MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU

3

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ
VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG GIÁO DỤC
THANH NIÊN THỰC HIỆN NGHĨA VỤ QUÂN SỰ
Ở TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY

7

1.1 Giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự và vai
trò của gia đình trong giáo dục thanh niên thực hiện
nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ hiện nay

7

1.2 Thực trạng và nguyên nhân vai trò của gia đình trong
giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh
Phú Thọ

22

Chương 2 MỘT SỐ YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT
HUY VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG GIÁO
DỤC THANH NIÊN THỰC HIỆN NGHĨA VỤ
QUÂN SỰ Ở TỈNH PHÚ THỌ HIỆN NAY

33

ta khẳng định: "Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi thân yêu nuôi dưỡng
cả đời người, là môi trường quan trọng giáo dục nếp sống và hình thành nhân
cách. Các chính sách của Nhà nước phải chú ý tới xây dựng gia đình no ấm,
hoà thuận, tiến bộ. Nâng cao ý thức về nghĩa vụ gia đình đối với mọi lớp
người" [1,15].
Từ quan điểm cơ bản đó có thể thấy, việc giáo dục con cái nhằm chuẩn
bị cho thế hệ trẻ tham gia hoạt động xã hội, thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ
công dân trong sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc là chức năng,
nhiệm vụ của gia đình cả nước, trong đó có tỉnh Phú Thọ.
Trải qua các thời kỳ cách mạng, các gia đình của tỉnh Phú Thọ đã kế
thừa truyền thống dân tộc, xứng đáng với truyền thống con cháu đất tổ vua
Hùng, chói lọi trong lịch sử dân tộc, chăm lo giáo dục chuẩn bị chu đáo mọi
mặt, kịp thời động viên thanh niên con em mình thực hiện nghĩa vụ quân sự,
giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc XHCN. Hiện nay
truyền thống đó vẫn được các gia đình phát huy tốt trong sự nghiệp đổi mới,
đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,
dân chủ, văn minh.
Tuy nhiên, trước sự tác động của kinh tế thị trường, sự chống phá của kẻ
thù, yêu cầu thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới,
vẫn còn có những gia đình ở Phú Thọ chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa, trách
nhiệm giáo dục con cái thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc. Không ít
gia đình chỉ lo làm giàu mà sao nhãng nhiệm vụ giáo dục con cái, phó mặc
cho nhà trường, xã hội và đơn vị Quân đội. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến
những giá trị truyền thống tốt đẹp của địa phương, của gia đình Việt Nam,


4
việc thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị Quân đội mà còn làm cho con cái
thiếu hụt trong nhận thức, thờ ơ, lãnh đạm, thậm chí dẫn đến thoái thác việc
thực hiện nghĩa vụ quân sự của người thanh niên trong bảo vệ Tổ quốc.

không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
* Mục đích: Làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của vai trò gia đình
trong giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ hiện
nay. Từ đó đề xuất yêu cầu và giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của gia
đình trong thực hiện tốt nhiệm vụ đó.
* Nhiệm vụ:
- Làm rõ thực chất vai trò của gia đình trong giáo dục thanh niên thực
hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ hiện nay.
- Khảo sát thực trạng vai trò của gia đình trong giáo dục thanh niên thực
hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ.
- Đề xuất yêu cầu và giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của gia đình
trong giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu: Vai trò gia đình tỉnh Phú Thọ trong giáo dục
thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự
* Phạm vi nghiên cứu: Tỉnh Phú Thọ (từ năm 2005 đến 2010)
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện dựa trên quan điểm của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đường lối, quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam, chính sách và pháp luật của Nhà nước về gia đình và xây
dựng gia đình văn hoá mới.
* Cơ sở thực tiễn: Thực tiễn vai trò các gia đình tỉnh Phú Thọ trong việc
giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự. Các nhận định, đánh giá


6
trong các báo cáo tổng kết, của địa phương tỉnh Phú Thọ. Các công trình
nghiên cứu, các bài báo đăng trên các tạp chí, có liên quan cùng với các số
liệu, cứ liệu điều tra xã hội học của đề tài luận văn.

rằng: Cách mạng Việt Nam đấu tranh cho độc lập dân tộc và CNXH là sự nghiệp
của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Từ đó xác định trách nhiệm
của mỗi công dân trước sự nghiệp cách mạng, yêu cầu phát triển của xã hội.
Hiện nay, cả nước ta đang thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng
thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Trong khi
cả nước đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng CNXH; thì cũng không một
phút lơ là, lơi lỏng, mất cảnh giác đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Sức
mạnh để bảo vệ Tổ quốc được Đảng ta xác định là sức mạnh tổng hợp của
khối đại đoàn kết toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của
Đảng; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; sức mạnh của lực
lượng và thế trận quốc phòng, toàn dân với sức mạnh của lực lượng và thế
trận an ninh nhân dân. Tăng cường quốc phòng giữ vững an ninh quốc gia và
toàn vẹn lãnh thổ là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước
và của toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực


8
lượng nòng cốt. Để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh toàn
diện, thực sự là nòng cốt cho toàn dân trong bảo vệ Tổ quốc XHCN cần phải
được thể chế hoá thành pháp luật, xác định trách nhiệm của mỗi công dân
trong bảo vệ Tổ quốc. Đó cũng là lý do ra đời Luật nghĩa vụ quân sự. Luật
nghĩa vụ quân sự được Quốc hội nước ta thông qua ngày 30 tháng 12 năm 1981
và được Hội đồng Nhà nước công bố ngày 10 tháng 1 năm 1982 là công cụ của
Nhà nước và của nhân dân ta để xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân và
Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại nhằm
đánh thắng mọi kẻ thù, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Trước những yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng nước ta, Luật nghĩa
vụ quân sự năm 1981 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều cho phù hợp (vào
các ngày 21 tháng 12 năm 1990, 22 tháng 6 năm 1994 và 14 tháng 6 năm
2005). Luật nghĩa vụ quân sự sửa đổi được ban hành là một công cụ thể hiện

của Đảng cộng sản, thế hệ trẻ Việt Nam lại càng có điều kiện phát huy sức trẻ
và trí sáng tạo của mình viết tiếp những trang sử hào hùng của dân tộc. Phú
Thọ là một tỉnh điển hình, có truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm,
giải phóng đất nước. Còn mãi lời Bác nhắn nhủ các cán bộ chiến sĩ sư đoàn 308
anh hùng cũng như thanh niên Phú Thọ trong lần Bác trở lại thăm đền Hùng.
“Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”
(Dẫn theo “Bác Hồ với Phú Thọ-Phú Thọ làm theo Bác” Nxb CTQG Hà
Nội năm 2005)
Những lời dặn dò tâm huyết nặng nghĩa tình của Bác vừa khẳng định
công lao của các vua Hùng, vừa nhắc nhở các thế hệ trẻ người Việt Nam nói
chung, lực lượng vũ trang nói riêng có nghĩa vụ thiêng liêng phải bảo vệ sự
nghiệp tổ tiên.
Thấm nhuần lời dạy của Bác lớp lớp các thanh niên Phú Thọ đã nô nức
lên đường tòng quân tô thắm thêm truyền thống“Trung thành - Anh dũng -


10
Chiến thắng’’của quân dân đất Tổ. Đó là cơ sở tốt để giáo dục động viên
thanh niên Phú Thọ kế thừa truyền thống cha ông thực hiện nghĩa vụ quân sự
góp phần bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Việt Nam hiện nay.
* Giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự ở tỉnh Phú Thọ.
Giáo dục là hoạt động tự giác của chủ thể giáo dục tác động vào đối
tượng giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng phẩm chất nhân cách
theo mô hình, mục tiêu giáo dục. Giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ
quân sự tuân thủ theo yêu cầu chung ấy, đồng thời có những yêu cầu riêng do
đặc điểm của việc thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc đặt ra. Giáo dục
thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự là hoạt động tự giác của chủ thể giáo
dục (gia đình, nhà trường, xã hội) tác động vào đối tượng giáo dục (thanh
niên) nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng tình cảm, ý thức trách nhiệm cho

thức đúng trách nhiệm nghĩa vụ của mình trong bảo vệ Tổ quốc XHCN.
Ý thức về quyền và nghĩa vụ của người thanh niên trong thực hiện nghĩa
vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc không hình thành một cách tự phát mà là kết quả
giáo dục của cả cộng đồng xã hội, nhà trường và ngay trong từng tế bào của
xã hội. Trong nhiều năm qua, việc giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ
quân sự ở tỉnh Phú Thọ đã được các cấp bộ Đảng, chính quyền, đoàn thể,
nhân dân các dân tộc toàn tỉnh quan tâm. Để lãnh đạo tốt thanh niên thực hiện
nghĩa vụ quân sự, đảng bộ các cấp đều có nghị quyết lãnh đạo công tác này,
các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ và các tổ
chức thành viên, các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội, nhà trường và gia
đình có trách nhiệm động viên, giáo dục và tạo điều kiện cho công dân làm
tròn nghĩa vụ quân sự. Công tác tuyên truyền, giáo dục được các cấp triển
khai đồng bộ, giáo dục quốc phòng được đưa vào chương trình học tập của
học sinh trung học phổ thông. Các Hội đồng nghĩa vụ quân sự tỉnh, huyện, xã
được thành lập làm tham mưu giúp đảng, chính quyền các cấp lãnh đạo triển


13
khai công tác tuyển chọn công dân nhập ngũ. Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ,
Hội cựu chiến binh các cấp đều phát huy vai trò của mình trong tuyên truyền,
giáo dục, động viên thanh niên lên đường nhập ngũ và hoàn thành tốt nghĩa
vụ quân sự, trong thời gian tại ngũ cũng như khi trở về quê hương tiếp tục lao
động sản xuất, góp phần xây dựng quê hương Phú Thọ giàu đẹp. Theo đại tá
Lê Quang Đại chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Phú Thọ khi trả lời
phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân ngày 30/12/2008 cho biết: Phú Thọ đã đầu
tư gần 300 tỷ đồng để tu bổ, làm mới 550 km kênh mương. Trong điều kiện
thời bình, các công trình này bảo đảm việc tưới tiêu, phục vụ sản xuất nông
nghiệp, khi chiến tranh xảy ra thì đây sẽ trở thành hệ thống hầm hào, công sự
chiến đấu. Từ 2000 đến 2009, Phú Thọ đã bồi dưỡng kiến thức quốc phòng
cho hơn 30 vạn học sinh, sinh viên toàn tỉnh.

quốc Việt Nam XHCN.
* Đặc điểm gia đình ở tỉnh Phú Thọ
Phú Thọ là tỉnh miền núi, trung du nằm ở trung tâm Bắc bộ Việt Nam . Phía
bắc tiếp giáp với 2 tỉnh Tuyên Quang và Yên Bái ; phía tây giáp với tỉnh Sơn La,
phía nam giáp với tỉnh Hòa Bình, phía đông giáp với tỉnh Vĩnh Phúc và Hà Nội.
Tỉnh Phú Thọ có diện tích: 3.465 km2 bao gồm 12 huyện, thành phố, thị
xã là : Thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và các huyện Lâm Thao, Phù Ninh,
Cẩm Khê, Yên Lập, Thanh Sơn, Tam Nông, Thanh Ba, Hạ Hòa, Đoan Hùng,
Thanh Thủy. Về dân số Phú Thọ có khoảng 1,3 triệu người gồm 21 dân tộc
anh em, trong đó chủ yếu là người Kinh và người Mường.
Phú Thọ là vùng đất cổ giàu truyền thống lịch sử và văn hiến. Nơi gắn
liền với sự ra đời hình thành và phát triển của nhà nước Văn Lang ; nhà nước
đầu tiên của dân tộc ta. Thời kỳ Bắc thuộc Phú Thọ đã có hơn 30 tướng lĩnh
nam và nữ chiêu mộ binh mã ở hầu hết khắp các huyện nổi lên hưởng ứng
cuộc kháng chiến. Tên tuổi của các tướng lĩnh như Thiều Hoa, Xuân Nương ,


15
Bát Nàn, Hà Liễu, Hà Tơ, Nguyệt Cơ, Sơn Dung, Nguyễn Thị Hạnh, Lê Ả
Lan, Lê Anh Tuấn, Lê Ngọc Anh …đến nay vẫn còn được lưu truyền trong
nhân dân qua truyền thuyết thần tích đền thờ và lễ hội. Tiếp đó trong các
cuộc chống Tống, bình Nguyên, đuổi Minh, phá Thanh để bảo vệ nền độc lập
tự chủ của dân tộc do các vua triều Lý, Trần, Lê và Quang Trung lãnh đạo
nhân dân các dân tộc Phú Thọ đã lập lên nhiều chiến công hiển hách. Tiêu
biểu cho tinh thần quật cường, anh dũng chống quân xâm lược phương Bắc
trong thời kỳ này là những trận đánh, những chiến tích chống quân Nguyên
Mông, chống Minh mà đến nay và mãi mãi sau này vẫn còn là niềm tự hào
của nhân dân Phú Thọ. Trong những năm kháng chiến chống đế quốc Mĩ,
chống quân xâm lược bành trướng phương Bắc, hàng chục nghìn thanh niên
tỉnh Phú Thọ lên đường tòng quân đánh giặc “Chiến công tiếp nối chiến

CNH-HĐH; công tác thông tin tuyên truyền giáo dục luật nghĩa vụ quân sự
chưa sâu rộng. Tất cả các yếu tố trên ảnh hướng tới phong trào thanh niên
nhập ngũ thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc ở tỉnh Phú Thọ. Chính
vì vậy cần phải đẩy mạnh công tác giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ
quân sự để khắc phục những thiếu sót trên .
* Vai trò gia đình tỉnh Phú Thọ trong giáo dục thanh niên thực hiện
nghĩa vụ quân sự.
Một là, gia đình giáo dục nâng cao nhận thức cho thanh niên về thực hiện
Luật nghĩa vụ quân sự. Gia đình là tổ chức xã hội đầu tiên của con người, bởi vì
mỗi con người đều được sinh ra và lớn lên trong một gia đình. Khi lọt lòng mẹ,
con người trước tiên được hưởng nền văn hoá, giáo dục của gia đình, những giá
trị nhân cách đầu tiên được hình thành và phát triển. Sự ảnh hưởng trực tiếp nhất
và mạnh mẽ nhất, đến nhân cách của trẻ và sau này trưởng thành là cha mẹ. Cha
mẹ nuôi dưỡng, giáo dục hình thành nên giá trị nhân cách, gốc của con người và
nhân cách đó tiếp tục phát triển, hoàn thiện khi họ ở lứa tuổi thanh niên; độc lập


17
tham gia hoạt động xã hội. Người thanh niên khi tham gia hoạt động xã hội, họ
được bổ sung những giá trị xã hội để hoàn thiện mình, nhưng những giá trị nhân
cách gốc được gia đình mà trực tiếp là cha mẹ tạo dựng cho họ luôn giữ vai trò
là nền tảng, chỉ đạo, định hướng hoạt động của họ sau này. Khi đánh giá vai trò
của cha mẹ, tác giả Hoàng Gia Trang viết: "Cha mẹ là người đầu tiên biến đứa
trẻ từ một thực thể sinh vật thành thực thể xã hội" [17, 14].
Ảnh hưởng của cha mẹ đến con cái không chỉ ở thời thơ ấu mà còn lâu dài.
Nhân cách của con cái sau này phản ánh những gì mà nó tiếp thu được trong cuộc
sống gia đình. Phong cách giáo dục của bố mẹ sẽ để lại dấu ấn không phai mờ
trong tính cách con cái. Không có gì tác động lên tâm hồn non nớt của trẻ, mạnh
hơn quyền lực của sự làm gương, còn giữa muôn vàn tấm gương thì không gì gây
ấn tượng, sâu sắc và bền chặt bằng sự mẫu mực của bố mẹ. Với một gia đình tốt,

đúng quy định và sẵn sàng nhập ngũ, quá trình tại ngũ chấp hành tốt kỷ luật
Quân đội, pháp luật Nhà nước, phấn đấu trở thành quân nhân ưu tú trong
Quân đội nhân dân Việt Nam; có thể phát triển tiếp theo đi học sĩ quan phục
vụ Quân đội lâu dài hoặc phục viên, xuất ngũ trở thành những công dân tốt tại
địa phương, tích cực tăng gia sản xuất, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an
toàn xã hội tại địa phương, không làm điều gì ảnh hưởng tới địa phương và
truyền thống gia đình.
Ngày nay chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, đứng đầu là đế quốc
Mỹ đang ráo riết thực hiện âm mưu "Diễn Biến Hoà Bình, Bạo loạn lật đổ",
để chống phá cách mạng nước ta nhằm xoá bỏ CNXH ở Việt Nam. Trước hết
chúng phá hoại hệ tư tưởng Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm
đường lối của Đảng, làm cho nhân dân ta mất lòng tin vào con đường XHCN.
Tách rời sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, đòi đa nguyên, đa đảng, phi
chính trị hoá Quân đội. Đặc biệt chúng tác động vào ý thức hệ, tác động vào
đạo đức lối sống, lôi kéo thế hệ trẻ vào con đường ăn chơi, hưởng lạc, quên đi


19
nghĩa vụ của mình đối với Tổ quốc, nhằm tạo ra lớp người sống không có lý
tưởng, hoặc quay lưng lại với chính giá trị truyền thống tốt đẹp mà cha anh đã
tạo dựng nên bằng máu và nước mắt của bao thế hệ.
Hơn nữa, mặt trái của cơ chế thị trường là điều kiện, là mảnh đất màu
mỡ cho sự phá hoại của của các thế lực thù địch. Hai yếu tố đó tác động mạnh
mẽ đến thanh niên cả nước cũng như thanh niên tỉnh Phú Thọ. Trước tác động
trên, một bộ phận thanh niên đã hoài nghi dao động, có người đã quay lưng
lại con đường mục tiêu đã chọn, chạy theo lối sống thực dụng, buông thả, thờ
ơ lãnh đạm với các vấn đề chính trị - xã hội. Đánh giá vấn đề này, Nghị quyết
TW5 khoá VIII của Đảng ta nhận định: "Trước những biến động chính trị
phức tạp trên thế giới, một số người dao động, hoài nghi con đường xã hội
chủ nghĩa, phủ nhận thành quả của chủ nghĩa xã hội ở nước ta, phủ nhận lịch

tuyển đăng ký nghĩa vụ quân sự; cá biệt còn có biểu hiện gian lận trong khám
tuyển; thậm chí còn đào bỏ ngũ …
Thực trạng đó đã báo động cho công tác giáo dục đạo đức, lối sống và giáo
dục ý thức thực hiện nghĩa vụ quân sự cho thanh niên tỉnh Phú Thọ của những
người có trách nhiệm. Một trong ba môi trường quan trọng có thể phát hiện ngăn
chặn và đẩy lùi tiêu cực trong thực hiện nghĩa vụ quân sự của thanh niên tỉnh
Phú Thọ là gia đình, môi trường xã hội gần gũi nhất của con người, ở đó các
thành viên gắn bó với nhau bằng hôn nhân và huyết thống. Ý thức trách nhiệm
về sự phát triển của từng thành viên luôn được đề cao và quan tâm, là môi
trường trực tiếp thường xuyên các thành viên thể hiện rõ tính cách của mình. Do
đó gia đình là nơi phát hiện kịp thời các hiện tượng tiêu cực trong thực hiện
nghĩa vụ quân sự mà con em mình bị ảnh hưởng. Từ đó bằng quan hệ tình cảm
ruột thịt, bằng tình thương yêu các bậc cha mẹ có sự quan tâm, giáo dục, định
hướng phát triển cho con em mình. Xây dựng gia đình văn hóa, làng xã văn hóa.
Kết hợp với nhà trường và xã hội giáo dục ngăn chặn và đẩy lùi các hiện tượng


22
tiêu cực, nhận thức lệch lạc trong thực hiện nghĩa vụ quân sự, tác động đến con
em mình. Tạo điều kiện cho con em mình tham gia các hoạt động xã hội của các
tổ chức đoàn, công đoàn, hội học sinh, sinh viên…
Thực chất vai trò của gia đình trong giáo dục thanh niên thực hiện nghĩa vụ
quân sự ở tỉnh Phú Thọ là nâng cao trách nhiệm của các thành viên, mà trước hết
là của các bậc cha mẹ giáo dục cho thanh niên con em mình có nhận thức đúng,
xây dựng ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và thực hiện tốt nghĩa vụ của người
công dân theo yêu cầu của Luật nghĩa vụ quân sự. Góp phần cùng thanh niên cả
nước, cùng với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân bảo vệ vững chắc Tổ quốc
XHCN, qua đó góp phần xây dựng gia đình trở thành tế bào lành mạnh của xã
hội, xây dựng quê hương Phú Thọ giàu đẹp, xứng đáng với truyền thống “Trung
thành - Anh dũng - Chiến thắng’’ trong lịch sử hào hùng của dân tộc và của tỉnh.

Hai là, về giáo dục nâng cao ý thức tự giác cho thanh niên trong chấp
hành Luật nghĩa vụ quân sự. Không dừng lại ở nhận thức, hầu hết các gia đình ở
Phú Thọ luôn coi trọng giáo dục đi đôi với tạo điều kiện và áp dụng các biện
pháp thích hợp, xây dựng ý thức tự giác chấp hành Luật nghĩa vụ quân sự cho
thanh niên con em mình. Từ nguồn đăng ký dự bị động viên đến việc học tập
quân sự do địa phương tổ chức, thực hiện các yêu cầu khám tuyển sức khỏe, gặp
gỡ với cán bộ tuyển quân, đều được các gia đình quan tâm coi trọng. Được sự
động viên giáo dục, tạo điều kiện tốt của gia đình, đại đa số thanh niên tự giác
chấp hành các yêu cầu của Luật nghĩa vụ quân sự, tiến hành đăng ký nguồn dự
bị động viên, tham gia học tập, khám sức khoẻ đầy đủ, đúng kỳ hạn.
Ba là, hầu hết các gia đình động viên kịp thời thanh niên phát huy
truyền thống gia đình, quê hương, yên tâm lên đường, chủ động khắc phục mọi
khó khăn, gian khổ, chấp hành nghiêm mọi điều lệnh, điều lệ chế độ quy định
của Quân đội và đơn vị, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Là một tỉnh
có truyền thống cách mạng, quê hương đất tổ vua Hùng, nhân dân các dân tộc


24
có lòng yêu nước nồng nàn, anh dũng, kiên cường trong đấu tranh chống giặc
ngoại xâm để giữ gìn đất nước. Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc XHCN, nhân dân lao động trong tỉnh luôn kế thừa, phát huy truyền
thống cách mạng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Đây là điều kiện thuận
lợi để các gia đình nâng cao nhận thức cho thanh niên về thực hiện nghĩa vụ
quân sự trong giai đoạn hiện nay. Kết quả khi được hỏi về vấn đề này có 100%
gia đình tại Hạ Hòa, Lâm Thao làm tốt vấn đề này.Thanh niên 100% thực hiện
tốt Luật nghĩa vụ quân sự, hiện tượng đào, bỏ ngũ không còn xảy ra.
Bốn là, các gia đình tỉnh Phú Thọ luôn nhận thức rõ tính chất nguy hại
của tệ nạn xã hội, từ đó đề cao trách nhiệm của mình trong giáo dục, xây
dựng cho thanh niên có động cơ, thái độ trách nhiệm đúng đắn đối với ý thức
thực hiện nghĩa vụ quân sự của thanh niên. Gia đình mà trước hết là các bậc

phương, giáo dục động cơ, thái độ, trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quân sự
cho thanh niên của một số gia đình còn hạn chế như:
Một số gia đình có đời sống khá giả nhờ vào thanh niên là lực lượng lao
động chính làm ra của cải vật chất hoặc các gia đình giàu có thường ít quan
tâm đến giáo dục thanh niên động cơ sẵn sàng tham gia nghĩa vụ quân sự .
Điều này đã dẫn tới tình trạng một bộ phận thanh niên chưa xác định đúng
đắn mục tiêu lý tưởng phấn đấu, hiểu biết về Luật nghĩa vụ quân sự không
đầy đủ, nhất là thanh niên sống ở thị xã, thành phố và một số thanh niên trong
các gia đình buôn bán, gia đình doanh nghiệp. Trong số thanh niên nhập ngũ
năm 2010 của tỉnh Phú Thọ, với 1940 thanh niên trúng tuyển chỉ có 45 thanh
niên là con em các gia đình công chức và gia đình ở đô thị, còn lại 1895 thanh
niên sống ở nông thôn, vùng sâu vùng xa của tỉnh.
Việc quan tâm đến giáo dục động cơ, thái độ, trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc
XHCN cho thanh niên của gia đình chưa thường xuyên. Có gia đình quan niệm
cho con cái họ vào bộ đội là để được rèn luyện trở thành người tốt hoặc do con


26
mình hư hỏng mới cho đi bộ đội, để môi trường quân đội giáo dục thay gia đình,
chứ không thấy được vai trò của gia đình là môi trường đầu tiên rất quan trọng
quyết định đến việc hình thành nhân cách thanh niên. Trao đổi ý kiến với một số
chiến sĩ nhập ngũ năm 2010 ở Trung đoàn 174, Quân khu II, có đồng chí trả lời đi
bộ đội là do tổ chức đoàn hoặc nhà trường động viên, do ham thích…
Hiệu quả giáo dục động cơ, thái độ, trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quân
sự cho thanh niên của các gia đình chưa cao đã dẫn đến tình trạng một số
thanh niên thờ ơ, vô trách nhiệm hoặc trốn tránh nghĩa vụ quân sự, đùn đẩy
trách nhiệm cho người khác. Một bộ phận thanh niên chạy theo lối sống thực
dụng, hưởng thụ, sa đọa, rượu chè, cờ bạc, ma tuý, mại dâm… vi phạm pháp
luật. Trong những năm gần đây, ở Phú Thọ nói riêng và cả nước nói chung, tệ
nạn xã hội và tình trạng vi phạm pháp luật của thanh niên diễn ra ngày càng