhận biết được : Để hình thành một bản đồ đòi hỏi cần có một quá trình nghiên
cứu và thực hiện với nhiều bước khác nhau.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC :
- Bản đồ Thế giới, bản đồ vùng cực Bắc, bản đồ Châu Âu.
- Quả Đòa Cầu.
- Một tấm bìa có khổ A
3
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
Mở bài : Yêu cầu học sinh quan sát và nhận xét về sự khác nhau của hệ thống kinh,
vó tuyến thể hiện trên bản đồ Thế giới, bản đồ vùng cực Bắc, bản đồ Châu Âu. Hãy
giải thích nguyên nhân của sự khác nhau đó.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1 : Cá nhân
Bước 1 : Giáo viên yêu cầu học sinh quan
sát 3 bản đồ nói trên và phát biểu khái
niệm.
Bước 2 : Giáo viên yêu cầu học sinh quan
sát quả Đòa Cầu và bản đồ Thế giới, suy
nghó cách thức chuyển hệ thống kinh, vó
tuyến trên Đòa Cầu lên mặt phẳng.
Bước 3 : Giáo viên yêu cầu HS quan sát
trở lại 3 bản đồ và trả lời các câu hỏi :

Bước 2 : GV yêu cầu HS quan sát hình
1.2 trong SGK và cho biết các vò trí tiếp
xúc của mặt phẳng với Đòa Cầu ?
Hoạt động 4 : Nhóm
Bước 1 : GV chia lớp làm 6 nhóm
Bước 2 : GV yêu cầu HS quan sát hình vẽ
trong SGK, nhận xét và phân tích về : Vò
trí tiếp xúc với mặt Đòa Cầu, đặc điểm
của lưới kinh, vó tuyến trên bản đồ đồ và
được dùng để vẽ những khu vực nào trên
Đòa Cầu.
- Nhóm 1, 2 : Hình 1.3 a và 1.3 b
- Nhóm 3, 4 : Hình 1.4 a và 1.4 b
- Nhóm 1, 2 : Hình 1.5 a và 1.5 b
Bước 3 : GV yêu cầu đại diện 3 nhóm
trình bày những yếu cầu trên.
3. Một số phép chiếu hình bản đồ :
Khi chiếu, có thể giữ nguyên mặt
chiếu là mặt phẳng hoặc cuộn lại thành
hình nón, hình trụ.
a. Phép chiếu phương vò :
Là phương pháp thể hiện mạng lưới
kinh, vó tuyến trên Đòa Cầu lên mặt
chiếu là mặt phẳng.
Tuỳ theo vò trí tiếp xúc của mặt
phẳng với Đòa Cầu mà có các phép
chiếu phương vò khác nhau.
* Phép chiếu phương vò đứng :
- Mặt phẳng tiếp xúc với Đòa Cầu ở cực
- Hệ thống kinh vó tuyến : Kinh tuyến

1.6 trong SGK, nhận xét về các vò trí tiếp
xúc của hình nón với mặt Đòa Cầu.
Hoạt động 6 : Cá nhân
Bước 1 : GV cuộn giấy vẽ thành hình nón.
Bước 2 : GV yêu cầu HS quan sát hình 1.7
a và 1.7 b, nhận xét và phân tích về : Vò
trí tiếp xúc của hình nón với Đòa Cầu, đặc
điểm của lưới kinh, vó tuyến trên bản đồ,
khu vực nào tương đối chính xác, để vẽ
những khu vực nào.
Hoạt động 7 : Cá nhân
Bước 1 : GV cuộn giấy vẽ thành hình trụ
và cho tiếp xúc với Đòa Cầu ở nhiều vò trí
khác nhau..
Bước 2 : GV yêu cầu HS quan sát hình 1.7
a và 1.7 b, nhận xét và phân tích về : Vò
trí tiếp xúc của hình trụ với Đòa Cầu, đặc
điểm của lưới kinh, vó tuyến trên bản đồ,
khu vực nào tương đối chính xác, để vẽ
những khu vực nào.
Hoạt động 8 : Cá nhân
Bước 1 : GV hỏi : Tại sao phải phân loại
bản đồ đồ ? Phân loại bản đồ đồ có thể
- Dùng để vẽ những khu vực ở vó độ
trung bình.
b. Phép chiếu hình nón :
Là phương pháp thể hiện mạng lưới
kinh vó tuyến trên Đòa Cầu lên mặt
chiếu là hình nón.
Tuỳ theo vò trí tiếp xúc của hình nón

1. Theo tỉ lệ :
- Bản đồ tỉ lệ lớn : Trên 1 : 200.000
dựa vào những tiêu chí nào ? - Bản đồ tỉ lệ TB : từ 1 : 200.000  1 :
1.000.000
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Bước 2 : GV yêu cầu HS nghiên cứu trong
SGK để trả lời từng cách phân loại và
yêu cầu HS vẽ sơ đồ phân loại bản đồ đồ
vào tập.
- Bản đồ tỉ lệ nhỏ : Trên 1 : 1.000.000
2. Theo nội dung bản đồ :
- Bản đồ đòa lí chung
- Bản đồ chuyên đề
3. Theo mục đích sử dụng :
- Bản đồ tra cứu
- Bản đồ giáo khoa
- Bản đồ quân sự
4. Theo lãnh thổ :
- Bản đồ Thế giới
- Bản đồ bán cầu
- Bản đồ các châu lục
- Bản đồ các đại dương
VI. ĐÁNH GÍA : Cho học sinh điền những nội dung thích hợp vào bảng sau đây :
Phép chiếu bản
đồ
Thể hiện trên bản đồ
Các kinh tuyến Các vó tuyến Khu vực tương
đối chính xác
Khu vực kém
chính xác

biểu hiện của từng phương pháp :
- Nhóm 1 :Nghiên cứu hình 2.1 và hình
2.2 trong SGK hoặc bản đồ công nghiệp
Việt Nam.
- Nhóm 2 :Nghiên cứu hình 2.3 trong SGK
hoặc bản đồà khí hậu Việt Nam.
- Nhóm 3 :Nghiên cứu hình 2.4 trong SGK
hoặc bản đồ đồ phân bố dân cư Châu Á.
- Nhóm 4 :Nghiên cứu hình 2.5 bản đồà
nông nghiệp Việt Nam.
- Nhóm 5 :Nghiên cứu hình 2.6 trong SGK
hoặc bản đồà công nghiệp Việt Nam.
Bướ 3 :GV yêu cầu đại diện 3 nhóm trình
1. Phương pháp kí hiệu :
a. Đối tượng biểu hiệu :