BÀI TẬP PHẢN ỨNG ESTE HÓA VÀ ĐIỀU CHẾ ESTE
(Có lời giải chi tiết)
Câu 1: Cách nào sau đây dùng để điều chế etyl axetat ?
A. Đun hồi lưu hỗn hợp etanol, giấm và axit sunfuric đặc.
B. Đun hồi lưu hỗn hợp axit axetic, rượu trắng và axit sunfuric.
C. Đun hỗn hợp etanol, axit axetic và axit sunfuric đặc trong cốc thuỷ tinh chịu nhiệt.
D. Đun hồi lưu hỗn hợp etanol, axit axetic và axit sunfuric đặc.
Câu 2: Khi cho axit axetic phản ứng với axetilen ở điều kiện thích hợp ta thu được
este có công thức là
A. CH2=CH-COOCH3.
B. CH3COOCH=CH2.
C. CH3COOCH2CH3.
D. HCOOCH2CH3.
Câu 3: Este phenyl axetat CH3COOC6H5 được điều chế bằng phản ứng nào ?
A. CH3COOH + C6H5OH (xt, to).
B. CH3OH + C6H5COOH (xt, to).
C. (CH3CO)2O + C6H5OH (xt, to).
D. CH3OH + (C6H5CO)2O (xt, to).
Câu 4: Cho phản ứng este hóa : RCOOH + R’OH ↔ R-COO-R’ + H2O
Để phản ứng chuyển dịch ưu tiên theo chiều thuận người ta thường :
A. Dùng H2SO4 đặc để hút nước và làm xúc tác.
B. Chưng cất để tách este ra khỏi hỗn hợp phản ứng.
C. Tăng nồng độ của axit hoặc ancol.
D. Tất cả đều đúng.
Câu 5: Phát biểu nào sau đây không đúng ?
A. Sản phẩm của phản ứng giữa axit và ancol luôn là este
B. Vinyl axetat không phải là sản phẩm của phản ứng este hóa
C. Phản ứng cộng axit axetic với axetilen thu được este
D. Phản ứng este hóa là phản ứng thuận nghịch
Câu 6: Đun nóng hỗn hợp gồm glixerol cùng axit axetic và axit propionic, (xúc tác
H2SO4 đặc) thì sốTrieste tối đa thu được là:

- Phần 2 được este hoá hoàn toàn vừa đủ thu được 1 este, đốt cháy este này thu được
khối lượng H2O là:
A. 1,8g
B. 3,6g
C. 5,4g
D. 7,2g
Câu 11: Cho 30 gam axit axetic tác dụng với 92 gam ancol etylic có mặt H2SO4 đặc.
Khối lượng este thu được khi hiệu suất phản ứng 60% là
A. 26,4 gam.
B. 27,4 gam.
C. 28,4 gam.
D. 30,4 gam.
Câu 12: X là hỗn hợp gồm HCOOH và CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1). Lấy 21,2 gam X
tác dụng với 23 gam C2H5OH (xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng) thu được m gam hỗn
hợp este (hiệu suất este hóa đều đạt 80%). Giá trị m là
A. 40,48 gam.
B. 23,4 gam.
C. 48,8 gam
D. 25,92 gam.
Câu 13: Đun nóng 6 gam CH3COOH với 9,2 gam C2H5OH (có H2SO4 đặc làm xúc
tác) đến khi phản ứng đạt tới trạng thái cân cân bằng thì được 5,5 gam este. Hiệu suất
phản ứng este hóa là
A. 55%
B. 62,5%.
C. 75%.
D. 80%.
Câu 14: Hỗn hợp X gồm HCOOH và CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1). Lấy 5,3 gam X tác
dụng với 5,75 gam C2H5OH (xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu
suất các phản ứng este hóa đều bằng 80%). Giá trị của m là
A. 10,12 gam.

B. 0,48 và 0,12.
C. 0,24 và 0,24.
D. 0,12 và 0,24.
Câu 18: Khối lượng axit metacrylic và ancol metylic lần lượt cần lấy để điều chế
được 100 kg poli(metylmetacrylat) là bao nhiêu ? (Cho biết hiệu suất toàn bộ quá
trình điều chế đạt 80%)
A. 86 kg và 32 kg.
B. 107,5 kg và 40 kg.
C. 68,8 kg và 25,6 kg.
D. 75 kg và 30 kg
Câu 19: Hỗn hợp A gồm axit axetic và etanol. Chia A thành ba phần bằng nhau.
+ Phần 1 tác dụng với Kali dư thấy có 3,36 lít khí thoát ra.
+ Phần 2 tác dụng với Na2CO3 dư thấy có 1,12 lít khí CO2 thoát ra. Các thể tích
khí đo ở đktc.
+ Phần 3 được thêm vào vài giọt dung dịch H2SO4, sau đó đun sôi hỗn hợp một
thời gian. Biết hiệu suất của phản ứng este hoá bằng 60%. Khối lượng este tạo thành
là bao nhiêu?
A. 8,80 gam
B. 5,20 gam
C. 10,56 gam
D. 5,28 gam
Câu 20: Để đốt cháy hoàn toàn 1 mol axit cacboxylic đơn chức X cần đủ 3,5 mol
O2. Trộn 7,4 gam X với lượng đủ ancol no Y (biết tỉ khối hơi của Y so với O2 nhỏ
Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

3


hơn 2). Đun nóng hỗn hợp với H2SO4 làm xúc tác. Sau khi phản ứng hoàn toàn thu
được 8,7 gam este Z (trong Z không còn nhóm chức nào khác). Công thức cấu tạo

D. 18,24
Câu 24: Đốt cháy hoàn toàn 7,6 gam hỗn hợp gồm một axit cacboxylic no, đơn
chức, mạch hở và một ancol đơn chức (có số nguyên tử cacbon trong phân tử khác
nhau) thu được 0,3 mol CO2 và 0,4 mol H2O. Thực hiện phản ứng este hóa 7,6 gam
hỗn hợp trên với hiệu suất 80% thu được m gam este. Giá trị của m là
A. 4,08.
B. 6,12.
C. 8,16.
D. 2,04
Câu 25: Hỗn hợp A gồm 1 axit no đơn chức và một axit không no đơn chức có một
liên kết đôi ở gốc hiđrocacbon. Khi cho a gam A tác dụng hết với CaCO3 thoát ra
1,12 lít CO2 (đktc). Hỗn hợp B gồm CH3OH và C2H5OH khi cho 7,8 gam B tác dụng

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

4


hết Na thoát ra 2,24 lít H2 (đktc). Nếu trộn a gam A với 3,9 gam B rồi đun nóng có
H2SO4 đặc xúc tác thì thu được m gam este (hiệu suất h%). Giá trị m theo a, h là
A. (a +2,1)h%.
B. (a + 7,8) h%.
C. (a + 3,9) h%. D. (a + 6)h%.
Câu 26: Cho 4 mol axit axetic tác dụng với hỗn hợp chứa 0,5 mol glixerol và 1 mol
etilenglicol (xúc tác H2SO4). Tính khối lượng sản phẩm thu được ngoài nước biết
rằng có 50% axit và 80% mỗi ancol phản ứng.
A. 312 g
B. 156,7 g
C. 170,4 g
D. 176,5 g


Câu 2: Đáp án: B
Phản ứng xảy ra như sau:
 H3COOCH=CH2
CH3COOH + CH≡CH 

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

5


Câu 3: Đáp án: C
Phenyl axetat được điều chế từ phenol và anhidrit axetic:
 C6H5OOCCH3 + CH3COOH
C6H5OH + (CH3CO)2O 

Câu 4: Đáp án: D
Theo nguyên lí chuyển dịch cân bằng, để phản ứng chuyển dịch theo chiều thuận:
+ Tăng cường các chất tham gia
+ Liên tục lấy đi sản phẩm tạo thành
Câu 5: Đáp án: A
Este là sản phẩm của phản ứng giữa axit hữu cơ và ancol. Nếu cho axit vô cơ tác
dụng với ancol sẽ không tạo este.
 C2H5Cl + H2O
VD: C2H5OH + HCl 

Câu 6: Đáp án: C
Có 4 trường hợp:
+ Trieste chỉ tạo bởi 3 gốc axit axetic => Có 1 đồng phân
+ Trieste chỉ tạo bởi 2 gốc axit axetic + 1 gốc axit propionic => Có 2 đồng phân

=> neste = nCH3COOH
H% = 0,5.60% = 0,3 mol
=> mCH3COOC2H5 = 26,4g
Câu 12: Đáp án: D
Coi hỗn hợp HCOOH : CH3COOH (1:1) là RCOOH , với R =

1  15
=8
2

 RCOOC2H5 + H2O
RCOOH + C2H5OH 

nRCOOC2H5 = 0,4.0,8 = 0,32 mol
=> m = 0,32.(8 + 44 + 29) = 25,92 g
Câu 13: Đáp án: B
CH3COOH +
ban đầu:
sau:

0,1 mol

 CH3COOC2H5 + H2O
C2H5OH 

0,2 mol
0,0625 mol

Do axit hết ( theo lí thuyết) => H = = 62,5 %



Ban đầu:

1 mol

1 mol

0 mol

Sau:

1/3 mol

1/3 mol

2/3 mol

2/3 mol

2 2
.
[CH 3COOC2 H 5 ].[ H 2O] 3 3

=> Hệ số cân bằng k =
=4
[CH 3COOH ].[C2 H 5OH ] 1 . 1
3 3

Để hiệu suất là 90%, giả sử cần x mol C2H5OH
Vì nCH3COOH = 1 mol => nCH3COOC2H5 = 0,9 mol


18
= 100 => RCOOC2H5 = 100
0,18

=> R = 27 (CH2=CH-). Axit là CH2=CH-COOH
Hiệu suất =

neste
0,18
= 72% (vì ancol hết - theo lí thuyết)

nancol 0, 25

Câu 17: Đáp án: A
Oxi hóa OHCCH2CH2CHO tạo axit HOOC-CH2-CH2-COOH
=> Este Z là HOOCCH2CH2COOCH3 ; este Q là CH3OOCCH2CH2COOCH3
nancol phản ứng = 0,72 mol .
Đặt nZ = x ; nQ = y
=> x + 2y = nancol = 0,72 mol
Mà mZ : mQ = 1,808 =>

132 x
= 1,808
146 y

Tìm được x = 0,36 ; y = 0,18
Câu 18: Đáp án: B
 CH2=C(CH3)COOCH3 + H2O
CH2=C(CH3)COOH + CH3OH 

Câu 19: Đáp án: D
Gọi số mol axit và ancol trong mỗi phần lần lượt là x và y.

CH3COOH + K 

1
H2
2


+ K 

1
H2
2

C2H5OH

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

9


=>

1
1
x + y = 0,15
2
2

y
 CO2 + H2O
- 1)O2 
4

nO2 phản ứng = x +

y
- 1 = 3,5 => 4x + y = 18
4

=> x = 3, y = 6 , axit là C3H6O2
Ancol Y có dY/O2 < 2 => MY< 2.32 = 64
nX =

7, 4
= 0,1 mol => nH2O (trong phản ứng este hóa) = 0,1 mol
74

Bảo toàn khối lượng : mX + mY = mZ + mH2O
=> mY = 8,7 + 0,1.18 - 7,4 = 3,1
Nếu Y đơn chức => nY = 0,1 => MY =
Nếu Y 2 chức => nY = 0,05 => MY =

3,1
= 31 => loại
0,1
3,1
= 62 (CH2OH-CH2OH)
0, 05


19, 48.1.12.0,11
= 0,06 mol
40

Gọi 2 rượu là R1OH và R2OH => 3 este là R1OOCOOR1 ; R2OOCCCOOR1;
R2OOCCOOR2. Vì số mol este là như nhau
=> Gọi E là R1OOCCOOR2
R1OOCCOOR2 + 2NaOH NaOOCCOONa + R1OH + R2OH
=> neste =

4,8
1
nNaOH =0,03 => R1 + 44 + 44 + R2 =
0, 03
2

=> R1 + R2 = 72
Mà 2 rượu kế tiếp => R2 - R1 = 14 (Giả sử R2 > R1)
=> R1 = 29 ; R2 = 43 (C2H5- và C3H7-)
Câu 23: Đáp án: D
Vì axit và ancol có cùng số nguyên tử C
=> Số nguyên tử C =

nCO2
nM



1,5


=> neste = 0,2.0,8 = 0,16 mol (vì hiệu suất đạt 80%)
=> meste = 0,16.114 = 18,24g
Câu 24: Đáp án: A
Vì nH2O > nCO2 => Ancol no, đơn chức
Khi đốt axit sẽ tạo nH2O = nCO2 , do đó nancol = 0,4 - 0,3 = 0,1 mol
Gọi ancol là CnH2n+2O ; axit là CmH2mO2, số mol axit là x
0,1n  xm  0,3(1)
(14 x  18).0,1  (14m  32) x  7, 6(2)

=> 

(2) <=. 14.(0,1n + xm) = 32x = 5,8 => x = 0,05
=> 0,1n + 0,05m = 0,3 <=> 2n + m = 6. Mà m ≠ n
=> n = 1; m = 4 => Ancol là CH3OH ; axit là C3H7COOH
 C3H7COOCH3 + H2O
C3H7COOH + CH3OH 

Vì H = 80% => neste = 0,05.0,8 = 0,04 mol (do axit hết)
=> meste = 0,04.102 = 4,08 g
Câu 25: Đáp án: A
Gọi CT chung của A là RCOOH
 (RCOO)2Ca + CO2 + H2O
2RCOOH + CaCO3 

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

12



x

x

[CH 3COOC2 H 5 ].[ H 2O]
x 2
(
)
[CH 3COOH ].[C2 H 5OH ] 1  x

Mà k = 4
x 2
x
2
= 2 (vì x < 1) => x =
) = 4 <=>
1 x
1 x
3

=> (

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

13


2
2
=> Hiệu suất là 3 =

1

Vậy có 84,5% ancol bị este hóa
Câu 29: Đáp án: D
Gọi nCH3COOH = x ; nC2H5OH = y
60 x  46 y  25,8
 x  0, 2
=> 
23, 4  
2x  3y 
 y  0,3

18


=> % CH3COOH =

0, 2.60
= 46,5% ; % C2H5OH = 53,5%
25,8

Gọi hiệu suất phản ứng este hóa là H.
=> n este = 0,2.H (vì axit hết - theo lí thuyết)
=> meste = 0,2H.88 = 17,6H
Mà meste = 14,08
=> H = 80%

Truy cập vào: để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Văn - Anh tốt nhất!

14