TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

NHÂM THỊ TÚ ANH

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG ẢNH VỆ TINH
LANDSAT TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN
TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN BA VÌ –
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

i 2015
Hà Nội,


TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

NHÂM THỊ TÚ ANH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG ẢNH VỆ TINH LANDSAT
TRONG THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ
DỤNG ĐẤT HUYỆN BA VÌ – THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành

:

Quản lý đất đai

Mã ngành


Sinh viên

Nhâm Thị Tú Anh

iii

năm


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan kết quả đạt được trong luận văn là sản phẩm nghiên cứu, tìm
hiểu của riêng cá nhân tôi. Trong toàn bộ nội dung của luận văn, những điều được trình
bày hoặc là của cá nhân tôi hoặc là được tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu. Tất cả các
tài liệu tham khảo đều có xuất xứ rõ ràng và được trích dẫn hợp pháp.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỷ luật theo quy định
cho lời cam đoan của mình.
Hà Nội, ngày

tháng

Người cam đoan

Nhâm Thị Tú Anh

iv

năm



1.2.4. Phương pháp sử dụng dữ liệu viễn thám .......... Error! Bookmark not defined.
1.3. Tổng quan về viễn thám và hệ thống thông tin địa lý GIS ................................ 10
1.3.1. Khái niệm cơ bản về viễn thám ........................................................................ 10
1.3.2. Khái niệm cơ bản về hệ thống thông tin địa lý (GIS) .....Error! Bookmark not
defined.
1.3.3. Vai trò của viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong thành lập bản
đồ hiện trạng sử dụng đất ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Phương pháp giải đoán ảnh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất ...... Error!
Bookmark not defined.
1.4. Một số loại ảnh vệ tinh phổ biến .............................. Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Ảnh Landsat...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Ảnh SPOT ........................................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.3. Ảnh MODIS ..................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.4. Ảnh Aster.......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.5. Ảnh IKONOS ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.6. Ảnh VHARR .................................................................................................... 29
1.4.7. Ảnh QuickBird ................................................. Error! Bookmark not defined.
1.4.8. Ảnh SPIN.......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.9. Ảnh OrbView ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.10. Ảnh ARIES ..................................................... Error! Bookmark not defined.
1.5. Một số phần mềm ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong xử lý ảnh vệ
tinh thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất ............... Error! Bookmark not defined.
1.5.1. Phần mềm ArcGIS............................................ Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Phần mềm ENVI............................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.3. Phần mềm GRASS ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.5.4. Phần mềm IDRISI ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.5.5. Phần mềm MicroStation ................................................................................... 38

vi



3.4. Nhận xét về phương pháp ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat và GIS trong thành
lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất .............................................................................. 80
3.4.1. Một số ưu điểm và hạn chế............................................................................... 80
3.4.2. Nhận xét về kết quả thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Ba Vì .... 81
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................... Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Kiến nghị ....................................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................... Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC

viii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Tiếng Anh

Tiếng Việt

GIS

Geographic Information System

Hệ thống thông tin địa lý

GPS

Global Positioning System


Phân loại gần đúng nhất

Maximum Likelihood
Classification

ix


DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng 1.1. Tỷ lệ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất..............Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.2. Bảng so sánh hai phương pháp giải đoán ảnh viễn thám ... Error! Bookmark
not defined.
Bảng 1.3. Một số thông số các kênh phổ ảnh Landsat ETM+, Landsat -7 ............ Error!
Bookmark not defined.
Bảng 1.4. Độ phân giải phổ của ảnh nguồn các vệ tinh SPOT từ 1 đến 5 ............. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 1.5. Một số thông số về các kênh phổ của ảnh MODIS ......Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.6. Một số thông số về các kênh phổ của ảnh ASTER ......Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.7. Một số thông số các kênh phổ của ảnh IKNONOS ......Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.8. Một số thông số về các kênh phổ của ảnh NOAA .......Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.9. Tổng hợp một số thông số kỹ thuật và ứng dụng chủ yếu của một số .. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 1.10. Các phương pháp phân loại trong GRASS .. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.1. Các thông số kỹ thuật về các kênh phổ của ảnhLandsat 8 ............................ 39

Hình 3.3. Lưu ảnh đã nắn trong IrasC ............................................................................ 60
Hình 3.3. Sai số hiệu chỉnh hình học ảnh vệ tinh........... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.4. Cắt ảnh trong ArcGIS..................................................................................... 61
Hình 3.5. Tổ hợp màu ảnh trong ArcGIS....................................................................... 62
Hình 3.6. Tăng cường độ phân giải không gian trong ArcGIS ...................................... 63
Hình 3.7. Ảnh huyện Ba Vì được tăng cường độ phân giải không gian với các tổ hợp
màu: a – Tổ hợp màu 4-3-2; b – Tổ hợp màu 5-4-3; c – Tổ hợp màu 6-5-2 ................. 64
Hình 3.8. Xây dựng mẫu huấn luyện phục vụ phân loại ảnh vệ tinh ............................. 69
Hình 3.9. Bộ mẫu giải đoán ảnh vệ tinh......................................................................... 69
Hình 3.10. Bản đồ chỉ số thực vật NDVI khu vực nghiên cứu năm 2014 ..................... 70
Hình 3.11. Quá trình phân loại của khu vực nghiên cứu đã thu được sơ đồ ảnh với:
a – Kết quả phân loại ảnh; b – Kết quả phân loại ảnh sau khi tiến hành lọc Majority .. 72
Hình 3.12. Thanh công cụ Linear Elements và Polygons .............................................. 76
Hình 3.13. Thiết kế ký hiệu bằng thư viện chứa cell ..................................................... 76
Hình 3.14. Bản đồ được đổ màu và gán nhãn thửa đất .................................................. 78
Hình 3.15. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất huyện Ba Vì năm 2014 ............................... 79
xii


xiii


ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Công nghệ viễn thám, một trong những thành tựu khoa học không gian vũ trụ đã
đạt đến trình độ cao và đã trở thành kỹ thuật phổ biến được áp dụng rộng rãi trong
nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội ở nhiều nước trên thế giới. Công nghệ viễn thám ngày
càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành, lĩnh vực từ khí tượng, thủy văn, địa
chất, môi trường cho đến nông – lâm – ngư nghiệp, trong đó có ứng dụng ảnh viễn
thám để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất với độ chính xác khá cao, từ đó có thể

- Nghiên cứu khả năng thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất trên cơ sở các tư
liệu ảnh viễn thám, các phương pháp thành lập.
- Thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dựa trên tư liệu ảnh vệ tinh Landsat
tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
3. Yêu cầu:
- Bản đồ được thành lập phải bảo đảm các quy định về thành lập bản đồ hiện
trạng hiện hành, quy định về chuẩn hóa bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
- Nắm vững phương pháp giải đoán ảnh viễn thám, tích hợp tư liệu viễn thám
vào GIS.
- Nắm vững cách sử dụng phần mềm xủ lý ảnh vệ tinh Landsat.
4. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài:
- Củng cố kiến thức đã được tiếp thu trong nhà trường và những kiến thức thực
tế của sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở.
- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin của sinh viên
trong quá trình làm đề tài.

2


- Góp phần xác lập hướng tiếp cận, quy trình và phương pháp xử lý ảnh vệ tinh
kết hợp với hệ thống thông tin địa lý để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
- Trên cơ sở nghiên cứu ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat kết hợp với công nghệ
GIS từ đó thành lập được bản đồ hiện trạng sử dụng đất tại huyện Ba Vì có ý nghĩa
thực tiễn trong công tác quản lý sử dụng đất.
Cấu trúc của đề tài:
Cấu trúc của đề tài bao gồm phần mở đầu, phần kết luận và nội dung chính được
trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu.
Chương 2: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận.