VIỆN HÀN LÂM
BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN CHIẾN LƯỢC VÀ CHÍNH SÁCH
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

NGUYỄN THỊ HỒNG PHƯƠNG

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
CÁC NHÓM NGHIÊN CỨU MẠNH TRONG
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
Mã số: 60.34.04.12

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Người hướng dẫn khoa học: TS. Hoàng Xuân Long

Hà Nội - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu
ghi trong luận văn là trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa
từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả

Nguyễn Thị Hồng Phương



NỘI ………………………………………………………………...
3.1. Về mục tiêu phát triển nhóm nghiên cứu mạnh……………….
3.2. Về định hướng phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh……
3.3. Các nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện để phát triển các nhóm
nghiên cứu mạnh……………………………………………………
3.4. Các giải pháp phát triển nhóm nghiên cứu mạnh tại Đại học
Quốc gia Hà Nội …………………………………………………...
KẾT LUẬN………………………………………………………..
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………...
PHỤ LỤC………………………………………………………….

35

38
38
42

63
63
64
64
65
76
77
81


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐHQGHN

48
56


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, Chính phủ đã có những đầu tư mạnh mẽ
nhằm phát triển khoa học và công nghệ. Là một quốc gia có tiềm lực lớn về
khoa học công nghệ song chất lượng và hiệu quả của nền khoa học công nghệ
còn chưa cao. Vì vậy, làm thế nào để nền khoa học nước nhà nhanh chóng
xây dựng được năng lực nghiên cứu khoa học cũng như phát triển công nghệ
để tăng nhanh sự đóng góp của hoạt động này đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước là một vấn đề đang đặt ra cấp thiết.
Có thể nói, lực lượng nghiên cứu chính là điều kiện tiên quyết, ảnh
hưởng tới sự phát triển khoa học công nghệ của mỗi quốc gia. Trong đó, việc
hình thành nên các nhóm nghiên cứu mạnh, chuyên nghiên cứu các đề tài có
tính hệ thống, đồng bộ nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc của xã hội
được nhiều quốc gia chú trọng, đầu tư. Nhóm/tập thể nghiên cứu khoa học là
yếu tố quyết định chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại học. Tuy
nhiên, tại nước ta, dường như việc hình thành nên các nhóm nghiên cứu mạnh
này vẫn chưa có được một sự quan tâm đúng mức. Việc đầu tư cho khoa học
công nghệ về cơ bản mới chỉ dừng lại ở việc cấp kinh phí cho các hoạt động
khoa học mà ít lưu ý đến việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh – mô
hình vốn được coi là linh hồn của một nền khoa học. Vì thế, phát triển các
nhóm nghiên cứu mạnh với kinh phí nghiên cứu dồi dào, cơ sở vật chất đồng
bộ được lãnh đạo bởi các nhà nghiên cứu có trình độ và có quyền tự chủ sẽ là
giải pháp thúc đẩy nền khoa học phát triển.
Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung
ương Đảng (khóa XI) về “Phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã khẳng định: “Đổi mới hệ

đó mở rộng hợp tác và thúc đẩy chuyên môn, chất lượng nghiên cứu có thể
cạnh tranh trên thị trường khoa học. Nếu phát huy được điều này, Đại học

2


Quốc gia Hà Nội có thể khai thác được nguồn lực chất xám, thời gian cũng
như chuyên môn của tập thể giảng viên, nhà khoa học; Đội ngũ sinh viên, học
viên cao học và nghiên cứu sinh. Việc hình thành các tổ chức nghiên cứu
mạnh, tích hợp giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học và hợp tác đại học – viện
nghiên cứu – công nghiệp là những giải pháp hàng đầu để thực hiện lộ trình
đưa Đại học Quốc gia Hà Nội lên ngang tầm các đại học tiên tiến của khu
vực, từng bước tiến tới trình độ quốc tế. Tuy nhiên, việc nghiên cứu về các
giải pháp nhằm xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh tại các
trường đại học, viện nghiên cứu, nhất là tại Đại học Quốc gia Hà Nội lại chưa
có đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ thống.
Từ những lý do trên, tôi đã quyết định lựa chọn vấn đề: Nghiên cứu
đề xuất giải pháp phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh trong Đại học
Quốc gia Hà Nội làm đề tài Luận văn của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Việc hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong hệ thống các trường
đại học, viện nghiên cứu ở nước ta vẫn còn mới. Vì vậy, vẫn chưa có nhiều
công trình nghiên cứu liên quan đến việc xây dựng và phát triển các nhóm
nghiên cứu mạnh, nhất là các nhóm nghiên cứu mạnh trong Đại học Quốc gia
Hà Nội. Một số công trình, bài viết có liên quan có thể kể đến như:
Đào Minh Quân (2009) với công trình “Xây dựng nhóm nghiên cứu
nhằm nâng cao hiệu quả gắn kết giữa nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại
học” đã trình bày cơ sở lý luận về hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo
trong trường đại học. Nghiên cứu quan điểm của nhà khoa học về cơ sở hình
thành và phát triển nhóm nghiên cứu, những yếu tố thúc đẩy cũng như ảnh

cứu mạnh” đăng trên Tạp chí Tia sáng, Bộ Khoa học và Công nghệ, ngày
16/5/2016. Bài viết nói về Nghiên cứu của GS.TS Nguyễn Văn Hiếu được tôn
vinh tại Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2015 là một công trình có ý nghĩa
khoa học rộng và đóng góp lớn về phương pháp, được quốc tế đánh giá rất
cao với hơn 70 trích dẫn. Đây là một trong những thành quả ý nghĩa của một

4


nhà khoa học với quyết tâm chứng minh năng lực của mình khi miệt mài từ
con số không, tự tay xây dựng nên một nhóm nghiên cứu mạnh".
Đề tài nghiên cứu cấp Bộ Khoa học và Công nghệ của TS. Phạm Xuân
Thảo chủ trì năm 2009 về: “Nghiên cứu phương pháp, quy trình và tiêu chí
đánh giá lựa chọn và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh ở Việt Nam”. Đề
tài đã đề xuất một số phương pháp, quy trình và tiêu chí đánh giá lựa chọn và
phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, áp dụng
triển khai thực hiện nội dung“hình thành đội ngũ cán bộ khoa học và công
nghệ trình độ cao, đủ sức tổ chức nghiên cứu và giải quyết những hoạt động
khoa học và công nghệ trọng điểm quốc gia ở trình độ quốc tế” trong quyết
định số 67/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Tác giả Phạm Hùng Việt có bài viết: “Xây dựng và phát triển nhóm
nghiên cứu mạnh trong trường đại học” đăng trên Tạp chí Tia sáng, Bộ Khoa
học và Công nghệ, ngày 09/7/2015. Tác giả muốn nhấn mạnh Các nhóm
nghiên cứu mạnh là hạt nhân phát triển của những Trung tâm nghiên cứu xuất
sắc, qua đó thu hút, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và gắn kết với các
đối tác lớn trong và ngoài nước để cùng nhau giải quyết những nhiệm vụ
KH&CN trọng điểm tầm quốc gia, quốc tế và tạo ra những sản phẩm
KH&CN xuất sắc.
Như vậy, có thể thấy, số công trình, đề tài, bài báo về nhóm nghiên
cứu mạnh nói chung cũng như việc xây dựng và phát triển các nhóm nghiên

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp phát triển nhóm nghiên cứu mạnh trong Đại học Quốc gia Hà Nội
4.2. Khách thể nghiên cứu
- Thành viên của các nhóm nghiên cứu mạnh trong Đại học Quốc gia
Hà Nội.
- Cán bộ phụ trách Khoa học công nghệ, nghiên cứu khoa học của Đại
học Quốc gia Hà Nội.

6


- Lãnh đạo phụ trách hoạt động khoa học công nghệ của Đại học Quốc
gia Hà Nội.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
4.3.1. Phạm vi về nội dung
Đề tài sẽ nghiên cứu hoạt động của các nhóm nghiên cứu mạnh trong các
trường thành viên, khoa thành viên trực thuộc của Đại học Quốc gia Hà Nội.
4.3.2. Phạm vi về thời gian
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động của các nhóm nghiên cứu
mạnh tại ĐHQGHN trong 5 năm trở lại đây (2010-2015); Đề xuất giải pháp
phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh giai đoạn 2016-2020.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
5.1.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp này nhằm mục đích tìm hiểu về tình hình nghiên cứu
vấn đề thông qua việc tổng hợp, phân tích, hệ thống hoá, thao tác hoá, khái
quát hoá, đưa ra các kết luận. Trên cơ sở đó xác định các khái niệm công cụ
và cơ sở lý luận cơ bản của đề tài.
5.1.2. Phương pháp chuyên gia

1

Nhóm lĩnh vực

Khoa học tự nhiên và
Y - Dược
Khoa học xã hội và
kinh tế
Công nghệ và Kỹ thuật
Liên ngành

Tổng
2

Học hàm, học vị

Tổng
3
Thâm niên công tác
trong lĩnh vực nghiên
cứu

Tỉ lệ
Số lượng
phần
trăm (%)
106

53


Từ 4 -6 năm
Từ 7-10 năm

72
31

36,0
15,5

Giáo sư, Tiến sĩ
Phó Giáo sư, Tiến sĩ
Tiến sĩ
Thạc sĩ
Cử nhân

8


Stt

Đặc điểm

Phân loại
Trên 10 năm

Tổng
4
Thời gian hoạt động
trong nhóm nghiên
cứu

Tổng
5.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu

Mục đích: Phương pháp này nhằm chỉ rõ và làm phong phú kết quả
thu được từ điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến. Bên cạnh đó, thu thập được
các ý kiến đánh giá về thực trạng cũng như định hướng phát triển các nhóm
nghiên cứu mạnh tại Đại học Quốc gia Hà Nội dưới góc độ quản lý, lãnh đạo.
Nguyên tắc: Thiết lập mối quan hệ tin cậy với khách thể nghiên cứu,
sử dụng các câu hỏi mở để làm sâu kết quả thu được bằng phương pháp điều
tra. Người phỏng vấn cần mềm dẻo, linh hoạt đi theo mạch suy nghĩ của
người được phỏng vấn.
5.2.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Số liệu được xử lý thông qua phần mềm SPSS 16.0 for Windows.
Mục đích: Phân tích, đánh giá thực tiễn hoạt động của các nhóm
nghiên cứu mạnh trong Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nội dung: Xác định các tần số tuyệt đối (số đếm); tần số tương đối
(%); điểm trung bình chung; độ lệch chuẩn, kiểm tra mức độ phân tán hay tập
trung của các phương án; phân tích tương quan giữa các biến…

9


6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận: Luận văn sẽ đóng góp vào luận giải vai trò quan trọng
và tất yếu của việc cần phải hình thành hệ thống các nhóm nghiên cứu mạnh
trong Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng giảng dạy
và nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, luận văn cũng góp phần xây dựng hệ
thống cơ sở lý luận về các nhóm nghiên cứu mạnh tại Việt Nam bởi đây là
vấn đề còn khá mới.
Về mặt thực tiễn: Luận văn sẽ giúp các nhà lãnh đạo, nhà quản lý của

nhiều người sử dụng là khái niệm của tác giả Joseph S. Fruton: “Nhóm nghiên
cứu khoa học là một tập thể nghiên cứu định hướng trong một lĩnh vực
chuyên môn nhất định tại một đơn vị đào tạo, đơn vị nghiên cứu, được dẫn
dắt bởi một nhà khoa học có uy tín khoa học đủ để có thể tiến hành một
chương trình nghiên cứu độc lập. Thông qua tương tác với lãnh đạo chuyên
môn của nhóm (trưởng nhóm) và với các thành viên khác, các thành viên
trong nhóm có cơ hội học hỏi các kỹ thuật thực nghiệm, nắm bắt kiến thức lý
thuyết và tham gia tích cực vào chương trình nghiên cứu của nhóm để tạo ra
những thành tựu khoa học mới, những ý tưởng mới, những sản phẩm khoa
học công nghệ mới” [27].
11


Khái niệm về nhóm nghiên cứu mở rộng – các nhóm nghiên cứu là tập
hợp của nhiều nhóm nghiên cứu nhỏ và có thể rất nhiều thành viên - được
Valerie I. Sessa đưa ra là “tập hợp các nhà khoa học hay các trung tâm,
phòng thí nghiệm liên kết với nhau trên một hay một số lĩnh vực nhằm nghiên
cứu và phát triển những hoạt động khoa học và công nghệ ở trình độ cao
trong những lĩnh vực khoa học khác nhau” [27] Các nhóm nghiên cứu sẽ
đóng vai trò trung gian trong hệ thống tổ chức trung tâm, viện, trường. Các
nhóm sẽ liên kết các cá nhân lại với nhau trong khoảng thời gian cố định và
liên kết với nhau dưới dạng hệ thống hoàn chỉnh. Nói cách khác, các nhóm
nghiên cứu đóng vai trò là tổ chức nhỏ tập hợp các cá nhân hoạt động nghiên
cứu khoa học và phát triển công nghệ và các trung tâm, viện, trường là nơi tổ
chức tập hợp các nhóm nghiên cứu lại theo hướng tương hỗ hoặc song song
với nhau.
Từ các định nghĩa nêu trên và qua tìm hiểu thực tế nhiều nhóm nghiên
cứu thuộc nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau, ở nhiều nước thuộc các vùng
địa lý khác nhau, chúng ta có thể diễn đạt lại khái niệm về nhóm nghiên cứu
như sau:

học, phục vụ thực tiễn lớn và được quốc tế thừa nhận [32].
Hiện chưa có định nghĩa chính xác về nhóm nghiên cứu mạnh. Tuy
nhiên, trong một công bố của mình, Thomas L. Greenbaun đã thể hiện một
cách khái quát về các nhóm nghiên cứu có những ưu điểm nổi trội có thể coi
như các nhóm nghiên cứu mạnh và được cộng đồng nghiên cứu ghi nhận.
Theo ông, các nhóm nghiên cứu này là “Một tập thể những người làm công
tác nghiên cứu có trình độ chuyên môn cao, do một nhà khoa học có uy tín
(hoặc có trình độ, năng lực chuyên môn phù hợp) đứng đầu, tổ chức và điều
phối hoạt động. Nhóm có hoạt động hợp tác tích cực, năng động và hiệu quả.
Nhóm nghiên cứu sẽ sử dụng các phương tiện và phương pháp nghiên cứu

14


khác nhau nhằm giải quyết một cách tập trung, hoàn chỉnh một hay một số
vấn đề hoặc chương trình, đề tài/dự án quan trọng có qui mô đủ lớn trong
một thời gian đủ dài theo định hướng nghiên cứu xác định. Những kết quả
nghiên cứu của nhóm là quan trọng, đột phá và nhất quán trong các lĩnh vực
nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và phát triển thực nghiệm nhằm tạo
nên những phát triển khoa học và công nghệ” [dẫn theo 27].
Ở một số nước, tùy thuộc vào mục tiêu, điều kiện tài trợ cụ thể, “Nhóm
nghiên cứu mạnh” được định nghĩa như sau:
- Theo định nghĩa của Phần Lan “Nhóm nghiên cứu mạnh là các đơn vị
nghiên cứu và đào tạo cán bộ nghiên cứu chất lượng cao, có tiềm năng trở
thành tổ chức dẫn dầu thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu của nhóm. Nó có
thể là một hoặc một số nhóm ở trình độ quốc tế cao và có chung tính mục
đích. Những đơn vị và các cán bộ nghiên cứu hàng đầu có thể cùng nhau làm
việc trong cùng đề tài hoặc vấn đề nghiên cứu, và thực hiện dưới sự chỉ đạo
của một tổ chức” [dẫn theo 27].
- Theo định nghĩa của Liên minh châu Âu: “Nhóm nghiên cứu mạnh là

việc tạo ra và phát triển các tri thức và công nghệ mới.
- Giáo dục và đào tạo: Phát triển nguồn nhân lực được thực hiện qua các
chương trình đào tạo thạc sỹ và tiến sỹ, hỗ trợ sau tiến sỹ, các chương trình
thực tập, hỗ trợ sinh viên đi đào tạo ở nước ngoài, hợp tác đào tạo sinh viên.
- Trung chuyển thông tin: Nhóm nghiên cứu mạnh/Trung tâm xuất sắc
là nơi cung cấp các nguồn tri thức từ các kho tri thức phát triển trình độ cao,
duy trì các cơ sở dữ liệu, hỗ trợ việc chia sẻ và chuyển giao tri thức.
- Kết nối: Nhóm nghiên cứu mạnh/Trung tâm xuất sắc được kỳ vọng là
sẽ hợp tác tích cực với các cá nhân, nhóm và các tổ chức có danh tiếng.
- Dịch vụ: Nhóm nghiên cứu mạnh/Trung tâm xuất sắc cung cấp thông
tin, các phân tích chính sách và các dịch vụ khác, bao gồm cả các tư vấn tin
cậy cho Chính phủ, doanh nghiệp và xã hội dân sự.

16


Trong luận văn này, trên cơ sở khái niệm “Nhóm nghiên cứu mạnh”
theo quan điểm của ĐHQGHN, chúng tôi xác định nhóm nghiên cứu mạnh
trong ĐHQGHN phải mang những đặc điểm sau:
- Có trưởng nhóm nghiên cứu là một nhà khoa học có năng lực, uy tín
trong lĩnh vực nghiên cứu mà nhóm theo đuổi, có nhiều công trình khoa học
có giá trị và có ảnh hưởng lớn (ví dụ: có các bài báo công bố trên các tạp chí
quốc tế có hệ số ảnh hưởng cao, có chỉ số trích dẫn cao).
- Có định hướng nghiên cứu rõ ràng, được lựa chọn một cách kỹ lưỡng
nhằm đảm bảo phát huy tối đa chuyên môn và trình độ của trưởng nhóm và
các thành viên nghiên cứu chính. Ngoài ra, hướng nghiên cứu cũng cần linh
động để đảm bảo tính thời sự của vấn đề nghiên cứu và tăng khả năng thu hút
đầu tư nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ từ nhiều nguồn khác nhau
(Chính phủ, công nghiệp, nước ngoài).
- Có khả năng thu hút các cán bộ nghiên cứu có trình độ cao, cán bộ

Từ các khái niệm trên đây, có thể hiểu: “Phát triển các nhóm nghiên
cứu mạnh trong Đại học Quốc gia Hà Nội” là quá trình tạo nên các tiền đề,
điều kiện để hình thành các nhóm nghiên cứu mới cũng như nâng cao chất
lượng hoạt động và hiệu quả nghiên cứu khoa học của các nhóm nghiên cứu
trong Đại học Quốc gia Hà Nội để từ đó hình thành các trung tâm nghiên cứu
khoa học xuất sắc góp phần đưa Đại học Quốc gia Hà Nội hội nhập về khoa
học công nghệ với khu vực và trên thế giới.
1.2. Kinh nghiệm của quốc tế trong việc xây dựng và phát triển các
nhóm nghiên cứu mạnh
Theo kinh nghiệm của thế giới, tại các quốc gia, nhất là các quốc gia
phát triển, tại các trường Đại học, Viện nghiên cứu lớn đều có hệ thống đội
ngũ nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm xuất sắc để phục vụ công tác đào tạo
và nghiên cứu.
Trong kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức, khi lợi thế về nguồn tài
nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực rẻ không còn là thế mạnh, điều kiện
tiên quyết để có thể cạnh tranh về kinh tế cũng như phát triển bền vững đối

18


với mỗi quốc gia là phải xây dựng được tiềm lực mạnh về nghiên cứu khoa
học và đổi mới công nghệ. Thông qua việc tiến hành nghiên cứu theo những
lĩnh vực mũi nhọn để tạo ra các kết quả đổi mới, các tổ chức nghiên cứu trở
thành nhân tố quan trọng trong việc phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ
của mỗi nước. Chất lượng nghiên cứu trong các trường đại học, viện nghiên
cứu chính là chìa khóa để nâng vị thế của quốc gia trong cộng đồng quốc tế.
Các nước tiên tiến và cả những nước đang phát triển đều xác định rõ sự
cần thiết phải hình thành các trung tâm xuất sắc, nhóm nghiên cứu mạnh hay
dưới một tên gọi nào đó như là những sáng kiến xuất sắc trong khoa học và
công nghệ để nâng cao chất lượng nghiên cứu trong các viện nghiên cứu,

sắc đa ngành có sự hợp tác viện - trường – doanh nghiệp. Việc phát triển các
trung tâm xuất sắc của các nước này nhằm mục đích chính là để phát triển
mạnh và nâng vị thế khoa học & công nghệ của quốc gia. Mô hình các nhóm
nghiên cứu mạnh ở Đức được tổ chức theo mô hình: Trường Đại học Tổng
hợp Ruhr, Bochum (Đức) cũng có tổ chức tương tự: dưới trường là các Khoa,
dưới Khoa là các Viện, trong Viện là các nhóm nghiên cứu mạnh do các Giáo
sư C4 (Full Prof.) lãnh đạo. Chương trình đào tạo chung do các Khoa quản lý,
các môn học cơ bản và cơ sở của hệ đại học do Khoa quản lý, nhưng do các
cán bộ đầu ngành của các Viện giảng dạy. Còn đào tạo sau đại học thì gần
như hoàn toàn ở Viện. Khi làm luận văn, luận án tốt nghiệp, sinh viên làm ở
các Viện, thường là tham gia thực hiện vào các đề tài của giáo sư.
Ở châu Âu, trong tất cả các lĩnh vực và chuyên ngành đều có các trung
tâm xuất sắc thuộc khu vực công hoặc tư để thực hiện các nghiên cứu khoa
học và phát triển công nghệ ở trình độ cao, ở đẳng cấp thế giới. Các trung tâm
xuất sắc được đánh giá cao vì đã tập hợp và thu hút được nhiều cán bộ nghiên
cứu khoa học và phát triển công nghệ xuất sắc, giành được danh tiếng bằng
việc đóng góp đáng kế về nguồn lực cho sự tiến bộ về khoa học và công nghệ
cũng như đổi mới. Tại Nga, Trường Đại học tổng hợp Mát-cơ-va mang tên
Lô-mô-nô-xốp, có hệ thống tổ chức điển hình cho một đại học hiện đại:

20