Tự chọn Ngữ Văn 8 chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính THCS Đoàn Thợng
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Chủ đề 1: Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
( Chủ đề bám sát- Thời lợng 10 tiết)
Tuần 1- Tiết 1
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu
cảm trong một VB hoàn chỉnh
- Cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự
- Biết vận dụng những hiểu biết có đợc ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự
có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới
- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
I) Ôn tập các phơng thức: tự sự, miêu
tả , biểu cảm
- GV cho HS ôn lại một số VB tự sự có
kết hợp với miêu tả và biểu cảm
? Hãy kể ra một số VB tự sự có kết hợp
với miêu tả và biểu cảm mà em đã đợc
học ở chơng trình Ngữ văn lớp 6, 7 và
đầu năm lớp 8?
- Hãy nhắc lại đặc điểm và các thao tác
chính của các phơng thức tự sự, miêu tả

vai trò nh thế nào trong văn tự sự, tiết
sau ta tìm hiểu tiếp
+ Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện tợng
Thao tác: Quan sát, liên tởng, so sánh,
nhận xét
+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ
của mình với sự vật, hiện tợng
Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm
xúc của chính ngời viết hoặc thông qua
ý nghĩ, cảm xúc của các nhân vật
- Nghe kết hợp tự ghi những ý chính
4, Củng cố: ( 2 phút)
? Các phơng thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác
chính của các phơng thức đó? Có khi nào em thấy trong một VB chỉ
xuất hiện duy nhất một phơng thức biểu đạt không? Tại sao?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Học bài, nắm chắc đặc điểm của các phơng thức tự sự, miêu tả và biểu
cảm đã đợc học
2
Tự chọn Ngữ Văn 8 chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính THCS Đoàn Thợng
Tuần 1- Tiết 2
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
- Thấy đợc yếu tố miêu tả, biểu cảm thờng xuất hiện qua một số dấu hiệu
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

ngoại hình của Dế Mèn và Dế Choắt
trong VB Bài học đờng đời đầu tiên
của Tô Hoài
+ Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn
3
Tự chọn Ngữ Văn 8 chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính THCS Đoàn Thợng
GV bổ sung thêm và chốt lại
* Các loại miêu tả
a. Miêu tả nhân vật
+ Miêu tả ngoại hình: gơng mặt, dáng
ngời, trang phục
+ Miêu tả các trạng thái hoạt động:
Việc làm, lời nói...
+ Miêu tả trạng thái tình cảm và thế
giới nội tâm: Vui, buồn, khổ đau, hạnh
phúc...
Mục đích: Khắc hoạ thành công chân
dung nhân vật với những nét tính cách
riêng
b. Miêu tả cảnh thiên nhiên
c. Miêu tả cảnh sinh hoạt
Mục đích: Cốt truyện hay hơn, hấp dẫn
hơn, nhân vật hiện lên cụ thể sinh động
hơn
? Yếu tố miêu tả thờng đợc thể hiện qua
những dấu hiệu nào ở VB tự sự?
GV chốt lại
* Dấu hiệu
Miêu tả thờng đợc thể nhiện qua những
từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu

ở hình thức thứ nhất : biểu cảm thông
qua cảm xúc của chính nhà văn đối với
nhân vật, sự việc đợc thể hiện cụ thể qua
từng ngôi kể
Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của nhà văn
thờng lồng vào cảm xúc của nhân vật
tôi
VD: VB Bài học đờng đời đầu tiên
Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của nhà văn
thờng đợc thể hiện thông qua lời dẫn
truyện
VD: VB Sống chết mặc bay
? Về hình thức, em thấy yếu tố biểu
cảm thờng xuất hiện qua những dấu hiệu
nào trong VB tự sự?
GV chốt lại
+ Yếu tố biểu cảm thờng xuất hiện qua
những câu cảm thán, những câu hỏi tu
từ...
- Thảo luận, phát biểu
Biểu cảm thông qua hai hình thức: trực
tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với
nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm
xúc, ý nghĩ của các nhân vật
- Nghe, tự ghi
- Nghe
- Suy nghĩ, trả lời
Qua những câu cảm thán, những câu hỏi
tu từ...
4, Củng cố- Luyện tập: ( 5 phút)

cảm
1- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp
miêu tả và biểu cảm bất kì
? Để viết đợc đoạn văn tự sự kết hợp với
miêu tả và biểu cảm bất kì, ta thực hiện
theo mấy bớc? Là những bớc nào?
- Thảo luận nhóm, phát biểu
Thực hiện theo 5 bớc
+ Xác định nhân vật, sự việc
+ Lựa chọn ngôi kể
+ Xác định thứ tự kể
6
Tự chọn Ngữ Văn 8 chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính THCS Đoàn Thợng
GV chốt lại các ý chính của mỗi bớc
cho HS nắm đợc
Thực hiện theo 5 bớc
+ Xác định nhân vật, sự việc định kể
+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay thứ
ba
+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu,
diễn ra nh thế nào và kết thúc ra sao?
+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể,
miêu tả, biểu cảm
* Cần phải nắm vững 5 bớc thực hiện
khi viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu
tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn
? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy
phần? Là những phần nào?
Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết
hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bất
kì để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn
tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu
cảm( tiếp)
2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp
miêu tả và biểu cảm trong bố cục một
bài văn
a. Đoạn mở bài
- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra
các cách viết đoạn mở bài
GV bổ sung và chốt lại mỗi cách cho
HS
* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết
hợp với miêu tả để giới thiệu sự việc,
nhân vật và tình huống xảy ra câu
chuyện
VD: Sách Một số kiến thức, kĩ năng
và bài tập nâng cao - Ngữ văn 8
* Cách 2: Dùng phơngthức tự sự là
- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các
VB tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm đã
học để nêu các cách viết đoạn mở bài
- Đại diện các nhóm lần lợt phát biểu và
bổ sung cho nhau
- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức

Cách viết đoạn kết bài
* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết
hợp với biểu cảm để nêu kết cục và cảm
nghĩ của ngời trong cuộc ( Ngời kể
chuyện hay một nhân vật nào đó)
* Cách 2: Dùng phơng thức biểu cảm là
chính để bày tỏ thái độ, tình cảm của ng-
- Suy nghĩ, phát biểu
Yếu tố tự sự đóng vai trò chủ đạo ( sự
việc, nhân vật); miêu tả và biểu cảm chỉ
vận dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp
dẫn và sinh động cho truyện
- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn
kết bài
- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những
kiến thức cơ bản
9
Tự chọn Ngữ Văn 8 chủ đề bám sát - Nguyễn Thị Sính THCS Đoàn Thợng
ời trong cuộc
* Cách 3: Dùng phơng thức miêu tả là
chính đan xen biểu cảm để kết thúc câu
chuyện
ở mỗi cách, GV lấy VD cụ thể để
HS học tập
4, Củng cố ( 2 phút)
? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp
miêu tả và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào
cần đa yếu tố miêu tả và biểu cảm vào không?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc cách viết các đoạn

- GV phân lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm
thực hiện yêu cầu của một đoạn
a. Đoạn văn 1: Bài tập 1 ( Sách Một số
kiến thức kĩ năng và bài tập năng cao
Ngữ văn 8 )
Câu hỏi:
? Đọc đoạn văn, theo em có những ph-
ơng thức biểu đạt nào? Phơng thức nào
là phơng thức biểu đạt chính? Phơng
thức nào chỉ đóng vai trò bổ trợ?
b. Đoạn văn 2: Bài tập 2- Sách đã nêu
Câu hỏi:
? Xác định yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong đoạn văn tự sự trên
- GV tổng kết chung và nêu yêu cầu cần
đạt ở mỗi bài tập
Bài tập 1: Đoạn văn 1
+ Đoạn văn sử dụng cả 3 phơng thức
biểu đạt là tự sự, miêu tả và biểu cảm
Tự sự: Kể lại những suy nghĩ, tâm trạng
của ngời con khi mẹ đi làm về muộn
Miêu tả: Không gian, thời gian của buổi
tra hè và dáng vẻ của ngời mẹ
Biểu cảm: Những suy nghĩ, tình cảm
của ngời con với mẹ ( bộc lộ trực tiếp)
+ Phơng thức tự sự là phơng thức biểu
đạt chính
+ Phơng thức miêu tả chỉ đóng vai trò
bổ trợ
Bài tập 2: Đoạn văn 2

phơng thức biểu đạt nào? Phơng thức biểu đạt nào là chính?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Nắm chắc kĩ năng phát hiện và xác định các phơng thức đợc sử dụng
trong một đoạn văn
- Vận dụng viết 1 đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm, chỉ ra
những yếu tố cụ thể đợc sử dụng trong đoạn văn đó
......................................................................
Tuần 3- Tiết 6
Soạn: .......................
Dạy: ........................
A/ Mục tiêu: Qua tiết học, HS nắm đợc
- Kĩ năng thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm vào đoạn văn tự sự sao cho đoạn văn
sinh động, hấp dẫn
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập
- HS: Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
C/ Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tiếp nội dung bài học

Hoạt động của GV Hoạt động của HS
IV) Vận dụng luyện tập ( tiếp)
1- Phát hiện, xác định đợc các yếu tố
trong đoạn văn
12