BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Chính trị quốc gia
Hệ thống chính trị
Hội đồng nhân dân
Mặt trận Tổ quốc
Quy chế dân chủ
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc
Ủy ban nhân dân
Xã hội chủ nghĩa
Chữ viết tắt
CTQG
HTCT
HĐND
MTTQ
QCDC
UBMTTQ
UBND
XHCN
MỤC LỤC
Tran
MỞ ĐẦU
g
3
Chương 1
32
52
Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi trong thực hiện dân chủ
2.2.
ở cơ sở hiện nay
Một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò của Mặt trận
52
Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi trong thực
hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
58
82
84
89
3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Dân chủ, theo cách nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh có nghĩa là dân làm
chủ, dân là chủ. Nhà nước ta là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân
thì ở đó việc triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở sẽ có nhiều biểu hiện yếu
kém, quyền làm chủ của nhân dân bị hạn chế.
Trong những năm qua, thực hiện công cuộc đổi mới, phấn đấu xây
dựng tỉnh Quảng Ngãi thành một tỉnh công nghiệp cơ bản theo hướng hiện đại
vào năm 2020, MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi cùng các tổ chức
thành viên bước đầu thực hiện có hiệu quả dân chủ ở cơ sở, góp phần hoàn
thành các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa
phương. Mặt trận đã thường xuyên tuyên truyền, phổ biến những chủ trương,
chính sách mới của Đảng, pháp luật của Nhà nước nói chung, về dân chủ ở cơ
sở nói riêng cho đội ngũ cán bộ Mặt trận và đông đảo nhân dân. Nhân dân đã
được tham gia trực tiếp bàn bạc và quyết định những vấn đề liên quan trực
tiếp đến quyền và lợi ích của công dân. Hoạt động giám sát và phản biện xã
hội được thực hiện có hiệu quả. Theo Báo cáo kết quả đánh giá điều tra về vai
trò của MTTQ Việt Nam trong thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (Điều
tra tại 6 tỉnh: Quảng Ngãi, Gia Lai, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Ninh Bình, Hà
Giang) của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (3/2012),
MTTQ Việt Nam có vai trò quan trọng hơn so với nhiều tổ chức thành viên
khác trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và được nhân dân tin tưởng nhiều hơn.
Tuy nhiên, vai trò của MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi trong
thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay vẫn còn nhiều bất cập. Nhận thức của một
bộ phận cán bộ Mặt trận và đông đảo nhân dân về dân chủ và thực hiện dân
chủ ở cơ sở còn nhiều hạn chế. Hoạt động giám sát, phản biện của Mặt trận
5
trên một số nội dung vẫn còn bất cập. Nội dung và phương thức hoạt động của
Mặt trận chưa hiệu quả, đôi khi còn mang tính hình thức trong thực hiện dân
chủ ở cơ sở. Sự phối hợp giữa Mặt trận với chính quyền và các tổ chức thành
viên khác có lúc chưa chặc chẽ và thống nhất. Việc đào tạo, bồi dưỡng, sử
dụng và đãi ngộ đội ngũ cán bộ Mặt trận ở cơ sở còn nhiều điểm bất hợp lý.
do TS. Nguyễn Quốc Phẩm chủ nhiệm, Nxb CTQG, H. 2000; Trần Đức Luân
(2006), “Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Hà Nam trong thực hiện dân chủ xã hội
chủ nghĩa hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị; Phạm Văn
Hiền (2009), “Thực hiện dân chủ ở nông thôn tỉnh Hải Dương hiện nay”, Luận
văn thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị.
Từ các sách, công trình nghiên cứu trên cho thấy, thông qua việc khảo
sát một số vùng, địa phương, các tác giả đã phân tích một cách sâu sắc nội
dung lý luận và thực tiễn thực hiện dân chủ ở cơ sở, trực tiếp là QCDC ở cở
sở; làm rõ vai trò của các bộ phận trong HTCT đối với việc thực hiện dân chủ ở
cơ sở. Trên cơ sở đó, các tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản để thực hiện
dân chủ ở cơ sở ở nước ta hiện nay, trực tiếp là nhân dân thực hiện quyền lực
của mình thông qua Nhà nước và các tổ chức đoàn thể quần chúng.
Các bài viết, bài báo liên quan đến thực hiện dân chủ ở cơ sở có: “Gắn
việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở với củng cố chính quyền cơ sở” của
Thủ tướng Phan Văn Khải, Tạp chí Quốc phòng toàn dân số 1 (2002); “Thực
hiện dân chủ ở cơ sở trong quá trình đổi mới: thành tựu, vấn đề và giải
pháp” của Phạm Ngọc Quang, Tạp chí Lý luận chính trị, số 3 (2004); “Tiền
Giang đẩy mạnh thực hiện quy chế dân chủ đi đôi với xây dựng MTTQ cơ sở
vững mạnh” của Tống Văn Bé Hai, Tạp chí mặt trận, số 47 (2009);... Các bài
viết của các tác giả nhằm sơ kết, đánh giá thực hiện dân chủ ở cơ sở; phân
tích, chỉ ra được những cơ sở lý luận và thực tiễn khoa học, những điều kiện
7
thuận lợi và khó khăn, những bài học kinh nghiệm và giải pháp để thực hiện
có hiệu quả dân chủ ở cơ sở.
Riêng ở tỉnh Quảng Ngãi, đã có một số văn bản, chỉ thị của Tỉnh ủy,
UBND tỉnh về triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở; các báo cáo tổng kết,
đánh giá công tác thực hiện QCDC ở cơ sở, Pháp lệnh về thực hiện dân chủ ở
xã, phường, thị trấn của Ban chỉ đạo tỉnh ủy, của các tổ chức chính trị - xã
việc thực hiện dân chủ, đồng thuận xã hội và đại đoàn kết toàn dân tộc” của
Phan Xuân Sơn và Nguyễn Thị Lan, Tạp chí mặt trận, số 75 (01-2011);
“Giám sát và phản biện xã hội là cơ chế quan trọng để Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam phát huy dân chủ, tham gia xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa” của Trần Ngọc Nhẫn, Tạp chí mặt trận, số 88 (02-2011). Các bài viết
đã khái quát vai trò, phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam trong
những nhiệm vụ cụ thể: giám sát, phản biện, xây dựng sự đồng thuận xã hội,
xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân… đồng thời nhấn mạnh các cách thức,
cơ chế thực hiện dân chủ XHCN của nhân nhân thông qua MTTQ.
Ngoài ra còn có đề tài khoa học cấp bộ 2001-2002: “Phát huy vai trò của
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở” của
một số Viện nghiên cứu và trường đại học, do Đỗ Duy Thường chủ nhiệm. Đây
là đề tài được triển khai dưới dạng đề án trên cơ sở tổng kết 3 năm việc thực
hiện QCDC (1998-2001), nhằm đáp ứng nhu cầu chỉ đạo thực tiễn của MTTQ
Trung ương và hướng dẫn công tác hàng ngày của MTTQ cơ sở trong việc
tham gia thực hiện QCDC. Đề tài này đã bước đầu giải quyết những vấn đề cơ
bản về quan điểm của Đảng ta đối với việc MTTQ tham gia thực hiện QCDC,
thực trạng 3 năm MTTQ Việt Nam tham gia thực hiện QCDC và một số giải
pháp nhằm phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam trong việc thực hiện QCDC.
Nhìn chung các công trình trên đã đề cập đến vai trò của Mặt trận như
một thiết chế chính trị - xã hội, một phương thức tập hợp lực lượng của Đảng
và Nhà nước, một phương thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân. Tuy
9
nhiên, chưa có một công trình khoa học nào dành riêng nghiên cứu một cách
cơ bản, toàn diện và có hệ thống về vai trò của MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh
Quảng Ngãi trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay. Vì vậy, đề tài mà tác
giả đã lựa chọn là đề tài độc lập, không trùng lặp với các luận văn, luận án,
công trình khoa học đã được công bố.
* Phương pháp nghiên cứu: Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy
vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử với nguyên tắc khách quan, toàn diện,
lịch sử, cụ thể và phát triển, tác giả sử dụng một số phương pháp cơ bản như:
phương pháp phân tích, tổng hợp, tổng kết thực tiễn, kết hợp lịch sử với lôgíc,
thống kê, khảo sát thực tiễn, điều tra xã hội học và phương pháp chuyên gia.
6. Ý nghĩa của đề tài
* Ý nghĩa lý luận: Đề tài góp phần luận giải những vấn đề lý luận cơ
bản về vai trò của MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi trong thực hiện
dân chủ ở cơ sở; cung cấp những luận cứ khoa học cho MTTQ Việt Nam nói
chung, MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi nói riêng nghiên cứu, vận
dụng phát huy vai trò của mình trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.
* Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả của đề tài có thể dùng làm tài liệu tham
khảo cho các cán bộ là thành viên của MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng
Ngãi và các địa phương có điều kiện tương tự trong việc thực hiện chủ trương
của Đảng và Nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, có thể sử
dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu và giảng dạy những vấn đề có
liên quan đến HTCT XHCN, dân chủ XHCN, vai trò của MTTQ Việt Nam ở
các nhà trường trong và ngoài quân đội.
7. Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.
11
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA
MẶT TRẬN TỔ QUỐC VIỆT NAM CẤP XÃ TỈNH QUẢNG NGÃI
TRONG THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ HIỆN NAY
1.1. Thực hiện dân chủ ở cơ sở và vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt
độc lập dân tộc và đấu tranh cho CNXH. Điều đó cũng có nghĩa là, sự thiết
lập và từng bước hoàn thiện nền dân chủ ở Việt Nam không gì khác hơn là
nền dân chủ XHCN. Bản chất của nền dân chủ XHCN ở nước ta là chế độ xã
hội của dân, do dân, vì dân. Trong nền dân chủ ấy, quyền lực Nhà nước thuộc
về giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Quyền lực này được đảm bảo
bằng sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam - chính đảng của giai cấp
công nhân và nhân dân lao động. Quyền công dân và quyền con người được
bảo vệ nhất quán trong luật pháp và trong thực tế đời sống. Đó là nền dân chủ
mang bản chất tốt đẹp, nhân đạo, tiến bộ. Quyền dân chủ của nhân dân được
thể hiện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Dân chủ ở nước ta được thực thi, đảm bảo và phát huy bằng nhiều biện
pháp; được thực hiện ở tất cả các cấp, các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy
nhiên, do đặc điểm của cơ sở, nên việc thực hiện dân chủ ở đây có vị trí đặc
biệt quan trọng. Vì cơ sở là đơn vị ở cấp dưới cùng, nơi trực tiếp thực hiện các
hoạt động như sản xuất, công tác... của một hệ thống tổ chức, trong quan hệ
với các bộ phận lãnh đạo cấp trên [40, tr.209]. Căn cứ vào việc phân bổ dân
cư và vùng lãnh thổ thành đơn vị hành chính thì chính quyền cấp xã và cấp
tương đương (phường, thị trấn) là chính quyền cấp cơ sở. Đây là cấp chính
quyền gần dân nhất, tiếp nhận và trực tiếp triển khai thực hiện các chủ trương,
đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; đồng thời theo dõi,
13
giám sát, kiểm tra việc công dân thực hiện các nghĩa vụ, pháp luật. Đây cũng
là nơi nhân dân thể hiện vai trò làm chủ của mình. Hồ Chí Minh đã khẳng
định “nền tảng của mọi công tác là cấp xã”, “cấp xã là gần gũi dân nhất, là
nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong
xuôi”. Có thể nói cơ sở là “chiếc cầu nối” giữa Dân với Đảng, là cái “vi mô”
nhưng thực chất là cái “vĩ mô” thu nhỏ.
Với ý nghĩa đó, dân chủ ở cơ sở là quyền làm chủ của người dân được tiến
đỡ, dân ủng hộ và bảo vệ. “Công việc đều phải bàn bạc với xã viên, cán bộ
không được quan liêu, mệnh lệnh. Tài chính phải công khai, tuyệt đối không
được tham ô, lãng phí” [29, tr.195]. Theo đó, thực hiện dân chủ ở cơ sở là hoạt
động có tổ chức của chính quyền, đoàn thể nhằm phát huy quyền làm chủ của
nhân dân trong các hoạt động của cơ quan, đơn vị hoặc địa phương.
Ngày nay ở nước ta đang thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn,
dân làm, dân kiểm tra” là thể hiện tư tưởng của Hồ Chí Minh. Từ Đại hội
VI, Đảng ta đã chủ trương thực hiện có nề nếp phương châm này và chủ
trương đó ngày càng được thực tế kiểm nghiệm tính cần thiết khách quan.
Do đó, Đảng ra chủ trương “thực hiện dân chủ trên các lĩnh vực chính trị,
kinh tế, văn hoá, xã hội ở tất cả các cấp, các ngành” [11, tr.45], đảm bảo đầy
đủ những điều kiện thuận lợi để nhân dân thực sự là chủ nhân chân chính
của đất nước. Điều 11của Hiến pháp 1992 nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam quy định: “Công dân thực hiện quyền làm chủ ở cơ sở của mình
bằng cách tham gia công việc của Nhà nước và xã hội, có trách nhiệm bảo
vệ của công, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, giữ gìn an ninh
quốc gia và trật tự, an toàn xã hội, tổ chức đời sống công cộng”.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành TW Đảng khóa VIII nêu:
“… thực hiện từng bước chế độ dân chủ trực tiếp, trước hết là ở cấp cơ sở”.
15
Từng bước thể chế hóa dân chủ ở cơ sở, tháng 2 năm 1998, Ban Chấp hành
TW Đảng ra Chỉ thị 30-CT/TW “Về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ
ở cơ sở”. Từ đây phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra bước
đầu được cụ thể hóa, và thuật ngữ thực hiện dân chủ ở cơ sở được chính thức
sử dụng trong các văn kiện của Đảng và Nhà nước ta.
Năm 2002, Đảng ta thông qua Nghị quyết TW 5 (khóa IX) về Đổi mới
và nâng cao chất lượng hoạt động của HTCT cơ sở xã, phường, thị trấn.
Với Nghị quyết này, vị trí, vai trò của cơ sở được xác định và nhấn mạnh.
góp phần tích cực vào sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,
văn minh theo định hướng XHCN. Thực hiện dân chủ ở cơ sở được thực hiện
thông qua hai hình thức chủ yếu là dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện,
trong đó dân chủ trực tiếp có ý nghĩa quyết định.
* Thực hiện dân chủ ở cơ sở tỉnh Quảng Ngãi hiện nay
Vài nét về đặc điểm, tình hình tỉnh Quảng Ngãi
Tỉnh Quảng Ngãi nằm ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ, tựa vào dãy
Trường Sơn, hướng ra biển Đông, phía Bắc giáp Quảng Nam, phía Nam giáp
Bình Định, phía Tây Nam giáp Kon Tum. Tỉnh Quảng Ngãi có diện tích tự
nhiên 5.131,5 km2, có nhiều núi đồi cao, gò, thung lũng và biển chia làm các
miền riêng biệt. Các vùng miền núi, hải đảo có điều kiện tự nhiên, xã hội hết
sức khó khăn (huyện Ba Tơ, Sơn Tây, huyện đảo Lý Sơn)... Địa bàn hành
chính có 14 huyện, thành phố, trong đó có 1 thành phố, 6 huyện đồng bằng ven
biển, 6 huyện miền núi và 1 huyện đảo. Tỉnh Quảng Ngãi có 184 đơn vị hành
chính cấp xã - gồm 114 xã đồng bằng, 67 xã miền núi, 3 xã đảo [Phụ lục 2].
Quảng Ngãi có số dân trên 1,2 triệu người, mật độ dân số 236
người/km2. Trên địa bàn tỉnh hiện có 25 dân tộc đang sinh sống; các dân tộc
có sự chênh lệch khá lớn về số dân, mặt bằng dân trí, trình độ phát triển kinh
tế - xã hội [Phụ lục 3]. Dân tộc kinh sinh sống chủ yếu ở các xã thuộc vùng
17
đồng bằng, ngược lại các dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu ở các xã miền
núi, bãi ngang, hải đảo. Vì vậy, khi xác định nội dung, phương thức thực hiện
dân chủ ở cơ sở phải chú ý vận dụng phù hợp với từng địa phương, tránh dập
khuôn, máy móc theo một mô hình thực hiện dân chủ ở cơ sở chung chung.
Phát huy truyền thống cách mạng của nhân dân tỉnh Quảng Ngãi, cùng
với việc nêu cao ý thức tự lực, tự cường, chịu khó và sáng tạo, Đảng bộ và
nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã và đang đạt nhiều thành tựu quan trọng trong
công cuộc xây dựng và phát triển tỉnh nhà. Năm 2012, tổng sản phẩm trong
và trách nhiệm của các thành tố thuộc HTCT cơ sở trên địa bàn tỉnh trong tổ
chức thực hiện các nội dung dân chủ ở cơ sở. Thông qua đó, phát huy quyền
làm chủ của nhân dân, động viên sức mạnh vật chất và tinh thần to lớn của
nhân dân trong phát triển kinh tế, ổn định chính trị - xã hội, nâng cao đời sống
vật chất và tinh thần của nhân dân, xây dựng và cũng cố HTCT cơ sở trong
sạch vững mạnh, góp phần xây dựng tỉnh Quảng Ngãi văn minh, giàu đẹp.
Nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở tỉnh Quảng Ngãi là toàn diện trên tất
cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, được thực hiện một cách trực tiếp, sinh
động, liên tục đối với các thành phần khác nhau trong xã hội thông qua thể
chế của Nhà nước. Thực hiện dân chủ ở cơ sở tỉnh Quảng Ngãi hiện nay được
thể hiện tập trung trong quá trình thực hiện QCDC và Pháp lệnh về thực hiện
dân chủ ở xã, phường, thị trấn mà nội dung khái quát, cụ thể của nó là thực
hiện những quyền dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. “Biết”, “bàn”,
“làm”, “kiểm tra” ở đây đặt trong mối quan hệ với đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước; chủ trương, chính sách của tỉnh cũng như
từng địa phương trong tỉnh Quảng Ngãi.
20
“Dân biết” ở đây là quyền được thông tin một cách đầy đủ và trung thực
về đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; các quyết định,
quy định, các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến việc làm, quyền lợi
và nghĩa vụ công dân trên địa bàn; nội dung các chủ trương, kế hoạch phát
triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ngãi, của chính quyền địa phương.
Thông qua đó, dân biết được quyền và nghĩa vụ của mình, và là cơ sở để bàn,
để làm và kiểm tra.
“Dân bàn” là một khái niệm để chỉ quyền tham gia ý kiến, nói lên
nguyện vọng của nhân dân ở các xã trong tỉnh với việc thực hiện các chỉ tiêu
kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương; trong xây dựng hương ước, quy ước
ở địa phương. Bàn để đi đến những quyết định trực tiếp; bàn để thực hiện; bàn
1.1.2. Nội dung vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh
Quảng Ngãi trong thực dân chủ ở cơ sở hiện nay
* Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp xã hội
rộng rãi; là một bộ phận của HTCT của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam do
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân
dân, đại diện quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, tập hợp, vận
động, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, phát huy quyền làm chủ của
nhân dân; là nơi hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động của các thành
viên góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất
nước. Từ khi ra đời đến nay, MTTQ Việt Nam luôn là thành viên chiến lược
của HTCT và có vai trò ngày càng to lớn trong sự nghiệp cách mạng XHCN
hiện nay. Đánh giá vai trò của MTTQ Việt Nam, Đảng ta khẳng định: “MTTQ
Việt Nam, các đoàn thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đoàn
22
kết toàn dân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích của
các đoàn viên, hội viên, thực hiện dân chủ và xây dựng xã hội lành mạnh, tham
gia xây dựng Đảng, Nhà nước, giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng, quyền
và nghĩa vụ công dân, tăng cường mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng, Nhà
nước” [14, tr.86]. Đặc trưng của HTCT nước ta mang bản chất giai cấp công
nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc. Mục tiêu, cương lĩnh và nguyên tắc
hoạt động của MTTQ đều thể hiện đậm nét đặc trưng này.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi là một bộ phận của
HTCT cơ sở tỉnh Quảng Ngãi; là cơ quan Mặt trận cấp cuối cùng trong hệ
thống tổ chức Mặt trận của tỉnh, được thiết lập ở các xã, phường, thị trấn trong
tỉnh, tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc và Điều lệ của MTTQ Việt Nam.
động đóng trên địa bàn… Có thể nhận thấy rằng, đây là đội ngũ có mặt bằng
trình độ học vấn cao, có uy tín và sự tín nhiệm của nhân dân ở địa phương.
Tính chất, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi
Tính chất: MTTQ Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi là một tổ chức liên
minh chính trị trong HTCT cơ sở tỉnh Quảng Ngãi, hiệp thương dân chủ trên cơ
sở tự nguyện và tôn trọng tính độc lập của mọi thành viên, phấn đấu thực hiện
mục tiêu chung là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. MTTQ
Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi là nơi tuyên truyền, vận động các tầng lớp
nhân dân thực hiện nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an
ninh ở địa phương; là phương thức tập hợp, tổ chức quản lý quần chúng, tạo
thống nhất về nhận thức và hành động của toàn bộ HTCT cơ sở; là tổ chức của
quần chúng, đại diện cho ý chí, tiếng nói của quần chúng ở địa phương.
Nhiệm vụ: Căn cứ vào Điều lệ MTTQ Việt Nam, MTTQ Việt Nam cấp
xã tỉnh Quảng Ngãi có nhiệm vụ tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết và sự
đồng thuận xã hội ở địa phương; phối hợp hoạt động với các thành tố khác
24
trong HTCT cơ sở nhằm tuyên truyền, vận động nhân dân trên địa bàn phát
huy quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước; tham gia giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt
động của các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức, cá nhân ở địa phương về các
vấn đề liên quan đến lợi ích của nhân dân; tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân
dân trên địa bàn để phản ánh, kiến nghị với Đảng và Nhà nước; tham gia xây
dựng và củng cố chính quyền cơ sở; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính
đáng của nhân dân địa phương; tham gia phát triển tình hữu nghị, hợp tác
giữa nhân dân tỉnh Quảng Ngãi với nhân dân các tỉnh khác và bạn bè quốc tế.
* Nội dung vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng
Ngãi trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tỉnh Quảng Ngãi và thực hiện dân
về thực hiện dân chủ ở cơ sở; về quyền làm chủ của nhân dân - thông qua dân
chủ trực tiếp, dân chủ đại diện và dân chủ tự quản. Từ đó góp phần nâng cao
nhận thức của nhân dân trên địa bàn về vị trí, vai trò to lớn của việc thực hiện
dân chủ đối với các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng an ninh ở địa phương; nhận thức sâu sắc hơn về vai trò và trách nhiệm, nghĩa
vụ và quyền hạn của từng công dân trong các hoạt động chính trị - xã hội; tạo
điều kiện để nhân dân sử dụng đúng quyền và trách nhiệm của mình theo
pháp luật. Đồng thời Mặt trận còn phối hợp trong tuyên truyền, phổ biến, tổ
chức đoàn viên, hội viên học tập, quán triệt các quan điểm, chủ trương, chính
sách của Đảng, Nhà nước ta về dân chủ, thực hiện dân chủ ở cơ sở, trong đó
có Chỉ thị 30 ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị và Pháp lệnh số 34 năm 2007
của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam; đặc biệt giáo dục đoàn viên, hội
viên gương mẫu thực hiện và vận động nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở.