Sáng kiến kinh nghiệm

Giúp học sinh viết đúng các
tiếng có phụ âm đầu là “d”
hoặc “r” hay “ gi”

1


Phần I : Mở đầu
I/ Lí do chọn đề tài:

Trong khi dạy Tiếng Việt, chúng ta hẳn đã biết chính tả là một phân môn
rất quan trọng, nó giúp cho học sinh hoàn thiện quá trình đọc thông, viết
thạo.Chính tả là phân môn có tích chất công cụ, tích chất thực hành, làm cơ sở
cho việc dạy học các môn khác của Tiếng Việt. Cùng với phân môn tập viết,
chính tả cung cấp kiến thức hoàn thiện kĩ năng, tạo ra hình thức vật chất biểu
hiện ngôn ngữ trong hoạt động giao tiếp. Mục đích của chính tả là rèn khả năng
“đọc thông, viết thạo”, chủ yếu là viết đúng chuẩn mực chữ viết và dạng chữ
viết của ngôn ngữ. Mà chính tả Tiếng Việt chủ yếu là ghi âm tiết. Để viết đúng
chính tả, các em phải nắm được sự phân tích cấu tạo của âm tiết. Nừu nắm được
sự phân tích cấu tạo của âm tiết và thuộc bảng chữ cái thì việc đọc thành tiếng
hay đọc thầm từng âm tiết và biểu hiện bằng cách kết hợp chữ cái thể hiện các
âm đoạn theo trật tự của chúng. Chính vì vậy, phân môn chính tả được coi trọng
hàng đầu. Để đạt kết quả cao khi viết chính tả,các em cần nắm vững qui tắc
chính tả và hình thành kĩ năng kĩ xảo theo phương pháp có ý thức. Ngoài ra, dạy
chính tả không những luyện nét chữ mà còn rèn nết người, giúp cho việc hình
thành nhân cách tốt cho học sinh. Muốn đạt được điều đó, trước tiên giáo viên
phải cung cấp cho học sinh các qui tắc chính tả cần thiết. Từ đó các em biết
luyện tập, vận dụng trở thành kĩ năng, kĩ xảo viết đúng chính tả.
Đã rất nhiều năm tôi từng theo dõi các em viết đúng chính tả, tôi đã tìm

“gi’, chúng ta hãy sâu sắc nghiên cứu các thủ thuật viết các tiếng đó. Từ đó,
chúng ta mới đạt được mục tiêu mình mong muốn là: “Viết đúng, viết đẹp”.

III/ Đối tượng nghiên cứu:

Năm nay, tôi tiếp tục dạy học sinh lớp 3 nên tôi đã nghiên cứu trực tiếp
trên lớp mình giảng dạy. Sau đó, tôi lấy kết quả đối chiếu với các lớp cùng khối.
Thực tế mà nói, đối với học sinh khá, giỏi, các em viết ít sai lỗi chính tả hơn, các
em chỉ sai khi gặp từ nào mà các em chưa biết nhiều hoặc chưa hiểu nghĩa của
từ đó hay chưa biết đến bao giờ; còn đối với học sinh trung bình yếu thì các em
mắc lỗi chính tả phổ biến hơn. Cho nên, tôi muốn thực nghiệm trên tất cả các
3


đối tượng học sinh ở lớp 3. Đối với học sinh trung bình yếu, tôi trang bị cho các
em dần dần các thủ thuật viết với “d” hoặc “r’ hay “gi”cơ bản trước rồi mới
nâng cao dần. Đối với học sinh khá giỏi, tôi trang bị cho các em thêm những thủ
thuật rộng hơn, giúp các em có thể tự mình biết hệ thống các từ ngữ viết với
d/r/gi. Có như vậy,kết quả rèn viết đúng chính tả mới đạt tới đỉnh cao, các em
mới có hứng thú khi viết.

IV/ Nhiệm vụ nghiên cứu:

Căn cứ vào mục đích và đối tượng nghiên cứu học sinh,
căn cứ vào tình hình thực tế học sinh. Tôi muốn cùng các đồng nghiệp của mình
hãy tham gia chữa lỗi chính tả cho học sinh bằng cách trang bị cho các em một
số thủ thuật về nhận biết các chữ khi nào thì viết với “d” , khi nào viết với “r’
hay khi nào thì viết với “gi”. Từ đó, các em vừa phát âm chuẩn, vừa viết đúng
chính tả. Cho nên, nhiệm vụ nghiên cứu của chúng ta là:
- Một là: Nghiên cứu thủ thuật dựa vào cấu tạo của âm tiết.

cặp từ tiếng có phụ âm đầu dễ lẫn như: l/n, s/x, ch/ tr,…Năm nay , tôi đi sâu vào
nghiên cứu các thủ thuật giúp học sinh viết đúng các từ, tiếng có phụ âm đầu là
“d” hoặc “r” hay “ gi” đối với các em ở lớp 3, với tất cả các đối tượng học sinh.
Mục đích là để trang bị cho các em các thủ thuật cần thiết khi viết với “d” hoặc
“r” hay “gi”. Nhưng để đạt được mục đích đó không phải là một quá trình đơn
giản mà đó là một quá trình đầy khó khăn, vất vả bởi vốn từ vựng của các em
còn hạn chế. Vậy nên, chúng ta phải thật sự khéo léo, nhẹ nhàng đưa đến dần
cho các em tiếp cận với từng thủ thuật một thì các em mới dễ dàng tiếp thu và
nhớ lâu được.

VII// Dự kiến kế hoạch nghiên cứu:

Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu của mình, tôi đã đề ra thời
gian và nội dung kế hoạch thực hiện theo từng bước sau:
*Bước 1: Tiến hành khảo sát học sinh viết chính tả ngay từ đầu năm
học. Giáo viên chuẩn bị một đoạn văn có nhiều từ, tiếng viết với d/r/gi. Sau đó

5


đọc cho học sinh viết chính tả rồi chấm điểm, thống kê các hiện tượng viết sai
chính tả, phân loại các lỗi, lập bảng thống kê kết quả.
* Bước 2: Hướng dẫn học sinh nắm các thủ thuật viết đúng chính tả với
các tiếng có phụ âm “d” hoặc “r” hay “gi” ở các tiết chính tả và các tiết học bồi
dưỡng nâng cao.
* Bước 3: Tiến hành kiểm tra, thống kê kết quả viết chính tả khi học xong
mỗi một thủ thuật và khi tổng kết mỗi thủ thuật.
* Bước 4: Phân tích đánh giá, rút kinh nghiệm sau khi kết thúc mỗi thủ
thuật và sau khi tổng kết thực nghiệm.


từng dày công nghiên cứu các công trình viết đúng chính tả các cặp âm, vần dễ
lẫn như l/ n, ch/tr, s/x,…khá thành công. Giờ đây, tôi muốn cùng các dồng chí
nghiên cứu về cách viết đúng chính tả của các tiếng viết với “d” hoặc “r” hay
“gi”nhé.Nhìn lại quá trình rèn viết chính tả cho học sinh, tôi thấy vấn đề nghiên
cứu giúp các em viết đúng các từ, tiếng có chứa âm d/r/gi cũng được áp dụng từ
trước nhưng với phương pháp còn sơ sài, đơn điệu, các em nắm cách viết còn
hời hợt, nhiề khi vẫn chưa nhớ cách viết nên còn viết sai - viết theo cảm tính.
Các em có chú ý đến thầy cô phát âm để viết đúng chính tả, nhưng hiện tượng
7


viết nhầm giữa d/ r/ gi vẫn xảy ra. Các trường hợp như vậy là do quá trình tiếp
thu kiến thức của các em còn hạn chế nhiều mặt. Cho nên, để học sinh viết đúng
các tiếng viết với “d” hoặc “r’ hay “gi”, giáo viên phải dần từng bước giúp các
em nắm chắc được các thủ thuật quan trọng. Từ đó các em mới có kĩ năng,kĩ xảo
trong khi viết chính tả.

III/ Thực trạng của dạy và học:

Trong nhiều năm gần đây, mỗi người giáo viên chúng ta đã thật sự
lưu tâm sâu sắc tới chất lượng học sinh viết đúng chính tả, song chất lượng học
sinh đạt được chưa cao lắm. Các em có ý thức viết đúng chính tả tương đối tốt,
nhưng thật đáng tiếc hiện tương các em viết sai nhầm chính tả còn khá phổ biến,
nhất là đối với học sinh trung bình yếu. Qua quá trình theo dõi học sinh viết
chính tả, tôi thấy lỗi chính tả phổ biến nhất thường xảy ra ở các cặp từ, tiếng có
phụ âm dễ lẫn như: l/n, ch/tr, s/x, d/ r/ gi,…Ví dụ: “giản dị” thì các em lại viết là
“dản dị” hay viết là “dản gị”; “ tham gia” thì các em lại viết là “tham ra”; “ giơ
tay” thì các em lại viết “dơ tay”;…Hiện tượng này xảy ra không phải do lỗi phát
âm mà chủ yếu là do các em chưa có kiến thức vững về từ vựng, các em còn
hiểu sai cấu tạo của các âm tiết trong Tiếng Việt. Để nắm vững tình hình của


C.dằn dỗi

D. rằn rỗi

Câu 3: Viết đoạn văn sau:

8


Cha mẹ Phương sống rất giản dị. Hàng ngày đi làm chỉ mặc bộ quần
áo màu đơn giản nhưng sạch sẽ. Hết giờ là, cha mẹ phụ mỗi người một việc lo
cơm nước giặt giũ, chăm sóc cho chúng em. Khi đi học về , làm bài xong, em
cũng giúp đỡ cha mẹ những việc có thể làm được như : rửa bát, quét nhà…
Sau đó, tôi thu bài, chấm bài rồi thống kê kết quả, kết quả đạt được như
sau :

Tổng số HS
30

9-10

7- 8

5- 6

1- 4

SL


Nhìn vào bài kiểm tra, tôi thấy các em mắc nhiều lỗi chính tả ở các từ sau:
rung rinh, gióng giả, giặt giũ, dằn dỗi, đơn giản, bứt dứt,…
Từ đó, tôi nhận thấy muốn cho các em viết đúng chính tả, giáo viên phải
hình thành cho học sinh có thói quen nhận biết về từ vựng sâu sắc. Bên cạnh đó
chúng ta cần phải trang bị cho các em mmootj số thủ thuật nhất định. Những thủ
thuật đó như thế nào chính là cái chúng ta cần hướng tới để cho học sinh viết
đúng chính tả đạt hiệu quả cao.

IV/ Những kinh nghiệm và giải pháp chỉ đạo:
Để học sinh viết đúng chính tả đạt kết quả cao, trong quá trình hướng
dẫn học sinh, tôi lần lượt trang bị cho các em các thủ thuật cần thiết để các em
viết đúng các tiếng có phụ âm “d” hoặc “r” hay “gi”. Trước tiên chúng ta cùng
nghiên cứu thủ thuật thứ nhất.
1/Thủ thuật dựa vào cấu tạo âm tiết:
Xét về phương diện cấu tạo âm tiết thì “r” và “gi” không kết hợp
với vần có âm đệm, còn “d” thì kết hợp với vần có âm đệm. Đây là thủ thuật dễ
nhớ nhất, nhớ lâu nhất. Nhưng đối với học sinh lớp 3, sự phân biệt vần nào có
âm đệm, vần nào không có âm đệm quả thật rất khó khăn, nhất là đối với học
sinh yếu kém. Cho nên, giáo viên phải giới thiệu để học sinh nắm được các vần
có âm đệm để học sinh ghi nhớ, đó là : oa, oai, oan, oay, oac, oam, oang,
9


oanh,oach, oat,oăn, oăt,oăng, oe, oet,oen,…Sau đó mới hướng các em nắm được
thủ thuật. Chính từ đó, các em thấy trong Tiếng Việt có: doạ dẫm, doạ nạt, doạ
già doạ non, đe doạ, hù doạ, doãi chân chèo, doãi chân, doãi tay, phủ doãn,
doãng chân ra, doạng chân, doanh lợi, doanh nghiệp, doanh thu, doanh số,
doanh trại, chuyên doanh, hợp doanh, kinh doanh, liên doanh, quốc doanh, tư
doanh, tự doanh,…
Ngoài ra, những tiếng của từ Hán - Việt mang thanh ngã, thanh nặng thì

Những cánh tay nhỏ nhắn cứ rào rào đưa lên phát biểu. Boongxhooif trống
vang lên. Thế là hết tiết học đầu tiên và em cảm thấy rất thích thú.

10