Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................1
LỜI NÓI ĐẦU.....................................................................................................2
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỢT THỰC TẬP..................................................4
NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC..........................................................6
PHẦN 1: KHẢO SÁT THƯ VIỆN CƠ QUAN TRUNG TÂM VĂN HÓA
HUYỆN CHƯƠNG MỸ......................................................................................6
1.Thư viện Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ.............................................................6
1.1. Lịch sử hình thành cơ quan..........................................................................................6
1.2. Lịch sử hình thành thư viện.........................................................................................7
2. Cơ sở vật chất trang thiết bị............................................................................................7
3. Nhân sự của cơ quan.......................................................................................................7
4. Nội quy của thư viện.......................................................................................................8
4.1. Nội quy.........................................................................................................................8
4.2. Quy định đọc- mượn sách............................................................................................8
5. Chức năng, nhiệm vụ của thư viện..................................................................................9
6. Công tác bảo quản.........................................................................................................10
7. Người dùng tin..............................................................................................................11
8. Các hoạt động, phong trào của thư viện........................................................................12

PHẦN 2: HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN ....................................................13
HUYỆN CHƯƠNG MỸ....................................................................................13
1.Nội quy và quy chế làm việc của Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ.....................13
2. Thời gian phục vụ bạn đọc............................................................................................13
3.Công tác phục vụ............................................................................................................13
4. Công tác xử lý nghiệp vụ..............................................................................................14
5.1.Công tác bổ sung tài liệu.............................................................................................15

2.Đóng góp ý kiến.............................................................................................................30
3.Xây dựng và phát triển vốn tài liệu................................................................................30
4.Bổ sung nguồn kinh phí cho thư viện............................................................................31
5.Ứng dụng công nghệ thông tin.......................................................................................31
6.Đẩy mạnh công tác tuyên truyền , giới thiệu.................................................................31
7.Kết luận..........................................................................................................................31

PHỤ LỤC ..........................................................................................................33
.............................................................................................................................33
Tập thể cơ quan Trung tâm Văn hóa huyện Chương Mỹ.............................33
.............................................................................................................................33
Hoạt động xếp sách nghệ thuật của thư viện..................................................34
.............................................................................................................................34
Mẫu dấu của Thư viện huyện Chương Mỹ.....................................................34
.............................................................................................................................35
.............................................................................................................................36
.............................................................................................................................36
Mẫu thẻ thư viện huyện Chương Mỹ..............................................................36
.............................................................................................................................37
Cuộc thi Giao lưu thơ........................................................................................37
.............................................................................................................................37
Hình ảnh thư viện huyện Chương Mỹ.............................................................37
.............................................................................................................................38
Hình ảnh huyện Chương Mỹ............................................................................38
.............................................................................................................................38
Hình ảnh huyện Chương Mỹ............................................................................38

Nguyễn Khánh Ly

Lớp KHTV K1A

Tri thức luôn đồng hành cùng chúng ta trên mỗi bước đường thành
công, ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng như trong mọi thời đại. Kiến thức,
thông tin luôn được quan tâm rất nhiều. Trong xu thế phát triển ngày nay thì
Công nghệ Thông tin đã và đang đóng vai trò vô cùng quan trọng trong mọi
lĩnh vực và đòi hỏi con người phải nắm bắt được những thông tin tri thức của
nhân loại. Bởi vì thông tin tri thức là sức mạnh để thúc đẩy sự phát triển của
một xã hội, một đất nước. Là cử nhân của đất nước chúng ta phải trang bị cho
bản thân những thông tin tri thức cần thiết. Đây là điều vô cùng quan trọng
đối với mỗi chúng ta. Chính vì vậy thư viện đã ra đời.
Thư viện là nơi lưu trữu những giá trị tinh hoa của nhân loại, giúp con
người biết được lịch sử của mình và góp phần nâng cao trình độ dân trí. Thư
viện ra đời gắn liền với tri thức. Đối với xã hội và học tập ngày nay, tầm
quan trọng của thư viện chưa hề bị giảm đi. Với sự trỗi mạnh mẽ của Công
nghệ Thông tin và Truyền thông thư viện vẫn chưa mất đi những giá trị nhân
văn của mình, có chăng cũng chỉ là thay đổi vai trò để thích ứng.
Thư viện với chức năng cung cấp hệ thống tri thức khoa học đầy đủ và
cập nhập, là bộ phận quan trọng không thể xem nhẹ của một môi trường giáo
dục. Đối với các trường học, nơi mà khả năng tự học và tự nghiên cứu được
đề cao thì vai trò của thư viện càng hiển nhiên hơn. Vì vậy, đầu tư xây dựng
một thư viện hiện đại, nhiều chức năng, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu học tập và
nghiên cứu ngày càng cao, có sức hút mạnh mẽ bạn đọc là hướng đi vô cùng
hợp lý.
Trường Đaị học Nội Vụ là một trong các ngôi trường đào tạo chuyên
nghành thông tin thư viện, hàng năm nhà trường đã đào tạo ra được những
cán bộ thư viện có năng lực, có chuyên môn đáp ứng được nguồn nhân lực
cho các thư viện trên khắp cả nước. Các sinh viên được đào tạo bởi đội ngũ
cán bộ có trình độ chuyên môn sâu về chuyên nghành. Sinh viên được học
những giờ học lý thuyết sôi nổi, những giờ thực hành bổ ích. Ngoài ra còn có
những chuyến đi thực tế, tham quan các thư viện để phục vụ cho chuyên
Nguyễn Khánh Ly

được trong đợt thực tập lần này. Bài báo cáo của em còn nhiều thiếu sót em
rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô để bài báo cáo của em
được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!

Nguyễn Khánh Ly

3

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỢT THỰC TẬP
Được nhà trường cùng khoa Văn hóa thông tin và xã hội tạo điều kiện cho
chúng em đi thực tập tại các thư viện. Trong đợt thực tập lần này, em đã chọn
thư viện của Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ làm nơi em học tập và thực
hành kĩ năng nghiệp vụ của mình. Mục tiêu của em cũng như các bạn sinh viên
khác trong đợt thực tập lần này là:
• Áp dụng những kiến thức lí thuyết đã học vào thực tế chuyên nghành,
củng cố kiến thức, phát triển tư duy nghề nghiệp.
• Thực hành kĩ năng nghiệp vụ vào công tác thong tin thư viện.
• Chuẩn bị tốt hơn về kiến thức cho kì thực tập tiếp theo.
• Thông qua thực tế, tạo điều kiện giúp em nâng cao được kiến thức cả
về lý thuyết lẫn thực …
Nội dung thực tập:
- Tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển của cơ quan;

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

5

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
PHẦN 1: KHẢO SÁT THƯ VIỆN CƠ QUAN TRUNG TÂM
VĂN HÓA HUYỆN CHƯƠNG MỸ.
1.Thư viện Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ.
1.1. Lịch sử hình thành cơ quan.
Tên gọi: Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ.
Địa chỉ: 115 khu Bắc Sơn- Thị Trấn Chúc Sơn- Chương Mỹ- Hà Nội.
Sđt: 0466873552.
Theo nghị định số 1701/QĐ-UBND ngày 28 tháng 3 năm 2014 quyết
định: Thành lập Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ.
Trung tâm văn hóa là nơi trực thuộc UBND huyện Chương Mỹ, có chức
năng phát triển sự nghiệp văn hóa; tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến
chủ trương , đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, thực hiện
các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa- xã hội của địa phương; Hướng dẫn về
chuyên môn, nghiệp vụ cho người làm công tác văn hóa ở cơ sở; Tổ chức cung
ứng dịch vụ công, đáp ứng nhu cầu hoạt động văn hóa, văn nghệ; nhu cầu tiếp
nhận thông tin, năng cao dân trí, nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của
nhân dân trên địa bàn.
Ngoài ra Trung tâm văn hóa có nhiệm vụ và quyền hạn như:

nằm ở khu vực Thị trấn Chúc Sơn huyện Chương Mỹ do UBND huyện quản lý.
Năm 2014 theo nghị định số 1701/QĐ-UBND ra ngày 28 tháng 3 năm 2014
quyết định: Thành lập Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ thì thư viện huyện
Chương Mỹ được xác nhập vào Trung tâm văn hóa huyện. Thư viện nằm trong
Trung tâm văn hóa và do lãnh đạo Trung tâm quản lý.
Thư viện có không gian yên tĩnh giúp cho mọi người cuyên tâm đọc sách
và tìm tài liệu. Ở đây còn thường xuyên diễn ra các hoạt động tuyên truyền giới
thiệu sách.
2. Cơ sở vật chất trang thiết bị
Được sự quan tâm và đầu tư của Trung tâm văn hóa huyện Chương Mỹ,
thư viện đã được đầu tư một số cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết để phục vụ
độc giả. Thư viện huyện Chương Mỹ được thiết kế nằm trên tầng 2 của tòa nhà
chính để thuận tiện cho bạn đọc tìm, đọc tài liệu và với mục đích khác nhau
nhằm mang lại hiệu quả tốt nhất trong quá trình phục vụ bạn đọc. Thư viện có
diện tích 100m2. Thư viện còn có ưu thế cao trong quá trình cung cấp thông tin,
kiến thức, hỗ trợ độc giả trong công việc và nghiên cứu.
Tuy còn nhiều thiếu thốn về cơ sở vật chất nhưng thư viện cung được
trang bị 20 giá sách, 3 giá báo tạp chí, 1 tủ đựng băng đĩa, 1 tủ sách thiếu nhi, 3
dãy bàn ghế, 50 ghế ngồi, 1 máy photo, 20 bóng điện, 2 điều hòa, 2 bàn thủ thư.
Chỗ ngồi có điều hòa thoáng mát ánh sáng đầy đủ. Không gian yên tĩnh thoải
mái. Đây là không gian lý tưởng cho bạn đọc chuyên tâm nghiên cứu tài liệu.
Hiện nay trong kho của tư viện có khoảng 12000 đầu sách, 1000 tạp chí
và nhiều báo hằng ngày nhập về….
3. Nhân sự của cơ quan.
• Lãnh đạo cơ quan:
Giám đốc: Đặng Thị Như Quỳnh.
Nguyễn Khánh Ly

7


- Không xả rác, vẽ bẩn lên bàn ghế,
- Không tự ý di chuyển bàn ghế trong thư viện,
- Không tự động xê dịch sách trên giá, không tự ý đem sách của thư viện
ra ngoài khi chưa có sự cho phép của thủ thư.
Điều 4: Khi mượn tài liệu bạn đọc phải thực hiện:
- Mượn tối đa 3 cuốn/ 1 lần mượn( hạn mượn 1 tuần), quá hạn phạt 1000
đồng/ 1 ngày,
- Bảo quản thật tốt khi sử dụng: không cắt trang, vẽ, viết bẩn nên tài liệu.
Nếu phát hiện sách hư hỏng phải báo ngay cho thủ thư,
- Chịu hoàn toàn trách nhiệm về trường hợp sách hư hỏng, mất mát khi
trả. Nếu mất sách phải đền theo giá trị cuốn sách ghi trên sách,
- Khi trả sách để đúng nơi quy định.
Đề nghị bạn đọc đến thư viện nghiêm túc thực hiện.
4.2. Quy định đọc- mượn sách.

Nguyễn Khánh Ly

8

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
1. Xuất trình thẻ thư viện tại quầy thủ thư.
2. Đọc tại chỗ: Bạn đọc vào kho lấy sách theo bảng biểu chỉ dẫn, mỗi lần
mượn đọc từ 2 đến 3 cuốn; Đọc xong xếp sách lên giá đúng nơi quy định rồi lại
mượn cuốn khác.
3. Mượn về nhà: Bạn đọc phải cược tiền tùy theo giá trị từng cuốn sách;
Thư viện sẽ hoàn trả lại tiền cho bạn đọc khi hoàn trả lại sách; Bạn đọc mượn tối

• Vận động người đân quyên góp sách không dùng nữa cho thư viện.
Theo điều 13 Pháp lệnh thư viện của Việt Nam đã chỉ ra một số nhiệm vụ
cụ thể như:
1. Đáp ứng yêu cầu và tạo điều kiện thuận lợi cho người đọc trong việc sử
dụng vốn tài liệu thư viện và tham gia các hoạt động do thư viện tổ chức.
2. Thu thập, bổ sung xử lý nghiệp vụ vốn tài liệu, bảo quản vốn tài liệu và
thanh lọc ra khỏi kho các tài liệu lạc hậu.
Nguyễn Khánh Ly

9

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
3. Tổ chức thông tin, tuyên truyền, giới thiệu vốn tài liệu thư viện, tham
gia xây dựng và hình thành thói quen đọc sách, báo trong nhân dân.
4. Xử lý thông tin, biên soạn các ấn phẩm thông tin khoa học.
5. Thực hiện liên thông giữa các thư viện trong nước, hợp tác trao đổi
nước ngoài theo quy định của Chính Phủ.
6. Nghiên cứu ứng dụng, thành tựu của khoa học và công nghệ tiên tiến
vào công tác thư viện.
7. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho người làm công tác thư
viện.
8. Bảo quản cơ sở vật chất kĩ thuật và tài sản khác của thư viện.
6. Công tác bảo quản.
Bảo quản là cố gắng giữ nguyên hiện trạng của tài liệu, không để tồn tại
đến chất liệu của nó. Như vậy, tiến hành công việc bảo quản phải có sự trợ giúp
của yếu tố xã hội và khoa học – công nghệ. Bảo quản tài liệu là giữ gìn di sản

đối với tài liệu truyền thống của thư viện.
• Do vi khuẩn gây nên các tình trạng không mong muốn như: mùi nấm
mốc, các dấu mờ, mất đi độ vững chắc, mất nước, giảm đi độ mềm dẻo, phai
màu, biến dạng.
• Ngoài ra còn do tác động của con người như: xử lý và sử dụng không
đúng cách, làm hư hại tài liệu, xé rách tài liệu.
Để khắc phục tình trạng này thư viện Ban tôn giáo Chính Phủ cũng như
các thư viện khác đẫ cố gắng khắc phục tình trạng này bằng cách như sau:
• Tránh tác động ánh nắng mặt trời, các phòng được thiết kế rèm che,
trong phòng lắp đặt điều hòa, quạt để điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp với việc
sắp xếp và bảo quản tài liệu.
• Đối với các tài liệu cũ nát, mối mọt thì được xếp gọn vào một chỗ tránh
gây lây lan sang các sách khác.
• Khi lấy và cất tài liệu phải nhẹ nhàng để giảm thiểu tối đa sự hư hại của
tài liệu.
• Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thường xuyên quét dọn tủ sách để không bị bụi
bẩn.

• Dùng rèm che ánh sáng mặt trời trực tiếp vào tài liệu. thay vào đó sẽ

bật bóng đèn để cung cấp đủ ánh sáng.
Tuy nhiên, với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa như ở nước ta đã
làm ảnh hưởng đến công tác bảo quản tài liệu nhiều. Thêm vào đó, sự tự hủy
hoại của bản thân tài liệu, sự thiếu ý thức của con người là những nhân tố quan
trọng gây nên tình trạng hư hỏng tài liệu. Đặc biệt đối với tài liệu quý hiếm càng
bị ảnh hưởng nhiều hơn.
7. Người dùng tin.
Thư viện huyện Chương Mỹ là một thư viện công cộng, nên người dùng
tin ở đây rất đa dạng như: từ các cháu thiếu niên, nhi đồng đến những người cao
tuổi, từ học sinh, sinh viên đến cán bộ nghiên cứu, cán bộ quản lý, từ công nhân

cũng như tham gia.
Nhờ có những hoạt động nhỏ này mà thư viện đã thu hút được bạn đọc và
làm cho hoạt động của thư viện thêm phần sôi nổi, phong phú.

Nguyễn Khánh Ly

12

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

PHẦN 2: HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN
HUYỆN CHƯƠNG MỸ.
1. Nội quy và quy chế làm việc của Trung tâm văn hóa huyện Chương
Mỹ.
Thời gian làm việc ở đây em đã chấp hành nghiêm chỉnh tốt nội quy và
quy chế làm việc của thư viện:
• Hoàn thành tốt những công việc được giao.
• Tuân thủ theo người hướng dẫn.
• Giữ gìn vệ sinh.
• Giữ gìn trật tự.
• Đi đến đúng giờ:
Sáng từ 7h30 đến 11h30.
Chiều từ 13h30 đến 17h.
2. Thời gian phục vụ bạn đọc.
• Giờ mở cửa:

viện để cán bộ thư viện kiểm tra và nắm bắt.
Bạn đọc đến thư viện phải thực hiện đúng nội quy trả mượn tài liệu của
thư viện. Tất cả các bạn đọc vào thư viện đều phải chấp hành nghiêm chỉnh nội
quy. Nếu vi phạm sẽ bị phạt theo nội quy của thư viện đã đề ra.
Ở thư viện huyện Chương Mỹ áp dụng máy tính vào trong công tác mượn
trả sách của bạn đọc. Mỗi 1 bạn đọc sẽ có 1 trang riêng ghi đầy đủ thông tin cá
nhân trong quá trình làm thẻ thư viện. Khi bạn đọc đến mượn sách, ta sẽ ghi vào
máy tinh và lưu lại để theo dõi và kiểm soát bạn đọc, làm giảm tình trạng mất
mát tài liệu, giữ gìn tài liệu cho thư viện.
Đây là thư viện cơ quan nhà nước vốn tài liệu còn hạn hẹp, trang thiết bị
chưa được đầy đủ, bạn đọc đa dạng. Số lượng bạn đọc nhiều nên em cũng được
tiếp xúc nhiều với bạn đọc, được xử lý những tình huống chuyên môn mà mai
sau khi ra trường rất có thể em sẽ gặp phải. Tiếp xúc nhiều với bạn đọc em có
thể thực hành được những lý thuyết trên giảng đường vào thực tế và em có nhiều
trải nghiệm cũng như kinh nghiệm cho hành trang kiến thức sau này của mình.
Thư viện huyện Chương Mỹ được xây dựng theo hình thức kho mở, bạn
đọc được tự do tìm kiếm tài liệu mà mình đang muốn tìm. Phân loại tài liệu theo
môn loại bạn đọc có thể tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng và dễ dàng.
Thư viện huyện Chương Mỹ đã để lại ấn tượng sâu sắc trong em cũng như
trong lòng các bạn đọc về thái độ phục vụ nhiệt tình, chu đáo và nhẹ nhàng. Cán
bộ thư viện ở đây cũng rất nhòa nhã với mọi người. nên bạn đọc đến thư viện rất
hài lòng.
4. Công tác xử lý nghiệp vụ.
Thư viện huyện Chương Mỹ có quy mô còn khá khiêm tốn, vốn tài liệu
phong phú về chủng loại. Các khâu xử lý nghiệp vụ chủ yếu vẫn là: phân loại tài
liệu, tóm tắt, định chủ đề, định từ khóa, dán nhãn, kí hiệu xếp giá,…
5. Cơ cấu vốn tài liệu.
Thư viện có vốn tài liệu đa dạng và phong phú như: sách về văn học nước
ngoài, văn học Việt Nam, Văn học Trung Quốc, Sách luật, y học, thiếu nhi, thơ,….
Hiện nay tổng số trong kho có 12000 đầu sách. Trong tháng 4 này thư viện sẽ

Bổ sung vốn tài liệu có vai trò quan trọng cho hoạt động thư viện có thể
duy trì và phát triển. Thường xuyên bổ sung vốn tài liệu sẽ thu hút được bạn đọc
đến thư viện ngày càng nhiều hơn.
Sắp tới thư viện sẽ bổ sung thêm 1500 đầu sách. Mỗi một năm ban lãnh
đạo se chi cho việc bổ sung sách khoảng 2 lần/ năm.
5.2.Chính sách bổ sung vốn tài liệu.
Đây là khâu công tác đầu tiên của chu trình công tác bổ sung vốn tài liệu.
bổ sung là quá trình sưu tập và thu thập tài liệu vào thư viện làm cho vốn tài liệu
tăng cả về số lượng cũng như chất lượng. Bổ sung không chỉ giúp cho vốn tài
liệu giàu có, phong phú và còn đảm bảo cho thư viện luôn ở trạng thái hoạt
động. Bổ sung vốn tài liệu cho thư viện cũng như quá trình hô hấp, trao đổi
chất ở sinh học.
Tháng 4 năm nay thư viện sẽ nhập thêm khoảng 1500 đầu sách mới.
6. Kế hoạch phát triển của thư viện.

Nguyễn Khánh Ly

15

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

• Thư viện sẽ đầu tư thêm về cơ sở vật chất, trang thiết bị trong thư viện.
• Áp dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động của thư viện.
• Xây dựng nhiều tủ sách hơn.
• Thường xuyên cập nhập các sách mới.


Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
công nghệ thông tin đã làm gia tăng thông tin với một khối lượng khổng lồ đó là
hiện tượng “ bùng nổ thông tin”. Hiện tượng này đã tạo ra sự nhiễu và mất thông
tin. Vì vậy để người dùng tin có một nguồn tin chính xác, đầy đủ và nhanh
chóng là một việc hết sức khó khăn và phức tạp đòi hỏi những người làm công
tác thư viện cần thực hiện tốt công tác xử lý tài liệu.
Khâu công tác xử lý tài liệu được chia ra làm 2 phần: xử lý hình thức và
xử lý nội dung.
Xử lý hình thức tài liệu là quá trình lựa chọn những chi tiết đặc trưng của
một tài liệu, trình bày chúng theo những quy tắc nhất định.
Xử lý nội dung tài liệu là một công đoạn của quá trình xử lý tài liệu nhằm
phản ánh những thông tin về nội dung tài liệu dưới dạng các hình thức trình bày
mà hệ thống thư viện thông tin sử dụng.
Xử lý nội dung tài liệu là một khâu vô cùng quan trọng trong quy trình
hoạt động của thư viện. Nó có ảnh hưởng lớn trực tiếp đến sản phẩm, dịch vụ
thông tin và chất lượng hoạt động của thư viện.
Mục đích của xử lý nội dung tài liệu là:
- Nắm bắt được nội dung tài liệu để thông báo cho người dùng tin.
- Tiến hành khi cần thiết việc lựa chon để duy trì hay loại bỏ tài liệu, xác
định cách thức và mức độ xử lý tài liệu.
- Giúp cho việc sắp xếp và lưu trữ thông tin , tìm kiếm tài liệu.
Xử lý tài liệu bao gồm việc mô tả nội dung và hình thức của tài liệu. tùy
vào từng thư viện sẽ có các khâu xử lý khác nhau, nhưng nhìn chung thì thường
có những bước cơ bản như: phân loại tài liệu, tóm tắt, định chủ đề, định từ
khóa,đóng dấu, dán nhãn,vào sổ đăng kí cá biệt,…

Việt Nam đã chọn bảng phân loại thập tiến cải biên 17 lớp của Liên Xô để biên
soạn một bảng phân loại mới gọi là Bảng phân loại 19 lớp, cho xuất bản lần đầu
vào năm 1961.
Bảng phân loại này có nguồn gốc từ bảng phân loại thập tiến UDC.
Trên cơ sở bảng phân loại của Liên Xô, Thư viện Quốc Gia Việt Nam đã
tiến hành dịch và bổ sung chỉnh lý cho phù hợp với điều kiện và hòan cảnh của
Việt Nam.
Cho đến nay bảng đã được bổ sung, tái bản nhiều lần: năm 1969, 1978,
1991 và năm 2002 cho phù hợp với điều kiện cụ thể của nước ta.
Bảng phân loại này hiện đang được sử dụng rộng rãi trong hệ thống thư
viện công cộng Việt Nam và một số thư viện trường đại học, một số cơ quan tổ
chức, trung tâm thông tin.
Bảng phân loại tổng hợp 19 lớp dành cho thư viện khoa học tổng hợp do

Nguyễn Khánh Ly

18

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
thư viện quốc gia biên soạn có đầy đủ các thành tố của một bảng phân loại hiện
đại: bảng chính, các bảng phụ trợ và bảng tra cứu chủ đề. Được chia thành 19
môn lớp sau:
- Bảng chính bao gồm:
0 Tổng loại
1


8

Nghiên cứu văn học

9

Lịch sử

91 Địa lý
K Văn học dân gian, tác phẩm văn học
Đ Sách thiếu nhi
Trong mỗi môn ngành lớn lại phân chia thành những môn ngành trực
thuộc.
Ví dụ: trong môn ngành 5: Khoa học tự nhiên và tóan học được chia như
sau:
Tóan học
Thiên văn học
Vật lý học
Hóa học
Địa chất học. Địa lý tự nhiên. Vật lý địa cầu

Nguyễn Khánh Ly

19

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Cổ sinh vật học

+ Trợ ký hiệu địa lý: phản ánh các khái niệm địa lý tự nhiên và các quốc
gia. Ký hiệu này sử dụng chữ cái và số Ả Rập để trong ngoặc
Ví dụ:
(V)

Việt Nam

(4)

Châu Á

(5)

Châu Âu

Quốc gia thuộc châu nào sẽ có ký hiệu chữ số đầu biểu thị châu, chữ số
Nguyễn Khánh Ly

20

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Ả Rập tiếp theo mới chỉ nước.

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Trong bảng trợ ký hiệu này, đề mục Việt Nam dùng ký hiệu (V).
Ví dụ: Việt Nam chia làm 4 vùng:


Từ điển học

+Trợ ký hiệu ngôn ngữ: được sử dụng để mô tả ngôn ngữ giải thích và
ngôn ngữ xuất bản của các tài. Ngôn ngữ và các tài liệu là tác phẩm văn học
dịch.
Trợ ký hiệu ngôn ngữ được thể hiện bằng các chữ cái và được ghép nối
với các ký hiệu đứng trước nó bởi dầu bằng (=). Trong bảng trợ ký hiệu ngôn
ngữ, ngòai việc quy ước các ký hiệu cho các ngôn ngữ trên thế giới, bảng còn
định ra các ký hiệu quy ước cho các ngôn ngữ dân tộc của Việt Nam.
Ví dụ: Các ngôn ngữ của thế giới:
Anh quy ước là A
+Trợ ký hiệu dân tộc: như trợ ký hiệu ngôn ngữ nhưng được đặt trong
dấu ngoặc đơn có dấu bằng ở trong (=).
Ví dụ: Dân tộc Bana
Dân tộc Giarai

có ký hiệu là: (=BN)
có ký hiệu là: (=GIA)

- Dấu chấm dùng để ngăn cách 3 chữ số hoặc chữ ký hiệu chính.
Nguyễn Khánh Ly

21

Lớp KHTV K1A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Ví dụ:

(V)

Việt Nam, (4)

Châu Á, (5) Châu Âu

- Dấu bằng dùng cho trợ ký hiệu ngôn ngữ đi kèm với chữ cái quy định.
Ví dụ:=BA tiếng BaLan; =V Tiếng Việt
2.1.2. Kết quả của phân loại tài liệu.
Đối với từng loại hình thư viện khác nhau mà phân loại tài liệu đối với
mức độ chi tiết trong kí hiệu phân loại cũng khác nhau. Kết quả của quá trình
phân loại tài liệu được thể hiện bằng kí hiệu phân loại dựa trên một bảng phân
loại mà thư viện hoặc cơ quan thông tin sử dụng.
Thư viện huyện Chương Mỹ sắp xếp theo kho mở phục vụ tự chọn thì kí
hiệu phân loại không cần phải quá chi tiết vì khi sắp xếp trên giá sách có thể
phối hợp với các chữ cái.
Quá trình phân loại thông thường được thực hiện qua 3 bước:
- Bước 1: Nghiên cứu phân tích theo nội sung tài liệu.
- Bước 2: xác định nội dung phân loại tài liệu trong khung phân loại.
- Bứớc 3: Ghi ký hiệu phân loại.
Muốn phân loại tài liệu chính xác ta phải nghiên cứu tên sách, trang tên
sách( tên sách, tác giả, nhà xuất bản,…), lời bình, giới thiệu, mục lục, tham
khảo, đọc lướt nội dung sách,… phân loại tài liệu là một khâu khó đòi hỏi người
cán bộ phải nắm vững được cấu trúc bảng phân loại và hệ thống các bảng trợ kí

Nguyễn Khánh Ly

22

Lớp KHTV K1A

chủ quan của mình trong bài tóm tắt.
Mô tả là quá trình nhận dạng và mô tả một tài liệu( ghi lại những thông
tin về nội dung hay hình thức, trách nhiệm biên soạn, đặc điểm vật lý của tư liệu
ấy) lựa chọn và thiết lập các điểm truy nhập. Mô tả thư mục là một bộ phận của
quá trình biên mục có liên quan tới việc nhận dạng một tư liệu và ghi lại những
thông tin về tư liệu trong một phiếu mô tả/ biểu ghi sao cho có thẻ nhận dạng lại
được tư liệu ấy một cách chính xác và không nhầm lẫn với các tư liệu khác.
Định chủ đề là một quá trình xử lý nội dung tài liệu mà kết quả được thể
hiện dưới dạng tiêu đề chủ đề. Sau quá trình định chủ đề, chúng ta rút ra được

Nguyễn Khánh Ly

23

Lớp KHTV K1A