VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THU HƢƠNG
QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN
CÁC TRƢỜNG MẦM NON CÔNG LẬP
QUẬN HOÀNG MAI, HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số
: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. DƢƠNG THỊ HOÀNG YẾN
HÀ NỘI, 2016
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số
liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung
thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất
kỳ công trình khoa học nào khác.
Tác giả luận văn
NGUYỄN THỊ THU HƢƠNG
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ..........................................................................................59
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất...........59
KẾT LUẬN ................................................................................................................ 66
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................. 69
PHỤ LỤC.....................................................................................................................72
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Tên đầy đủ
Tên viết tắt
BGD&ĐT
Bộ Giáo dục và Đào tạo
BD
Bồi dưỡng
CBQL
Cán bộ quản lý
CNH-HĐH
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
CM
Chuyên môn
Trung bình
TT
Thứ tự
XH
Xã hội
CNDVBC
Chủ nghĩa duy vật biện chứng
CNDVLS
Chủ nghĩa duy vật lịch sử
GVMN
Giáo viên mầm non
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ
Bảng 2.1. Quy mô và mạng lưới trường, lớp mầm non quận Hoàng Mai ................... 28
Bảng 2.2. Đối tượng khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn
giáo viên mầm non các trường công lập quận Hoàng Mai, Hà Nội ............................ 30
Bảng 2.3: Thực trạng nhận thức về hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
trường mầm non công lập quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội ................................. 32
dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non công lập quận Hoàng Mai, thành
phố Hà Nội.................................................................................................................... 62
Bảng 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt
động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non công lập quận Hoàng
Mai, thành phố Hà Nội ................................................................................................. 64
Biểu đồ 3.1. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt
động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non công lập quận Hoàng
Mai, thành phố Hà Nội ................................................................................................. 65
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục MNlà nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, do đó giáo viên MN
có vị trí, vai trò rất quan trọng. Đổi mới Giáo dục MN đã và đang diễn ra theo xu
hướng đổi mới chung của Giáo dục và Đào tạo nước nhà đòi hỏi phải nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên mầm non, nâng cao trình độ tay nghề, nghiệp vụ sư phạm của
giáo viên mầm non đáp ứng với những đổi mới của giáo dục MN hiện nay. Chỉ thị
40/CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá IX về việc xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục đã nêu rõ: “Mục tiêu là xây dựng
đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ
về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm
chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo...”.
Chất lượng đội ngũ giáo viên phụ thuộc rất lớn vào vai trò quản lý của hiệu
trưởng. Hiệu trưởng là hạt nhân chủ yếu để ứng dụng khoa học quản lý cải tiến các biện
pháp quản lý để thực hiện mục tiêu của nhà trường. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước
Nhà nước tổ chức thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục - đào tạo của nhà trường.
Trong những năm gần đây, mạng lưới trường lớp MN được phát triển rộng
khắp trong cả nước, qui mô phát triển ngày càng tăng, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Các trường MN công lập nói chung luôn giữ vai trò nòng cốt, và
các trường MN công lập quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội nói riêng cũng nằm trong
xu thế đó. Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp giáo dục thời kì CNH,
Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thực hiện dưới góc độ quản lý giáo
dục ở cấp độ vĩ mô và vi mô. Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên
dưới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã được thực hiện. Có thể kể đến
một số nghiên cứu loại này của các tác giả: Trần Mạnh Tuất: “Biện pháp bồi dưỡng
nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trường Trung cấp thủy sản I”; Vũ Thị
Xuân Liên: “Một số biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ năng lực quản lý chuyên môn cho
hiệu trưởng trường MN quận 5 – thành phố Hồ Chí Minh”; Hoàng Văn Huân: “Một
số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT
huyện Quảng Xương – Thanh Hóa”; Nguyễn Văn Hiên: “Thực trạng và giải pháp đào
tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trung học đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo
dục và đào tạo Bình Thuận”; Nguyễn Duy Diễm: “Hiệu trưởng THPT chỉ đạo thực
hiện chất lượng bộ môn”; Lê Thị Hoan: “Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng
2
nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT tỉnh Thanh Hóa”...
2.1.2. Nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non
Vấn đề bồi dưỡng nói chung, bồi dưỡng giáo viên MN nói riêng, từ trước đến
nay được ngành Giáo dục và Đào tạo cũng như nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và đề
cập. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề xoay quanh hoạt động bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên MN. Trong những năm gần đây, một số luận văn
thạc sĩ khoa học quản lý giáo dục đã nghiên cứu về vấn đề quản lý giáo viên như sau:
Tác giả Nguyễn Hữu Lê Duyên với đề tài “Thực trạng hoạt động quản lý việc
bồi dưỡng chuyên môn cho GV ở một số trường MN tại TP Hồ Chí Minh”. Đề tài đã
tiếp cận nghiên cứu về vấn đề xây dựng, BD, quy hoạch, QL, phát triển đội ngũ GV,
đã từng bước củng cố, hoàn thiện dần cơ sở lý luận về xây dựng đồng thời đề xuất các
biện pháp trong việc quản lý, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phương, điều
kiện nhà trường mà tác giả đang hoạt động để từng bước củng cố, đào tạo, BD đội ngũ
này trở thành lực lượng chủ yếu nhằm nâng cao hiệu lực trong giáo dục, quyết định sự
và chưa chuẩn bị đầy đủ các yếu tố để đón nhận việc bồi dưỡng nâng cao trình độ
nghiệp vụ chuyên môn, nhiều trường thiếu mũi nhọn chuyên môn, trình độ tay nghề
theo hướng đổi mới còn ít sáng tạo, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy còn hạn chế (đặc biệt giáo viên nhà trẻ); Ban giám hiệu chưa tích cực kiểm tra
giáo viên có tay nghề yếu để giúp đỡ họ vươn lên trong giảng dạy. Đề tài cũng đề xuất
được 6 biện pháp cần thiết và có tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên MN công lập Quận Lê Chân, đáp ứng với yêu cầu đổi mới của Giáo dục Đào tạo nói chung, giáo dục MN nói riêng.
Tác giả Phan Thị Thảo Hương với nghiên cứu “Các biện pháp quản lý chương
trình bồi dưỡng giáo viên mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non”[27].
Tác giả đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý giáo dục, quản lý
chương trình bồi dưỡng giáo viên MN, từ đó đã tiến hành khảo sátTrường MN Việt - Bun,
Trường MN và Trường MN Phù Đổng (Hà Nội) Nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của
BDGV là thiết thực đối với chất lượng GD. Được sự quan tâm chỉ đạo của thành phố và
của ngành Giáo dục CTBDGV được triển khai thống nhất từ cấp bộ, sở, phòng, trường.
Các bước tiến hành theo đúng quy trình hợp lý - từ kế hoạch, tổ chức thực hiện; Đội ngũ
GV tham gia đông 92%. Tỷ lệ GV đạt chuẩn và trên chuẩn cao, đó là điều kiện thuận lợi
giúp GV tự học tập, tự bồi dưỡng. Các trường đã cử GVMN tham gia BDGV coi như là
một tiêu chuẩn thi đua. Mặt yếu của công tác này: tổ chức quản lý chỉ đạo thực hiện
chương trình chưa bài bản, còn lúng túng, CBQL yếu về quản lý, chưa có kế hoạch dài
4
hạn và ngắn hạn (kế hoạch tổng thể và kế hoạch cụ thể). Về QL hình thức giảng dạy, vẫn
sử đụng các phương pháp truyền thống, chưa đổi mới phương pháp và cách thức tổ chức
lớp (đồng loạt), ít hình thức nhóm và cá nhân.
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thuý với đề tài “Biện pháp quản lý việc sử dụng
phương tiện dạy học của hiệu trưởng trong các trường Mẫu giáo Quận Hai Bà Trưng
–Hà Nội”[40]. Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý việc
sử dụng phương tiện dạy học của hiệu trưởng trường MN, đồng thời đánh giá được
tính khả thi phù hợp với đặc điểm tình hình của quận Hoàng Mai nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ GVMN của các trường MN công lập của Quận trong giai đoạn hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên ở các trường MN công lập quận Hoàng Mai, Hà Nội, đề xuất biện
pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên MN của
Quận trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên MN.
- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các
trường MN công lập quận Hoàng Mai, Hà Nội.
- Đề xuất biện pháp quản lý và tổ chức khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho gíáo viên của hiệu trưởng
trường MN công lập quận Hoàng Mai, Hà Nội.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên chuyên môn cho giáo
viên của hiệu trưởng trường MN công lập.
4.2. Phạm vi nghiên cứu.
- Địa bàn nghiên cứu: 03 trường MN công lập trên địa bàn quận Hoàng Mai,
thành phố Hà Nội:
+ Trường MN Định Công;
+ Trường MN Đại Kim;
+ Trường MN Bình Minh.
- Khách thể điều tra:
6
Chủ yếu dùng để xử lý, phân tích, tổng hợp các số liệu thu thập được.
7
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Về mặt lý luận
Luận văn góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận quản lý hoạt động bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên trường MN.
6.2.Về mặt thực tiễn
Đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên các trường MN công lập quận Hoàng Mai, Hà Nội, chỉ ra những yếu tố ảnh
hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên các trường MN công lập trên địa bàn Quận.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận
văn được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên trường MN công lập
- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên trường MN công lập quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
trường MN công lập quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
8
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNGBỒI DƢỠNG
+ Quản lý là hoạt động bao trùm mọi mặt của đời sống xã hội loài người, nó có
vai trò điều khiển quá trình lao động và là phạm trù tồn tại khách quan, là tất yếu của
lịch sử.
+ Quản lý là phương thức tốt nhất để đạt được mục tiêu chung của một nhóm
người, một tổ chức, một cơ quan hay nói rộng hơn là một nhà nước. Lao động quản lý
là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển.
+ Quản lý bao giờ cũng tồn tại với tư cách là một hệ thống gồm các thành phần:
Chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) đề ra mục tiêu, dẫn dắt, điều
khiển các đối tượng quản lý để đạt mục tiêu.
Khách thể quản lý (đối tượng quản lý) là : Con người được tổ chức thành một
tập thể, một xã hội.
Mục tiêu quản lý : Chung cho cả đối tượng quản lý và chủ thể quản lý, là căn
cứ để chủ thể quản lý tạo ra các tác động quản lý.
Mục tiêu của quản lý là tạo dựng một môi trường mà trong đó mỗi thành viên
có thể hoàn thành được mục đích, nhiệm vụ của mình, của nhóm với các giới hạn về
thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn của cá nhân ít nhất.
1.1.1.2. Quản lý giáo dục
Giáo dục là một hoạt động đặc trưng của lao động xã hội. Đây là hoạt động
chuyên môn nhằm thực hiện quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã
hội qua các thế hệ, đồng thời là một động lực thúc đấy sự phát triển xã hội. Đế hoạt
động này vận hành có hiệu quả, giáo dục phải được tổ chức thành các cơ sở, tạo nên
một hệ thống thống nhất. Điều này dẫn đến một tất yếu là phải có một lĩnh vực hoạt
động có tính độc lập tương đối trong giáo dục, đó là hoạt động quản lý giáo dục. Quản
lý giáo dục được xem như là một hoạt động chuyên biệt để quản lý các cơ sở giáo dục.
* Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục:
Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch,
có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằm mục đích đảm
bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những
quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật của giáo dục, của sự phát triển tâm
ngành học. Công tác bồi dưỡng được thực hiện trên nền tảng các loại trình độ đã được
đào tạo cơ bản từ trước. Hoạt động bồi dưỡng là việc làm thường xuyên, liên tục cho
mỗi GV, cấp học, ngành học, không ngừng nâng cao trình độ của đội ngũ để thích ứng
với đòi hỏi của nền kinh tế xã hội. Nội dung bồi dưỡng được triến khai ở các mức độ
khác nhau, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể [38].
11
Bồi dưỡng là quá trình giáo dục có kế hoạch nhằm tăng giá trị cho con người,
làm biến đổi thái độ, kiến thức, kỹ năng thông qua việc thu thập, xử lý thông tin thực
tế trong một hoạt động hoặc chuỗi nhu cầu hành động nhằm nâng cao giá trị nhân
cách, nâng cao năng suất và hiệu quả công việc. Sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá
nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong hiện tại và trong
tương lai của tô chức [38].
1.1.2.2. Chuyên môn
Chuyên môn là tổ hợp các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo thực hành mà con người
tiếp thu được qua đào tạo đế có khả năng thực hiện một loạt công việc trong phạm vi
một ngành nghề nhất định theo phân công của xã hội.
Chuyên môn sư phạm là một ngành khoa học về lĩnh vực giáo dục, đào tạo có
nội dung và phương pháp sư phạm riêng biệt, chuyên môn sư phạm đòi hỏi các nhà
giáo dục của mình còn phải biết truyền thụ tri thức nghề nghiệp cho học sinh.
Đối với giáo viên mầm non ở góc độ chuyên môn giáo viên là người hiểu rõ về
việc chăm sóc, giáo dục trẻ mà mình phụ trách ở trường mầm non (yêu nghề và có kỹ
năng lựa chọn những phương pháp giảng dạy phù hợp với nhận thức của từng lứa tuổi
và cách chăm sóc trẻ có hiệu quả tốt nhất.
Như vậy, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non là hoạt động tác động
có mục đích đối với giáo viên mầm non nhằmnâng cao tay nghề cho giáo viên mầm
non trong lĩnh vực chuyên môn (ở các lĩnh vực: Phẩm chất chính trị, trình độ chuyên
môn nghiệp vụ, kỹ năng và nghệ thuật lên lớp).
nhà trường. Nội dung của quản lý chuyên môn bao gồm nhiều hoạt động, quan hệ đến
nhiều đối tượng, đến nhiều mặt, đến nhiều lĩnh vực, nhiều phương diện, rất đa dạng và
rất phong phú. Tất cả các hoạt động diễn ra trong nhà trường đều nhằm tạo điều kiện
tốt nhất để hoạt động chuyên môn đạt chất lượng và hiệu quả cao nhất.
Thực hiện chủ trương của Bộ GD&ĐT, hiện nay các cơ sở giáo dục mầm non
trên toàn quốc đang thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới (Thực hiện thí
điểm từ 2009).Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, tí
tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em
vào lớp một (Điều 22- Luật giáo dục, 2005). Với mục tiêu đó,mô hình GDMN mới
được hình thành trong thực tiễn với cách tiếp cận mới, xuất phát từ quan điểm lấy trẻ
làm trung tâm trong quá trình giáo dục. Hướng tới sự phát triển toàn diện tạo cơ hội
cho trẻ phát triển tiềm năng của bản thân. Chương trình GDMN hiện hành là chương
trình khung có tính mở, linh hoạt, tạo điều kiện để giáo viên chủ động, sáng tạo phát
13
triển chương trình, phù hợp với phát triển vùng miền và các đối tượng trẻ. Đến nay
chương trình GDMN đã được triển khai thực hiện hầu hết các cơ sở GDMN trong cả
nước. Bên cạnh đó, bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi ra đời với mục đích hỗ trợ
thực hiện chương trình GDMN, nâng cao kỹ năng chăm sóc giáo dục trẻ của các bậc
phụ huynh, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên mầm non và các cơ sở đào tạo.
Các hoạt động chuyên môn của giáo viên MN bao gồm :
- Các hoạt động nuôi dưỡng - chăm sóc, giáo dục trẻ của giáo viên ở trong các
lớp theo phân phối chương trình như quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Lập kế hoạch, làm sổ sách liên quan đến vấn đề chăm sóc - giáo dục trẻ.
- Hoạt động đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục trẻ, tiếp cận chương trình giáo dục MN mới .
- Hoạt động tự học, tự bồi dưỡng theo chuyên đề bồi dưỡng giáo viên định kỳ,
thường xuyên, đột xuất theo chương trình của Bộ giáo dục, Sở và Phòng giáo dục đào tạo.
Thực chất của quá trình bồi dưỡng là để bổ sung tri thức và kỹ năng còn thiếu
hụt, hoặc đã lạc hậu để nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực trong một lĩnh vực
hoạt động chuyên môn, dưới một hình thức phù hợp. Bồi dưỡng chuyên môn thể hiện
quan điểm giáo dục hiện đại đó là: “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời”.
Bồi dưỡng chuyên môn là một việc không thề thiếu của người GV trong suốt
quá trình công tác.Mỗi GV cần phải có một trình độ chuyên môn vững chắc, sâu
rộng.Vì vậy, GV cần được bồi dưỡng những kiến thức cập nhật. Đối với những GV
chưa đạt trình độ chuẩn thì được bồi dưỡng để đạt chuẩn theo quy định. Trên cơ sở
những kiến thức chuyên môn chắc chắn mới thể hiện kỹ năng sư phạm nhuần
nhuyễn.Có nghĩa là người GV có một trình độ chuyên môn vững vàng, kiến thức sâu
sắc, toàn diện là cơ sở cho việc cải tiến phương pháp dạy học và hoàn thiện nghiệp vụ
sư phạm.Việc bồi dưỡng để hoàn thiện kỹ năng sư phạm là cần thiết và phù hợp với
khả năng của các trường, là hình thức phố biến thường làm ở các trường.
Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên MN là một hoạt động sư phạm, là quá trình
cung cấp những tri thức về chuyên môn, về nghiệp vụ quản lý, nhằm vun đắp, bổ sung
thêm kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cho đội ngũ giáo viên trên cơ sở những kiến
thức, tri thức, kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ họ đã có, nhằm nâng cao chất lượng
chăm sóc - giáo dục trẻ nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về thể chất và tinh thần.
15
* Bồi dưỡng kiến thức
Bồi dưỡng kiến thức cơ bản về GDMN, về chăm sóc sức khỏe lứa tuổi MN;
Các kiến thức cơ sở chuyên ngành; Các kiến thức phổ thông về chính trị, kinh tế, văn
hóa, xã hội liên quan đến giáo dục MN.
* Bồi dưỡng những kỹ năng về chăm sóc- giáo dục trẻ
Bồi dưỡng về kỹ năng lập kế hoạch chăm sóc- giáo dục trẻ theo năm học, tháng,
tuần; lập kế hoạch phối hợp với cha mẹ của trẻ để thực hiện mục tiêu chăm sóc- giáo
dục trẻ.
(2) Các phương pháp tổ chức hoạt động kích thích nhu cầu khám phá, sáng tạo
của trẻ MN;
(3) Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻMN;
(4) Bồi dưỡng các môn năng khiếu (nhạc, họa,..);
(5) Bồi dưỡng những kỹ năng về chăm sóc - giáo dục trẻ;
(6) Bồi dưỡng kỹ năng lập kế hoạch cho giáo viên MN;
(7) Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức thực hiện các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ;
(8) Bồi dưỡng kỹ năng quản lý lớp học đảm bảo an toàn cho trẻ MN;
(9) Bồi dưỡng kỹ năng thực hành các chuyên đề về chăm sóc GD trẻ;
(10) Bồi dưỡng về giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
1.3.2.2. Hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non
+ Bồi dưỡng thường xuyên: Là bồi dưỡng theo chu kỳ cho GVMN để họ được
bổ sung các kiến thức thiếu hụt và cập nhật kiến thức mới về chủ trương, đường lối
giáo dục, về nội dung chương trình, phương pháp giáo dục trẻ. Việc bồi dưỡng này rất
thiết thực, đòi hỏi mỗi GV phải có ý thức tự bồi dưỡng, thường xuyên trau dồi kiến
thức, nếu không sẽ khó có thể dạy tốt theo chương trình GDMN mới.
+ Bồi dưỡng thay sách: Là hình thức bồi dưỡng được tiến hành khi có những
thay đổi về chương trình, nội dung và phương pháp giáo dục trẻ. Loại bồi dưỡng này
chủ yếu giúp GV có kiến thức mới, cập nhật những đổi mới trong chương trình về nội
dung cũng như phương pháp giáo dục, kỹ năng sư phạm giúp cho đội ngũ GVMN có
thể dạy tốt chương trình mới. Các đợt bồi dưỡng thay sách này thường diễn ra trong hè
trước khi năm học mới bắt đầu.
+ Bồi dưỡng tại chỗ: Là tổ chức bồi dưỡng ngay tại địa phương, nơi GV hoạt
động, thông qua sinh hoạt nhóm, tổ chuyên môn, tổ chức hội thảo theo từng trường
hoặc cụm trường... Có nhiều hoạt động phong phú để bồi dưỡng GV theo hướng này:
Tổ chức cho GV dự giờ, thăm lớp lẫn nhau.
17
18
dưỡng kết hợp với trao đổi, thảo luận, giải đáp thắc mắc trên cơ sở mỗi người đều có
tài liệu học tập, kết hợp bồi dưỡng về nội dung và phương pháp dạy học sử dụng thiết
bị dạy học.
Phương pháp bồi dưỡng cần phù hợp với nội dung, đảm bảo yêu cầu nghiêm
túc, hấp dẫn, thiết thực hiệu quả. Ngoài việc tổ chức nghe giảng, cần phát triển các
hình thức: thảo luận, đối thoại, thực hành thao giảng, tham quan thực tế, thực hành
soạn bài, sử dụng các thiết bị dạy học, thiết kế kiểm tra đánh giá theo hướng đổi mới.
Đổi mới phương thức học tập của các GV trong các chương trình bồi dưỡng
theo hướng tập trung vào hoạt động của GV với phương châm lấy tự học, tự bồi dưỡng
là chính. Lôi cuốn, hướng dẫn cho GV tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập với
sự trợ giúp của tài liệu và phương tiện nghe nhìn, luôn phát hiện, tìm tòi, không cứng
nhắc, gò bó, rập khuôn theo những gì đã có trong tài liệu.
Tăng cường tổ chức theo nhóm môn học trong từng tập thể sư phạm, nêu thắc
mắc, tự giải đáp ở tổ, nhóm, có chuyên gia giải đáp... Tạo điều kiện cho GV được
đóng góp kinh nghiệm bản thân vào xây dựng nội dung chương trình, đối mới phương
pháp dạy học- giáo dục.
Do vậy, phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên MN cần chú trọng đến:
(1)
Thuyết trình của báo cáo viên;
(2)
Thuyết trình kêt hợp luyện tập, thực hành;
(3)