VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
-----------------------

LƯU THỊ THỦY

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH
TỪ THỰC TIỄN HUYỆN PHÚ XUYÊN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số : 60 34 04 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
GS.TS. Nguyễn Hữu Khiển

HÀ NỘI, 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong
luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ học vị nào.
Tôi cũng xin cam kết chắc chắn rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện
luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ
rõ nguồn gốc, bản luận văn này là nỗ lực, kết quả làm việc của cá nhân tôi
(ngoài phần đã trích dẫn).

Tác giả luận văn


KẾT LUẬN ..........................................................................................................69
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………….………69


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CCHC

Cải cách hành chính

CB,CC,VC

Cán bộ, công chức, viên chức

CC1C

Cơ chế một cửa

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

HTQLCL

Hệ thống quản lý chất lượng

HĐND

Hội đồng nhân dân


Thành phố Hồ Chí Minh

GS.TS

Giáo sư. Tiến sĩ


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, trước xu thế toàn cầu hoá kinh tế và văn hoá, CCHC là một
nhu cầu tất yếu của hầu hết các quốc gia trên thế giới, nhằm xây dựng một nền
hành chính nhà nước hiện đại, năng động, hiệu quả, giảm phiền hà, một nền
hành chính lấy đối tượng phục vụ làm tôn chỉ, mục đích chủ yếu, để từ đó xây
dựng, phát triển và hoàn thiện nền hành chính. Lý do để thực hiện đề tài vì:
Thứ nhất: Ở Việt Nam hiện nay, công cuộc CCHC nhà nước đang là
tâm điểm trong các nỗ lực của Đảng và Nhà nước nhằm tiến tới phát triển,
hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, “Nhà nước của dân, do
dân, vì dân”, xây dựng một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ và văn minh”
và là điều kiện căn bản để góp phần đạt được các mục tiêu của kế hoạch phát
triển kinh tế -xã hội quốc gia.
Thứ hai: trong quá trình thực hiện chính sách CCHC vẫn bộc lộ một
số nhược điểm:
- Nhiều cấp, nhiều ngành chưa thực sự quan tâm và coi việc thực hiện
chính sách CCHC là một trong những giải pháp cơ bản thực hiện chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội. Tốc độ thực hiện chính sách còn chậm, chưa nhất
quán, hiệu quả thực hiện còn thấp so với mục tiêu đặt ra. Hệ thống thể chế
còn thiếu đồng bộ, thống nhất, còn chồng chéo, nhiều về số lượng nhưng chất
lượng còn hạn chế.
- Có sự giảm đầu mối trực thuộc từ Trung ương đến địa phương,

Tại huyện Phú Xuyên, Thành Phố Hà Nội, CCHC trong những năm
qua luôn được sự quan tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền và đã đạt được
2


nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên CCHC nói chung còn chậm, TTHC còn
rườm rà, mang nặng tính hình thức, chưa chủ động, chưa tạo ra tác động
mạnh đến các cơ quan, tổ chức, người dân do đó chưa đáp ứng được tình hình
phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
Để đạt được những mục tiêu mà nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện
Phú Xuyên khóa XXIV đã đề ra thì một trong những vấn đề cấp thiết là phải
thực hiện các chính sách CCHC kịp thời trong giai đoạn hiện nay.
Chính vì vậy, Tôi chọn đề tài nghiên cứu “Thực hiện chính sách cải
cách hành chính từ thực tiễn huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” với hy
vọng và mong muốn đóng góp công sức nhỏ bé của mình nhằm góp phần
nâng cao hiệu quả hoạt động của nền hành chính huyện Phú Xuyên, thành phố
Hà Nội đáp ứng được yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH đất nước trong giai đoạn
hiện nay.
Do thời gian nghiên cứu có hạn và kinh nghiệm của bản thân chưa
nhiều nên không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong được sự đóng
góp ý kiến của thầy cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện.
2. Tình hình nghiên cứu
Chính sách CCHC trong những năm gần đây đã được nhiều tác giả tập
trung nghiên cứu như:
- GS.TS Nguyễn Hữu Khiển “Tìm hiểu về hành chính nhà nước”, Nhà
xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội 1999 và nhà xuất bản lao động Hà Nội,
2003;
- GS.TS Nguyễn Hữu Khiển – Phạm Văn Hùng “Hành chính nhà
nước”, Nhà xuất bản Đại học sư phạm TP HCM, 2006;
- GS. TS Nguyễn Hữu Khiển “Tìm hiểu về hành chính nhà nước”,

những báo cáo, sơ kết, tổng kết của địa phương mà chưa có nghiên cứu
4


chuyên sâu về thực tiễn hoạt động. Do đó, việc tìm hiểu và nghiên cứu việc
thực hiện chính sách CCHC từ thực tiễn huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội
gặp nhiều khó khăn và hạn chế. Do đó, trên cơ sở lý luận chung về chính sách
cải cách hành chính, thực tiễn thực hiện chính sách CCHC tại huyện Phú
Xuyên, để từ đó thấy được hạn chế, nguyên nhân và đưa ra các giải pháp phù
hợp với tình hình thực tiễn của địa phương.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích: Phân tích và làm rõ một số sơ sở lý luận về thực hiện chính
sách CCHC, từ đó đề ra các giải pháp để thực hiện chính sách CCHC trong
thời gian tới ở huyện Phú Xuyên.
- Nhiệm vụ: Để thực hiện được mục đích trên đề tài có nhiệm vụ
Thứ nhất, Tìm hiểu lý luận chung về Thực hiện chính sách CCHC nhà nước.
Thứ hai, tìm hiểu thực trạng triển khai chính sách CCHC giai đoạn
2011-2015 tại huyện Phú Xuyên, xác định nguyên nhân của những mặt hạn
chế còn tồn tại trong quá trình thực hiện chính sách.
Thứ ba, đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện
chính sách cải cách hành chính, phục vụ cho công tác quản lý và điều hành
hoạt động ở địa phương trong giai đoạn 2016-2020.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu những chính sách CCHC tại Phú Xuyên.
Tổng hợp tình hình thực tiễn để cung cấp những căn cứ chính xác cho việc
đánh giá hiệu quả hoạt động CCHC ở địa phương.
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến việc thực
hiện chính sách CCHC từ năm 2011-2015, giải pháp để thực hiện chính sách
CCHC cho giai đoạn tiếp theo (2016-2020) tại huyện Phú Xuyên, không mở
rộng nghiên cứu các vấn đề, lĩnh vực không liên quan.


6


Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách cải cách hành chính tại
huyện Phú Xuyên, Thành Phố Hà Nội giai đoạn 2011-2015.
Chương 3: Giải pháp tăng cường hiệu quả việc thực hiện chính sách
cải cách hành chính ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội giai đoạn 20162020.

7


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH
HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
1.1. Khái niệm Chính sách công
Chính sách công là chuyên ngành mới ở Việt Nam và nhiều quốc gia
đang phát triển khác. Là một lĩnh vực khoa học xã hội, chính sách công dựa
trên những nguyên tắc kinh tế học, xã hội học, luật học và những chuyên
ngành hàn lâm đã được hình thành từ lâu. Khác với những ngành khoa học xã
hội truyền thống, hoạt động nghiên cứu chính sách công định hướng đề ra
những giải pháp cụ thể cho các vấn đề thực tế. Việc nghiên cứu chính sách
công không chỉ hiểu rõ những vấn đề lý thuyết, mà cao hơn là nhằm vận dụng
lý thuyết và bằng chứng thực tiễn để thiết kế, triển khai và đánh giá chính
sách, từ đó cải thiện điều kiện sống của người dân.
Với cách tiếp cận ở các góc độ khác nhau, các nhà khoa học đã đưa ra
nhiều định nghĩa khác nhau: Chính sách công là cái mà chính phủ lựa chọn
làm hay không làm (Thomas R. Dye, 1984). Chính sách công là một kết hợp
phức tạp những sự lựa chọn liên quan lẫn nhau, bao gồm cả các quyết định
không hành động, do các cơ quan nhà nước hay các quan chức nhà nước đề ra

quan từ khi lựa chọn được vấn đề chính sách đến khi kết quả của chính sách
được đánh giá gồm: hoạch định chính sách- xây dựng chính sách – thực hiện
chính sách- đánh giá chính sách. Các giai đoạn trong chu trình chính sách có
mối liên hệ hữu cơ tác động qua lại và bổ sung cho nhau, làm tốt ở khâu này
sẽ có tác động tích cực đến khâu sau và ngược lại.
Tổ chức thực hiện chính sách công: là một khâu hợp thành chu trình
chính sách là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể chính sách thành
hiện thực. Nếu chính sách không được đưa vào thực hiện nó trở thành vô
nghĩa, tổ chức thực hiện chính sách không tiến hành tốt dễ dẫn đến thiếu tin
9


tưởng, thậm chí có sự chống đối của nhân dân đối với nhà nước. Tổ chức thực
hiện chính sách gồm các bước: Xây dựng kê hoạch triển khai thực hiện chính
sách công; Phân công, phối hợp thực hiện chính sách công; Phổ biến, tuyên
truyền chính sách công; Duy trì chính sách công; Điều chỉnh chính sách công;
Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách công; Đánh giá, tổng
kết, rút kinh nghiệm.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách công: Hệ thống chính trị; các
yếu tố bên trong( vai trò của công luận và truyền thông, hệ thống các giá trị xã
hội, hệ thống kinh tế); các yếu tố thuộc về bên trong cơ quan xây dựng chính
sách( Năng lực hoạch định chính sách công của Nhà nước, yếu tố năng lực
của chủ thể xây dựng chính sách, năng lực của đối tượng chính sách); Yếu tố
bên ngoài( Yếu tố địa chính trị, chính sách và phản ứng của các quốc gia có
liên quan đến chính sách công, các lợi thế so sánh quốc gia và các quan hệ
kinh tế quốc tế)
1.2. Khái niệm Chính sách cải cách hành chính
Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về CCHC. Có quan niệm cho
rằng CCHC là sự cải tổ và điều chỉnh cơ cấu tổ chức do đó dẫn đến sự thay
đổi về chức năng, phương thức quản lý và cơ cấu nhân viên. Tuy nhiên, từ

phục vụ xã hội tốt hơn.
1.3. Khái niệm thực hiện chính sách cải cách hành chính trong quản lý và
xây dựng đất nước
Sau khi chính sách CCHC được hoạch định, chính sách đó cần được thực
thi trong cuộc sống. Đây là giai đoạn thứ hai trong cả quá trình chính sách sau
giai đoạn hoạch định, nhằm biến chính sách thành những hoạt động và kết
quả trên thực tế.

11


Các cơ quan nhà nước, trước hết là bộ máy hành chính là người chủ yếu
hoạch định chính sách CCHC, cũng đồng thời là người tổ chức thực thi chính
sách.
Như vậy, Thực hiện chính sách cải cách hành chính là quá trình biến
các chính sách thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động tổ
chức trong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hoá những mục tiêu mà chính
sách đã đề ra.
Gồm thực hiện chính cải cách thể chế, thực hiện chính sách cải cách
tổ chức bộ máy hành chính, thực hiện chính sách cải cách TTHC, Thực hiện
chính sách xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CB, CC,VC, Thực hiện
chính sách cải cách tài chính công, Thực hiện chính sách hiện đại hóa hành
chính.
Sự cần thiết của việc thực hiện chính sách CCHC : Hệ thống hành
chính nhà nước luôn trong quá trình động, vừa bảo đảm sự quản lý nhà nước
trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, vừa tìm cách thích ứng với những
thay đổi của xã hội, của nền kinh tế. Đến một lúc nào đó, các yếu tố của nền
hành chính nếu không có những thay đổi, cải cách sẽ trở thành lực cản, làm
cho hiệu lực, hiệu quả hành chính nhà nước kém đi, đó là lúc nền hành chính
cần phải thực hiện các chính sách cải cách một cách tổng thể hoặc cải cách

đến nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau (ví dụ tuyển dụng, vấn đề thất nghiệp
v.v...) hoặc một vấn đề có nguyên nhân đa dạng (ví dụ vấn đề chất lượng cán
bộ, công chức v.v...) thì quá trình thực hiện chính sách đó cũng thường khó
khăn, phức tạp đòi hỏi mất nhiều thời gian và công sức, vì phải phối hợp với
nhiều chính sách và thực hiện một loạt các quyết định có liên quan với nhau.
Đặc thù của các nhóm đối tượng mà chính sách tác động đến cũng có
ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đó. Chẳng hạn đối tượng của chính
sách đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng CB, CC,VC. Trình độ của mỗi
13


đối tượng là khác nhau, dẫn đến việc thực hiện chính sách đào tạo hiệu quả là
khác nhau.
- Bối cảnh thực tế: Bối cảnh thực tế, có thể là bối cảnh chính trị, kinh tế, xã
hội có tác động lớn đến việc thực hiện chính sách công.
+ Bối cảnh xã hội: Những thay đổi về điều kiện xã hội có thể tác động
đến cách lý giải vấn đề và vì vậy đến cách thực hiện chính sách. Nói chung xã
hội càng văn minh hiện đại, nhận thức của con người càng tiến bộ, trình độ
dân trí càng cao thì càng thuận lợi cho việc thực hiện chính sách và luật pháp
Nhà nước.
+ Bối cảnh kinh tế: Những thay đổi về điều kiện kinh tế có tác động
tương tự đối với việc thực hiện chính sách. Kinh tế tăng trưởng cao thì chính
phủ sẽ bớt khó khăn hơn trong việc thực hiện các chính sách công, nhất là các
chính sách về đầu tư cơ sở vật chất.
+ Bối cảnh công nghệ: Công nghệ mới có thể gây ra những thay đổi
trong việc thực hiện chính sách. Chẳng hạn sự phát triển của tin học, sinh học
và việc áp dụng các công nghệ hiện đại hỗ trợ cho việc tổ chức thực hiện
chính sách.
+ Bối cảnh chính trị: Những biến động trong bối cảnh chính trị có tác
động tới quá trình thực hiện chính sách. Một đất nước mà tình hình chính trị

mà các cơ quan liên quan và các nhà chức trách không nắm rõ nội dung yêu
cầu đề ra, người dân không được biết đến hoặc hiểu sai đi thì sẽ hạn chế rất
nhiều đến kết quả thực hiện.
- Bộ máy và cán bộ làm nhiệm vụ tổ chức thực hiện chính sách CCHC: Thành
công của một chính sách CCHC phụ thuộc rất nhiều vào khả năng và sự hoạt
động của cơ quan và cán bộ thực hiện chính sách đó, thông thường là các cơ
quan trong bộ máy hành pháp - những người chủ yếu và trực tiếp thực hiện
chính sách công. Nếu bộ máy hành chính quan liêu, hoạt động kém hiệu lực
15


và hiệu quả, nếu các cán bộ công chức thiếu năng lực, trách nhiệm và sự trong
sạch thì nó sẽ gây khó dễ cho việc thực hiện chính sách, ngăn chặn không cho
chính sách đó phát huy tác dụng trên thực tế, bóp méo các mục tiêu của chính
sách hoặc làm ngược lại hoàn toàn ý đồ của chính sách đó. Như vậy một
chính sách đề ra hợp lý nhưng nếu bộ máy và cán bộ tổ chức thực hiện kém
năng lực và phẩm chất thì cũng sẽ không thực hiện được hoặc thực hiện sai
chính sách trên thực tế. Việc thực hiện chính sách cũng phụ thuộc vào sự
phân công, phân nhiệm rõ ràng về nhiệm vụ, chức năng quyền hạn, lợi ích của
các cơ quan thực hiện chính sách. Bên cạnh cơ quan chủ chốt có trách nhiệm
chính trong việc thực hiện một chính sách nhất định, cần xác định rõ các cơ
quan phối hợp thực hiện chính sách để tạo ra một môi trường đồng bộ và ăn
khớp cho việc thực hiện chính sách công. Nói chung nên hạn chế ở mức ít
nhất có thể số lượng cơ quan thực hiện chủ yếu để đảm bảo tính hiệu quả của
chính sách.
- Thủ tục hành chính: Để thực hiện chính sách CCHC, các tổ chức liên quan
lập ra những quy chế và thủ tục cần thiết. Các thủ tục này tạo ra môi trường
thực hiện chính sách, quy định những đòi hỏi và bước đi cần thiết trong việc
thực hiện chính sách, tạo ra trình tự ổn định và rành mạch cho hoạt động quản
lý tối ưu.

sách gây ra.
Nếu chúng ta không có hoặc không đủ kinh phí, thì không thể thực
hiện được chính sách công hoặc thực hiện không đến nơi đến chốn dù cho
chính sách đó mang ý nghĩa xã hội to lớn.
Vì vậy, việc thực thi chính sách công phải đi liền với việc đảm bảo đủ
kinh phí. Ngay từ khi xây dựng và thông qua chính sách công cần phải dự tính
trước nguồn kinh phí về mặt số lượng cũng như các nguồn đầu tư.

17


Nguồn kinh phí cần được sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả. Cơ
quan nhà nước có thẩm quyền giám sát, kiểm tra chặt chẽ và định kỳ xem xét
việc sử dụng kinh phí, đánh giá hiệu qủa kinh phí được giao.
- Thái độ và hành động của nhân dân:
Một chính sách công chỉ có thể thành công khi nó nhận được thái độ
và hành động ủng hộ, hưởng ứng của nhân dân. Nếu bản thân chính sách đó
không đem lại lợi ích cho đất nước và cho đa số nhân dân nếu nhân dân chưa
hiểu đúng ý đồ và lợi ích của chính sách đó, thì họ sẽ không ủng hộ và không
thực hiện chính sách.
Có thể nói, yếu tố có tính quyết định nhất là ở chỗ chính sách công tác
động như thế nào đến lợi ích của công chúng, sự tương quan giữa những
người có lợi và những người bị thiệt hại do thực hiện chính sách công này.
Nếu chính sách đáp ứng đúng những đòi hỏi bức xúc của nhân dân thì nó sẽ
được duy trì và phát triển. Chẳng hạn như chính sách “cơ chế một cửa, một
cửa liên thông” đã được người dân, doanh nghiệp ủng hộ vì giảm thiểu thời
gian đi lại, giấy tờ thủ tục trong quá trình giải quyết các TTHC.
Ngoài các yếu tố trên, bản sắc văn hoá, truyền thống dân tộc vv...
cũng có ảnh hưởng đến việc thực hiện các chính sách công.
1.3.2. Điều kiện để thực hiện chính sách cải cách hành chính thành công

có đủ năng lực và phẩm chất để làm nhiệm vụ này.
- Sự quyết tâm của các nhà lãnh đạo: Một chính sách đưa ra sẽ vấp phải sự
phá hoại, sự chống đối của các lực lượng thù địch trong và ngoài nước, cũng
sẽ không tránh khỏi những khó khăn phức tạp do nhiều yếu tố ảnh hưởng
trong quá trình thực hiện. Điều đó đòi hỏi các nhà lãnh đạo đất nước - những
nhân vật quan trọng trên chính trường, những người có quyền quyết định
chính sách cũng như có quyền quyết định tổ chức thực hiện chính sách phải

19


cương quyết, có đủ quyết tâm và bản lĩnh để thực hiện chính sách đến thắng
lợi cuối cùng nếu thấy rằng đó là một chính sách đúng đắn và hợp lòng dân.
- Phải tạo được niềm tin và sự ủng hộ của đại đa số quần chúng nhân dân:
Như phần trên đã đề cập, một chính sách công chỉ có thể thành công nếu nó
được nhân dân tin tưởng và ủng hộ. Các chính sách công được sự ủng hộ rộng
rãi của nhân dân là những chính sách phục vụ lợi ích chính đáng của đại đa
số. Tuy nhiên đôi khi người dân không ủng hộ chính sách vì họ chưa hiểu
đúng ý đồ và lợi ích do chính sách đem lại.
Vì vậy, để thực hiện thắng lợi chính sách công cần có sự phối hợp
giữa các cơ quan để khai thác mọi nguồn lực, tạo ra sức mạnh tổng hợp cả
trung ương lẫn địa phương, sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong quá trình
hoạch định chính sách.
Việc thực hiện chính sách CCHC không thể dội từ trên xuống là xong,
mà cần huy động lực lượng của địa phương, cơ sở và của nhân dân, để họ
hiểu rõ chính sách đó, coi đó là quyền và trách nhiệm của họ thì việc thực
hiện mới có kết quả tốt.
- Đảm bảo kinh phí thực hiện: Khi bàn đến thực hiện chính sách CCHC, bao
giờ cũng phải tính toán nguồn vật chất đảm bảo, trước hết là từ ngân sách nhà
nước đầu tư cho các chương trình, dự án, đóng góp cộng đồng, viện trợ quốc

chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới hệ thống chính trị và cải
cách bộ máy nhà nước. Cải cách và hoàn thiện nền hành chính nhà nước gắn
liền với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đổi mới nội dung và phương thức lãnh
đạo của Đảng đối với Nhà nước nói chung và nền hành chính nói riêng, nhằm
giữ vững và phát huy bản chất của giai cấp công nhân, xây dựng Nhà nước
pháp quyền của dân, do dân, vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nền hành
chính phải được tổ chức thành một hệ thống thống nhất ổn định, hoạt động
thông suốt, trên cơ sở phân công, phân cấp và chế độ trách nhiệm rành mạch,
21