MỤC LỤC
MỤC LỤC........................................................................................................1
A. PHẦN MỞ ĐẦU.........................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài...............................................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề................................................................................................3
3. Mục tiêu nghiên cứu.........................................................................................................5
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.......................................................................................................5
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.....................................................................................6
6. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................................6
7. Bố cục của Khóa luận........................................................................................................7

B. PHẦN NỘI DUNG......................................................................................9
Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ PHÔNG ỦY BAN TỐ CÁO TỘI ÁC
CHIẾN TRANH CỦA ĐẾ QUỐC MỸ VÀ TAY SAI Ở MIỀN NAM
VIỆT NAM.......................................................................................................9
1.1. Bối cảnh lịch sử ở Việt Nam sau năm 1954....................................................................9
Tình hình miền Bắc sau năm 1954........................................................................................9
Tình hình miền Nam sau năm 1954....................................................................................10
1.2 Những chính sách của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam...........................11
1.2.1 Chính sách của Mỹ trong chiến tranh đơn phương...................................................11
1.2.2 Chính sách của đế quốc Mỹ trong Chiến tranh Đặc biệt ở miền Nam Việt Nam (1961
– 1965)...............................................................................................................................12
1.2.3 Chính sách của Mỹ trong chiến tranh Cục bộ ở miền Nam Việt Nam (1965 – 1968). 13
1.2.4 Chính sách của Mỹ trong chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh................................13
1.3 Sự ra đời và hoạt động của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai
ở miền Nam Việt Nam........................................................................................................14
1.3.1 Sự ra đời của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam
Việt Nam.............................................................................................................................14
1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ.................................................................................................15
1.4 Thành phần, đặc điểm, nội dung Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc
Mỹ và tay sai.......................................................................................................................17

2.3.1.3 Các loại phương tiện chiến tranh............................................................................49
2.3.2 Những tác hại của chất độc hóa học do Mỹ gây ra....................................................49
2.4 Tội ác của Mỹ - Ngụy đối với phụ nữ và trẻ em.............................................................54
2.5 Hậu quả các vụ thảm sát lớn do Mỹ - Ngụy gây ra........................................................59


Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT HUY GIÁ TRỊ TÀI LIỆU
LƯU TRỮ CỦA PHÔNG ỦY BAN TỐ CÁO TỘI ÁC CHIẾN TRANH
CỦA ĐẾ QUỐC MỸ VÀ TAY SAI Ở MIỀN NAM VIỆT NAM.............65
3.1 Nhận xét, đánh giá giá trị tài liệu Phông lưu trữ Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế
quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam..........................................................................65
3.1.1 Về thể thức................................................................................................................65
3.1.2 Về hình thức..............................................................................................................66
3.1.3 Về tình trạng vật lý.....................................................................................................66
3.1.4 Về giá trị nội dung......................................................................................................66
3.1.4.1 Tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh tái hiện lại một cách đầy đủ,
chân thực và khách quan nhất toàn bộ tội ác của đế quốc Mỹ và tay sai...........................67
3.1.4.2 Tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh là nguồn sử liệu quý giá để
phục vụ nghiên cứu lịch sử.................................................................................................68
3.1.4.3 Tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh giúp giải quyết các vấn đề xã
hội, khắc phục hậu quả sau chiến tranh.............................................................................71
3.1.4.4 Tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh là những bằng chứng đanh
thép nhất để tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ trước Tòa án Quốc tế......................................72
3.1.5 Tình hình khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh
của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam..............................................................74
3.2 Giải pháp để phát huy giá trị tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của
đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam.....................................................................78
3.2.1 Tăng cường công tác bảo quản đối với Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế
quốc Mỹ và tay sai..............................................................................................................78
3.2.2 Đổi mới công tác phục vụ độc giả đến khai thác tài liệu............................................79

sách về mọi mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, cũng như khoa học kỹ thuật”.
Luật Lưu trữ năm 2011, văn bản có hiệu lực cao nhất trong ngành Lưu trữ
cũng khẳng đinh: “Tài liệu lưu trữ là tài liệu có giá trị phục vụ hoạt động
thực tiễn, nghiên cứu khoa học, lịch sử được lựa chọn để lưu trữ…”[1;36].
Như vậy, việc sử dụng tài liệu lưu trữ như một nguồn sử liệu để nghiên cứu
các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và nghiên cứu lịch sử nói riêng là
một vấn đề vô cùng cần thiết bởi tài liệu lưu trữ là những bản gốc, bản chính,
có tính chính xác cao.
Có thể nói, giai đoạn 1954 – 1975 là một giai đoạn gắn liền với những
sự kiện trọng đại, những chiến thắng vang dội. Chiến thắng Điện Biên Phủ
1


“lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, thực dân Pháp phải rút về nước theo
Hiệp định Giơnevơ. Theo Hiệp định, đất nước ta bị chia cắt thành hai miền
Bắc, Nam bởi vĩ tuyến 17. Ngay sau khi thực dân Pháp rút khỏi Việt Nam, đế
quốc Mỹ đã thay chân dựng lên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm ở Miền
Nam Việt Nam để thực hiện âm mưu biến Miền Nam Việt Nam thành thuộc
địa kiểu mới bằng các cuộc khủng bố, đàn áp dã man. “Tội ác của đế quốc
Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm gây ra không thể ghi hết được, có dùng
hàng vạn tấn giấy, hàng ngàn giờ để ghi lại những tội ác đó cũng không thể
nào hết được”[1;9] đó là lời thú nhận của tù binh Ro-que Matagulay, cố vấn
dân vệ Phan Thiết khi bị bắt đối với Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam. Nhắc đến cuộc chiến này, người ta nghĩ đến sự tàn khốc của chiến
tranh, sự gian khổ và hy sinh của nhân dân ta trong suốt 21 năm kháng chiến
trường kỳ chống Mỹ. Những mất mát, hy sinh của nhân dân ta thực chất là
hậu quả tất yếu của cuộc chiến tranh mang lại. Thực tế cho thấy, hiện nay thế
hệ trẻ chúng ta ít có cái nhìn chân thực về sự ác liệt của chiến tranh, có chăng
chỉ là qua tài liệu, sách báo, phim truyện. Vì thế việc tiếp cận Phông Ủy ban
tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam sẽ

tội ác man rợ của đế quốc Mỹ và tay sai là những dấu ấn đậm nét để thu hút
sự quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu của nhiều nhà Khoa học.
Nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nói chung và
tội ác của đế quốc Mỹ nói riêng, trong nước đã có những cuốn sách sau:
Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam, Lịch sử cuộc kháng chiến
chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975) tập 1 và 2, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội,
1991; Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam, Hậu phương chiến
tranh nhân dân Việt Nam (1945 -1975), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà
Nội, 1997; Viện sử học, Lịch sử Việt Nam từ 1954 – 1965 và Lịch sử Việt
Nam từ 1965 – 1975, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1995 và 2002;
3


Trần Bá Đệ, Lê cung, Lịch sử Việt Nam tập VII từ 1954 – 1975, Nhà xuất bản
Đại học sư phạm, Hà Nội, 2012. Đây là những cuốn sách khái quát lịch sử
kháng chiến chống Mỹ qua các giai đoạn lịch sử. Nội dung của các cuốn sách
khái quát về quá trình đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam và các âm mưu và thủ
đoạn của Mỹ đã sử dụng khi tiến hành các cuộc chiến tranh. Bên cạnh đó còn
có cuốn sách Kí ức người lính tập 1 và 2, Nhà xuất bản thông tin và truyền
thông, Hà Nội, 2014. Nội dung cuốn sách là những câu chuyện thuật lại của
một người lính về chiến trường ác liệt khi ông đã từng là người cầm súng để
đấu tranh chống lại những tội ác tàn bạo đó.
Đối với các bài viết trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ, qua quá trình khảo
sát, tác giả nhận thấy cũng có rất nhiều bài viết về vấn đề tội ác của chiến
tranh điển hình như: Nguyễn Thị Ngọc Diệp, Ba mươi năm nhìn lại tội ác
cưỡng ép dân di cư của Mỹ, ngụy ở miền Nam Việt Nam qua tài liệu lưu trữ
tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III (1975-2005), Tạp chí Văn thư Lưu trữ
Việt Nam, số 6/2005, tháng 6.2005. Bài viết trình bày tội ác cưỡng ép dân di
cư sau khi Mỹ phải rút khỏi chiến trường Việt Nam gây ra cho đồng bào miền
Nam bao cảnh ly tán, thương tâm. Hay bài viết của tác giả Nguyễn Công

trữ của Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở
miền Nam Việt Nam.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện các mục đích đặt ra, đề tài phải tập trung thực hiện một số
nhiệm vụ sau:
- Khái quát về bối cảnh lịch sử Việt Nam sau năm 1954.
- Tìm hiểu về sự ra đời, chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban tố cáo tội ác
chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam.
- Tìm hiểu khái quát về thành phần, nội dung, đặc điểm Phông Ủy ban
tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam.
5


- Nghiên cứu tìm hiểu nội dung tài liệu Phông Ủy ban tố cáo tội ác
chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam về các tội ác
chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai đã gây ra ở miền Nam Việt Nam từ
1956 – 1975.
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Do thời gian nghiên cứu có hạn cộng với những khó khăn trong việc
tiếp xúc với tài liệu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III nên tác giả chỉ nghiên
cứu đề tài trong phạm vi sau:
- Về đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài chính là những tội ác chiến tranh của
đế quốc Mỹ và tay sai gây ra từ 1956 – 1975.
- Về phạm vi nghiên cứu của đề tài:
Để làm sáng tỏ vấn đề, tác giả tiến hành khai thác khối tài liệu trong
phạm vi Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở
miền Nam Việt Nam, đặc biệt là khối tài liệu nghiên cứu, điều tra tội ác của
đế quốc Mỹ và tay sai từ 1956 – 1975.
Do hoạt động của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay

tiếp các hồ sơ đang được lưu trữ, phân tích nội dung và tập hợp các thông tin
thu thập được từ tài liệu hình thành các nhóm nội dung và giới thiệu với
người có nhu cầu khai thác sử dụng.
7. Bố cục của Khóa luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung khóa luận của tác giả gồm có
3 chương:
Chương 1: Khái quát về Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh
của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam. Ở chương này, tác giả
tập trung vào tìm hiểu quá trình hình thành, hoạt động của Ủy ban tố cáo tội
ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam. Qua quá
7


trình hoạt động, chúng ta sẽ có cái nhìn đầy đủ hơn về Ủy ban. Đồng thời,
ngoài tìm hiểu về quá trình hoạt động, tác giả còn giới thiệu khái quát về
thành phần, đặc điểm và nội dung của Phông lưu trữ Ủy ban tố cáo tội ác
chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam đang được bảo
quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.
Chương 2: Giá trị sử liệu của Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến
tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam. Tác giả chủ yếu đi
sâu vào tìm hiểu tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai đã gây ra ở miền
Nam Việt Nam thông qua khối tài liệu theo các mục đã phân chia. Từ đó sẽ
giúp cho người đọc thấy được tính chân thực và giá trị sử liệu của khối tài liệu.
Chương 3: Giải pháp phát huy giá trị tài liệu lưu trữ Phông Ủy ban
tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt
Nam. Với nội dung này, tác giả đã đánh giá giá trị của tài liệu lưu trữ Phông
Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh từ đó đưa ra một số giải pháp để phát huy giá
trị của tài liệu lưu trữ.

8



sai lầm trong khi thực hiện cải cách ruộng đất ảnh hưởng lớn đến tư tưởng
quần chúng nhân dân nhất là tầng lớp tư sản, tiểu tư sản, trí thức. Lực lượng
phản động trong và ngoài nước lợi dụng tình hình đó đã đẩy mạnh chống phá
cách mạng và gây bạo loạn ở một số nơi. Đồng thời, đế quốc Mỹ, bọn phản
động Pháp và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm đã tìm mọi cách gây khó
khăn, phá hoại việc thi hành hiệp định Giơnevơ, tiến hành dụ dỗ và cưỡng
bức một triệu đồng bào miền Bắc, chủ yếu là đồng bào Thiên chúa giáo di cư
vào Nam.
Do miền Bắc căn bản hoàn thành Cách mạng tư sản dân quyền nên đã tiến
lên xây dựng chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng cách mạng không ngừng của
Cương lĩnh chính trị. Khi miền Nam bị Mỹ và chính quyền tay sai khủng bố,
biến miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới thì miền Bắc thực hiện
nhiệm vụ của một hậu phương lớn cho một tiền tuyến lớn. Khi Mỹ leo thang bắn
phá miền Bắc Xã hội chủ nghĩa thì miền Bắc trực tiếp chiến đấu xây dựng Xã
hội chủ nghĩa, vừa ra sức chi viện cho miền Nam. Như vậy, miền Bắc sẽ là một
hậu phương lớn cho một tiền tuyến lớn miền Nam và đóng vai trò quyết định
cho sự thành công hay thất bại của cuộc chiến với đế quốc Mỹ và tay sai.
Tình hình miền Nam sau năm 1954
Hiệp định Giơnevơ được kí kết năm 1954, miền Nam là nơi tập kết của
quân Pháp, chính quyền Bảo Đại và rút dần trong hai năm. Tuy nhiên trên
thực tế khi quân Pháp chưa rút hết thì đế quốc Mỹ tìm cách thay chân Pháp
với việc gây sức ép với Pháp, dựng lên chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền
Nam Việt Nam. Dưới chính quyền Ngô Đình Diệm, Mỹ tiến hành khủng bố,
đàn áp miền Nam Việt Nam, xé toạc văn bản Hiệp định Giơnevơ biến miền
Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới. Miền Nam từ chỗ có chính quyền,
có quân đội, có vùng giải phóng giờ đây phần lớn là cán bộ, bộ đội miền Nam
tập kết ra miền Bắc, toàn bộ hoạt động của Cách mạng phải chuyển sang
10


Diệm khi chúng khủng bố, đàn áp cách mạng miền Nam Việt Nam. Trong đó
đồng bào miền Nam Việt Nam lại đấu tranh bằng phương pháp hòa bình,
chính trị thuần túy.
Mỹ can thiệp sâu vào miền Nam Việt Nam trên mọi lĩnh vực, dựng lên
miền Nam một chế độ độc tài gia đình trị thân Mỹ do Ngô Đình Diệm đứng
đầu. Được Mỹ giúp đỡ, chính quyền Ngô Đình Diệm đã thực hiện đả thực
(loại bỏ thực dân Pháp), bài phong (loại bỏ phong kiến), diệt cộng (tiêu diệt
cộng sản). Khi chúng phát hiện ra cộng sản là đối tượng nguy hiểm nhất thì
chúng đã tập trung cho chiến dịch “Tố cộng” và “Diệt cộng” trên toàn miền
Nam bằng việc ban hành Luật Phát xít năm 1957, lập các Khu trù mật tách
nhân dân ra khỏi cách mạng với phương châm “tát cạn nước bắt cá”. Tiến
hành nhiều vụ thảm sát đẫm máu như ở Vĩnh Trinh (Quảng Nam), Chợ Được,
Hướng Điền (Quảng Trị). Đặc biệt chúng còn gây ra vụ đầu độc tù nhân ở nhà
tù Phú Lợi (1958) làm 1000 người chết. Đầu năm 1959 Ngô Đình Diệm còn
ban hành Luật 10/59 với nội dung đặt các chiến sĩ cộng sản ngoài vòng pháp
luật, lê máy chém khắp miền Nam với phương châm “giết nhầm còn hơn bỏ
sót” làm cho mâu thuẫn xã hội gay gắt, khát vọng đấu tranh giải phóng của
đồng bào miền Nam Việt Nam ngày càng dâng cao.
1.2.2 Chính sách của đế quốc Mỹ trong Chiến tranh Đặc biệt ở
miền Nam Việt Nam (1961 – 1965)
Năm 1960, cách mạng thế giới và ở Việt Nam phát triển mạnh, trong
hoàn cảnh này Kenơđi lên làm Tổng thống đề ra chiến lược toàn cầu phản
cách mạng mang tên “phản ứng linh hoạt” với ba loại hình chiến tranh xâm
lược là chiến tranh Đặc biệt, Chiến tranh Cục bộ và chiến tranh Tổng lực.
Trong đó đưa chiến tranh Đặc biệt ở miền Nam Việt Nam với âm mưu dùng
người Việt đánh người Việt nhằm hạn chế tối đa sự tổn thất xương máu và chi
phí chiến tranh của người Mỹ, che lấp được bộ mặt xâm lược của Mỹ với
12



mưu tiếp tục dùng người Việt đánh người Việt và mở rộng thành người Đông
Dương đánh người Đông Dương. Tăng cường viện trợ về vũ khí và kinh tế khoa học kĩ thuật cho chính quyền Sài Gòn để chính quyền Sài Gòn tự đứng
vững, tự gánh vác lấy chính trị khi người Mỹ rút hết. Bên cạnh đó, Mỹ sẽ mở
rộng chiến tranh ra toàn Đông Dương, tiến hành quan hệ ngoại giao với Liên
Xô và Trung quốc để cô lập Việt Nam.
Như vậy, từ 1954 đến 1975 Mỹ đã đưa hàng loạt các cuộc chiến tranh
vào miền Nam Việt Nam với âm mưu và dã tâm thâm độc biến miền Nam Việt
Nam thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ nên đã gây ra bao đau thương, mất mát,
tổn thất cả về người lẫn vật chất cho đồng bào miền Nam Việt Nam. Đó là
những hậu quả tất yếu của cuộc chiến tranh. Có thể khẳng định tội ác của đế
quốc Mỹ và tay sai có dùng hàng ngàn giờ cũng không thể ghi hết được.
1.3 Sự ra đời và hoạt động của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của
đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam
1.3.1 Sự ra đời của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc
Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam
Với nhu cầu nắm bắt tình hình tài liệu, tập hợp tài liệu đầy đủ, chính xác
mọi mặt tội ác của đế quốc Mỹ ở Việt Nam, quan trọng hơn là để tố cáo mạnh
mẽ, kịp thời, toàn diện, có hệ thống tội ác của đế quốc Mỹ và tay sai gây ra ở
miền Nam trước dư luận trong nước và nhân dân thế giới, tạo động lực cho
nhân dân miền Nam biến đau thương thành sức mạnh phá tan âm mưu của địch
nên Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam
Việt Nam ra đời. Hiện nay, chưa tìm thấy văn bản thành lập và giải thể Ủy ban
tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam Việt Nam
nhưng qua tìm hiểu nội dung hồ sơ, tài liệu có thể dự đoán cơ quan này thuộc
Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam hoặc Chính phủ lâm thời
Cộng hòa miền Nam Việt Nam nhằm phối hợp với Ủy ban điều tra tội ác chiến
14



sai”.
Đối với Ban điều tra, tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay
sai có những nhiệm vụ sau:
- Điều tra, thu thập, sưu tầm, tập hợp, xác minh tài liệu, lập hồ sơ và kết
luận về tội ác của Mỹ đã gây ra ở miền Nam Việt Nam.
- Giữ gìn, bảo quản tang vật, hồ sơ, hiện vật có giá trị tố cáo tội ác của
đế quốc Mỹ trước nhân dân ta và thế giới.
- Cung cấp mọi tài liệu cần thiết về tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ
cho cấp Trung ương góp phần tố cáo những tội ác đó trước dư luận của nhân
dân trong nước và thế giới.
- Hướng dẫn tổ điều tra, tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ trong
việc điều tra, tố cáo, lập hồ sơ, bảo quản những tài liệu, tang vật, hiện vật về
tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ đối với miền Nam Việt Nam.
Đối với Tổ điều tra, tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay
sai ở miền Nam Việt Nam thì gồm có các nhiệm vụ sau:
- Điều tra, sưu tầm, thu thập, tập hợp, thống kê những tội ác chiến tranh
của đế quốc Mỹ và tay sai đối với các địa phương cấp cơ sở: như những tội ác
ném bom, bắn phá, uy hiếp, do thám, trinh sát, các tuyến đường giao thông
vận tải, đường hàng không…
- Giữ gìn và bảo quản tang vật, hiện vật, hiện trường điển hình, có giá
trị tố cáo mạnh mẽ tội ác giặc Mỹ, chuẩn bị những nhân chứng và nạn nhân
do những tội ác của đế quốc Mỹ gây ra để cung cấp, hiện vật và người cho
Ban điều tra, tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai.
- Cung cấp cho Ban điều tra, tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ
và tay sai mọi tài liệu cần thiết, thường xuyên và đột xuất các báo cáo và kịp
thời phản ánh tình hình hoạt động của đế quốc Mỹ đối với cơ sở mình.
16


- Dựa vào những tài liệu có sẵn về âm mưu, hành động, từ đó bố trí

Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam hoặc Chính phủ lâm thời Cộng hòa
miền Nam Việt Nam nhưng thông qua khối tài liệu của Phông, có thể dự đoán
thời gian ra đời hoạt động trùng với thời gian của tài liệu đó là từ 1956 –
1975. Số lượng tài liệu trong Phông gồm 169 đơn vị bảo quản tương đương
với 2,2 m giá tài liệu. Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ
và tay sai là một phông đóng.
Có thể nói, tài liệu của Phông lưu trữ Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh là
một phông lưu trữ có giá trị. Đặc biệt là hiện nay Đảng và Nhà nước đang có
những chính sách đối với những người có công với Cách mạng, những người
tham gia kháng chiến và những nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam như:
+ Pháp lệnh số 04/2012/UBTVQH13 ngày 16.7.2012 của Ủy ban
Thường vụ Quốc hội pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp lệnh ưu
đãi người có công với Cách mạng.
+ Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 9.4.2013 về quy định chi tiết hướng
dẫn thi hành một số điều Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng.
+ Thông tư liên tịch số 41/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH hướng dẫn khâu
giám định bệnh, tật, dị dạng, dị tật có liên quan đến phơi nhiễm với chất độc hóa
học đối với người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ nên nhu cầu khai thác
sử dụng tài liệu của độc giả ngày càng cao hơn.
Vì vậy, tài liệu của Phông Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc
Mỹ và tay sai có nhu cầu khai thác sử dụng ngày càng lớn, không chỉ cho việc
nghiên cứu lịch sử mà còn khai thác phục vụ nhu cầu của các gia đình nạn nhân
nhiễm chất độc màu da cam, gia đình chính sách, có công với cách mạng nhằm
hỗ trợ, bù đắp cho họ. Bên cạnh đó, hiện nay, để thuận tiện cho công tác tra cứu,
Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đã xây dựng mục lục hồ sơ để độc giả khai thác,
góp phần hiệu quả cho xã hội, phát huy tốt vai trò của tài liệu lưu trữ.
1.4.2 Thành phần tài liệu
18



miền Nam Việt Nam) và ông Trần Văn Kiểu (Ủy viên Trung ương liên hiệp
Công đoàn giải phóng miền Nam Việt Nam) năm 1968 [Hồ sơ số 37 – Đơn vị
bảo quản số 02].
- Thông báo:
Ví dụ:
+ Thông báo của Ban thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận dân tộc
giải phóng miền Nam Việt Nam về kết quả điều tra sơ bộ các chất độc hóa
học mà Mỹ - Diệm đã rải ở miền Nam Việt Nam năm 1963 [Hồ sơ số 06 –
Đơn vị bảo quản số 1].
+ Thông báo của Ủy ban tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và
tay sai ở miền Nam Việt Nam về tội ác của đế quốc Mỹ trong năm 1971 [Hồ
sơ số 61 – Đơn vị bảo quản số 04].
- Báo cáo:
Ví dụ:
+ Báo cáo tổng kết hoạt động tố cáo tội ác chiến tranh của địch năm
1973 của Ban CP72 [Hồ sơ số 85 – Hộp số 05].
+ Báo cáo của ông Trần Công Tường về vấn đề Tòa án quốc tế năm
1966 [Hồ sơ số 125 – Đơn vị bảo quản số 08].
- Lời kêu gọi:
Ví dụ:
+ Lời kêu gọi của Bộ Ngoại Giao Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Ủy
ban miền Nam Việt Nam đấu tranh đòi tự do cho những người yêu nước, yêu
hòa bình, lên án Mỹ - Thiệu phá hoại việc trao trả nhân viên dân sự và quân
sự bị bắt và giam giữ năm 1974 [Hồ sơ số 101 – Đơn vị bảo quản số 06].
- Bản tự thuật:
Ví dụ:
+ Bản tự thuật của các nhân chứng tố cáo tội ác đối với tù nhân Chính
20