Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp em nhận được sự
hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của cô giáo hướng dẫn, sự quan tâm giúp đỡ
nhiệt tình của anh chị khóa trên và bạn bè cùng khóa tham gia học tập và
nghiên cứu ở tổ bộ môn Chủ nghĩa xã hội khoa học,… đã giúp đỡ, động
viên em hoàn thành khóa luân tốt nghiệp “ Vai trò của gia đình trong việc
giáo dục giới tính cho trẻ vị thành niên ở thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ”.
Em xin gửi lời cảm ơn tới thầy giáo TS. Nguyễn Văn Long cùng các
thầy cô trong chuyên ban Chủ nghĩa xã hội khoa học. Các thầy cô đã định
hướng cho em trong việc lựa chọn khóa luận tốt nghiệp và phân công cán
bộ, các thầy cô hướng dẫn.
Em xin gửi lời cảm ơn đặc biệt tới cô giáo TS. Nguyễn Thị Phương
Thủy- người đã hướng dẫn trực tiếp, quan tâm, giảng dạy và đóng góp
những ý kiến quý báu, sửa chữa thiếu sót trong suốt thời gian em thực hiện
khóa luận.
Em cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc tới Hội Liên Hiệp Phụ Nữ thành
phố Việt Trì, Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe sinh sản, Ủy ban Bảo vệ Trẻ
em, Tòa án nhân dân và Công an thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ đã tạo
điều kiên thuận lợi, cung cấp tài liệu có liên quan để em hoàn thành tốt
khóa luận tốt nghiệp này.
Trong quá trình nghiên cứu, do hạn chế về vốn kiến thức, điều kiện
về thời gian có hạn nên khóa luận của em không tránh khỏi hạn chế, thiếu
sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và
các bạn để công trình nghiên cứu sau đạt kết quả cao hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 4 năm 2014
Sinh viên
Dương Thị Thúy Nguyệt
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
MỤC LỤC

1
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
dục gia đình vẫn luôn ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đối với mỗi cá nhân
trong suốt cuộc đời. Giáo dục trong nhà trường và xã hội là rất quan trọng,
tuy nhiên nó chỉ có hiệu quả khi lấy việc giáo dục trong gia đình làm cơ sở.
Thành phố Việt Trì là vùng có điều kiện phát triển kinh tế- xã hội
cao của tỉnh Phú Thọ. Sự phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa dựa trên việc chú trọng đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước mang lại nhiều thành quả cho vùng như đời sống của
nhân dân không ngừng tăng lên, trẻ em được phát triển toàn diện. Bên cạnh
đó là những mặt trái đáng báo động của môi trường xã hội, lối sống thực
dụng của phương Tây, tiếp xúc với văn hóa phẩm độc hại gây ảnh hưởng
xấu đến giới tính của các em. Nhiều gia đình dạy con thì ít mà dỗ con thì
nhiều, hoặc cũng có thể do các bậc cha mẹ ngại khi nói tới vấn đề giới tính
hay thiếu kiến thức về vấn đề giáo dục giới tính cho trẻ cho nên hiệu quả
giáo dục giới tính trong gia đình còn thấp. Cho nên đây chính là vấn đề cần
phải đề cập đến và giải quyết mà tôi nhận thấy khi nghiên cứu tình hình
thực tế ở thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ hiện nay. Để có được những chủ
nhân tương lai của đất nước phát triển toàn diện trên cả 3 mặt thể lực, tâm
lực, trí lực thì đã đến lúc các bậc cha mẹ, các cơ quan chức năng có sự nhìn
nhận đầy đủ, khách quan, chính xác hơn vai trò của việc giáo dục giới tính
cho trẻ vị thành niên trong sự nghiệp giáo dục để đưa ra những giải pháp cụ
thể và thích đáng cho giáo dục gia đình. do đó tôi đã chọn đề tài "Vai trò
của gia đình trong việc giáo dục giới tính cho trẻ vị thành niên ở thành phố
Việt Trì, tỉnh Phú Thọ" làm đề tài khóa luận cho mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Có rất nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của gia đình nói chung
và trong giáo dục giới tính nói riêng đã được công bố. Trong các công trình
ấy phải kể đến:"Giáo dục trong gia đình Mác"của Pê-tréc-nhi-cô-va, do
Nhà xuất bản thanh niên phát hành năm 1977;"Nói chuyện về gia đình"của

Thứ hai, đánh giá thực trạng giáo dục giới tính trong gia đình ở thành
phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ hiện nay và đưa ra những hạn chế cần khắc phục.
Thứ ba, đưa ra một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của gia đình
trong việc giáo dục giới tính ở thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ nói riêng
và đất nước nói chung trong giai đoạn hiện nay.
3
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Khóa luận nghiên cứu vai trò của gia đình trong việc giáo dục giới
tính đối với lứa tuổi vị thành niên đang được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục trong gia đình.
- Phạm vi nghiên cứu:
Vai trò của gia đình trong việc giáo dục giới tính cho trẻ vị thành
niên ở thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay.
5. Phương pháp nghiên cứu
Khóa luận dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam là cơ sở lý
luận nghiên cứu khóa luận.
Khóa luận sử dụng các phương pháp: phân tích, tổng hợp, logic, kết
hợp với phương pháp thu thập tài liệu, đối chiếu, so sánh và sử dụng một số
kết quả điều tra xã hội học hoặc số liệu thống kê của các cơ quan nghiên
cứu, công trình nghiên cứu đã được công bố.
6. Đóng góp của khóa luận
Đề tài làm rõ và sâu sắc hơn về vai trò của gia đình trong việc giáo
dục giới tính đối với trẻ vị thành niên hiện nay.
Đề xuất một số phương hướng và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao
vai trò của gia đình trong việc giáo dục giới tính cho trẻ vị thành niên ở
thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ cũng như các địa phương khác trong thời
kì đổi mới.

cộng đồng gia đình phù hợp với mục đích nghiên cứu của mình, nhưng còn
thiếu vắng một định nghĩa dưới góc độ chính trị- xã hội một cách đầy đủ và
ngắn gọn nhất. Dưới đây là một số định nghĩa về gia đình:
Gia đình là một nhóm người có quan hệ họ hàng cùng sống chung và
có ngân sách chung (Theo UNESCO định nghĩa).[21,269]
Một số học giả nước ngoài đã định nghĩa gia đình như sau:
5
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
Theo Xéc- mai- nơ trong cuốn “ 142 tình huống giáo dục gia đình”
nhà xuất bản Giáo dục 1991 cho rằng: “Gia đình là một nhóm người chung
sống với nhau trong một mái nhà có quan hệ hôn nhân và huyết thống và có
nền kinh tế chung” [1,36].
Gia đình là một nhóm xã hội được quy định bởi ba đặc điểm nổi bật
bắt nguồn từ hôn nhân, bao gồm vợ chồng, con cái phát sinh từ hôn phối
của đôi nam nữ. Tuy nhiên, trong gia đình có mặt của những người họ
hàng, bà con hoặc con nuôi; họ gắn bó với nhau bởi nghĩa vụ và quyền lợi,
có tính chất kinh tế và sự cấm đoán tình dục giữa các thành viên (theo Levi
Straus).
Trong tác phẩm"Nguồn gốc của gia đình của chế độ tư hữu và nhà
nước"Mác- Ăngghen định nghĩa:"Hằng ngày tái sản xuất ra bản thân mình,
co người còn tạo ra những người sinh sôi, nảy nở đó là quan hệ vợ chồng;
cha mẹ với con cái đó là gia đình” [19,42].
Khi bàn về khái niệm gia đình, Liên Hợp Quốc cũng đã nhấn mạnh:
Gia đình là một thể chế có tính toàn cầu, nhưng lại có những hình thức, vai
trò khác nhau và thay đổi từ nền văn minh này sang nền văn minh khác,
dân tộc này sang dân tộc khác. Không có định nghĩa gia đình chung áp
dụng cho mọi thời đại. Hướng tới việc xây dựng gia đình bền vững, tổ chức
UNESCO của Liên Hợp Quốc đã quyết định lấy năm 1994 là năm quốc tế
gia đình và thống nhất khẳng định: Gia đình là một yếu tố tự nhiên và cơ
bản, một đơn vị kinh tế của xã hội. Gia đình được coi như là một giá trị vô

nhấn mạnh: Gia đình là một thể chế có tính toàn cầu nhưng lại có những
hình thức và vai trò khác nhau thay đổi từ nền văn minh này sang nền văn
minh khác, dân tộc này sang dân tộc kia. Do đó, không thể đưa ra một định
nghĩa gia đình chung áp dụng cho mọi thời đại.
Gia đình được hình thành trên cơ sở quan hệ hôn nhân và quan hệ
huyết thống.
Quan hệ hôn nhân là sự liên kết giữa các cá nhân (nam- nữ) theo quy
định của pháp luật hay nhà thờ, nhằm để chung sống với nhau và xây dựng
7
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
gia đình hạnh phúc. Trong xã hội có giai cấp, quan hệ hôn nhân cũng mang
tính giai cấp. Giai cấp thống trị dung pháp luật để điều chỉnh quan hệ hôn
nhân cho phù hợp với ý chí và lợi ích của giai cấp mình.
Quan hệ huyết thống là quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Quan hệ này là
sự tiếp tục và là hệ quả tất yếu của quan hệ hôn nhân chính đáng và hợp pháp.
Ngoài hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết
thống thì còn có quan hệ nuôi dưỡng và quan hệ quần tụ. Quan hệ nuôi
dưỡng là quan hệ hình thành giữa chủ thể và đối tượng được nuôi dưỡng,
họ gắn bó với nhau bởi những quyền lời và nghĩa vụ được dư luận ủng hộ.
Quan hệ quần tụ trong một không gian sinh tồn là những thành viên sống
chung với nhau dưới một mái nhà, kể cả những lúc xa vắng, họ vẫn có
những mối quan hệ khăng khít với chỗ ở, tổ ấm chung của họ.
Do đó, mặc dù trên thế giới mỗi một quốc gia đều có những nền văn
hóa khác nhau, lối sống khác nhau nên có nhiều hình thức, cấu trúc gia
đình khác nhau nên khó có thể đưa ra một định nghĩa hoàn hảo về gia đình
cho mọi nền văn hóa.
Gia đình không chỉ có vai trò to lớn là duy trì nòi giống mà còn là
môi trường nuôi dưỡng nhân cách của con người. Giáo dục gia đình có vị
trí vô cùng quan trọng trong việc đào tạo, nuôi dưỡng, phát triển toàn diện
con người mới cho xã hội. Do đó, không chỉ giáo dục trong nhà trường và

trong công việc, xã hội đã và đang tạo điều kiện phát triển và xây dựng gia
đình mới có đầy đủ phương tiện xã hội hóa con cái, đặc biệt là trẻ em trong
gia đình.
Để cung cấp lực lượng lao động cho xã hội, gia đình không chỉ có
chức năng duy trì nòi giống mà còn thực hiện chức năng giáo dục nhằm
hình thành nhân cách con người, thực hiện quá trình xã hội hóa cá nhân –
đó là quá trình đưa cá nhân vào các quan hệ xã hội. Xã hội hóa cá nhân là
quá trình cá nhân chiếm lĩnh những chuẩn mực xã hội, những giá trị văn
hóa chung của dân tộc trong đó gia đình là môi trường xã hội hóa đầu tiên
và quan trọng cho mọi con người. Xã hội hóa trong gia đình góp phần
9
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
chuyển con người sinh học sang con người xã hội, hình thành nên nhân cách
đầu đời cho mọi đứa trẻ. Thực hiện chức năng này, mọi gia đình phải chú ý
nâng cao trình độ mọi mặt của các bậc cha mẹ. Các thế hệ trong gia đình
phải chuẩn bị đầu đủ các yếu tố vật chất, điều kiện sinh hoạt, tiện nghi của
gia đình, đồng thời phải nâng cao giá trị đạo đức, môi trường tâm lí, tình
cảm, nếp sống, gia phong của gia đình để con cái có điều kiện tiếp nhận,
hình thành những tri thức đầu đời quan trọng của con người. Khi bàn về vấn
đề này nhà Xã hội học P.E Park khẳng định: “ Người ta sinh ra không phải
đã là con người mà chỉ trở thành con người trong giáo dục” [14,49].
Khác với môi trường giáo dục khác, gia đình là nơi gần gũi, yên tâm
nhất của mọi đứa trẻ và mọi thành viên từ khi lọt lòng đến khi trưởng
thành. Hằng ngày, những người thân trong gia đình có thể hiểu hơn ai hết
về cá tính, những ưu nhược điểm, những thiếu hụt, sai lệch trong con cái để
diề chình kịp thời, hoàn thiên nhân cách trẻ. Giáo dục gia đình còn mang
đến những yếu tố có thể phân biệt giới tính, trí lực, sức khỏe, đặc điểm
nhân cách, hoàn cảnh, điều kiện sống của từng cá nhân nên hiệu quả và
chất lượng giáo dục đối với từng cá nhân cao hơn giáo dục nhà trường và
giáo dục xã hội.

đại tới đâu thì cũng không thể nào thay thế được vai trò của giáo dục trong
gia đình.
Giáo dục trong gia đình luôn giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp
giáo dục và đào tạo con người. Nó không thể thiếu trong sự nghiệp phát
triển của xã hội bởi:"Giáo dục gia đình là sự tác động có hệ thống, có mục
đích của những người lớn trong gia đình và toàn bộ nếp sống của gia đình
đứa trẻ” [20,231- 232].
Không nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục gia đình, nên có
thời kì lịch sử chúng ta quan niệm sai lầm khi cho rằng, trong xã hội hiện
đại, chức năng giáo dục trẻ em của gia đình đã được chuyển cho thiết chế
xã hội như nhà trẻ, lớp mẫu giáo và giáo dục phổ thông… Gia đình chỉ có
chức năng sinh để và liên kết tình cảm.
11
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
Sinh con và nuôi dạy con khôn lớn thành người là hai hoạt động
không tách dời nhau trong gia đình, cha mẹ có nghĩa vụ và trách nhiệm
thương yêu, chăm sóc con cái phát triển toàn diện đức, trí, thể, mĩ, lao
động. Thông qua giáo dục gia đình, trẻ em được nhân cách gốc, để hòa
nhập vào xã hội, có hành trang để bước sang môi trường văn hóa rộng hơn.
Giáo dục con cái trong gia đình có vai trò quan trọng trong quá trình
hình thành nên con người xã hội. Chúng ta biết rằng, dù ở thời đại nào thì
việc giáo dục con cái cho nên người mới là cái đích để gia đình hướng tới.
Mọi gia đình để thực hiện tốt các chức năng này khi cha mẹ và những
người thân trong gia đình có trình độ hiểu biết, có văn hóa sống, có thái độ
chính trị tư tưởng tình cảm cao đẹp, thái độ lao động, cách sống, cách kiếm
tiền lành mạnh và phải là tấm gương sáng cho con cái noi theo. Bên cạnh
đó, cha mẹ phải có phương pháp dạy con khoa học, gần gũi con, nắm bắt
tâm lí, tính cách con cái để nâng cao chất lượng giáo dục. Đồng thời, nhà
nước và các tổ chức xã hội không ngừng quan tâm tuyên truyền giáo dục
kiến thức cho các gia đình, cung cấp cho các bậc cha mẹ những kĩ năng cần

hành vi đạo đức; giáo dục thái độ, kĩ năng lao động; giáo dục thể chất; giáo
dục thẩm mĩ; giáo dục giới tính; giáo dục ứng xử trong gia đình… Trong
những nội dung cơ bản ấy giáo dục giới tính hiện nay là nội dung nóng
bỏng và có tầm ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách
của trẻ.
Là cha mẹ nuôi con ai cũng mong muốn con khôn lớn từng ngày-
Thế mà có một"giai đoạn lớn"của con cái nhiều bậc cha mẹ lại lo, ấy là thời
kì con bước vào tuổi dậy thì. Đã có không ít trường hợp thừa lòng yêu
thương con nhưng chỉ thiếu sự hiểu biết về tâm lý và giới tính mà đã xảy ra
nhiều xung đột trong quan hệ cha mẹ và con. Thậm chí rơi vào hoàn cảnh
bất hạnh.
Giáo dục giới tính trong gia đình có ý nghĩa to lớn đối với sự phát
triển tâm lý của con cái trong gia đình, nhất là con cái ở lứa tuổi vị thành
niên. Hiện nay xã hội ngày càng phát triển nên nó dẫn tới sự phát triển sớm
13
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
về giới ở trẻ em. Trước đây trung bình độ tuổi dậy thì của các em là 14- 16
tuổi, tuy nhiên hiện nay trung bình độ tuổi dậy thì của các em là từ 12-14
tuổi, thậm chí có nhiều em 11-12 tuổi đã dậy thì. Không chỉ vậy, chất
lượng cuộc sống ngày càng cao, sự bùng nổ công nghệ thông tin, hệ thống
internet, nhiều phương tiện nghe nhìn như laptop, ipad, máy nghe nhạc,
điện thoại di động hay phim ảnh về cuộc sống gia đình, tình bạn, tình yêu,
quan hệ nam nữ rất nhạy cảm của thế hệ trẻ đang tràn lan trên thị trường
với mức độ khó kiểm soát. Do đó, để trẻ có hiểu biết và kiến thức về giới
tính thì vai trò của toàn xã hội nói chung và của gia đình nói riêng về vấn
đề giáo dục giới tính cho trẻ là rất cần thiết.
Giáo dục giới tính là một bộ phận khăng khít của giáo dục nhân cách,
có ý nghĩa quan trọng trong sự hình thành đạo đức đối với người chưa đến
tuổi trưởng thành. Lênin khi nói về mối liên hệ giáo dục giới tính với nhiệm
vụ giáo dục chung đã chỉ rõ: trong sinh hoạt về giới tính chẳng những biểu

trị của xã hội trong quan hệ giữa những người khác giới, góp phần hoàn
thiện nhân cách con người, có ý nghĩa rất lớn đến nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực, thúc đẩy sự phát triển của xã hội theo hướng văn minh,
tiến bộ.
1.2 TRẺ VỊ THÀNH NIÊN VÀ ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA TRẺ
VỊ THÀNH NIÊN
1.2.1 Khái niệm trẻ vị thành niên
Vị thành niên là một khái niệm chưa được thống nhất. Theo tổ chức
Y tế Thế giới (WHO) lứa tuổi 10- 19 tuổi là độ tuổi vị thành niên. Ở Việt
Nam cũng lấy mức từ 10- 19 tuổi là lứa tuổi vị thành niên. Trẻ em được
luật pháp bảo vệ, chăm sóc giáo dục là dưới 16 tuổi. Về mặt pháp lý vị
thành niên là dưới 18 tuổi. Độ tuổi vị thành niên được chia làm 2 giai đoạn:
- Giai đoạn đầu từ 10- 14 tuổi
- Giai đoạn sau từ 15- 19 tuổi
Đây là lứa tuổi rất đặc biệt bởi là"tuổi không còn là trẻ con nữa
nhưng cũng chưa phải là người lớn”. Tuổi vị thành niên là lứa tuổi đang có
15
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
những sự thay đổi căn bản về dậy thì, về cái tôi cá nhân, có những ham
muốn theo ý thức của riêng mình mà nhiều khi nó lại làm trái ý của các bậc
cha mẹ, làm nhiều việc còn chưa nghĩ được sâu xa và hậu quả của nó như
thế nào cũng chưa lường trước được. Hành động trong giai đoạn này tuy
chỉ diễn ra trong một thời gian không lâu song lại hết sức quan trọng bởi nó
là động lực, là bước tiến để các em trang bị vốn sống cũng như hành trang
bước vào đời và ngược lại nếu như đi lêch lạc sẽ di hại đến sự phát triển
của các em sau này.
Trẻ vị thành niên những người từ 10- 19 tuổi là thời kì phát triển
nhanh về thể chất, tâm sinh lý thẻ hiện ở sự tăng trưởng thể lực và trí tuệ,
tình cảm cảm xúc và khả năng hòa nhập cộng đồng. Là một động lực cơ
bản rất quan trọng trong Tuyên bố Thiên niên kỉ do đó đầu tư vào trẻ vị

của chúng ta nhằm giải quyết các thách thức lớn của thời đại: biến đổi khí
hậu, bất ổn định kinh tế, đô thị hóa và di cư bùng nổ, HIV/AIDS, các
khủng hoảng nhân đạo được tăng lên về tần suấtvà mức độ nghiêm trọng.
Để có thể giải quyết các hậu quả ấy trẻ vị thành niên cần được đối xử như
những đối tác bình đẳng, và cần được trang bị kĩ năng, năng lực và hiểu
biết phù hợp.
Cuối cùng, mặc dù trẻ vị thành niên thường được gọi là"thế hệ tương
lai”, nhưng chúng ta không nên quên rằng các em cũng là một phần đáng
kể của thế hệ công dân toàn cầu hiện tại- đang sống, lao động, đóng góp
cho gia đình, cộng đồng, xã hội và nền kinh tế. Không kém gì trẻ em, trẻ vị
thành niên cũng xứng đáng được công nhận, được bảo về và chăm sóc,
được sử dụng các hằng hóa và dịch vụ thiết yếu, được tạo cơ hội và hỗ trợ.
Thực tế là trong một số hoàn cảnh- đặc biệt liên quan đến những
nguy cơ trong công tác bảo về trẻ em như tảo hôn, khai thác tình dục vì
mục đích thương mại, và vi phạm pháp luật thì trong số tất cả các trẻ em
dưới 18 tuổi, trẻ vị thành niên có thể là đối tượng có nhu cầu được bảo vệ
và hỗ trợ lớn nhất để giải quyết đáng kể các vấn đề bạo lực, lạm dụng bóc
lột trẻ em và phụ nữ.
17
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
Vì những lí do kể trên nên tất cả chúng ta phải hành động ngay lúc
này, chúng ta sẽ có thể nuôi dưỡng một thế hệ được trao quyền để thực
hiện quyền của chính mình, đặt nền móng cho một thế giới hòa bình hơn, vị
tha hơn và bình đẳng hơn, trong đó mỗi thế hệ trẻ em tiếp nối đều có thể có
cuộc sống tốt đẹp hơn.
1.2.2 Một số đặc điểm tâm sinh lý của trẻ vị thành niên
Tuổi vị thành niên là giai đoạn phát triển đặc biệt và là thời kì
chuyển tiếp từ tuổi thơ ấu lên tuổi trưởng thành với những đặc trưng phát
triển về thể chất, cảm xúc và sự phát triển về xã hội. Cụ thể:
* Sự phát triển về thể chất.

niên là tất yếu. Ngay trong sự phát triển tâm sinh lý, các em gái xuất hiện
hiện tượng kinh nguyệt và các em nam xuất hiện hiện tượng xuất tinh, nổi
mụn trứng cá thì đa số các em đều bối rối, lo lắng và tự ti. Điều này là do
các em chưa có sự chuẩn bị về mặt tâm lý hay những hiện tượng tự nhiên
đó các em đều không biết xử lý như thế nào. Bên cạnh khả năng tư duy cụ
thể về sự vật hiện tượng của các em thì lúc này cũng xuất hiện khả năng tư
duy trìu tượng, suy nghĩ và hành động theo ý muốn chủ quan của bản thân
trong tình cảm. Có những tình cảm, cảm xúc tốt đẹp khi nhận ra sự thích
thú, hay niềm vui cũng như nỗi buồn, biết cảm thông chia sẻ với mọi người
xung quanh. Tuy nhiên có những tình cảm, cảm xúc thờ ơ, lạnh nhạt, cư xử
và hành động theo lí trí. Do đó, trẻ cần được giáo dục một cách chủ động,
vừa có sự hướng dẫn cụ thể trong môi trường giáo dục gia đình, nhà trường
và ngoài xã hội nhưng cũng phải có sự trao đổi tôn trọng dành cho người
lớn để trẻ điều khiển cảm xúc của mình.
Ở tuổi vị thành niên, nhiều em có xu hướng coi"mình là người
lớn"và muốn"làm người lớn”. Nhiều khi các em ăn mặc theo ý muốn, tự kết
bạn với nhau, thần tượng những ca sĩ diễn viên nước ngoài theo trào lưu xã
hội. Đôi khi không m uốn đi chung cùng cha mẹ hay cãi lại cha mẹ và thậm
chí ít giao tiếp với cha mẹ. Các em còn tiếp xúc và nghe lời của bạn bà hơn
là lời nói của cha mẹ.
19
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
Ngoài ra, tuổi vị thành niên còn có sự rung động trước tình bạn khác
giới và đôi khi các em lầm tưởng đó là sự rung động về tình yêu. Khi các em
rơi vào trường hợp này thường hay ảo tưởng, xao nhãng chuyện học hành,
sức khỏe giảm sút và còn có những ý nghĩ trái với pháp luật. Nếu như cha
mẹ và thầy cô can thiệp một cách thô bạo thì không những không giúp các
em ý thức được tình cảm của mình mà các em còn tự ái, xa lánh mọi người
xung quanh. Vì thế cha mẹ hãy tiếp xúc thường xuyên và trao đổi như những
người bạn với các em về vấn đề này đồng thời để các em rèn luyện kĩ năng

mình sau này.
Trẻ vị thành niên có hình dáng người lớn nhưng chưa phải là người
lớn. Các em còn phụ thuộc vào cha mẹ và những người thân trong gia đình,
cha mẹ quyết định nội dung và hoạt động của họ. Đa số các em là học sinh
ngồi trên ghế nhà trường, việc tham gia vào lao động sản xuất chỉ xuất hiện
ở một số bộ phận nhỏ nhưng phải xem xét hậu quả kinh tế và góc độ giáo
dục. Do vậy, cha mẹ phải tạo điều kiện cho việc xây dựng một phương thức
sống mới phù hợp với trình độ phát triển chung của vị thành niên, bằng
cách khuyến khích hành động có ý thức trách nhiệm riêng của vị thành niên
và khuyến khích sự giáo dục lẫn nhau trong tập thể vị thành niên mới lớn.
Ví dụ như vị trí trong gia đình của các em được thay đổi, các em được xem
như là các thành viên tích cực của gia đình, có thể làm một số công việc cụ
thể để phụ giúp cha mẹ như (dọn dẹp nhà cửa, trông em, nấu cơm, lao động
tự phục vụ bản thân). Ở vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa nhiều em
phải ngoài việc đi học thời gian rảnh tham gia lao động thực sự. Nhìn
chung các em ý thức được vị thế mới của mình trong gia đình và thực hiện
nó một cách tích cực.
Đời sống của các em cũng được thay đổi, nhiều hoạt động của gia
đình và nhà trường giúp các em có thái độ độc lập và tích cực hơn, thỏa
mãn nhu cầu giao tiếp và mở mang thêm kiến thức kinh nghiệm sống hơn.
Nhờ đó ý thức xã hội của các em được nâng cao.
21
Dương Thị Thúy Nguyệt Khóa luận tốt nghiệp
Trẻ vị thành niên- những công dân tương lai của đất nước, do vậy
việc giáo dục trẻ vị thành niên như thế nào có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội
hiện tại và tương lai. Vì vậy quan tâm tới giáo dục cho trẻ vị thành niên là
quan tâm tới không chỉ bản thân trẻ vị thành niên mà còn là quan tâm tới
tương lai của gia đình, xã hội.
1.3 NỘI DUNG GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO TRẺ VỊ THÀNH NIÊN
TRONG GIA ĐÌNH.

hai giới; giáo dục trẻ có nhu cầu, nguyện vọng và hành động phù hợp với
những tiêu chuẩn đạo đức của xã hội; từ đó trẻ có thái độ kiên quyết chống
những hành vi buông thả trong quan hệ tình yêu, tình dục, coi thường các
giá trị đạo đức. Cụ thể:
Thứ nhất, giáo dục những kiến thức về sự phát triển tâm sinh lí của
giới nam và giới nữ
Cha mẹ là những người dẫn đường chỉ lối cho các em có hành trang
tri thức bước vào đời, gia đình là môi trrường giáo dục gần gũi nhất và là
môi trường giáo dục đầu tiên của các em. Do đó, để trẻ vị thành niên có
những hiểu biết về vấn đề giới tính cũng như giúp các em nắm bắt cấu tạo
cơ quan sinh dục, tuổi dậy thì, sinh sản và sức khỏe sinh sản vị thành niên
cha mẹ không chỉ trao đổi trực tiếp với các em, hay cho các em tham gia
vào những lớp giáo dục kĩ năng sống dể trẻ vị thành niên nhận ra sự thay
đổi của cơ thể, kiến thức giới tính trẻ vị thành niên tránh được hành vi lệch
chuẩn, mặt trái của nền kinh tế thi trường hiện nay.
Trước hết, cha mẹ có thể hướng dẫn cho trẻ vị thành niên cấu tạo
chức năng cơ quan sinh dục nam và cơ quan sinh dục nữ.
Cấu tạo cơ quan sinh dục nam:
Dương vật là cơ quan đặc biệt của bộ phận sinh dục nam. Đây là bộ
phận đa năng, vừa dùng để tiểu tiện vừa có chức năng sinh dục. Dương vật
rất nhạy cảm, đặc biệt là ở quy đầu (đầu dương vật) tập trung số dây thần
kinh lớn nhất trong cơ thể. Bình thường dương vật chưa cương cứng dài
khoảng 5,5 đến 9cm. Khi cương cứng, kích thước trung bình của dương vật
23