2008 - 2009

KIỂM TRA HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN.
Thời gian: 90'
I, Lí thuyết: 2đ. Đề riêng:
Câu 1, Dành cho ban Nâng cao:
Hoàn cảnh sáng tác bài thơ; cách hiểu nhan đề và lời đề từ từ đó nêu ý nghĩa nhan đề và
lời đề từ trong bài thơ Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên ?
Câu 2, Dành cho ban Cơ bản:
Bằng một văn bản ngắn (khoảng 15 - 20 dòng), giới thiệu bài “Đất Nước” của Nguyễn
Khoa Điềm. SGK lớp 12, ban cơ bản
II, Bài luận: 8đ. Phần chung cho 2 ban.
Phân tích đoạn thơ sau:
Đàn ghita của Lorca
"Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi-ta"
F.G.Lorca
Những tiếng đàn bọt nước
Tây-ban-nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây-ban-nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ

Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi -ta nâu

b, Tên bài thơ :
“Tiếng hát con tàu
” "Tiếng hát con tàu" là một nhân hóa mang ý nghĩa biểu tượng :
- "Con tàu"- đến tận lúc CLV viết bài thơ này, thậm chí đến tận
bây giờ làm gì có con tàu nào lên Tây bắc. Nên hình tượng con
tàu chỉ là hình tượng hư cấu để CLV gửi gấm vào đó cái khát
vọng được lên đường.
- "Tiếng hát" là khát vọng cất lên thành tiếng , ngân lên thành
nhạc, là hành khúc lên đường say mê, giục giã.
→ Đây là con tàu tâm hồn đi suốt bài thơ thành biểu tượng sinh
động cho cảm xúc chủ đạo của tác giả : Khát vọng lên đường
đến với nhân dân, đất nước và ngọn nguồn của sự sáng tạo thơ
ca .
0,5
c, Khổ thơ đề từ: " Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hoá những con tàu
Khi Tổ Quốc bốn bề lên tiếng hát
Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu?"
Trong lời đề từ này, nhà thơ đã thể hiện cái không khí vui vẻ
tưng bừng của đất nước trong công cuộc xây dựng XHCN:
" Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát" .
Sự phấn khởi ấy, thúc giục mọi người lên đường: " Khi lòng ta
đã hoá những con tàu" đi xây dựng Tây Bắc.
Câu thơ: " tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu" đã chứa đựng
một sự khẳng định: là "Tây Bắc", lại nhấn mạnh thêm: "chứ còn
đâu?" → Tây Bắc choán hết tâm hồn nhà thơ.
Toàn bài thơ đã diễn tả điều đó: Tổ quốc và nhân dân. .
0,5
d, Như vây, nhan
đề và đề từ bài thơ

sống hằng ngày của con người; Tiếp đó là sự cảm nhận Đất
Nước từ các phương diện địa lý – lịch sử; Đến đây, ý thơ dẫn
đến điểm tập trung những suy nghĩ, cảm xúc về Đất Nước, cũng
là điểm mấu chốt của tư tưởng ở phần một của bài: “Trong anh
và em hôm nay – Đều có một phần Đất Nước”;
- Tư tưởng Đất Nước của nhân dân- Cách nhìn của tác giả về
những thắng cảnh, về địa lí là một cách nhìn có chiều sâu và là
một phát hiện mới mẻ: nghĩ về bốn nghìn năm của Đất Nước mà
nhấn mạnh đến vô vàn những con người vô danh, bình dị; Mạch
suy nghĩ của bài thơ dẫn đến tư tưởng cốt lõi. Điểm hội tụ và
cũng là cao điểm của cảm xúc trữ tình ở cuối đoạn trích này.
“Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dân”.
- Đây là điểm qui tụ mọi cách nhìn về Đất Nước trong phần này,
cũng là đóng góp của Nguyễn Khoa Điềm làm sâu sắc thêm ý
niệm về Đất Nước của thơ chống Mĩ;
0,5
KẾT: - Bài thơ này là sự cảm nhận, phát hiện về Đất Nước trong cái
nhìn tổng hợp và toàn vẹn, nó mang đậm tư tưởng nhân dân.
- Cách vận dụng vận ca dao dân ca một cách sáng tạo, không lặp
lại nguyên văn mà chỉ sử dụng ý và hình ảnh của câu ca dao, vẫn
gợi nhớ đến câu ca dao nhưng lại trở thành một câu, một ý thơ
gắn bó trong mạch thơ của bài.
Cho điểm:
- 2 điểm khi:
Đáp ứng được các yêu cầu trên
Diễn đạt gãy gọn, chữ viết cẩn thận.
- 1 điểm khi:
Trình bày được khoảng nửa số ý trên và diễn đạt khá gãy gọn, chữ viết cẩn thận hoặc đủ ý
nhưng diễn đạt còn hạn chế, chữ viết chưa cẩn thận.
II, TỰ LUẬN: Phần chung cho 2 ban:

biệt với những con người có nghĩa khí . Trong số đó, bài thơ “Đànghita của Lor-ca” được xem là tiêu biểu nhất.
ghita của Lor-ca” được xem là tiêu biểu nhất.
-
Lấy cảm hứng trực tiếp từ giây phút đầy bi phẫn trong cuộc đời
Lấy cảm hứng trực tiếp từ giây phút đầy bi phẫn trong cuộc đời
của Lor-ca, Thanh Thảo viết bài thơ này. Bài thơ “Đàn ghita của
của Lor-ca, Thanh Thảo viết bài thơ này. Bài thơ “Đàn ghita của
Lor-ca” in trong tập thơ “
Lor-ca” in trong tập thơ “
Khối vuông ru-bich
Khối vuông ru-bich
” (1985),
” (1985),
-
- Lor- ca là một hịên tượng xuất chúng có sức ảnh hưởng to lớn tới
nghệ thuật và chính trị của Tây Ban Nha: Một thiên tài; Một nhân
cách cao đẹp; Một số phận đầy oan khuất.
3đ 1,0
1,5
Hình ảnh người nghệ sĩ Lor-ca. Con người tự do, nghệ sĩ cách
tân trong khung cảnh chính trị, văn hoá nghệ thuật TBN
( 4 câu đầu)
- Mở đầu bài thơ, tác giả đã vẽ nên hình tượng một nhà nghệ sĩ Lor-
ca bằng những nét chấm phá, phần nào chịu ảnh hưởng của trường
phái ấn tượng.
- Chi tiết “tiếng đàn bọt nước” → từ thính giác sang thị giác, thủ
pháp lạ hóa → sức hấp dẫn kỳ lạ của tiếng đàn Lor-ca.

- Từ ngữ “kinh hoàng”
- hình ảnh “áo choàng bê bết đỏ”
- Hình ảnh “Lor-ca bị điệu về bãi bắn/ chàng đi như người mộng
du”
+ Thật bất ngờ, hồi tưởng lại cảnh tượng thảm khốc ấy, TT lại như
nghe và cảm nhận thấy âm thanh tiếng ghi ta , trên chặng đường
lãng du của Lor-ca ( 6 câu cuối)
- Từ ngữ chuyển đổi cảm giác “nâu, lá xanh, tròn bọt nước vỡ
tan, ròng ròng /máu chảy”
- Những thi ảnh viết theo bút pháp tượng trưng siêu thực.
- Điệp khúc dồn dập qua nhịp thơ Thanh Thảo như đã lột tả được
cái bàng hoàng căm phẫn trong bản ghi ta bi tráng! (Tíếng ghi ta...);
Những điệp khúc tạo hình âm nhạc bằng chính nhịp điệu, và bằng
hình ảnh (bọt nước, tròn bọt nước vỡ tan, ròng ròng, máu chảy)
bằng màu sắc (nâu, xanh biết mấy), bằng liên tưởng (Tây Ban Nha
áo choàng đỏ gắt, bầu trời cô gái ấy….). Sự kết hợp ngẫu hứng từ
ngữ cũng là sự kết hợp mang tính chất âm nhạc. Đặc biệt, khi tiếng
ghita ròng ròng máu chảy, âm nhạc đã thành thân phận: nó là tiếng
van vỉ than khóc của trái tim tử thương trong thơ Lorca, nó là chính
Định Mệnh nghiệt ngã với Lorca
 Tiếng đàn ghi ta đã hoá thành thân phận, linh hồn, trái tim, nghệ
thuật của Lorca. Cuộc đời Lorca như những thanh âm trong trẻo
làm lay động lòng người.
→ Có thể thấy với bút pháp tượng trưng và các biện pháp nghệ
thuật cùng những hình ảnh mà Thanh thảo đủ gợi cho người đọc về
hình tượng Lor-ca bị sát hại cũng như niềm thương tiếc vô bờ của
nhân dân dành cho người nghệ sĩ.
0,5 + Thanh Thảo đã từng viết : “Lorca là nhà thơ của những giấc
mơ, của những linh cảm nhoi nhói, một nhà thơ có thể biến những
giấc mơ thành nhịp điệu, có thể biến những linh cảm thành ngôn