MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
02
2. Mục đích nghiên cứu
03
3. Đối tượng nghiên cứu
04
4. Giả thuyết khoa học
04
5. Phạm vi ngiên cứu
04
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
04
7. Nội dung nghiên cứu
10
C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
15
1. Kết luận
16
2. Khuyến nghị
15
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
18
Trang 1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Thể dục thể thao ra đời cùng với xã hội loài người và tồn tại mãi mãi về
sau với ý nghĩa là một trong những điều kiện tất yếu của nền sản xuất xã hội
và nhu cầu cuộc sống bản thân con người .Trong lĩnh vực về phương pháp
đào tạo con người Các Mác có nói: “ Giáo dục trong tương lai sẽ thống nhất
trong lao động sản xuất với giảng dạy và thể dục, sự thống nhất đó không chỉ
thân thể, bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới.
Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, Điều 41
có ghi: "Quy định chế độ Giáo dục thể chất bắt buộc trong trường học". Điều
này xuất phát từ ý nghĩa to lớn của Giáo dục thể chất trong nhà trường. Phân
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 2
môn thể dục cùng với các phân môn khác trong nhà trường, có nhiệm vụ
quan trọng trong hình thành ở người học những nhân cách sống của con
người lao động mới, trong thời đại mới, mà mục tiêu giáo dục của Đảng ta là
đào tạo con người: Tự chủ - năng động - sáng tạo, có năng lực giải quyết vấn
đề thực tiễn đặt ra, tự do được việc làm, lập nghiệp và thăng tiến trong cuộc
sống. Qua đó góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, văn
minh. Không những thế, Giáo dục thể chất cho thế hệ thanh niên là một mặt
của nền giáo dục tiến bộ, là nhu cầu tất yếu khách quan của sự tồn tại và phát
triển của một xã hội văn minh nói chung và của công cuộc xây dựng XHCN,
bảo vệ Tổ quốc nói riêng. Phân môn thể dục còn mang lại cho thế hệ trẻ cuộc
sống vui tươi, lành mạnh và tác động mạnh mẽ đến các mặt giáo dục như:
Giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, lao động thẩm mĩ nhằm góp phần đào tạo
thế hệ thanh niên Việt Nam thành những người "phát triển cao về trí tuệ,
cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức"
.
Thể dục thể thao càng quan trọng hơn đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là đối
với học sinh, đây là một trong những nội dung quan trọng của nhà trường
nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VIII. Mục tiêu của giáo dục thể chất là phát triển toàn diện
Để hoàn thành đề tài này tôi đã nghiên cứu trong 1 năm học (2014-2015)
ở học sinh khối 5 trường Tiểu học Ea Lâm, xã Ea Lâm, huyện Sông Hinh, tỉnh
Phú Yên.
Thời gian nghiên cứu: 10/2014- 5/2015
6. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của phương pháp dạy học môn thể
dục nói chung và thể dục lớp 5 nói riêng.
- Mô tả thực trạng, phân tích, đánh giá thực trạng một số biện pháp nâng
cao hiệu quả học thể dục phát triển chung của học sinh lớp 5.
- Nhằm xác định một số biện pháp nâng cao hiệu quả học thể dục phát
triển chung của học sinh lớp 5. Từ đó đề xuất các biện pháp, giải pháp, kiến
nghị cần thiết để góp phần môn thể dục đạt hiệu quả.
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 4
7. Nội dung nghiên cứu:
- Cơ sở lí luận liên quan tới vấn đề nghiên cứu của đề tài.
- Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
- Một số biện pháp, giải pháp về vấn đề nghiên cứu.
- Kết luận – đề xuất – kiến nghị.
8. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu (Phương pháp chủ đạo)
- Phương pháp quan sát (Phương pháp chủ đạo)
- Phương pháp phỏng vấn (Phương pháp bổ trợ)
- Phương pháp điều tra (Phương pháp bổ trợ)
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Đối với lứa tuổi học sinh tiểu học riêng, cũng như tất các đối tượng khác
nói chung thì hoạt động thể chất, thể lực rất quan trọng. Bởi không chỉ tác
động đến phát triển thể chất mà còn phát triển tinh thần và trí tuệ. Tham gia
hoạt động thể chất sẽ giúp con người năng động hơn, giúp phát triển hoàn
chỉnh cơ quan bộ máy trong cơ thể”.
Thời gian học tập trên lớp của học sinh thường chiếm nhiều thời gian nên
nếu không hoạt động toàn thân sẽ dẫn đến các bệnh về xương khớp, cột sống
có thể bị cong vẹo và một số bệnh lý.
2. Cơ sở thực tiễn
- Chương trình thể dục lớp 5 được thực hiện theo phân phối chương
trình và chuẩn kiến thức kỉ năng cụ thể là:
+ Mỗi tuần học 2 tiết/ lớp, mỗi tiết học trung bình 35 phút, cả năm học
gồm 70 tiết, trong đó học kỳ I là 18 tuần dạy 36 tiết, học kỳ II là 17 tuần, dạy
34 tiết.
+ Ở lứa tuổi học sinh lớp 5, cơ thể các em tương đối đã hoàn thiện hơn so
với ở lứa tuổi học sinh lớp 1, 2, 3, 4 tốc độ phát triển cũng tăng lên rõ rệt các
em đã biết hành động theo sự hướng dẫn của giáo viên ở mức độ cao hơn.
3. Vai trò của bài môn Thể dục ở Tiểu học
- Góp phần bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho học sinh phát triển các tố chất
thể lực , tiếp tục hình thành thói quen thường xuyên tập luyện thể thao cho học
sinh
- Trang bị cho học sinh một số hiểu biết những kỹ năng cơ bản về đội hình đội
ngũ, thể dục rèn luyện tư thế và kỹ năng vận động cơ bản , củng cố và làm giàu
thêm vốn kỹ năng vận động cơ bản cần thiết thường gặp trong đời sống hàng ngày
như : Đi, chạy, nhảy, ném, mang vác… được phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của
lứa tuổi, gới tính của các em
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 8
- Trang phục của các em học sinh không đồng đều (Chưa có đồng phục
quy định của nhà trường) vì hoàn cảnh gia đình còn gặp khó khăn dẫn đến
việc tập luyện của các em không được thoải mái, tập không hết biên độ động
tác.
5. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:
Năm học 2014-2105 tôi được phân công giảng dạy tấ cả các lớp ở khối 5,
trường Tiểu học Ea lâm. Qua thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu, đúc kết kinh
nghiệm, tôi xin trình bày một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt bài Thể dục
phát triển chung như sau:
5.1. Đổi mới công tác chuẩn bị bài giảng của giáo viên:
- Giáo viên cần nắm vững nội dung, kiến thức, kĩ năng của từng bài học,
đồng thời tìm ra những phương pháp, hình thức dạy học mới, độc đáo để áp
dụng cho từng bài sao cho có hiệu quả cao nhất. Giáo viên phải có ý thức soạn
bài công phu, tỉ mỉ, kĩ càng, có kế hoạch bài dạy rõ ràng và chi tiết. Cụ thể:
+ Kiến thức và kĩ năng cần đạt được trong một giờ học phải lấy nội dung
tập luyện để giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực làm trọng tâm.
+ Dung lượng kiến thức và kĩ năng của mỗi bài học phải đảm bảo tính
vừa sức, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ nhớ và hấp dẫn học sinh.
- Phương pháp chủ đạo trong tiết dạy là làm mẫu, thực hành, ôn luyện
nhiều lần ở các dạng hoạt động khác nhằm tạo hứng thú cho học sinh. Đặc
biệt giáo viên cần có những hoạt động phát huy tính chủ động và sáng tạo của
học sinh trong từng tiết học.
- Phương pháp và các thủ pháp dạy học phải luôn luôn được cải tiến,
sáng tạo, phù hợp với điều kiện, khả năng học tập của từng lớp thậm chí của
Ví dụ: Khi hô động tác “ Vươn thở” giáo viên dùng khẩu lệnh điều hành
động tác vươn thở...chuẩn bị” sau đó hô nhịp cho học sinh tập luyện. Khẩu
lệnh đưa ra phải đúng lúc, lời phát ra cần có sức truyền cảm, rõ, nhanh, chính
xác. Lệnh phát ra kéo dài hợp lý, đủ để cho học sinh chuẩn bị thực hiện khi
lệnh phát ra. Trong giảng dạy thể dục, khẩu lệnh áp dụng rộng rãi, song đối
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 10
với học sinh tiểu học không nên sử dụng quá nhiều vì sẽ gây căng thẳng trong
tiết học.
5.3. Khi dạy bài thể dục phát triền chung:
- GV nêu một động tác nào đó cần nói rõ tên động tác .
- Hướng dẫn học sinh xem tranh, phân tích kỹ thuật động tác.
- GV làm mẫu 2 lần 8 nhịp cho lớp xem vừa làm mẫu vừa phân tích kỹ
thuật cho lớp nghe và giáo dục học sinh, tinh thần học tập cũng như tác dụng
của bài tập.
- GV gọi một hay nhiều em lên thực hiện lại, cho lớp quan sát, GV cùng
học sinh nhận xét tuyên dương.
- GV điều khiển lớp tập , hô nhịp chậm đều và đi quan sát sửa sai cho các
em .
- GV cho cán sự lớp điều khiển lớp tập 2 lần 8 nhịp , giáo viên đi giúp đỡ
học sinh sửa sai.
- Chia nhóm cho các em tập theo từng khu vực đảm bảo an toàn , qui
định thời gian cụ thể cho các em tập , giáo viên nhắc nhỡ học sinh sửa sai .
- Tổ chức thi đua tổ với nhau từ đó đưa ra hình thức khen và hình thức
phạt.
VD: Khi hướng dẫn động tác "vươn thở" giáo viên cho lớp quan sát
dương. tổ chức thi đua tổ với nhau nhằm phát huy tính tích cực của các em.
VD: Hướng dẫn học sinh học"động tác toàn thân" giáo viên nêu rõ tác
dụng của động tác và giáo dục các em phải có tinh thần học tập động tác này
có tác động đến toàn thân, sự phối hợp nhịp nhàng, Hướng dẫn thật kỹ như
nhịp 1 bước chân trái sang ngang một bước rộng hơn vai, đồng thời gập thân
sâu, bàn tay phải chạm mũi chân trái, thẳng chân, tay trái giơ thẳng lên cao,
mặt hướng sang trái. Nhịp 2 nâng thân thành đứng thẳng, hai tay chống hông
( ngón cái ở phía sau ) căng ngực, mắt nhìn phía trước. Nhịp 3 gập thân căng
ngực, ngẫng đầu, mắt nhìn thẳng. Nhịp 4 về tư thế chuẩn bị. nhịp 5,6,7,8 như
nhịp 1,2,3,4 nhưng đổi bên. Trong khi tập luyện học sinh thường tập không
hết biến độ động tác như ở nhịp 1 tay phải các em chưa chạm được mũi chân
trái, chân không thẳng, tay trái giơ chưa thẳng lên cao. từ đó gây ảnh hưởng
rất nhiều đến tác dụng động tác (giáo viên phải thường xuyên giúp đỡ các em
sửa sai, giải thích thêm) để các em tập không còn mất phải khuyết điểm.
- Giáo viên cho học sinh tập thử một đến nhiều em, nêu rõ tác dụng động
tác, biến độ động tác và giáo viên cùng lớp nhận xét tuyên dương.
- Học sinh tiến hành tập chính thức, giáo viên đi quan sát giúp đỡ sửa sai.
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 12
- Trong quá trình tổ chức cho học sinh tập luyện động tác giáo viên phải
hết sức chú ý về sân bãi, dụng cụ tập luyện, biến độ động tác cũng như
phương pháp tổ chức. Nếu giáo viên không làm tốt vấn đề này thì khi tập
luyện các em dễ bị chấn thương gây tâm lý không an tâm cho học sinh trong
lúc tập luyện thì hiệu quả của động tác không cao cả về mặt thể lực cũng như
sự phát triển về trí thức của các em.
VD: Khi hướng dẫn học sinh học“động tác nhảy” giáo viên cho lớp quan
sát tranh, phân tích kỷ thuật động tác, giáo viên làm mẫu 2 lần 8 nhịp. Gọi
năng tự quản của học sinh để phát huy tính chủ động tích cực trong học tập.
- Phối hợp tốt giữa luyện tập chính khoá và luyện tập ngoại khoá: giờ ra
chơi, sinh hoạt dưới cờ, tập thể dục giữa giờ, tổ chức phong trào thể dục thể
thao cho các em học sinh chào mừng các ngày lễ lớn, từ đó tuyển chọn những
em có năng khiếu thể thao vào vận động viên của trường.
Tăng cường đổi mới cách tổ chức dạy học theo nhóm, để các em thi đua
với nhau, nhận xét lẫn nhau kiểm tra theo dõi bạn, để mang tính tích cực, tính
tự giác trong học tập.
* Tóm lại: Để các em học tốt bài thể dục phát triển chung giáo viên cần:
+ Chuẩn bị sân bãi trước khi lên lớp.
+ Sân bãi phải sạch và không có chướng vật.
+ Dụng cụ tập luyện đầy đủ (như tranh, động tác mẫu ....)
+ Giáo viên nêu tác dụng động tác (giáo dục học sinh).
+ Hướng dẫn động tác rõ ràng chính xác.
+ Giáo viên làm mẫu, phân tích kỹ thuật động tác .
+ Học sinh lên tập thử , lớp quan sát nhận xét tuyên dương.
+ GV điều khiển lớp tập, quan sát giúp đỡ học sinh sửa sai.
+ Chia nhóm tập theo từng khu vực, giáo viên cần qui định thời gian cụ
thể.
+ Tổ chức thi đua tổ ( nhóm) với nhau lớp nhận xét tuyên dương .
+ Đại diện tổ ( nhóm ) thi đua với nhau GV cùng HS nhận xét tuyên
dương .
6. Kết quả đạt được
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 14
Sau khi thực hiện các biện pháp trên tôi thấy bản thân tự tin và chủ động
hơn khi dạy bài thể dục phát triển chung, tiết dạy trở nên sôi động, học sinh
luyện tập sôi nổi, hào hứng khi tham gia thi đua các bài tập thể dục, các em
tập rất nhiệt tình, tính đồng đội của học sinh cũng được nâng lên.
- Vận dụng được kiến thức học ở trong nhà trường vào cuộc sống hằng
ngày, trong gia đình cũng như ngoài xã hội như: đi, đứng, chạy, nhảy, mang,
vác…
* Từ những kinh nghiệm trên, tôi thấy học sinh trường Tiểu học EaLâm
ngày một ham thích hăng hái và say mê tập luyện thể dục cũng như tham gia
vào trò chơi đầy nhiệt tình và tự giác hơn, sức khoẻ và tinh thần của các em
tốt hơn.
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 16
2 . Kiến nghị
Để nâng cao hiệu quả dạy học môn Thể dục nói chung và các bài Thể dục
phát triển chung nói riêng, tôi mạnh dạn đề xuất một số ý kiến như sau:
- Đối với giáo viên:
+ Không ngừng học tập, rèn luyên, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ
+ Tham gia dự giờ, thao giảng... để rút kinh nghiệm
+ Chuẩn bị kĩ lưỡng bài dạy và tìm hiểu kĩ các điều kiện dạy học trước
khi lên lớp
+ Quan tâm đến đúng mực đến học sinh: Sức khỏe, tâm-sinh-lí, ...
- Đối với học sinh:
+ Thường xuyên luyện tập để nâng cao sức khoẻ và hoàn thành tốt các
bài tập thể dục mà giáo viên giao cho.
+ Các em phải có tính trung thực trong luyện tập cũng như trong khi
chơi trò chơi và biết vận dụng vào cuộc sống.
+ Thường xuyên liên lạc với giáo viên thẽo dõi nề nếp học tập cũng như
thời gian học ở lớp.
- Đối với y tế địa phương: Công tác y tế rất quan trọng trong giảng dạy
môn thể dục nói chung bài thể dục phát triển chung nói riêng. thường xuyên
kiểm tra sức khoẻ định kỳ cho các em để giúp giáo viên giảng dạy cho tốt đặc
biệt là một số em bị bệnh : tay chân miệng, tim, phổi…
Trên đây là một số biện pháp giúp học sinh học tốt bài thể dục phát triển
chung lớp 5 trường tiểu học EaLâm. Do thiếu kinh ngiệm nên việc nghiên cứu
còn gặp nhiều khó khăn và kết quả nghiên cứu còn nhiều thiếu sót. Tôi rất
mong được sự góp ý chân thành của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp. Tôi
xin chân thành cảm ơn !
Ea Lâm, ngày 20 tháng 5 năm 2015
Người viết
Người thực hiện: Nguyễn Văn Khoa
Trang 18
Nguyễn Văn Khoa
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Giáo dục và Đào Tạo, Sách Giáo viên Thể dục 5, Nhà xuất bản Giáo
dục, năm 2010.
Bộ Giáo dục và Đào Tạo, Dự án phát triển giáo viên Tiểu học, Tài liệu
đào tạo giáo viên Thể dục, Nhà xuất bản Đaị học sư phạm, năm 2007
Bộ Giáo dục và Đào Tạo, Dự án phát triển giáo viên Tiểu học, Phương
pháp dạy học thể dục và trò chơi vận động cho học sinh Tiểu học, Nhà xuất
bản Đaị học sư phạm, năm 2007
Luật Giáo dục Việt Nam.
Thông tư số 30/2014/TT- BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ