TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

KẾ TOÁN QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN
TÍCH CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ
IAS15

SVTH: Trần Thị Ngọc Duyên
Nhóm 5
GVHD: Thầy Phạm Quang Huy


TP.HCM, THÁNG 08-2016


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................


VCSH:

Vốn chủ sở hữu


MỤC LỤC


PHẦN MỞ ĐẦU
Nhận dạng vấn đề nghiên cứu:
Chuẩn mực kế toán Việt Nam đang trong quá trinh hội tụ với chuẩn mực kế toán quốc
tế.Vì thế chúng ta cần phải nghiên cứu và tìm hiểu về các chuẩn mực kế toán của quốc tế
đã ban hành để có thể hiểu rõ được cách dùng cũng như nội dung của mỗi chuẩn mực.
Đó cũng là lý do chúng tôi đã nghiên cứu về đề tài: “Quá trình phát triển và phân tích nội
dung của chuẩn mực kế toán quốc tế số 15. Mặc dù chuẩn mực này đã được rút khỏi hệ
thống chuẩn mực kế toán quốc tế nhưng chúng ta cần tìm hiểu để biết được nội dung của
nó như thế nào và tại sao hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế lại huỷ bỏ.
Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu nghiên cứu chính:
Tim hiểu về qua trình phát triển và phân tích nội dung của chuẩn mực kế toán quốc
tế IAS 15
Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
•

Tìm hiểu về sự hình thành và phát triển của IAS 15

•

Phân tich nội dung của IAS 15

đề này.

8


CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ
VỀ THÔNG TIN PHẢN ÁNH ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ
2.1. Lịch sử quá trình phát triển của chuẩn mực quốc tế về thông tin phản ánh
hưởng biến động của giá
Vào tháng 1 năm 1976, Uỷ ban chuẩn mực kế toán quốc tế (IASC) đã công bố dự
thảo E6(Exposure Draft 6), lấy ý kiến cho việc hình thành nên chuẩn mực kế toán quốc
tế đầu tiên về Hạch toán kế toán khi biến động giá. Đến tháng 6 năm 1997, chuẩn mực
kế toán quốc tế số 6( IAS 6)-Sự biến động giá tác động đến Kế toán-được phê duyệt và
ban hành.Vào ngày 1 tháng 1 năm 1978 chuẩn mực kế toán quốc tế số 6 có hiệu lực
Chuẩn mực này yêu cầu các doanh nghiệp phải công bố các thông tin được trình
bày trong báo cáo tài chính của họ với miêu tả các phương pháp áp dụng để phản ánh tác
động của thay đổi giá. Trường hợp không có các phương pháp áp dụng đó và đã được
thông qua, các doanh nghiệp được yêu cầu phải công bố thật chính xác các thông tin
trong báo cáo tài chính.Những yêu cầu trong chuẩn mực này được coi là không hợp lý
nhưng nó đã được quy địnhđể thay thế bởi. các yêu cầu khắt khe hơn
Sau thời gian áp dụng, Uỷ ban chuẩn mực kế toán quốc tế thấy IAS6 áp dụng
không hiệu quả và phù hợp thì vào tháng 8 năm 1980 , Uỷ ban chuẩn mực kế toán quốc tế
(IASC) đã công bố dự thảo E17(Exposure Draft 17), lấy ý kiến cho việc hình thành nên
chuẩn mực kế toán quốc tế về Thông tin phản ánh ảnh hưởng của biến dộng giá. Đến
tháng 11 năm 1981, chuẩn mực kế toán quốc tế số 15( IAS 15)- Thông tin phản ánh ảnh
hưởng của biến động giá –được định dạng lại thay thế cho chuẩn mực kế toán quốc tế số
6.Không co sự thay đổi nội dung đã được ban hành ở các văn bản trước mà nó chỉ thay
đổi một số thuật ngữ để phù hợp với thực tế của IASC.
Bảng tuyên bố vào tháng 10 năm 1989
Tại cuộc họp vào tháng 10 năm 1989, Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế đã phê

10


IAS 15.Sau khi xem xét lại các bản đệ trình, Hội đồng quyết định rút IAS 15 trong
khoảng thời gian bắt đầu từ hoặc sau ngày 1 tháng 1 năm 2015.
2.2. Mục tiêu
Chuẩn mực này được áp dụng trong việc phản ánh những tác động của thay đổi
giá dựa trên các thang đo được dùng cho việc xác định kết quả hoạt động kinh doanh và
tình hình tài chính.
2.3. Phạm vi áp dụng
Chuẩn mực áp dụng cho các doanh nghiệp có mức độ doanh thu, lợi nhuận, tài sản và
nguồn nhân lực là trọng yếu trong môi trường kinh tế mà họ kinh doanh.Khi cả công
ty mẹ và công ty con hợp nhất báo cáo tài chính thì được thuyết minh, những thông tin
được đề cập đến trong chuẩn mực này thì cần được thuyết minh dựa trên cơ sở hợp
nhất của hai công ty.
Những thông tin được đề cập trong chuẩn mực này không cần thiết cho một công ty
con hoạt động kinh doanh trong cùng đất nước với công ty mẹ nếu như thông tin hợp
nhất này đã được trình bày bởi công ty mẹ. Còn trường hợp giữa công ty mẹ và công
ty con hoạt động ở hai quốc gia khác nhau , thì thông tin được đề cập trong chuẩn mực
này chỉ được yêu cầu khi nó được chấp nhận áp dụng cho những thông tin tương tự
được công bố bởi các doanh nghiệp có tầm quan trọng kinh tế ở quốc gia đó.
2.4. Hạch toán kế toán
•

Giá thay đổi theo thời gian là kết quả của nhiều yếu tố kinh tế và xã hội riêng

hoặc chung.Các yếu tố cụ thể như thay đổi cung cầu, thay đổi kỹ thuật công nghệ cũng
có thể gây ra các giá khác nhau làm giá tăng , giảm đáng kể và độc lập với nhau. Ngoài
ra các nhân tố chung có thể dẫn đến một sự thay đổi trong mức giá chung và tạo ra sức
mua chung của đồng tiền.

khoản mục trong báo cáo tài chính phải được trình bày lại bởi thay đổi mức giá chung
dùng chỉ số tài chính thức hợp: chỉ số giá tiêu dùng, chỉ số giảm phát ngầm. Và thu nhập
thường phản ánh những tác động của thay đổi mức giá chung về khấu hao, giá vốn hàng
bán và khoản mục tiền tệ ròng.
2.4.2. Theo phương pháp giá hiện hành
Khái niệm của giá hiện hành hay giá thay thế là số tiền hoặc khoản tương đương
tiền sẽ phải trả để có được Tài sản tương tự vào thời điểm hiện tại.
12


Theo phương pháp giá hiện hành dựa trên khái niệm bảo toàn vốn vật chất:bảo
toàn để tái tạo vật chất. Mối quan tâm chính của người sử dụng và việc duy trì khả năng
hoạt động của doanh nghiệp.
Phương pháp giá hiện hành sử dụng giá thay thế làm cơ sở thang đo chính.Tuy
nhiên, nếu giá thay thế cao hơn cả giá thực hiện và giá hiện tài, phần cao hơn của giá
thực hiện thuần và giá hiện tại thì thường được dùng làm cơ sở đo lường.
Giá thay thế của một tài sản cụ thể thường bắt nguồn từ giá mua hiện tại một tài
sản tương tự, mới hoặc đã sử dụng hoặc là một năng suất tương đương và năng lực phục
vụ.Giá trị thực hiện thuần thường là giá bán của một tài sản.Giá trị hiện tại là ước tính
hiện tại về khoản thu thuần từ tài sản có thể bị giảm giá.
Những chỉ số vật giá cá biệt thường được sử dụng như một phương tiện để xác
định chi phí hiện tại của các khoản mục, đặc biệt nếu không có giao dịch gần đây liên
quan đến những khoản mục đã xảy ra, không có danh sách giá hoặc việc sử dụng bảng
giá không thực tế.
Phương pháp giá hiện hành. Hầu hết các phương pháp này đòi hỏi việc áp dụng
của một vài hình thức điều chỉnh đã có trong ghi nhận chung của sự tương tác giữa thay
đổi hành thường yêu cầu ghi nhận những ảnh hưởng trên khấu hao và giá vốn hàng bán
của việc thay đổi giá cụ thể cho doanh nghiệpgiá và các nguồn tài chính của doanh
nghiệp.
Một số phương pháp giá hiện hành đòi hỏi một sự điều chỉnh phản ánh những

và thống nhất để phản ánh thay đổi giá. Nếu các doanh nghiệp trình bày báo cáo tài
chính theo phương pháp giá gốc thì cũng cung cấp thông tin bổ sung phản ánh ảnh
hưởng thay đổi giá khi mà chuẩn mực này áp dụng.
Có một loạt các đề xuất các khoản mục được bao gồm thông tin từ một vài khoản
mục của báo cáo tài chính đến toàn bộ báo cáo tài chính và bảng thuyết minh.Đó là
mong muốn có được khoản mục tổi thiểu được thành lập quốc tế được bao gồm các

14


thông tin
2.5. Giới hạn công bố thông tin
−

Các mục được trình bày:

a)

Số lượng điều chỉnh hoặc số lượng đã điều chỉnh của khấu hao tài sản, nhà xưởng

và thiết bị
b)

Số lượng điều chỉnh và số lượng đã điều chỉnh của giá vốn hàng bán

c)

Những điều chỉnh liên quan đến khoản mục tiền tệ, ảnh hưởng của khoản vay, lợi

ích vốn khi những điều chỉnh đó đã tính đến việc xác định thu nhập theo phương pháp



Giống nhau: Cả hai phương pháp này đều được dùng trình bày thông tin tài

chính trong báo cáo tài chính khi có sự biến động về giá, đều điều chỉnh ở khấu hao,
giá vốn hàng bán và mục tiền tệ ròng


Khác nhau:
Điều kiện của sức mua chung

−

Phương pháp giá hiện hành
−

Dựa trên bảo toàn vốn tài chính

−

Mối quan tâm chính của người sử
dụng báo cáo tài chính là việc duy trì
nguồn vốn

−

−

Được đo lường dựa vào mức giá
chung


Tăng khả năng so sánh báo cáo tài
chính giữa các doanh nghiệp

+

+

+

Ưu điểm:

Lợi nhuận theo giá hiện hành thì
một hiện thực

Thực hiện so sanh DT và CP trên
cơ sở tiền tệ
+

Dựa trên bảo tồn vốn vật chất

Thảo mãn yêu cầu đáng tin cậy

+

Phản ánh khả năng đóng góp của
DN vào nền kinh tế

Kỹ thuật áp dụng dễ dàng



+

thuật

Thiếu khách quan do giao dịch bán
chưa phát sinh
+

Khó phân biệt được tiền tệ và phi
tiền tệ

Bỏ qua sự tiến bộ của khoa học kỹ

III.1 Lợi ích của việc soạn thảo và công bố thông tin phản ánh ảnh hưởng của
thay đổi giá trong báo cáo tài chính trên kết quả kinh doanh và tình hình tài
chính của doanh nghiệp
•

Giới hạn của giá gốc
Báo cáo tài chính được làm trên cơ sở giá gốc thì không nhất thiêt đúng và trình

bày hợp lý của hiệu quả của doanh nghiệp hoặc tiềm năng tương lai của doanh nghiệp
nếu nguồn vốn không đượcbảo toàn. Hơn thế nữa việc đánh giá doanh nghiệp thông
qua tỷ lệ lợi nhuận trên vốn ít có ý nghĩa hơn lợi nhuận bị phóng đại và vốn bị đánh giá
thấp, tài sản được tính theo quy ước hỗn hợp.
Giới hạn của giá gốc bao gồm:
−

Khấu hao được tính theo giá gốc thì chỉ ước lượng một khoảng dựa vào giá trí sử


nhận kế toán, lạm phát ảnh hưởng đến các sản phẩm và thị trường khác nhau do đó ảnh
hưởng đến các doanh nghiệp khác nhau.
−

Kế toán giá gốc gây khó khăn cho các cổ đông và nhà phân tích để định giá

doanh nghiệp cũng như khả năng quản lý bởi vì những thay đổi đến những điều kiện
thị trường hiện tại thì không được tính trên cơ sở giá gốc.
−

Thật sự khó khăn để xác định giá trị của doanh nghiệp khi sử dụng kế toán giá

gốc
−

Khi áp dụng kế toán giá gốc, đòi hỏi phải giải thích các tài khoản kế toán trong

vòng một năm, điều này thực sự khó khăn bởi vì mỗi năm liên quan đến sức mua khác
nhau.
−

Tỷ lệ quan trọng( Lợi nhuận chia tổng tài sản) thì được thổi phồng theo giá gốc

bởi vì lợi nhuận được phóng đại( đã nêu ở trên) và tổng tài sản thì bị đánh giá thấp khi
bị đánh giá lại so với giá hiện tại. Do đó, các doanh nghiệp đầu tư tài sản mới, (dẫn
đến tăng năng suất và lợi nhuận) để tổng tài sản sẽ tăng lên , phù hợp với giá hiện tại
•

Những điều chỉnh chính:


Nếu tài sản bằng tiền vượt quá nợ bẳng tiền, một trường hợp xảy ra tất cả giá

thay thế của hàng tồn kho, tài sản, nhà máy, thiết bị cũng như một phần tài sản thuần
bằng tiền được tài trợ bằng vốn cổ phần. Điều này sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến lợi
nhuận thuần trong kỳ vì mất sức mua chung của tài sản bằng tiền do người chủ sở hữu
mua.
Kết luận
Chuẩn mực kế toán quốc tế số IAS 15 đã được ban hành khuyến khích các doanh
nghiệp thực hiện, nhưng việc áp dụng không hiệu quả dẫn đến Ủy ban Hội đồng chuẩn
mực kế toán quốc tế đã rút IAS 15 khỏi chuẩn mực kế toán quốc tế vào ngaỳ
01/01/2005. Nhận thấy dựa vào chuẩn mực này thì báo cáo tài chính sẽ rõ ràng hơn,
chính xác và cung cấp đầy đủ thông tin cho người sử dụng báo cáo tài chính tuy nhiên
do có một số điều bất tiện mà chuẩn mực này không được các doanh nghiệp áp dụng.
Chính vì vậy, chuẩn mực kế toán Việt Nam cũng không có chuẩn mực tương tự bởi lẽ
Kế toán Việt Nam đang hội tụ với chuẩn mực kế toán quốc tế

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO
−

http://www.iasplus.com/en/standards/ias/ias15
−

Henne Van Greuning & Marius Koen(1999). International accounting standard: A
Practical Guide, 11, 45-48.

−